Mục Lục
Phần I: Phần mở đầu
II: Chọn đề tài
III: Lịch sử vấn đề
IV: Mục đích nghiên cứu
V: Khách thể và đối tợng nghiên cứu
IV: Giả thuyết khoa học
VII: Phơng pháp nghiên cứu
VIII : Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Phần II : Nội dung nghiên cứu
ChơngI : Cơ sở lý luận của đề tài
I : Đặc điểm tâm lý trẻ mẫu giáo liên quan đến việc tiếp nhận
thần thoại và khả năng kể lại chuyện sáng tạo ở trẻ
II : Cơ sở giáo dục học mẫu giáo
III : Cơ sở ngữ văn ( Truyện thần thoại)
Chơng II : Thực trạng dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi kể lại truyện ở trờng
Mầm non Hạ Long.
I : Khái quát về quá trình điều tra thực trạng dạy trẻ kể lại chuyện
ở lớp mẫu giáo lớn
II : Phân tích kết quả điều tra
III : Kết quả điều tra
Chơng III: Một số biện pháp dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi kể lại chuyện
thần thoại 1 cách sáng tạo.
I : Quan niệm về hoạt động sáng tạo và kể lại truyện thần thoại
một cách sáng tạo
II : Một số biện pháp dạy trẻ kể lại truyện thần thoại dân gian
có sáng tạo
Chơng IV : Thực nghiệm và phân tích kết quả thực nghiệm
I : Thực nghiệm
II : Phân tích kết quả thực nghiệm


truyện thần thoại một cách sáng tạo là một trong những nhiệm vụ của trờng mầm non.
Nó không những giúp trẻ kỹ năng kể chuyện mà còn kích thích ở trẻ hứng thú đọc
truyện và nguyện vọng độc lập sáng tạo trong tiếp nhận văn học. Nó gợi lên trong
lòng trẻ những rung cảm lành mạnh, từ đó hình thành ở trẻ tình cảm đạo đức, tình cảm
thẩm mỹ. Việc dạy trẻ kể lại truyện thần thoại có sáng tạo sẽ gây thái độ sáng tạo
ngôn ngữ ở trẻ. Trên cơ sở đó trẻ say mê sáng tạo trong lĩnh vực nghệ thuật.
2: Cơ sở thực tiễn
Trong những năm tháng dạy trẻ và luôn đợc dạy lớp mẫu giáo 5-6 tuổi. Nhng phạm
vi tiếp xúc của trẻ còn hạn chế do một số trẻ cha qua lớp 3-4 tuổi, dẫn đến sự hiểu biết
của trẻ còn nghèo nàn, cuộc sống của trẻ còn nhiều điều mới lạ mà việc giúp cho trẻ
kể lại chuyện giúp cung cấp cho trẻ những nội dung kiến thức đơn giản trong trờng
mầm non việc dạy trẻ kể lại chuyện đã đợc thực hiện nhng cha sâu sắc. Vì trẻ mới kể
lại nh thuộc một câu truyện mà cha có sự sáng tạp trong khi kể. Vậy nó đòi hỏi sự nỗ
lực hoạt động sáng tạo của cô giáo. Trớc hết cô phải là ngời kể sáng tạo dựa trên
những cơ sở khoa học, những biện pháp cụ thể đẻ dạy trẻ kể lại truyện một cách sáng
tạo.
Vậy để nâng caochất lợng giáo dục trong việc dạy trẻ kể lại truyện một cách sáng
tạo. Tôi muốn đa ra một số biện pháp để dạy trẻ trong môn học Cho trẻ làm quen
với tác phẩm văn học đạt kết quả.
II/: Lịch sử vấn đề:
3
vấn đề dạy khi trẻ kể lại truyện đã đợc các nhà nghiên cứu nhiều nớc quan tâm. Nh-
ng đối với Việt Nam vấn đề này cha đợc quan tâm sâu sắc. Trong quá trình tìm hiểu
chúng tôi mới đợc tiếp xúc với một số công trình nh :
1. Đọc và kể truyện văn học ở vờn trẻ Tác giả
M-KBOGOLIUPKAIASEPTSENKÔ: Lê Đức Mẫn dịch NXBGD năm
1976.
