1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
HOÀNG VIỆT HÙNG
ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC SINH
THPT THÔNG QUA DẠY HỌC NGOẠI KHOÁ
MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 12
(QUA KHẢO SÁT Ở TRƯỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG,
THỊ XÃ BỈM SƠN, TỈNH THANH HOÁ)
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGHỆ AN - 2012
2
3
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
HOÀNG VIỆT HÙNG
ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC SINH
THPT THÔNG QUA DẠY HỌC NGOẠI KHOÁ
MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 12
(QUA KHẢO SÁT Ở TRƯỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG,
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Đại học - Cao đẳng
Giáo dục hướng nghiệp
Giáo dục công dân
Giáo viên
Học sinh
Kinh tế - xã hội
Trung học cơ sở
Trung học phổ thông
Trung cấp chuyên nghiệp
Sách giáo khoa
Xã hội chủ nghĩa
LỜI CẢM ƠN
Bằng tất cả tình cảm chân thành của mình, tôi xin được bày tỏ lòng
biết ơn đối với: Phòng Đào tạo Sau đại học Trường Đại học Vinh, Khoa Giáo
5
dục Chính trị; các giảng viên đã trực tiếp giảng dạy và giúp đỡ tôi trong quá
trình học tập cũng như hoàn thành luận văn này. Đặc biệt, tôi xin được bày
tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Bùi Văn Dũng, người đã hết sức quan tâm, tận
tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn.
Tôi cũng xin được chân thành cảm ơn Thị uỷ, Uỷ ban nhân dân thị xã
Bỉm Sơn, Thị Đoàn thị xã Bỉm Sơn; các thầy cô giáo trong BGH; Hội đồng
giáo dục Trường THPT Lê Hồng Phong, đã giúp tôi thực hiện việc khảo sát
và cung cấp số liệu để tôi thực hiện luận văn.
Xin cảm ơn gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp đã hết sức động viên,
khích lệ tôi trong suốt quá trình học tập.
Trong suốt quá trình nghiên cứu, thực hiện luận văn này, bản thân tôi
phù hợp để gắn bó máu thịt với mình, theo chân mình suốt cuộc đời, điều đó
thật không đơn giản.
Chính vì lẽ đó, Đảng và Nhà nước, ngành Giáo dục và Đào tạo rất quan
tâm tới định hướng nghề nghiệp cho học sinh phổ thông. Điều 27, Chương II Luật Giáo dục năm 2009 khẳng định về mục tiêu của giáo dục THPT: “Giáo
dục trung học phổ thông nhằm giúp học sinh củng cố, phát triển những kết
quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những
hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy
năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng,
trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động” [30;48]. Bởi thế, định
hướng nghề nghiệp là bộ phận hữu cơ của mục tiêu giáo dục và đào tạo, góp
phần vào việc phân luồng học sinh, chuẩn bị cho các em đi vào cuộc sống lao
động hoặc tiếp tục học lên cao phù hợp với năng lực của bản thân, khả năng
7
của gia đình và nhu cầu của xã hội. Hơn nữa, trong giai đoạn quốc tế hoá
đang diễn ra nhanh chóng, nước ta đã gia nhập Tổ chức thương mại thế giới
thì vấn đề hội nhập kinh tế toàn cầu và thị trường lao động không biên giới,
tạo điều kiện cho thanh niên và học sinh nắm bắt cơ hội trên cơ sở hiểu rõ
năng lực của bản thân để chọn ngành nghề phù hợp với yêu cầu của xã hội
càng trở nên cần thiết hơn lúc nào hết.
