ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
VŨ THỊ PHƢỢNG
BIỆN PHÁP TƢ PHÁP: TRẢ LẠI TÀI SẢN,
SỬA CHỮA HOẶC BỒI THƢỜNG THIỆT HẠI
THEO BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 1999
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI - 2014
1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
VŨ THỊ PHƢỢNG
BIỆN PHÁP TƢ PHÁP: TRẢ LẠI TÀI SẢN,
SỬA CHỮA HOẶC BỒI THƢỜNG THIỆT HẠI
THEO BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 1999
Chuyên ngành : Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số
: 60 38 01 04
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
MỞ ĐẦU
Chương 1:
1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ BIỆN PHÁP TƢ PHÁP
7
"TRẢ LẠI TÀI SẢN, SỬA CHỮA HOẶC BỒI THƢỜNG
THIỆT HẠI" THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
1.1.
cơ sở lý luận về biện pháp tư pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa
hoặc bồi thường thiệt hại"
7
1.1.1. Quan niệm chung về các biện pháp tư pháp
7
1.1.2. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của biện pháp tư pháp "Trả lại tài
sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại"
12
Phân biệt biện pháp tư pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi
thường thiệt hại" với hình phạt tiền, hình phạt tịch thu tài sản
1.3.1. Giai đoạn từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước
khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985
25
1.3.2. Giai đoạn từ sau khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985 đến
trước khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1999
27
Nghiên cứu so sánh biện pháp tư pháp "Trả lại tài sản, sửa
chữa hoặc bồi thường thiệt hại" trong pháp luật hình sự Việt
Nam với biện pháp cưỡng chế hình sự tương đương trong luật
hình sự của Liên bang Nga và Cộng hòa dân chủ nhân dân
Trung Hoa
29
1.3.
1.4.
1.4.1. Luật hình sự Liên bang Nga
29
1.4.2. Luật hình sự nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Trung Hoa
32
2.1.4. Quy định về "Bồi thường thiệt hại"
52
2.2.
Thực tiễn áp dụng biện pháp tư pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa
hoặc bồi thường thiệt hại" trên địa bàn tỉnh Thái Bình
65
2.2.1. Tình hình chung
65
2.2.2. Một số tồn tại, hạn chế trong áp dụng biện pháp "Trả lại tài sản,
sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại" trên địa bàn tỉnh Thái Bình
69
5
2.3.
Những nguyên nhân của tồn tại, hạn chế trong áp dụng biện pháp
tư pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại"
78
3.2.1. Hoàn thiện quy định tại Điều 42 Bộ luật hình sự năm 1999
82
3.2.2. Hoàn thiện một số quy định pháp luật hình sự có liên quan
đến áp dụng biện pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi
thường thiệt hại"
86
Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng biện pháp "Trả lại
tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại" trong thực tiễn
91
3.3.
3.3.1. Nâng cao năng lực, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và đạo
đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ tư pháp 91
3.3.2. Tăng cường hoạt động hướng dẫn bảo đảm thực hiện áp dụng
biện pháp tư pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường
thường thiệt hại" đạt hiệu quả
93
3.3.3. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật
96
7
DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu
Tên bảng
Trang
So sánh biện pháp tư pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc
18
bảng
1.1
bồi thường thiệt hại" với hình phạt tiền
1.2
So sánh biện pháp tư pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc
21
bồi thường thiệt hại" với hình phạt tịch thu tài sản
1.3
So sánh biện pháp tư pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc
85
8
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Tình hình tội phạm ở nước ta thời gian qua ngày càng gia tăng không
chỉ về số lượng mà cả về các loại tội phạm, đặc biệt là các loại tội xâm phạm
tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người; các tội xâm phạm
quyền sở hữu; các tội phạm về chức vụ cũng như các tội phạm kinh tế... Để
xử lý các tội phạm này các cơ quan tiến hành tố tụng phải áp dụng nhiều biện
pháp xử lý khác nhau, trong đó có việc áp dụng biện pháp tư pháp. Theo báo
cáo của Bộ Tư pháp năm 2012 "Thực tiễn 11 năm thi hành Bộ luật hình sự
cho thấy, các biện pháp tư pháp thường được áp dụng nhiều nhất là tịch thu
vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm (Điều 41); trả lại tài sản, sửa chữa
hoặc bồi thường thiệt hại (Điều 42)" [1].
Trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, biện pháp tư pháp "Trả lại tài
sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại" không có ý nghĩa quyết định như
hình phạt nhưng trong giới hạn tác động của nó đã phát huy được vai trò tích
cực, là một bộ phận cấu thành không thể thiếu trong hệ thống các biện pháp
tác động của Nhà nước và xã hội đến tội phạm. Vai trò nổi bật của biện pháp
tư pháp này khi áp dụng đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã
hội là nhằm loại bỏ những điều kiện phạm tội, ngăn ngừa họ phạm tội trong
tương lai và khi áp dụng cùng hình phạt nó có vai trò hỗ trợ cho hình phạt.
Tuy nhiên, việc nhận thức cũng như áp dụng biện pháp "Trả lại tài sản,
sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại" một cách chính xác, trên cơ sở đó đưa ra
phán quyết công bằng và thống nhất chung cho mọi trường hợp không phải là
việc dễ dàng, đơn giản đối với những người tiến hành tố tụng. Vì thế có nhiều
biện pháp tư pháp này trên cơ sở nghiên cứu số liệu thực tiễn xét xử 5 năm
(2009 - 2013) địa bàn tỉnh Thái Bình.
2. Tình hình nghiên cứu
Từ khi Bộ luật hình sự (BLHS) năm 1999 có hiệu lực, các biện pháp
tư pháp cũng đã được một số tài liệu, bài viết tạp chí đề cập đến và cũng đã
được các nhà nghiên cứu chọn làm đề tài luận văn, luận án.
10
Trước tiên, phải kể đến là Giáo trình của một số cơ sở đào tạo Luật
trong nước, như: Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần chung) của Khoa
Luật Đại học quốc gia Hà Nội, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2007; Giáo
trình Luật hình sự Việt Nam, Tập 1, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb Công
an nhân dân, 2010; Giáo trình Luật hình sự Việt Nam của Học viện Tư pháp,
PGS.TS Nguyễn Văn Huyên (chủ biên), Nxb Tư pháp, Hà Nội, 2011.
Thứ hai, ở cấp độ luận văn thạc sĩ thực hiện ở Trường Đại học Luật
Hà Nội có đề tài của Lê Thị Bích Lan, "Một số vấn đề trách nhiệm bồi thường
thiệt hại do xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm"; cấp độ đề tài luận
án tiến sĩ của Nguyễn Thanh Hồng, "Trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong
vụ án tai nạn giao thông đường bộ".
Thứ ba, một số sách chuyên khảo như: Sách chuyên khảo sau đại học:
Những vấn đề cơ bản trong khoa học luật hình sự (Phần chung), của
GS.TSKH Lê Văn Cảm, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2005; "Những vấn đề
lý luận và thực tiễn về hình phạt bổ sung trong luật hình sự Việt Nam",
PGS.TS Trịnh Quốc Toản, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội, 2011;"Cơ sở lý
luận và thực tiễn nâng cao hiệu quả của các biện pháp tư pháp và các hình
phạt không phải là tù và tử hình", Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995; "Tìm
hiểu hình phạt và các biện pháp tư pháp trong luật hình sự Việt Nam: những
văn bản hướng dẫn thi hành hình phạt trong bộ luật hình sự 1999", Trần
về biện pháp tư pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại"
cũng như thực tiễn pháp luật, thực tiễn áp dụng pháp luật về biện pháp này
trên địa bàn tỉnh Thái Bình trong 5 năm từ năm 2009 đến năm 2013, luận văn
đề xuất những kiến nghị, giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật hình
sự về biện pháp tư pháp này và nâng cao hiệu quả áp dụng nó trong thực tiễn.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên, luận văn phải thực hiện nhiệm vụ sau:
- Nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề lý luận của biện pháp tư pháp
"Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại"như: khái niệm, đặc điểm,
12
vai trò của biện pháp tư pháp này; phân biệt biện pháp này với biện pháp tư
pháp "Tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm" và với một số hình
phạt mang tính kinh tế.
- Nghiên cứu so sánh với pháp luật hình sự Liên bang Nga và Cộng
hòa dân chủ nhân dân Trung Hoa.
- Phân tích làm sáng tỏ những quy định biện pháp tư pháp "Trả lại tài
sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại" trong luật hình sự Việt Nam từ năm
1945 đến nay;
- Phân tích, đánh giá thực tiễn áp dụng biện pháp này trên địa bàn tỉnh
Thái Bình từ năm 2009 đến năm 2013 để chỉ ra những tồn tại, hạn chế và
nguyên nhân của nó.