2. Giáo dục trẻ mẫu giáo qua truyện và thơ của Nguyễn Thu Thủy năm1986
3. Tiếng Việt Văn học và phơng pháp giáo dục của Lơng Kim Nga-Nguyễn Thị
Thuận- Nguyễn Thu Thủy năm 1988.

3. Thực nghiệm : Làm sáng tỏ một số biện pháp mà tôi đã nêu ra.
V/ Khách thể và đối tợng nghiên cứu
1. khách thể nghiên cứu : Quá trình dạy trẻ 5-6 tuổi kể lai chuyện thần thoại ở trờng
mầm non .
2. Đối t ợng nghiên cứu : Một số biện pháp của giáo viên để phát huy tính sáng tạo
của trẻ.
VI/ Giả thuyết khoa học:
Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi có nhu cầu và năng lực hoạt động nghệ thuật sáng tạo. Nếu
giáo viên nắm đợc khả năng này của trẻ mà tìm ra những biện pháp thiết thực trong
quá trình dạy trẻ kể lại chuyện thần thoại thì sẽ kích thích trẻ kể lại chuyện một cách
sáng tạo, phát huy khả năng tự hoạt động văn học nghệ thuật và trí tởng tợng phong
phú ở trẻ.
VII/ Phơng pháp nghiên cứu :
1. Ph ơng pháp tổng hợp, phân tích các t liệu về lý thuyết có liên quan đến đề tài nh :
- Tâm lý học về vấn đề lĩnh hội và sáng tạo của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.
- Giáo dục học mẫu giáo
- Truyện thần thoại với những đặc trng cơ bản về đặc điểm thi pháp của nó.
2. Ph ơng pháp thực nghiệm :
VIII/ Giới hạn phạm vi nghiên cứu :
Về cách thức tổ chức cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi hoạt động kể lại chuyện thần thoại
một cách sáng tạo.
Phần II : Nội dung nghiên cứu :
Chơng I : Cơ sở lý luận của đề tài
I/ Đặc điểm tâm lý trẻ mẫu giáo liên quan đến việc tiếp nhận chuyện
thần thoại và khả năng kể lại chuyện sáng tạo ở trẻ.
1. T duy : t duy của trẻ là quá trình nhận thức phản ánh những thuộc tính bản chất,
những mối quan hệ có tính qui luật của sự vật và hiện tợng trong hiện thực khách
quan mà ta cha biết.
- Đặc điểm t duy của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi chủ yếu là t duy trực quan hình tợng , đứa
trẻ phải dựa vào hình ảnh, biểu tợng đã có, những kinh nghiệm đã trải qua để suy

những hình ảnh, biểu tợng , những cái mà trẻ cần tìm tòi, khám phá, t duy, trực quan
sơ đồ tạo ra cho trẻ một khả năng phản ánh những mối liên hệ tồn tại khách quan,
không bị phụ thuộc vào hành động hay ý muốn chủ quan của bản thân đứa trẻ. Sự
phản ánh những mối liên hệ khách quan là điều kiện cần thiết để trẻ lĩnh hội những tri
thức vợt ra ngoài khuôn khổ của việc tìm hiểu từng sự vật riêng lẻ với những thuộc
tính sinh động của chúng để đạt tới tri thức khái quát. Dựa vào đặc điểm t duy này thì
việc tổ chức cho trẻ kể lại chuyện sáng tạo theo tranh với nội dung câu chuyện là rất
phù hợp. Hơn nữa việc đó còn kích thích tính tích cực t duy tính độc lập sáng tạo của
trẻ để giúp trẻ kể lại chuyện bằng ngôn ngữ , bằng t duy của trẻ chứ không phụ thuộc
vào ngôn ngữ của văn bản chuyện.
2. T ởng t ợng : là quá trình nhận thức, phản ánh những cái cha có trong kinh nghiệm
bằng cách xây dựng những hình ảnh mới trên cơ sở những hình ảnh đã có.
* Đặc điểm tởng tợng của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi là: Tởng tợng tái hiện và tởng tợng
sáng tạo .
