Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
đề án kinh tế chính trị
Đề tài :Nội dung chủ yếu của Công nghiệp hóa-Hiện đại hóa và
điều kiện để thực hiện nó ở nớc ta hiện nay.
A_Đặt vấn đề
Xã hội loài ngời đã và đang trải qua những nấc thăng trầm vĩ đại.Nếu sự
giàu có trớc kia đựơc đo bằng đất đai vàng,dầu lửa thì ngày nay lại đợc đo chủ yếu
bằng số lợng và chất lợng thông tin thu nhận và thích ứng đợc.
Việt Nam xuất phát từ một nớc nông nghiệp lạc hậu với nền nông nghiệp yếu
kém trì trệ.Để thực hiện đợc mục tiêu dân giàu nớc mạnh ,xã hội công bằng văn
minh,đảng đã đề ra đờng lối CNH_HĐH và coi đó là nhiệm vụ trung tâm xuyên
suốt của thời kì quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở nớc ta.Hiện nay nớc ta đã và đang
tiến hành công cuộc công nghiệp hoá hiện đại hoá đợc 30 năm.Nhng trong suốt
chặng đờng này nền kinh tế vẫn còn trong tình trạng nghèo nàn lạc hậu rất nhiều
so với nhiều nớc trên thế giới.Vì vậy, Đảng và nhà nớc cần phải biết tận dụng sáng
tạo kinh nghiệmcủa các nớc đi trớc để đa ra quan điểm đờng lối chính sách,phơng
hớng hợp lý phù hợp với điều kiện hoàn cảnh nớc ta để quá trình CNH_HĐH ở n-
ớc ta đi đến thành công đa nớc ta đi lên thành một nớc có xã hội văn minh hiện đại
đáp ứng đợc đòi hỏi ngày càng cao nhu cầu của xã hội loài ngời trên tiến trình
phát triển của lịch sử.
Với t cách là một sinh viên,sự hiểu biết của em về xã hội còn cha đợc
nhiều,nhng với mong muốn có thể góp một phần tri thức nhỏ bé của mình trong
việc tìm hiểu về đờng lối CNH_HĐH của Đảng em đã làm đề án :
" Nội dung chủ yếu của Công nghiệp hóa-Hiện đại hóa và điều kiện để
thực hiện nó ở nớc ta hiện nay"
Tuy nhiên đề án lại đề cập đến những vấn đề phức tạp nên trong quá trình
trình bày em không thể tránh khỏi những thiếu sót.Em rất monh nhận đợc sự chỉ
bảo thêm của thầy giáo.
Em xin chân thành cảm ơn.
phần kinh tế, trong đó kinh tế Nhà nớc đóng vai trò chủ đạo.
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Quan điểm này xuất phát từ nguyên lý :Cách mạng là sự nghiệp của quần
chúng. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là sự nghiệp cách mạng trọng đại của nhân
dân ta,đất nớc ta, nhằm mục đích dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng văn
minh. Vì vậy, nó không phải là công việc riêng của một bộ phận,một giai cấp mà
là sự nghiệp của toàn dân, do nhân dân thực hiện. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đòi hỏi phải huy động cao độ sức mạnh của toàn dân về mọi mặt : sức lao động,
tiền vốn, trí tuệ, tài năng,kinh nghiệm, kỹ thuật.. Cũng nh các sự nghiệp cách
mạng khác, nhân dân là ngời quyết định sự thành công của quá trình công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nớc.
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc đợc thực hiện trong điều kiện nền
kinh tế hàng hóa nhiều thành phần. Cơ cấu kinh tế nhiều thành phần cho phép khai
thác và sử dụng có hiệu quả các yếu tố sản xuất, các tiềm năng và nguồn lực của
đất nớc, thúc đẩy tăng trởng kinh tế nhanh,góp phần vào sự nghiệp công nghiệp
hóa,hiện đại hóa. Trong cơ cấu kinh tế nhiều thành phần, mỗi thành phần kinh tế
có lợi thế so sánh riêng về kỹ thuật, vốn, lực lợng lao động,kinh nghiệm quản lý..
trong đó kinh tế Nhà nớc giữ vai trò chủ đạo, kinh tế Nhà nớc làm đòn bẩy đẩy
nhanh tăng trởng kinh tế và tạo nền tảng cho chế độ xã hội mới. Kinh tế Nhà nớc
nắm giữ các ngành, các lĩnh vực, các khâu quan trọng nhất của nền kinh tế đợc
trang bị bằng kỹ thuật và công nghệ hiện đại đủ sức chủ đạo và đinh hớng phát
triển các thành phần kinh tế khác.