- Trên cơ sở nghiên cứu về lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất một
số kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện chế định biện pháp tư pháp "Trả lại
tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại" trong pháp luật hình sự Việt Nam
và nâng cao hiệu quả áp dụng trong thực tiễn.
4. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
Luận văn được trình bày trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,
Chương 1: Một số vấn đề chung về biện pháp tư pháp "Trả lại tài sản,
sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại" theo luật hình sự Việt Nam.
Chương 2: Những quy định về biện pháp tư pháp: "Trả lại tài sản, sửa
chữa hoặc bồi thường thiệt hại" trong Bộ luật hình sự năm 1999 và thực tiễn
áp dụng trên địa bàn tỉnh Thái Bình.
Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện các quy định về biện pháp
"Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại" trong pháp luật hình sự
Việt Nam và nâng cao hiệu quả áp dụng.
14
Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ BIỆN PHÁP TƢ PHÁP
"TRẢ LẠI TÀI SẢN, SỬA CHỮA HOẶC BỒI THƢỜNG THIỆT HẠI"
THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP TƢ PHÁP "TRẢ LẠI TÀI SẢN,
SỬA CHỮA HOẶC BỒI THƢỜNG THIỆT HẠI"
1.1.1. Quan niệm chung về các biện pháp tƣ pháp
Nhà nước quản lý xã hội bằng nhiều phương tiện khác nhau trong đó
phương tiện hữu hiệu nhất là pháp luật, với mỗi loại vi phạm pháp luật có
những chế tài riêng để xử lý và đưa các quan hệ xã hội trở về trật tự cần phải
có. Khi cá nhân thực hiện tội phạm thì sẽ phải chịu hậu quả pháp lý bất lợi
thông qua các chế tài hình sự được quy định trong BLHS hay nói cách khác
người phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự (TNHS) do hành vi phạm tội
của mình. Hệ thống các dạng của TNHS gồm:
- Hệ thống hình phạt gồm:
+ Các hình phạt chính: Cảnh cáo; Phạt tiền; Cải tạo không giam giữ;
nhận khái niệm pháp lý cũng như mục đích của biện pháp tư pháp. Định nghĩa
biện pháp tư pháp đã được một số nhà hình sự học đề cập đến trong một số
công trình khoa học luật hình sự như các sách chuyên khảo và giáo trình của
các trường đại học chuyên ngành Luật. Chẳng hạn như:
Biện pháp tư pháp là những biện pháp cưỡng chế của Nhà
nước, được Viện kiểm sát hoặc Tòa án áp dụng với người phạm tội
cũng như người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi
mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận
thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình [46, tr. 186];
"Các biện pháp tư pháp là các biện pháp hình sự được Bộ luật hình sự
quy định, do các cơ quan tư pháp áp dụng đối với người có hành vi nguy hiểm
cho xã hội, có tác dụng hỗ trợ hoặc thay thế cho hình phạt" [47, tr. 249];
16
Biện pháp tư pháp là biện pháp cưỡng chế về hình sự của
Nhà nước ít nghiêm khắc hơn hình phạt do pháp luật hình sự quy
định và được cơ quan tư pháp hình sự có thẩm quyền căn cứ vào
giai đoạn tố tụng hình sự tương ứng cụ thể áp dụng đối với người
phạm tội nhằm hạn chế quyền, tự do của người đó hoặc hỗ trợ hay
thay thế cho hình phạt [7, tr. 679].
Trong khoa học luật hình sự nước ngoài, biện pháp cưỡng chế hình sự
khác được hiểu là "Biện pháp tước hoặc hạn chế tự do hoặc quyền, hoặc là
biện pháp về tài sản, chủ yếu có mục đích ngăn ngừa việc thực hiện tội phạm
mới" hoặc là "những biện pháp cưỡng chế không có màu sắc luân lý, áp dụng
với các cá nhân nguy hiểm cho trật tự xã hội để phòng ngừa các tội phạm mà
tình trạng của họ có thể gây ra". Trong các định nghĩa khoa học về các biện
pháp cưỡng chế hình sự khác nêu trên, các học giả đã dựa trên bản chất, đặc
điểm và chức năng của các biện pháp này tuy nhiên chưa khái quát hết các
hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội nhưng chưa đến mức phải truy cứu TNHS
hoặc được miễn truy cứu TNHS thì người đó vẫn có thể phải bị áp dụng biện
pháp tư pháp. Ví dụ: Giá trị tài sản trộm cắp dưới 2 triệu đồng và người thực
hiện chưa có tiền án, tiền sự thì người đó không bị truy cứu TNHS theo khoản 1
Điều 138 BLHS năm 1999 nhưng tài sản thu giữ được sẽ được áp dụng biện
pháp tư pháp trả lại cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp, nếu có hư
hỏng có thể sẽ phải sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại.