6
- Tởng tợng sáng tạo : là quá trình xây dựng nên những hình ảnh mới cha có trong
kinh nghiệm cá nhân cũng nh cha có trong xã hội và nó là thành phần không thể thiếu
đợc trong hoạt động sáng tạo nói chung và sáng tạo văn học nghệ thuật của con ngời.
Đối với đặc điểm sáng tạo của trẻ thì ta phải coi Sáng tạo là một sự biến đổi, tạo
ra một cái gì mới trên cơ sở những cái mà trẻ đã lĩnh hội đợc trong quá trình hoạt
động chứ không phải chỉ bó hẹp trong những phát minh sáng tạo ra những tác phẩm vĩ
đại cuả các vị đại nhân. Tức là thông qua việc kể chuyện sáng tạo của cô mà trẻ có thể
kể lại theo trí tởng tợng sáng tạo riêng của trẻ.
Có thể nói tởng tợng của trẻ đã phát triển mạnh mẽ, gặp sự tởng tợng trong các loại
hình nghệ thuật sẽ là sự gặp gỡ phù hợp và dễ dàng cho trẻ tiếp nhận văn học thần
thoại. Tởng tợng sáng tạo của trẻ cũng bắt đầu từ những câu chuyện thần thoại mà cô
đã kể cho trẻ nghe. Tuy nhiên việc cô kể cũng phải có sự sáng tạo, việc kể sáng tạo
của cô không phải là điều gì to lớn mà đó chỉ là cách kể kết hợp với việc sử dụng
những biện pháp thông thờng nhng biết cách cải biên, nhào nặn thay đổi hình thức
cho phù hợp, luôn luôn lôi cuốn sự chú ý của trẻ và kích thích khả năng tự hoạt động

và ngôn ngữ bên trong. Việc nắm ngôn ngữ trong thực hành và thông hiểu ngôn ngữ
đã giúp cho đứa trẻ có thể hiểu đợc nhiều điều ngời lớn nói. Đây là một đặc điểm vô
cùng thuận lợi để đứa trẻ nghe kể chuyện. Từ đó trẻ có thể kể lại chuyện bằng ngôn
ngữ của mình.
Những câu chuyện thần thoại dân gian đã có sự lôi cuốn sự yêu thích của trẻ. Vì nó
đem đến cho trẻ nhiều ớc mơ và sự chiến thắng, phù hợp với đặc điểm ngôn ngữ của
trẻ và rất muốn nghe truyện. Nếu nh lời kể của cô hấp dẫn, sinh động và lôi cuốn đợc
trẻ. Bằng những biện pháp kể sáng tạo cô lựa chọn lời kể trong sáng, ngắn gọn xúc
tích, tác động đến tình cảm thẩm mỹ sẽ giúp cho quá trình tiếp nhận của trẻ đợc tốt
hơn. Trẻ có thể kể lại chuyện bằng ngôn ngữ của trẻ mà không phụ thuộc vào ngôn
ngữ của câu chuyện với lối kể diễn cảm và sinh động, làm sống lại những hình ảnh,
chi tiết cụ thể. Cô giáo đã làm câu chuyện nh có hồn hơn, nh đang diễn ra trớc mặt
trẻ. Cô kể sáng tạo trong ngôn với ngữ điệu dí dỏm thể hiện đúng tính cách nhân vật.
Trẻ cũng có thể bắt chớc và kể lại giống cô. Ví dụ: Sơn Tinh- Thủy tinh khi kể
giọng giận giữ của Thủy Tinh Nh vậy khả năng thông hiểu ngôn ngữ của trẻ đóng
một tầm quan trọng để hiểu ngôn ngữ của ngời khác mà cụ thể ở đây là ngôn ngữ thể
hiện giọng điệu của cô. Theo tâm lí học Một ngôn ngữ càng giàu hình tợng bao
nhiêu, càng gởi cảm trẻ bấy nhiêu và càng khơi mạnh sức tởng tợng, hình dung và xúc
cảm của ngời ta bấy nhiêu. Khô khan, những ngôn từ tạo nên gợn sóng suy tởng bằng
những ngôn từ lung linh màu sắc, hình ảnh thì chắc chắn ngời nghe có thể nhìn thấy
trớc mắt những gì ta muốn miêu tả.
