BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

LÊ QUÂN

MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG
CHUYÊN MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC QUẬN
7, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Chuyên ngành : Quản lý giáo dục
Mã số : 60.14.05

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Thị Hường

Nghệ An, Tháng 8/2013


LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo Trường Đại
học Vinh và các Thầy Cô giáo đã giảng dạy, giúp đỡ tác giả trong quá trình học
tập và nghiên cứu.
Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới PGS.TS
Nguyễn Thị Hường - người hướng dẫn khoa học, đã tận tình, chu đáo, động
viên, giúp đỡ, hướng dẫn tác giả thực hiện đề tài này.
Tác giả xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành đến Sở Giáo dục và Đào tạo
thành phố Hồ Chí Minh, Quận Ủy, Ủy ban nhân dân, Phòng giáo dục & đào tạo
quận 7, cán bộ quản lý và giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn quận 7 đã
động viên, nhiệt tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện để tác giả học tập, nghiên cứu và
hoàn thành luận văn.
Cuối cùng, xin dành lời cảm ơn chân thành tới gia đình, bạn bè và đồng

TH
THCS
THPT
TW
TP.HCM
UBND

:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

Thành phố Hồ Chí Minh
Ủy ban nhân dân


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ...........................................................................................................
1. Lý do chọn đề tài ...........................................................................................
2. Mục đích nghiên cứu .....................................................................................
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ..............................................................
4. Giả thuyết khoa học .......................................................................................
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ....................................................................................
6. Phạm vi đề tài nghiên cứ ...............................................................................
7. Phương pháp nghiên cứu ...............................................................................
8. Đóng góp của luận văn ..................................................................................
9. Cấu trúc luận văn ..........................................................................................
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG
CHUYÊN MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC ...........................
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề .........................................................................
1.2. Một số khái niệm cơ bản ............................................................................
1.3. Người giáo viên tiểu học trong bối cảnh hiện nay .....................................
1.4. Một số vấn đề về quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ
giáo viên tiểu học ..............................................................................................
Kết luận chương 1 ...........................................................................................
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYÊN
MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC QUẬN 7, THÀNH PHỐ HỒ
CHÍ MINH. ........................................................................................................
2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội và tình hình giáo dục của
quận 7, thành phố Hồ Chí Minh. ......................................................................
2.2. Thực trạng đội ngũ giáo viên tiểu học của quận 7, thành phố Hồ Chí
Minh. ................................................................................................................

HỒ CHÍ MINH. .................................................................................................
3.1. Các nguyên tắc đề xuất các giải pháp .........................................................
3.2. Đề xuất các giải pháp .................................................................................
3.3. Thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp ..........................
Kết luận chương 3 .............................................................................................
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...........................................................................
1. Kết luận .........................................................................................................
2. Kiến nghị .......................................................................................................
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................

MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

44
59
62

63
63
65
89
95
96
96
98
102


Trong hệ thống trường phổ thông, trường tiểu học (TH) là một cấp học và là
bậc học nền tảng. Trong mỗi nhà trường, chất lượng đội ngũ giáo viên (ĐNGV)

quận 7 là điều cần thiết, với mong muốn của bản thân là qua tìm hiểu thực tế về
hoạt động bồi dưỡng giáo viên và quản lý hoạt động này tại các trường tiểu học
tại quận 7, đối chiếu với những cơ sở lý luận, những chủ trương, chính sách của
Đảng, nhà nước và quản lý của ngành về nâng cao chất lượng cho đội ngũ giáo
viên để từ đó khắc phục những tồn tại còn yếu kém và phát huy những những
mặt mạnh của vấn đề về công tác quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ
giáo viên tiểu học nhằm đưa ra những bài học kinh nghiệm cho công tác quản lý,
đồng thời đề xuất những giải pháp mà tác giả cho rằng cần thiết có thể thực hiện
được nhằm giúp cho Hiệu trưởng các trường tiểu học trên địa bàn quận 7 quan
tâm quản lý tốt hơn hoạt động bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
tại trường. Mặt khác, một số giải pháp nêu ra cũng giúp cho giáo viên vừa hoàn
thành tốt nhiệm vụ được giao vừa có cơ hội được học tập tham gia bồi dưỡng
nâng cao trình độ cá nhân về chuyên môn, nghiệp vụ và về trình độ tri thức đối
với một giáo viên trong thời kì mới. Với những lý do trên, tác giả chọn đề tài
“Một số giải pháp quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo
viên tiểu học quận 7, thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài nghiên cứu luận văn.
2. Mục đích nghiên cứu