1.2.3 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế lấy việc phát huy nguồn
lực con ngời làm yếu tố cơ bản cho sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững.
Động viên toàn dân cần kiệm xây dựng đất nớc, không ngừng tăng tích lũy
cho đầu t phát triển. Tăng trởng kinh tế gắn liền với cải thiện đời sống nhân dân,
phát triển văn hóa, giáo dục, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi tr-
ờng.
Con ngời vừa là mục đích vừa là động lực của sự phát triển kinh tế-xã hội

học- công nghệ, văn hóa- nghệ thuật, quản lý kinh tế- xã hội..
Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nớc ta, đòi hỏi phải kết hợp
công nghệ truyền thống với công nghệ hiện đại; phải tranh thủ đi nhanh vào công
nghệ hiện đại ở những khâu quyết định. Điều đó cho phép kết hợp tuần tự với nhảy
vọt, khai thác có hiệu qủa các công nghệ cổ truyền vừa nhanh chóng hiện đại hóa
ở các khâu quyết định. Sự kết hợp đó là phù hợp với điều kiện cụ thể của đất nớc
và cho phép thực hiện công nghiệp hóa rút ngắn, đồng thời chống lại t tởng bảo
thủ trì trệ và nóng vội, phiêu lu trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
1.2.5 Lấy hiệu quả kinh tế xã hội làm tiêu chuẩn cơ bản để xác định ph -
ơng án phát triển, lựa chọn dự án đầu t và công nghệ.
Đầu t chiều sâu để khai thác tối đa năng lực sản xuất hiện có. Trong đó phát
triển mới, u tiên quy mô vừa và nhỏ, công nghệ tiên tiến, tạo nhiều việc làm, thu
hồi vốn nhanh; đồng thời xây dựng một số công trình lớn thật cần thiết và có hiệu
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
quả. Tạo ra những mũi nhọn trong từng bớc phát triển. Tập trung thích đáng nguồn
lực cho các lĩnh vực, các địa bàn trọng điểm. Đồng thời quan tâm đáp ứng nhu cầu
thiết yếu của mọi vùng trong nớc, có chính sách hỗ trợ những vùng khó khăn, tạo
điều kiện cho các vùng đều phát triển.
Quan điểm mới về công nghiệp hóa, hiện đại hóa đòi hỏi khi xác định các
phơng án phát triển, lựa chọn dự án đầu t và công nghệ, xác định quy mô, bố trí và
phân phối các nguồn lực ở các địa bàn phải lấy hiệu quả kinh tế- xã hội làm tiêu
chuẩn cơ bản để xem xét.T tởng chỉ đạo là phải đầu t chiều sâu để khai thác tối đa
năng lực sản xuất hiện có. Trong phát triển mới, u tiên quy mô vừa và nhỏ, công
nghệ tiên tiến, tạo nhiều việc làm, thu hồi vốn nhanh; đồng thời xây dựng một số
công trình thật cần thiết và có hiệu quả, tạo ra các mũi nhọn trong từng bớc phát
triển. Trong việc bố trí nguồn lực cần tập trung thích đáng cho các lĩnh vực, các
địa bàn trọng điểm, đồng thời đáp ứng nhu cầu thiết yếu của mọi vùng trong nớc,
hỗ trợ các vùng khó khăn, tạo điều kiện cho các vùng đều phát triển .
1.2.6 Kết hợp kinh tế với quốc phòng- an ninh

nghiệp hóa, hiện đại hóa rút ngắn, kết hợp các bớc đi tuần tự với nhảy vọt, vừa
tăng tốc, vừa chạy trớc, đón đầu.
Là nớc tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa đi sau, chúng ta có lợi thế
của ngời đi sau. Không những có thể tiếp nhận đợc những công nghệ hiện đại mà
còn rút đợc nhiều bài học của các nớc đi trớc đăc biệt của các con rồng, con
hổ trên lĩnh vực (nh kinh nghiệm chuyển giao công nghệ, thu hút vốn đầu t, bảo
vệ môi trờng, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống.. ). Cả kinh nghiệm thành công
và không thành công đều là bổ ích đối với chúng ta. Việt Nam lại nằm ở Đông
Nam á- khu vực đang phát triển năng động và tốc độ cao, lại chịu ảnh hởng của
quy luật lây lan đó cũng là điều kiện thuận lợi.