Ví dụ: trong chuyện Sự tích Hồ Gơmcó đoạn nói không hiểu ai có thanh gơm quí
thế này mà lại để rơi xuống sông nhỉ và mặt nớc có tiếng nói: Thanh gơm đó là của
ta về cho Lê Lợi với cảnh kể đó sẽ làm trẻ khó hình dung và không biết tiếng nói
đó ở đâu và ai nói.
Vậy cần làm sao có thể để lại trong trí nhơ của trẻ nhng hình ảnh lung linh sắc màu
mà nó chỉ đủ khuấy động yếu ớt trong tâm hồn trẻ thơ và khi cho trẻ kể lại và trẻ cũng
kể giống nh cô. Ngôn ngữ của trẻ lặp lại giống nh ngôn ngữ mà cô truyền đạt. Nhng
nếu nh thay đổi ngôn ngữ kể thì nó sẽ sáng bừng trớc mắt trẻ một cảch của thần linh
của sự mơ ớc và đã thành sự thật, điều đó có tác động to lớn trong hoạt động kể lại

những gì gây ấn tợng xúc cảm đối với trẻ. Vì vậy để tổ chức cho trẻ kể lại chuyện thần
thoại có sáng tạo phải căn cứ vào đặc điểm này. Trớc hết cô phải có biện pháp , thủ
thuật thế nào để lôi cuốn sự chú ý của trẻ. Trẻ có chú ý, ghi nhớ đợc câu chuyện thì
trẻ mới có thể kể lại đợc truyện đó. Cô có sử dụng biện pháp kể tạo ra khả năng, sự
hứng thú, gây đợc sự chú ý làm cho trẻ nhớ lâu thì ở trẻ mới xuất hiện nhu cầu cần
thiết. Phải ghi nhớ nôi dung câu chuyện, nhu cần đợc tự mình kể lại chuyện bằng sự
ghi nhớ của mình.
Một trong những đặc điểm của chuyện thần thoại dân gian. Nó là sự tởng tợng là ớc
mơ của con gnời, lại đợc kể bằng một phong cách, một giọng điệu nh đã có thật. Điều
9
này góp phần nên không khí vui tơi hành phúcTrong truyện thần thoại nó giúp trẻ
ghi nhớ, chú ý của trẻ có chủ định hơn.
Bằng ngôn ngữ biểu cảm, trong sáng, ngắn gọn, cô đọng, xúc tích và giàu hình ảnh.
Trong quá trình kể cô giáo sẽ tác động đến nhu cầu, tình cảm của trẻ, gây hấp dẫn lôi
cuốn trẻ. Chính sự chú ý và ghi nhớ là điều kiện nhào nặn, cải biên sáng tạo chuyện
theo mô hình thần thoại.
ở trẻ mẫu giáo (5-6 t) đã bắt đầu xuất hiện đặc điểm chú ý ghi nhớ chủ định.
Chú ý có chủ định là loại chú ý có mục đích, tự giác có kế hoạch, có biện pháp để h-
ớng chú ý vào đối tợng, nó đòi hỏi một sự nỗ lực nhất định. Thần thoại là thế giới
truyện kể về sự tích các thần nó để giải thích nguồn gốc, ý nghĩa của hiện tợng tự
nhiên và xã hội đợc coi là có quan hệ mật thiết đến sự sống còn của tập thể thị tộc, bộ
lạc. Thần thoại là sự tự nhiên, có nhân cách hóa tự nhiên, nhiều truyện có tính chất
thần thoại suy nguyên có ý nghĩa là giải thích cắt nghĩa và vừa có tính chất sử thi kết
hợp với tính chất giải thích hiện tợng tự nhiên.
Ví dụ: truyện Cóc Kiện Trời Vậy khi kể cô phải thể hiện đợc giọng kể trữ tình và
giàu chất hùng ca, sôi nổi kết hợp với cách kể sáng tạo của cô, giúp trẻ nghe ra
nhìn thấy những tình tiết, tính cách các nhân vật trong truyện và nó còn khái quát đ-
ợc chiến thắng trong một ớc mơ của con ngời. Từ đó giúp trẻ kể lại đợc câu chuyện và
kể sáng tạo bằng ngôn ngữ của mình và sự tởng tợng của mình.