Trong những năm qua, thực tế nhiều nhà trường phổ thông ở Việt Nam
mới chỉ chú trọng đến việc dạy kiến thức văn hoá, chưa chú ý nhiều đến việc
giáo dục định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Nhà trường chưa chuẩn bị
tâm thế cho học sinh sẵn sàng đi vào cuộc sống lao động. Đội ngũ giáo viên
có rất ít người làm tốt công tác này, vì họ chưa được đào tạo sư phạm về
hướng nghiệp và không hiểu nhiều về hướng nghiệp, về nhu cầu thị trường
lao động, việc làm của xã hội nên việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh
vẫn còn hạn chế. Thực tế cho thấy, học sinh ở cuối cấp THPT chưa có sự hiểu
biết và chuẩn bị chu đáo trong việc lựa chọn nghề nghiệp cho bản thân, nhiều
nền kinh tế - xã hội. Nhiều nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục ở các nước
trên thế giới đặc biệt quan tâm tới vấn đề phân hoá trong giáo dục và coi đó là
nguyên tắc tất yếu trong dạy học. Trong những năm đầu thế kỷ XX một số
nước như Anh, Pháp, Mỹ đã thành lập nhiều mô hình hướng nghiệp, với chức
năng tư vấn chọn nghề cho thanh thiếu niên. Thông qua các bài Test (trắc
nghiệm) để xác định khả năng thích ứng của con người với các nghề đang có
nhu cầu tuyển dụng lao động kỹ thuật. Nhằm giúp cho con người được đào
tạo phù hợp hơn, hoàn thiện hơn với xu thế phát triển thời đại.
Trong tác phẩm Những suy tư của một chàng trai trong việc lựa chọn
nghề nghiệp, C.Mác đã khẳng định: Việc chọn nghề là một việc rất quan
trọng trong cuộc sống con người, do vậy việc chọn nghề cần suy nghĩ kỹ và là
trách nhiệm của thanh niên khi bước vào đời. “Nếu ta chọn nghề trong đó ta
có thể làm việc được nhiều hơn cho nhân loại thì ta sẽ không còng lưng dưới
gánh nặng của nó, bởi vì đó là sự hy sinh cho mọi người, khi đó... hạnh phúc
của chúng ta sẽ thuộc về hàng triệu người, những việc làm của chúng ta sẽ
9
sống một cuộc sống âm thầm nhưng mãi có hiệu quả và trên thi hài của chúng
ta sẽ giữ những giọt nước mắt nóng bỏng của những con người cao quí”
[14;52].
Ở Việt Nam, đã từ lâu Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến sự
nghiệp trồng người nói chung và công tác định hướng nghề nghiệp nói riêng.
Điều này thể hiện rõ trong đường lối chủ trương, trong các Văn kiện của các
kỳ Đại hội Đảng toàn quốc. Ngày 19 tháng 3 năm 1981, Hội đồng Chính phủ
đã ra Quyết định Số 126/CP: Về công tác hướng nghiệp trong trường phổ
thông và việc sử dụng hợp lý học sinh phổ thông cơ sở và phổ thông trung
học tốt nghiệp ra trường [13;3].
Năm 1984 khi sơ kết 3 năm thực hiện Quyết định Số 126/CP của Hội
đồng Chính phủ, Bộ Giáo dục đã nêu vấn đề: Tiếp theo hướng nghiệp phải
phân luồng và chuẩn bị cho học sinh lớp 9 lựa chọn các ban học ở trường
THPT hợp lý và giúp học sinh lớp 12 lựa chọn học lên hoặc đi vào cuộc sống
lao động.
Gần đây nhất, trong chương trình Khoa học - Công nghệ cấp Nhà nước,
các tác giả Nguyễn Văn Lê, Hà Thế Truyền, Bùi Văn Quân đã công bố công
trình: Một số vấn đề về hướng nghiệp cho học sinh phổ thông [23]. Theo đó,
nhiều giải pháp và kinh nghiệm giáo dục phổ thông và hướng nghiệp trên thế
giới đã được tổng hợp, phân tích nhằm góp phần hiện thực hoá mục tiêu
hướng nghiệp cho học sinh THCS và THPT ở Việt Nam.
Những vấn đề định hướng nghề nghiệp ở trường THPT đã được nhiều
nhà nghiên cứu quan tâm cụ thể như tác giả Phạm Tất Dong [15], đã xây dựng
Giáo trình Công tác hướng nghiệp trong trường phổ thông cũng đã bàn về
các nhiệm vụ cụ thể qua từng phần, từng bài học cụ thể của cả thầy và trò
trong nhà trường phổ thông.