Đất nớc sau 10 năm đổi mới, đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế- xã hội, nhiều
tiền đề cần thiết cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã đợc tạo ra, chúng ta đã và
đang có những thế và lực mới, cả ở bên trong và bên ngoài để bớc vào một thời kỳ
phát triển mới.
Tài nguyên thiên nhiên của đất nớc ta đa dạng, phong phú, tuy không phải là
loại giàu nếu xét theo bình quân đầu ngời, song có thể phát triển một nền kinh tế
đa dạng, tạo thuận lợi cho giai đoạn đầu của quá trình phát triển. Nếu xét về mặt
này thì phần nào nớc ta có lợi thế hơn so với các NIEs ở giai đoạn bắt đầu công
nghiệp hóa. Tuy nhiên, không thể coi tài nguyên thiên nhiên là nguồn lực chủ chốt
cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Nớc ta có 3260 km bờ biển. Các vùng biển và thềm lục địa thuộc chủ quyền
tài phán quốc gia rộng gấp ba lần diện tích đất liền, đây là một tiềm năng to lớn và
đa dạng. Nằm ở cửa ngõ giao lu quốc tế, có thể phát triển các loại hình vận tải quá
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
cảnh, viễn dơng, dịch vụ hàng hải, viễn thông quốc tế. Thực tế cho thấy NIEs đều
là những quốc gia lãnh thổ hải đảo, bán đảo với các ngành kinh tế biển đóng
vai trò mũi nhọn trong phát triển.
Về tài nguyên con ngời- nguồn lực quan trọng nhất, là điểm tựa cho quá
trình phát triển cả trớc mắt và lâu dài. ở các NIEs, nhân tố con ngời cũng là yếu tố

Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
nghệ.. Đặc biệt tệ quan liêu, tham nhũng và suy thoái về phẩm chất, đạo đức của
một bộ phận cán bộ, Đảng viên.. làm cho các chủ trơng và chính sách của Đảng
và Nhà nớc bị thi hành sai lệch dẫn tới chệch hớng, đó cũng là mảnh đất thuận lợi
cho diễn biến hòa bình..
Từ một điểm xuất phát quá thấp bớc vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa, khả
năng huy động vốn cho quá trình này rất bị hạn chế, mà vốn là chìa khóa, là điều
kiện hàng đầu để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Hiện nay, trong tổng số
vốn dùng để đầu t xây dựng cơ bản của Nhà nớc thì vốn trong nớc chỉ có 25% còn
75% là vay nớc ngoài. Quản lý và sử dụng kém hiệu quả cùng với tham nhũng.. sẽ
là nguy cơ gánh nặng nợ nần lớn lên và khả năng trả nợ khó khăn.
Bớc vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa từ một cơ cấu kinh
tế mất cân đối và kết cấu hạ tầng kém phát triển là những khó khăn, cản trở đáng
kể, đòi hỏi phải có sự chuyển biến nhanh chóng mới tạo điều kiện để tiến trình
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc có hiệu quả. Vì vậy, trong kế hoạch 5 năm
(1996-2000) Nhà nớc đặc biệt chú ý tới chơng trình phát triển công nghiệp và kết
cấu hạ tầng. Kinh nghiệm của các NIEs và các nớc ASEAN đều cho thấy, ở đâu hệ
thống năng lợng, giao thông vận tải và liên lạc đợc xây dựng và hiện đại thì ở đó
kinh tế, dịch vụ phát triển nhanh, có hiệu quả; đặc biệt là ở các điểm nút mở ra với
thị trờng thế giới và gắn với các trung tâm phát triển kinh tế hớng ngoại.
Nhìn chung những khó khăn ban đầu và phát sinh công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở nớc ta là rất lớn, song mặt thuận lợi vẫn là cơ bản. Với đờng lối công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đúng đắn, chắc chắn sự nghiệp vĩ đại, nhiệm vụ trọng tâm trong
thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội này ở nớc ta nhất định giành đợc thắng lợi.
2.2 Trang bị kỹ thuật và công nghệ hiện đại cho nền kinh tế quốc dân:
Thế giới đã trải qua 2 cuộc cách mạng kỹ thuật: cuộc cách mạng kỹ thuật mà
nội dung chủ yếu của nó là cơ khí hóa xuất hiện đầu tiên ở nớc Anh vào 30 năm
cuối thế kỷ XVIII và hoàn thành vào những năm 50 đầu thế kỷ XIX. Đến khoảng
giữa thế kỷ XX xuất hiện cuộc cách mạng khoa học- công nghệ hiện đại. Mấy
thập niên đã qua, nhất là thập niên gần đây loài ngời đang chứng kiến những thay