Từ nghiên cứu lý luận và thực tiễn đề xuất một số giải pháp quản lý nhằm
nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên Tiểu
học quận 7, thành phố Hồ Chí Minh.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên tiểu học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Một số giải pháp quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn đội ngũ giáo
viên tiểu học quận 7, thành phố Hồ Chí Minh.
4. Giả thuyết khoa học
Hiệu quả công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên tiểu học

8. Đóng góp của luận văn.
8.1. Về mặt lý luận:
Xác định những cơ sở có tính khoa học về việc cần thiết phải bồi dưỡng
chuyên môn cho đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn nghiên cứu nhằm đào
tạo nguồn nhân lực để phục vụ cho sự nghiệp CNH – HĐH đất nước nói chung
và quận 7, thành phố Hồ Chí Minh nói riêng.
8.2. Về mặt thực tiễn:
- Phát hiện một số khó khăn, tồn tại cần giải quyết trong việc quản lý
công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên tiểu học.


- Đề xuất được một số giải pháp quản lý cơ bản mang tính thực tiễn và khả
thi nhằm nâng cao công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên tiểu
học trên địa bàn quận 7, thành phố Hồ Chí Minh.
9. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:
Chương I : Cơ sở lý luận của quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội
ngũ giáo viên tiểu học.
Chương 2 : Thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên tiểu
học quận 7, thành phố Hồ Chí Minh.
Chương 3 : Một số giải pháp quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội
ngũ giáo viên tiểu học quận 7, thành phố Hồ Chí Minh.


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYÊN
MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC.
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Giáo viên có vai trò vô cùng quan trọng trong việc quyết định nâng cao
chất lượng và hiệu quả giáo dục. Do đặc điểm của nghề nghiệp, GV cần phải

nước” [1, tr.2]. Quyết định số 711/2005/QĐ-TTg ngày 13/06/2012 của Thủ
tướng Chính phủ về việc phê duyệt chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020 ”
có nêu trong giai đoạn II từ năm 2011 đến năm 2015 tập trung vào trọng điểm: “
Đổi mới mạnh mẽ công tác đào tạo sư phạm, công tác bồi dưỡng nhà giáo và cán
bộ quản lý giáo dục.” [18, tr.14 ]
Trước đây tại TP.HCM, Thành ủy TP.HCM có Kế hoạch số 54/KH-TU
ngày 21/7/2005 về việc triển khai thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW trong toàn
Đảng bộ Thành phố. Đối với ngành GD-ĐT TP.HCM, Sở GD-ĐT đã lập đề án
và ban hành kèm Quyết định số 217/QĐ-GDĐT-TC ngày 06/12/2005 về việc
phê duyệt đề án “Xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL
giáo dục giai đoạn 2005-2010” [30]. Như vậy, ngành Giáo dục đã được chủ


trương của Nhà nước về bồi dưỡng GV theo hướng chuẩn hóa, đồng bộ hóa và
từng bước hiện đại hóa vừa trước mắt, vừa lâu dài.
Quán triệt chủ trương và tinh thần chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, ngành GDĐT Quận 7, TP.HCM đã có công văn hướng dẫn, chỉ đạo các trường thực hiện
“Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục” giai đoạn
2005-2010 và những năm tiếp theo.
Từ trước đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học, luận án, luận
văn của nhiều nhà nghiên cứu giáo dục quan tâm đến vấn đề bồi dưỡng GV, vấn
đề công tác quản lý của hiệu trưởng… trong đó có nhiều công trình nghiên cứu
đúc kết quý báu của những nhà nghiên cứu khoa học như: GS.VS. Phạm Minh
Hạc, GS. Nguyễn Ngọc Quang, GS. Đặng Vũ Hoạt, GS. Vũ Ngọc Hải, PGS.TS.
Đặng Quốc Bảo, PGS.TS Trần Kiểm. Tại TP.HCM có PGS.TS. Hoàng Tâm
Sơn, PGS.TS. Bùi Ngọc Oánh, PGS.TS. Đoàn Văn Điều, TS. Hồ Văn Liên, TS.
Trần Thị Hương, TS. Võ Thị Bích Hạnh, TS. Huỳnh Văn Sơn, TS. Ngô Đình
Qua, TS. Đỗ Hạnh Nga.v.v. Các tác giả đã nêu lên những nguyên tắc chung của
việc quản lý hoạt động dạy học và giáo dục. Từ những nguyên tắc chung đó, các
tác giả đã đưa ra một số giải pháp trong quản lý giáo dục, quản lý nhà trường.
Các vấn đề nghiên cứu nói trên đã giải quyết vấn đề lý luận rất cơ bản về khoa