Thứ ba, biện pháp tư pháp nhằm hạn chế quyền, tự do của người thực
hiện tội phạm, nhằm hỗ trợ hoặc thay thế cho hình phạt và nhằm loại bỏ những
điều kiện phạm tội, ngăn ngừa chủ thể bị áp dụng phạm tội trong tương lai.
Xét về bản chất, các biện pháp tư pháp hình sự không phải là hình
phạt nhưng cũng là những biện pháp cưỡng chế của Nhà nước nhằm tăng hiệu
quả trong đấu tranh phòng, chống tội phạm. Vì vậy, các biện pháp tư pháp khi
áp dụng cùng với hình phạt thì chúng có khả năng tác động hỗ trợ cho việc áp
dụng và thi hành hình phạt đạt hiệu quả cao hơn hoặc có thể thay thế cho hình
phạt đối với những trường hợp không áp dụng hình phạt (như miễn hình phạt,
miễn TNHS).
18
Ngoài ra, do tính chất được áp dụng trong mọi giai đoạn tố tụng nên
ngay cả trước khi Tòa án áp dụng hình phạt thì những điều kiện phạm tội
cũng sẽ được biện pháp tư pháp loại bỏ cùng với đó sẽ phòng ngừa chủ thể bị
áp dụng phạm tội trong tương lai (ví dụ: việc áp dụng biện pháp tịch thu vật,
tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm đối với tiền, tài sản và các công cụ phạm
tội trong vụ án bắt quả tang nhiều đối tượng đánh bạc sẽ làm chấm dứt các
điều kiện phạm tội đang tồn tại và có giá trị phòng ngừa các đối tượng phạm
tội tiếp).
Thứ tư, biện pháp tư pháp được áp dụng đối với tất cả các giai đoạn tố
những vấn đề liên quan đến tài sản, bồi thường thiệt hại. Một trong những
biện pháp giải quyết vấn đề tài sản và trách nhiệm dân sự trong vụ án hình sự
mà cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng hiệu quả là biện pháp tư pháp "Trả lại
tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại" được quy định tại Điều 42 BLHS
năm 1999.
Bộ luật hình sự năm 1985 quy định biện pháp này tại Điều 34 và được
giữ nguyên tên gọi tại Điều 42 BLHS năm 1999. "Trả lại tài sản, sửa chữa
hoặc bồi thường thiệt hại" là biện pháp tư pháp chung áp dụng đối với người
đã thành niên và người chưa thành niên phạm tội. Biện pháp này tuy được
quy định thành một điều luật riêng trong BLHS nhưng mới chỉ dừng lại ở việc
nêu nội dung của biện pháp. Cũng như biện pháp tư pháp, trong luật hình sự
của nước ta từ BLHS năm 1985 đến BLHS năm 1999 chưa có khái niệm pháp
lý nào về biện pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại" tuy
nhiên nó được đề cập đến trong giáo trình của một số cơ sở đào tạo Luật.
Trong giáo trình Luật hình sự Việt Nam tập 1 của Trường Đại học
Luật Hà Nội do Nhà xuất bản Công an nhân dân, Hà Nội, 2010 có đưa ra khái
niệm về biện pháp tư pháp này như sau: "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi
thường thiệt hại là biện pháp tư pháp được BLHS quy định, do Tòa án áp
dụng đối với người phạm tội khi họ đã gây ra thiệt hại vật chất hoặc tinh thần
cho người bị hại" [43, tr. 259].
20
Như phần trên đã xác định, một trong những đặc điểm của biện pháp
tư pháp chung là được áp dụng trong tất cả các giai đoạn tố tụng khác nhau từ
điều tra, truy tố đến xét xử vì vậy chủ thể có thẩm quyền áp dụng biện pháp
này không chỉ có Tòa án mà còn cả Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát.
Mặt khác, theo quy định của biện pháp này không chỉ rõ chủ thể bị thiệt
hại là "người bị hại". Theo quy định về người tham gia tố tụng của BLTTHS
Thứ tư, biện pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại"
được áp dụng đối với tất cả các giai đoạn tố tụng vì vậy Cơ quan điều tra,
Viện kiểm sát và Tòa án đều có thẩm quyền áp dụng biện pháp tư pháp này
khi có căn cứ đối với người phạm tội nói chung (người bị tạm giữ, bị can, bị
cáo và cả người bị kết án).
