KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM

BIÊN SỌAN: THS.THẠCH NGỌC YẾN

I. NHÓM
1. Nhóm nhỏ trong cuộc sống:
- Khái niệm nhóm nhỏ: Tập hợp những con người có hành vi tương tác nhau trên cơ sở
kỳ vọng chung, bao gồm một số vị trí và vai trò để thể hiện các mục tiêu chung.
- Nhóm tự nhiên: Nhóm được thành lập, nhu cầu gia nhập nhóm của con người trong
cuộc sống.
- Nhóm nhỏ đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người
Qua việc liên hệ các nhu cầu cơ bản của Abraham Maslow: Nhu cầu sinh tồn, nhu cầu
được an toàn, nhu cầu giao tiếp, nhu cầu được tôn trọng, nhu cầu tự thể hiện).
- Nhóm nhỏ đóng vai trò thay thế vai trò người MẸ khi ta lớn.
2. Nhóm nhỏ ảnh hưởng mạnh mẽ đến cá nhân theo hướng tích cực và tiêu cực:
- Nhóm tạo sự chuyển biến về mặt tâm lý xã hội ở mỗi cá nhân.
- Nhóm nhỏ giúp cá nhân thay đổi hành vi (tích cực hoặc tiêu cực) để thích nghi với vai
trò và vị trí mong muốn trong nhóm.
* Các yếu tố giúp thay đổi hành vi khi tham gia nhóm:
- Cố gắng thích nghi với nhóm.
- Quy tắc nhóm tạo áp lực lên các thành viên.
- Tự bộc lộ, chia sẻ.
- Khám phá bản thân qua sự phản hồi của người khác về mình.
- Bắt chước người khác.
- Khám phá những Giá trị mới (Giá trị của nhóm).
3- Nhu cầu cá nhân trong nhóm:
Môi trường nhóm nhỏ là môi trường thuận lợi cho sự bộc lộ của cá nhân.
Sau khi gia nhập nhómvà sinh họat và khi nhóm phát triển đến giai đọan ổn định, lúc đó
mối tương tác về mặt tình cảm giữa các nhóm viên trở nên gắn bó hơn, thúc đẩy dễ dàng
sự bộc lộ về mình, tâm tư tình cảm, chia sẻ và thông cảm với các nhóm viên khác.
1

- Đối tượng tác động là mối quan hệ tương tác trong nhóm.
- Nhóm tăng cường khả năng tự giải quyết vấn đề.
- Ảnh hưởng của nhóm giúp thay đổi hành vi, thái độ của cá nhân.
- Nhóm là một môi trường tạo điều kiện cho sự bộc lộ.
- Các yếu tố quan trọng cần quan tâm trong CTXH nhóm:
2


6 yếu tố:
+ Đối tượng là ai.
+ Nơi sinh hoạt, bối cảnh sinh hoạt.
+ Nhu cầu gì cần được đáp ứng.
+ Mục tiêu cần đạt được.
+ Giá trị: sinh hoạt nhóm dựa trên quan điểm gì.
+ Phương thức thực hành: cơ cấu, vai trò, trách nhiệm, mối qun hệ bên trong và bên
ngoài nhóm, các hoạt động nào được sử dụng, cách thức tổ chức...
IV. CÁC LOẠI HÌNH NHÓM:
- Nhóm giải trí: Rèn luyện và phát triển nhân cách, đáp ứng nhu cầu vui chơi và thư giãn.
- Nhóm giáo dục: Kiến thức và kỹ năng (Nhóm các bà mẹ, nhóm chăn nuôi...)
- Nhóm tự giúp: Nhóm tình nguyện hỗ trợ nhau để vượt khó (nhóm phụ trẻ khuyết tật,
nhóm người nhiễm HIV...)
- Nhóm với mục đích xã hội hóa: Nhóm giúp tăng cường khả năng xã hội.
- Nhóm trị liệu: Nhóm chia sẻ cảm xúc về vấn đề mắc phải.
- Nhóm trợ giúp: Giúp tăng cường khả năng đồng cảm với người khác.
V. NHỮNG THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN TRONG HỌAT ĐỘNG THÔNG QUA
NHÓM:
a.
Những thuận lợi:
- Giúp những kinh nghiệm xã hội.
- Nhóm với nhu cầu chung có thể là nguồn hỗ trợ lẫn nhau và giải quyết vấn đề.