Đội ngũ giáo viên là tập hợp những người làm nghề dạy học – giáo dục,
được tổ chức thành một lực lượng, cùng chung một nhiệm vụ, có đầy đủ các tiêu


chuẩn của một nhà giáo, cùng thực hiện các nhiệm vụ và được hưởng các quyền
lợi theo Luật giáo dục và các Luật khác được nhà nước quy định.
Khái niệm đội ngũ giáo viên là khái niệm chung cho những người làm nghề
dạy học – giáo dục, ta còn có khái niệm đội ngũ riêng cho từng bậc học, cấp học
như: Đội ngũ giáo viên mầm non, đội ngũ giáo viên TH, đội ngũ giáo viên trung
học cơ sở (THCS), đội ngũ giáo viên trung học phổ thông (THPT), đội ngũ giáo
viên dạy nghề, đội ngũ giáo viên trung học chuyên nghiệp.
1.2.2. Quản lý
Quản lý là một trong những loại hình lao động quan trọng nhất trong các
hoạt động của con người. Từ xưa trong lịch sử loài người đã ra đời một dạng lao
động mang tính đặc thù, đó là lao động nhằm để tổ chức, điều khiển các hoạt
động theo những yêu cầu nhất định, là lao động ban đầu nhằm để quản lý con
người và sau đó là quản lý xã hội, dạng lao động đặc thù đó được gọi là hoạt
động quản lý.
Theo Tự điển Tiếng Việt thông dụng [32] thì định nghĩa “Quản lý là tổ chức,
điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan”. Harold Koontz, người được coi
là cha đẻ của lý luận quản lý hiện đại khẳng định: “Quản lý là một hoạt động
thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nổ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được
các mục đích của tổ chức. Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà
trong đó con người có thể đạt được các mục đích của tổ chức với thời gian, tiền
bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất”. [21, tr.12].
Xét quản lý với tư cách là một hành động, PGS.TSKH Trần Kiểm định
nghĩa: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới
đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra”. [24, Tr.12].



Các nhà khoa học trong quá trình nghiên cứu về lĩnh vực QLGD đã đưa ra nhiều
quan điểm khác nhau về khái niệm quản lý giáo dục.
Theo tác giả M.I.Konđcôp: “ Quản lý xã hội một cách khoa học không phải
là cái gì khác mà chính là việc tác động một cách hợp lý đến hệ thống xã hội,
việc làm cho hệ thống đó phù hợp với những quy luật vốn có của nó.” [25]
Theo giáo sư Nguyễn Ngọc Quang: “ Quản lý giáo dục là hệ thống những
tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý làm cho hệ
vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các
tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy
học- giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái
mới về chất”. Tác giả đã đưa ra khái niệm về QLGD: “Là sự tác động có ý thức
của chủ thể quản lý tới khách thể nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống
giáo dục đạt tới kết quả mong muốn bằng cách hiệu quả nhất” [26, tr.56].
Theo Phạm Minh Hạc: "Quản lý giáo dục là quản lý trường học, thực hiện
đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà
trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu
đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh"[22, tr.48].
Như vậy, QLGD là quản lý quá trình GD-ĐT ở một cơ sở nhất định, là tập
hợp các tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý ở
các cấp khác nhau trong hệ thống lên các đối tượng quản lý trực thuộc, thông qua


việc thực hiện các chức năng quản lý và việc sử dụng hợp lý các tiềm năng, cơ
hội nhằm làm cho hệ thống giáo dục vận hành, đảm bảo được các tính chất và
nguyên lý của nền giáo dục Việt Nam đạt được mục tiêu giáo dục.
1.2.4. Chuyên môn, bồi dưỡng, bồi dưỡng chuyên môn
* Chuyên môn:
Theo từ điển Tiếng Việt (NXB Đà Nẵng, 1997): Lĩnh vực riêng, những
kiến thức riêng nói chung của một ngành khoa học, kỹ thuật.
* Bồi dưỡng:

1.2.5. Giải pháp, Giải pháp quản lý
* Giải pháp: Theo từ điển Tiếng Việt (NXB Đà Nẵng, 1997) “ Giải pháp
là cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể”.
* Giải pháp quản lý: Là cách làm, cách giải quyết của chủ thể quản lý đến
khách thể quản lý (thông qua các chức năng quản lý) một cách hợp quy luật
nhằm đạt được mục tiêu đề ra trong điều kiện biến động của môi trường.
* Giải pháp quản lý giáo dục: Cách làm, cách giải quyết những vấn đề giáo
dục của người quản lý giáo dục tác động đến khách thể quản lý giáo dục (thông
qua các chức năng quản lý) nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra.
* Giải pháp quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn là: Cách làm, cách
giải quyết của người quản lý (thông qua các chức năng quản lý : lập kế hoạch, tổ
chức, chỉ đạo, kiểm tra) về các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho khách thể
quản lý (đội ngũ GV) nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra (về nâng cao năng lực
chuyên môn).