Tác giả Nguyễn Đức Trí [34], Giáo trình Giáo dục học nghề cũng đã
xây dựng khá công phu các nội dung, chương trình theo đúng yêu cầu, tâm
sinh lý lứa tuổi. Nhằm giúp các đối tượng theo học nghề nắm bắt và thực
11
hành tốt nhất sau khi được các cơ sở đào tạo nghề.
Theo tác giả Trần Khánh Đức [16], Giáo dục kỹ thuật nghề nghiệp và
phát triển nguồn nhân lực đã bàn một cách đầy đủ về việc phát triển nguồn
lao động có tay nghề tốt, làm việc theo đúng chuyên môn nghề nghiệp được
đào tạo tại các trường nghề.
Tác giả Hà Thế Truyền [33], Một số giải pháp thực hiện giáo dục lao
động - hướng nghiệp - dạy nghề góp phần thực hiện tốt việc phân luồng trong
đào tạo cũng đã chỉ ra từ thực tiễn của việc lao động, hướng nghiệp, dạy nghề
mà chúng ta có những giải pháp tối ưu nhất để vừa phân luồng trong quá trình
làm công tác đào tạo. Vừa có những biện pháp mang lại hiệu quả cao trong
đến việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh THPT thông qua các môn học
chính khóa và ngoại khóa…
Do vậy, trên cơ sở tiếp thu những thành tựu của những người đi trước,
đồng thời bằng lý luận và thực hiện quá trình nghiên cứu trên khách thể mới
và địa bàn nghiên cứu mới, tác giả mạnh dạn chọn nghiên cứu vấn đề: Định
hướng nghề nghiệp cho học sinh THPT thông qua dạy học ngoại khoá môn
Giáo dục công dân lớp 12 (Qua khảo sát ở Trường THPT Lê Hồng Phong, thị
xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hoá) là hướng tiếp cập mới mà chưa có tác giả nào
đề cập.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng của vấn đề định
hướng nghề nghiệp cho học sinh THPT, mục đích của luận văn là nhằm nâng
cao hiệu quả việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh THPT thông qua dạy
học ngoại khoá môn Giáo dục công dân lớp 12 ở Trường THPT Lê Hồng
Phong, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hoá trong giai đoạn hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nêu trên, luận văn phải thực hiện một số nhiệm
vụ sau:
13
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề định hướng nghề nghiệp cho học
sinh THPT thông qua dạy học ngoại khóa môn Giáo dục công dân lớp 12;
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng định hướng nghề nghiệp cho
học sinh THPT thông qua dạy học ngoại khóa môn Giáo dục công dân lớp 12
ở Trường THPT Lê Hồng Phong, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hoá;
- Thực nghiệm sư phạm định hướng nghề nghiệp cho học sinh THPT
thông qua dạy học ngoại khóa môn Giáo dục công dân lớp 12 ở Trường
THPT Lê Hồng Phong, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hoá;
THPT Lê Hồng Phong, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hoá;
- Phương pháp lịch sử - lôgíc: nghiên cứu các vấn đề theo trình tự, lịch sử
từ trước đến sau, từ đơn giản đến phức tạp từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện;
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp quan sát: quan sát thực tế vấn đề định hướng nghề
nghiệp cho học sinh THPT ở Trường THPT Lê Hồng Phong, thị xã Bỉm Sơn,
tỉnh Thanh Hoá;
- Phương pháp điều tra: sử dụng phiếu điều tra thăm dò ý kiến của cán
bộ quản lý, giáo viên và học sinh về tình hình định hướng nghề nghiệp cho học
sinh lớp 12 Trường THPT Lê Hồng Phong, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hoá;
- Phương pháp thực nghiệm: đối tượng thực nghiệm, học sinh lớp 12
trường THPT Lê Hồng Phong, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hoá;
- Phương pháp thống kê toán học: nhằm để xử lý các số liệu thu được
trong quá trình nghiên cứu.
6. Giả thuyết khoa học
Nếu đề ra được các giải pháp khoa học và áp dụng một cách đồng bộ các
giải pháp đó thì sẽ nâng cao việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh THPT
thông qua dạy học ngoại khoá môn Giáo dục công dân lớp 12 ở Trường THPT
Lê Hồng Phong, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hoá trong giai đoạn hiện nay.