Thứ năm, biện pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt
hại" là biện pháp cưỡng chế hình sự được quy định trong BLHS, phải được cơ
quan tư pháp có thẩm quyền áp dụng theo một trình tự, thủ tục chặt chẽ do
luật tố tụng hình sự quy định và phải tuân theo nguyên tắc pháp chế, nguyên
tắc công bằng, tôn trọng danh dự, nhân phẩm của con người.
Ngoài năm đặc điểm cơ bản của biện pháp tư pháp nói chung, biện
pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại" còn có những đặc
điểm riêng sau:
Thứ nhất, biện pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt
hại" trong trường hợp được Tòa án áp dụng cùng với hình phạt không chỉ
nhằm hỗ trợ cho hình phạt mà còn để xử lý vật chứng trong vụ án hình sự.
Thứ hai, biện pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt
hại" là biện pháp tư pháp hình sự đồng thời mang tính chất dân sự.
* Vai trò của biện pháp tư pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi
thường thiệt hại"
Biện pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại" là bộ
phận cấu thành của hệ thống biện pháp cưỡng chế hình sự trong luật hình sự
Việt Nam. Mặc dù là biện pháp tư pháp này là biện pháp hỗ trợ cho hình phạt
nhưng không vì thế mà làm nó mất đi vai trò quan trọng trong việc thực hiện
chính sách hình sự và đấu tranh phòng, chống tội phạm.
22
Ở phương diện thực hiện chính sách hình sự, biện pháp "Trả lại tài
24
đúng đắn, tôn trọng pháp luật nếu không muốn phải gánh chịu những hậu quả
pháp lý hình sự như người phạm tội đã phải chịu.
Mặc dù biện pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại"
không có mục đích trừng trị cao như hình phạt nhưng nó thể hiện sự lên án
mạnh mẽ của Nhà nước đồng thời chủ động loại trừ điều kiện tái phạm của
người phạm tội, làm tăng hiệu quả của hình phạt. Do đó, sự phối hợp nhịp
nhàng giữa hình phạt với các biện pháp tư pháp nói chung và biện pháp "Trả
lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại" nói riêng có giá trị và tầm quan
trọng cao trong việc thực hiện chính sách hình sự và công cuộc đấu tranh
phòng, chống tội phạm của quốc gia.
1.2. PHÂN BIỆT BIỆN PHÁP TƢ PHÁP "TRẢ LẠI TÀI SẢN, SỬA CHỮA
HOẶC BỒI THƢỜNG THIỆT HẠI" VỚI HÌNH PHẠT TIỀN, HÌNH PHẠT TỊCH
THU TÀI SẢN VÀ VỚI BIỆN PHÁP TƢ PHÁP TỊCH THU TIỀN, VẬT TRỰC
TIẾP LIÊN QUAN ĐẾN TỘI PHẠM TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
1.2.1. Phân biệt biện pháp tƣ pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc
bồi thƣờng thiệt hại" với hình phạt tiền
"Phạt tiền được hiểu là một trong những biện pháp cưỡng chế của Nhà
nước được Tòa án quyết định trong bản án kết tội đối với người bị kết án về
những tội phạm do luật hình sự quy định với nội dung là tước một khoản tiền
nhất định của họ sung vào công quỹ của nhà nước" [40, tr. 170].
Hình phạt tiền trong luật hình sự của nước ta đã tồn tại từ rất lâu và
luôn chiếm một vị trí quan trọng trong hệ thống hình phạt. Cùng với trục xuất,
phạt tiền là loại hình phạt lưỡng tính vừa là hình phạt chính vừa là hình phạt
bổ sung. Việc áp dụng hình phạt tiền phải thỏa mãn các điều kiện nhất định và
chúng ta so sánh với biện pháp tư pháp "Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi
Trích đoạn Tỡnh hỡnh chung Nguyờn nhõn chủ quan NHU CẦU HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT HèNH SỰ VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG BIỆN PHÁP "TRẢ LẠI TÀI SẢN, SỬA CHỮA HOẶC BỒ Hoàn thiện một số quy định phỏp luật hỡnh sự cú liờn quan đến Nõng cao năng lực, bồi dƣỡng chuyờn mụn nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cỏn bộ tƣ phỏp