của nhóm.
- Năng động nhóm: Khi nói đến sự biến chuyển của các vai trò và vị trí của các nhóm
viên lúc tham gia sinh hoạt nhóm.
- Vai trò và tác động của nhóm nhỏ trong cuộc sống.
Các vai trò được thể hiện trong nhóm:
- Các đặc điểm tâm lý của nhóm:
+ Mối quan hệ tương tác.
4


+ Chia sẻ mục tiêu chung: Mụctiêu càng rõ thì mối tương tác càng mạnh.
+ Hệ thống các quy tắc: sự tuân thủ.
+ Cơ cấu chính thức và phi chính thức (cơ cấu ngầm)
Các vấn đề của cơ cấu chính thức và phi chính thức.
+ Các vai trò thể hiện trong nhóm: vai trò hướng về công việc, vai trò củng cố nhóm, vai
trò liên quan đến nhu cầu cá nhân (vai trò cản trở hay vai trò thúc đẩy).
Các vai trò này luôn biến đổi làm cho nhóm năng động, ảnh hưởng lên từng con người
trong nhóm.
Các đặc trưng của nhóm bao gồm như:
Tiểu sử, cách thức tham gia, truyền thông giao tiếp, tính đoàn kết, bầu không khí, cơ cấu
và tổ chức, tiêu chuẩn và chuẩn mực, lề lối làm việc và các mục tiêu.
PHẦN 3: TIẾN TRÌNH CTXH NHÓM
Cán bộ đoàn thể cần lưu ý:
Tiến trình bao gồm 4 bước
a. Thành lập nhóm:
- Đánh giá tình hình, vấn đề và nhu cầu của các thành viên.
- Mục đích thành lập nhóm phải rõ ràng và được mọi người chia sẻ.
- Chú ý mục tiêu riêng của cá nhân và mục tiêu chung của nhóm.
- Mục tiêu chính là cơ sở để chọn người đưa vào nhóm.
- Một số vấn đề khi lập nhóm: tuổi, trình độ văn hoá, giới tính, sở thích.

a. Hiểu biết một số vấn đề của nhóm để tác động hiệu quả:
- Khi có vướng mắc trong truyền thông.
- Khi có mâu thuẫn trong nhóm.
- Khi có xu hướng thống trị của thiểu số trong nhóm.
- Khi có hiện tượng ngôi sao trong nhóm.
- Khi có hiện tượng cá nhân bị bỏ rơi trong nhóm.
- Khi cơ cấu phi chính thức lấn áp cơ cấu chính thức.
b. Các điều kiện thuận lợi cho mối quan hệ tương tác và bầu khí tâm lý XH:
- Mọi người tham gia đồng đều và bình đẳng.
- Lấy quyết định một cách dân chủ.
- Các mối tương giao thật sự cởi mở và chân tình.
6


- Xây dựng thói quen hợp tác.
- CB. Đoàn thể trực tiếp điều hành nhóm hoặc một thành viên của nhóm có khả năng với
sự hỗ trợ của CB. Đoàn thể
c. Vai trò của trưởng nhóm:
- Làm rõ các đề nghị.
- Duy trì thảo luận vào trọng tâm.
- Khuyến khích sự bộc lộ tự do và có ý nghĩa.
- Giúp nhóm lường trước hậu quả của các lựa chọn khác nhau.
- Giúp nhóm giải quyết mâu thuẫn.
- Giúp nhóm lấy quyết định.
- Giúp nhóm dấn thân vào hành động.

PHẦN 5: KẾT LUẬN
- Trong CTXH, nhóm là một hệ thống được thiết lập bởi CB. Đoàn thể để phục vụ các
nhu cầu của các thành viên nhóm. Các thành viên này chỉ tham gia vào nhóm khi nhóm
đó thực sự phục vụ nhu cầu của nhóm.