7. Những đóng góp của luận văn
Luận văn đã góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận của việc định hướng
15
nghề nghiệp cho học sinh THPT thông qua dạy học ngoại khóa môn Giáo dục
công dân lớp 12.
Luận văn góp phần làm cơ sở thực tiễn cho các thầy cô giáo ở các
trường THPT áp dụng linh hoạt nội dung định hướng nghề nghiệp, tùy theo
đặc điểm, tình hình tại địa phương cho học sinh thông qua dạy học ngoại khóa
môn Giáo dục công dân lớp 12.
Từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam định nghĩa: “Hướng nghiệp
là hệ thống các biện pháp giúp cho con người lựa chọn và xác định nghề
nghiệp của bản thân trong cuộc sống tương lai trên cơ sở kết hợp nguyện
vọng, sở trường của cá nhân với nhu cầu xã hội” [28;423].
Xét về phương diện kinh tế học: Hướng nghiệp được hiểu là hệ thống
những giải pháp dẫn dắt tổ chức thanh, thiếu niên đi vào lao động nghề
nghiệp nhằm sử dụng hợp lý tiềm năng lao động trẻ tuổi của đất nước. Hướng
nghiệp góp phần tích cực vào quá trình phấn đấu nâng cao năng suất lao động
xã hội.
Xét về phương diện tâm lý học: Hướng nghiệp được coi như một quá
trình chuẩn bị cho thế hệ trẻ sự sẵn sàng tâm lý đi vào lao động nghề nghiệp.
Sự sẵn sàng tâm lý đó chính là tâm thế lao động - một trạng thái tâm lý tích
cực trước hoạt động lao động.
Xét về phương diện giáo dục học: Hướng nghiệp như một hệ thống tác
động giúp thế hệ trẻ có cơ sở khoa học trong việc chọn nghề, hệ thống điều
chỉnh sự lựa chọn nghề của học sinh cho phù hợp với những yêu cầu của sự
phân công lao động xã hội, có tính đến hứng thú và năng lực của từng cá
nhân. Đối với trường phổ thông thì hướng nghiệp là một hệ thống giải pháp
tác động của gia đình, nhà trường và xã hội, trong đó nhà trường đóng vai trò
chủ đạo nhằm hướng dẫn và chuẩn bị cho thế hệ trẻ sẵn sàng đi vào lao động
17
ở các ngành nghề tại những nơi xã hội đang cần phát triển, đồng thời lại phù
hợp hứng thú năng lực cá nhân.
Tựu chung lại theo chúng tôi; hướng nghiệp là hệ thống những giải
pháp dẫn dắt tổ chức thanh, thiếu niên đi vào lao động nghề nghiệp nhằm sử
dụng hợp lý tiềm năng lao động trẻ tuổi của đất nước. Hướng nghiệp là quá
trình chuẩn bị cho thế hệ trẻ sự sẵn sàng tâm lý đi vào lao động nghề nghiệp,
giúp thế hệ trẻ có cơ sở khoa học trong việc chọn nghề, điều chỉnh sự lựa
nghề đảm bảo năng suất và hiệu quả lao động cao mang lại nhiều lợi ích cho
cá nhân và xã hội. Từ đó tư vấn giúp học sinh chọn nghề thích hợp.
1.1.1.3. Khái niệm nghề phổ thông
Theo tác giả Nguyễn Đức Trí: “Nghề phổ thông là những nghề phổ
biến, thông dụng, đang cần phát triển ở địa phương. Những nghề ấy có kỹ
thuật tương đối đơn giản, quá trình dạy nghề không đòi hỏi phải có trang
thiết bị phức tạp, nguyên liệu dùng cho việc dạy nghề dễ kiếm, phù hợp với
điều kiện kinh tế, khả năng đầu tư của địa phương, thời gian học nghề ngắn”
[35;17].