Thế giới thần thoại cũng rất hấp dẫn với trẻ và nó phù hợp với đặc điểm phát triển

động nghệ thuật cho trẻ thì họ coi tiết học đợc tổ chức thích hợp giữa đối tợng và chủ
thể là phơng tiện để làm giàu năng lực tự hoạt động cho trẻ.
Vì vậy yêu cầu của cô giáo : Cô không chỉ truyền đạt một cách đơn thuần mà cô phải
biết khêu gợi kích thích, thu hút, giải thích, hớng trẻ tới tự lực tìm tòi, phát hiện, sáng
tạo những tác phẩm. Thông qua tiết học kể chuyện, qua cách thể hiện nghệ thuật (tự
kể lại truyện) sẽ gây ra ở trẻ hứng thú và nguyện vọng độc lập sáng tạo.
3. Đảm bảo các nguyên tắc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học : Trong quá trình
dạy trẻ kể lại truyện chúng ta cần phải đảm bảo các nguyên tắc sau:
* Nguyên tắc gợi cảm thẩm mỹ: Tính gợi cảm thẩm mỹ thể hiện ngay trong từng lời
giảng dạy. Lời kể của cô giáo phải đảm bảo tính thẩm mỹ , hệ thống ngôn ngữ của cô
giáo phải đảm bảo tính thẩm mỹ, hệ thống ngôn ngữ của cô giáo phải chuẩn mực,
trong sáng, gợi cảm, chính xác ngắn gọn, giàu biểu tợng . Hình ảnh vừa mang tính
biểu cảm vừa mang tính hình tợng . Tránh d thừa ngôn ngữ , để tạo nên hứng thú ở trẻ,
thu hút sự chú ý của trẻ.
* Phát huy tính tích cực của trẻ: cô giáo cần chọn hình thức tổ chức học và vận dụng
phơng pháp, biện pháp sao cho phù hợp đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ để trẻ
không chỉ tham gia tiếp nhận toàn diện và thích hợp, biết nhận xét đánh giá những
điều mà trẻ đã lĩnh hội trong tác phẩm văn học. Cao hơn thế trẻ còn biết rung động,
biết đợc cái hay cái đẹp của tác phẩm, biết sáng tạo tác phẩm. Muốn vậy phải tổ chức
cho trẻ hoạt động chuyển vào bên trong để tác phẩm trực tiếp tác động đến nhân
cách trẻ, biến thành nội dung nhân cách bền vững.
* Đảm bảo nguyên tắc vừa sức: vừa sức không phải là phù hợp với khả năng hiện có
của trẻ mà hớng tới khả năng có thể đạt đợc bằng nỗ lực đánh thức tiềm năng của trẻ.
Nhờ các phơng pháp, biện pháp tích cực trong dạy văn học. Thực hiện nguyên tắc vừa
sức phải chú ý:
Đảm bảo tính s phạm trong kế hoạch đào tạo có hệ thống: từ đơn giẩn đến phức tạp
những gì cần thiết cho sự phát triển đúng đắn năng lực của trẻ. Giáo dục đúng đắn
11
chính là thức tỉnh trong trẻ những gì vốn có. Giúp trẻ phát triển theo định hớng s
phạm, phải chăng cần phải phát triển theo định hớng s phạm, phải chăng càng phát

thoại. Từ việc nghe cô kể chuyện thì chính bản thân trẻ nảy sinh ra chủ định mong
muốn thể hiện các hình tợng do mình nghĩ ra bằng cách xây dựng lắp ghép các ấn t-
ợng trí tuệ thành một câu chuyện và trẻ thể hiện nó (tự kể) song để phát triển trí sáng
tạo ấy cần phải có quá trình dạy của cô, thông qua đó trẻ biết diễn đạt các hình tợng
và mô tả sự vật khi kể. Bởi khả năng hoạt động sáng tạo nghệ thuật là kết quả của sự
tổ chức hoạt động sáng tạo cho trẻ. Ngoài ra còn đa trẻ vào tự hoạt động văn học nghệ
12