1.3. Người giáo viên tiểu học trong bối cảnh hiện nay
1.3.1. Vị trí, vai trò người giáo viên tiểu học
* Vị trí: Giáo dục ngày nay đưa lên vị trí hàng đầu trong chiến lược phát
triển KT-XH của mỗi quốc gia. Trong GD, GV giữ vị trí quan trọng nhất. Không
có thầy giáo, không có GD. Ông cha ta đã từng khẳng định: “Không thầy đố mày
làm nên”. Vì thế giáo viên TH có vị trí đặc biệt cùng với giáo viên các cấp học,
đặt nền tảng cho cho sự phát triển giáo dục.
* Vai trò: Nền giáo dục của quốc gia nào cũng vậy, giáo viên giữ vai trò to
lớn trong sự phát triển của giáo dục: “Giáo viên giữ vai trò quyết định trong quá
trình nhận biết học- dạy và đặc trưng trong việc định hướng lại giáo dục. Người
ta luôn nhận thấy rằng thành công của các cuộc cải cách giáo dục phụ thuộc dứt
khoát vào “ ý chí muốn thay đổi” cũng như chất lượng giáo viên” [29, tr.115].
Điều 15 - Luật Giáo dục đã nêu cụ thể vai trò của nhà giáo:
“Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục.

phải hết sức gương mẫu. Trong quá trình tác động,

người GVTH phải làm

việc với tập thể học sinh nhưng phải chú ý đến từng học sinh, làm nảy nở hết
bản sắc riêng của mỗi học sinh.
1.3.2.2. Nhiệm vụ của người giáo viên tiểu học.


Theo điều lệ trường tiểu học ban hành ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, tại chương IV, điều 34 có nêu cụ thể nhiệm vụ
của GVTH như sau:
- Giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục, kế
hoạch dạy học; soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh; quản lí
học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt
động chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo
dục.
- Trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất,
danh dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước học sinh, thương yêu, đối xử
công bằng và tôn trọng nhân cách của học sinh; bảo vệ các quyền và lợi ích
chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp.
- Học tập, rèn luyện để nâng cao sức khỏe, trình độ chính trị, chuyên
môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy.
- Tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương.
- Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và của ngành,
các quyết định của Hiệu trưởng; nhận nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công, chịu
sự kiểm tra, đánh giá của Hiệu trưởng và các cấp quản lí giáo dục.
- Phối hợp với Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, gia đình học
sinh và các tổ chức xã hội liên quan để tổ chức hoạt động giáo dục.
1.3.3. Yêu cầu về năng lực chuyên môn đối với giáo viên tiểu học.

Bao gồm các tiêu chí sau:
a) Tham gia học tập, nghiên cứu cơ sở lý luận của việc kiểm tra, đánh giá
đối với hoạt động giáo dục và dạy học ở tiểu học;
b) Tham gia học tập, nghiên cứu các quy định về nội dung, phương pháp và
hình thức tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh tiểu
học theo tinh thần đổi mới;
c) Thực hiện việc kiểm tra đánh giá, xếp loại học sinh chính xác, mang tính
giáo dục và đúng quy định;
d) Có khả năng soạn được các đề kiểm tra theo yêu cầu chỉ đạo chuyên
môn, đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng môn học và phù hợp với các đối tượng học
sinh.
 Kiến thức phổ thông về chính trị, xã hội và nhân văn, kiến thức liên
quan đến ứng dụng công nghệ thông tin, ngoại ngữ, tiếng dân tộc. Bao gồm các
tiêu chí sau:
a) Thực hiện bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ đúng với quy
định;
b) Cập nhật được kiến thức về giáo dục hoà nhập trẻ khuyết tật, giáo dục
môi trường, quyền và bổn phận của trẻ em, y tế học đường, an toàn giao thông,
phòng chống ma túy, tệ nạn xã hội;
c) Biết và sử dụng được một số phương tiện nghe nhìn thông dụng để hỗ trợ
giảng dạy như: tivi, cát sét, đèn chiếu, video.


d) Có hiểu biết về tin học, hoặc ngoại ngữ, hoặc tiếng dân tộc nơi giáo viên
công tác, hoặc có báo cáo chuyên đề nâng cao chất lượng chuyên môn, nghiệp
vụ.
Kiến thức địa phương về nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội
của tỉnh, huyện, xã nơi giáo viên công tác. Bao gồm các tiêu chí sau:
a) Tham gia đầy đủ các lớp bồi dưỡng về tình hình chính trị, kinh tế, văn
hoá, xã hội và các Nghị quyết của địa phương;