Theo Từ điển Tiếng Việt: “Nghề là những chuyên môn có những đặc
điểm chung, gần giống nhau được xếp thành một nhóm chuyên môn và được
gọi là nghề. Nghề là tập hợp của một nhóm chuyên môn cùng loại, gần giống
nhau” [27;11].
Hiện nay, do tác động của sự phát triển khoa học - công nghệ và yêu
cầu đào tạo nhân lực phục vụ cho công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nước, việc dạy nghề phổ thông không chỉ dừng lại ở mức độ dạy những
“kỹ thuật tương đối đơn giản, quá trình dạy nghề không đòi hỏi phải có trang
thiết bị phức tạp” mà phải từng bước giúp cho học sinh tiếp cận với những kỹ
thuật cao và trang thiết bị kỹ thuật hiện đại.
Mục đích của dạy nghề phổ thông là nhằm trang bị cho học sinh những
kiến thức, kỹ năng lao động cần thiết và làm quen với hoạt động nghề nghiệp.
Qua đó, chuẩn bị cho học sinh bước vào cuộc sống lao động sau khi tốt nghiệp.
19
1.1.2. Sự cần thiết của việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh thông
qua dạy học ngoại khoá môn Giáo dục công dân lớp 12
1.1.2.1. Vị trí, vai trò của định hướng nghề nghiệp cho học sinh phổ thông
Vị trí của định hướng nghề nghiệp: Định hướng nghề nghiệp có vị trí
hết sức quan trọng trong nền Giáo dục và Đào tạo, định hướng nghề nghiệp là
học tập và trong cuộc sống, năng lực giao tiếp ứng xử nhân ái, có văn hóa và
có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng, xã hội, năng lực tự khẳng định,
không ngừng tự rèn luyện, phấn đấu, có khả năng tự đánh giá và phê phán.
Môn Giáo dục công dân có vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng. Nó trang
bị những kiến thức, chuẩn mực đạo đức và pháp luật của xã hội cho học sinh,
để sau khi tốt nghiệp THPT những học sinh đó trở thành các công dân tốt.
Môn Giáo dục công dân không chỉ cung cấp cho những công dân tương lai
những tri thức vừa khái quát hóa, mà còn thông qua môn học giúp định hướng
cho người học hình thành và phát triển phương pháp suy nghĩ và hành động
phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể trong từng giai đoạn phát triển lịch
sử của xã hội loài người.
Môn Giáo dục công dân có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giáo
dục con người toàn diện, định hướng cho học sinh những quan điểm, lối sống
và những vấn đề xảy ra trong xã hội, tạo điều kiện cho các em trao đổi với
thầy cô, bạn bè những vấn đề trong cuộc sống. Quan trọng vì môn học này là
một phần của quá trình giáo dục các phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị, lối
sống cho thế hệ trẻ ngồi trên ghế nhà trường. Đó là môn học có sự giao thoa
của hai quá trình: Quá trình dạy học và quá trình giáo dục đạo đức. Nội dung
của môn học chính là mục tiêu, là những giá trị, những chuẩn mực, nền tảng,
cốt lõi của con người Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Môn Giáo dục công dân là môn học dạy học sinh những cách cư xử, lối
sống phù hợp với các chuẩn mực đạo đức của xã hội. Thông qua đó, sẽ giáo
dục, trang bị những kiến thức cần thiết, bổ ích cho học sinh. Do đó, cần thay
đổi quan niệm về môn học. Nhiều giáo viên chưa nhận thức được đầy đủ, tầm
quan trọng của bộ môn trong đào tạo nhân cách, rèn luyện kỹ năng định
21
hướng nghề nghiệp cho học sinh, cho nên chưa có nhiều suy nghĩ để sáng tạo
ra những biện pháp giảng dạy hiệu quả.
Yêu cầu đổi mới mục tiêu, chương trình định hướng nghề nghiệp: Mục
tiêu của một hoạt động là cái đích cần đạt tới của hoạt động đó. Trong giáo
dục, mục tiêu là vấn đề cốt lõi nhất để xác định nội dung, phương pháp, hình
thức giáo dục và các điều kiện cần thiết khác đảm bảo cho việc đạt mục tiêu
đã đề ra. Mục tiêu giáo dục phải phù hợp và đáp ứng mục tiêu phát triển KT XH của đất nước. Trước yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội theo hướng công
nghiệp hoá, hiện đại hoá thì mục tiêu giáo dục nói chung, định hướng nghề
nghiệp nói riêng phải đổi mới. Hướng nghiệp phải thực sự góp phần phát triển
nguồn nhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Mục tiêu, chương trình định hướng nghề nghiệp cho học sinh THPT
cần phải đạt các yêu cầu sau: Giúp học sinh tìm hiểu xu hướng, nguyện vọng
nghề nghiệp của bản thân; tìm hiểu thế giới nghề nghiệp và yêu cầu nghề đối
với người lao động; tìm hiểu năng lực của bản thân; tìm hiểu nhu cầu của xã
hội (thị trường lao động). Từ đó định hướng cho các em chọn trường thi, chọn
ngành học và nghề làm một cách khoa học.
Yêu cầu đổi mới giáo dục về việc mở rộng và nâng cao chất lượng định
hướng nghề nghiệp cho học sinh THPT: Trong xã hội hiện đại, mọi hoạt động
đều được đánh giá qua chất lượng, hiệu quả hoạt động. Vì vậy, cùng với yêu
cầu đổi mới mục tiêu, chương trình định hướng nghề nghiệp để góp phần phát
triển nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước, một yêu cầu mới đặt ra cho hoạt động này là phải mở rộng và nâng cao
chất lượng hoạt động.
Chính vì vậy, về vấn đề mở rộng hoạt động hướng nghiệp, mở rộng
phải được thể hiện trên hai mặt: số lượng và nội dung. Phải đảm bảo cho mọi
học sinh được tham gia vào quá trình định hướng nghề nghiệp. Nội dung định
hướng nghề nghiệp phải phong phú, đa dạng, không chỉ bó hẹp trong sinh
hoạt hướng nghiệp mà phải được tích hợp trong các môn học và các hoạt
động khác trong trường phổ thông.
23
24
triển của nền kinh tế tri thức và công nghệ thông tin truyền thông, giai đoạn
mà một nửa lực lượng lao động của thế giới đã phát triển làm việc ở bên
ngoài của tổ chức. Các tổ chức truyền thống nay chỉ sử dụng 55% lực lượng
lao động ở mức toàn thời gian. Số còn lại là lao động thời vụ, bán thời gian,
hoặc theo hợp đồng thì định hướng nghề nghiệp còn phải tiến hành trong cả
quá trình làm việc, lao động để người lao động có khả năng thích nghi và thay
đổi việc làm với cơ chế lao động mới. Trên bình diện xã hội quá trình hướng
nghiệp được thể hiện qua sơ đồ sau.
Quá trình hướng nghiệp
Định
hướng
nghề
Thích
ứng nghề
Học nghề
Phù hợp nghề
Hành nghề
Bồi dưỡng
Đào tạo lại
Tính lịch sử - xã hội: Về mặt xã hội định hướng nghề nghiệp có tác
dụng điều chỉnh sự phân công lao động xã hội, tạo ra cân bằng trong sự phân
bố dân cư. Định hướng nghề nghiệp kết hợp chặt chẽ với lao động sản xuất và
dạy nghề có tác dụng làm ổn định xã hội, góp phần giúp xã hội sử dụng hết
sản phẩm đào tạo của trường phổ thông.
Tính giáo dục: Định hướng nghề nghiệp là bộ phận của giáo dục
- Phần thứ nhất: Công dân với việc hình thành, nhận thức các kiến thức
về Nhà nước pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Trong phần này giúp trang bị cho học sinh những kiến thức phổ thông,
cơ bản, phù hợp với lứa tuổi về Nhà nước và pháp luật, các em có sự tiếp cận
một cách khách quan khoa học về hệ thống Hiến pháp, pháp luật nước ta, từ
đó nhận thức được quyền và nghĩa vụ của công dân trong một số lĩnh vực của
đời sống xã hội.
+ Bài 1: Pháp luật và đời sống.
+ Bài 2: Thực hiện pháp luật.