Website: Email : Tel : 0918.775.368
A Lời mở đầu .
Xã hội loài ngời luôn biến đổi không ngừng : từ khi xã hội loài ngời còn là
một xã hội sơ khai , nguyên thuỷ bây giờ đã trở thành một xã hội văn minh . Có
nh vậy là vì trong quá trình phát triển xã hội loài ngời đã trải qua nhiều phơng
thức sản xuất khác nhau , các phơng thức sản xuất đó ngày càng hoàn thiện .
Phơng thức sản xuất đợc hợp thành bởi hai nhân tố là lực lợng sản xuất và quan
hệ sản xuất ; lực lợng sản xuất luôn phát triển không ngừng và đến một trình độ
nào đấy sẽ làm thay đổi quan hệ sản xuất ; quan hệ sản xuất là yếu tố quy định
hình thái xã hội . Nh vậy để xã hội phát triển thì phải phát triển đợc quan hệ sản
xuất mà yếu tố này lại đợc quy định bởi tính chất và trình độ của lực lợng sản
xuất . Lực lợng sản xuất phát triển đợc là nhờ tiến hành công nghiệp hoá , hiện
đại hoá . Nh vậy , một trong những con đờng cải tạo xã hội nhanh nhất là tiến
hành công nghiệp hoá , hiện đại hoá .
Công nghiệp hoá , hiện đại hoá là một đề tài đa dạng , chủ đề rộng rãi và nội
dung phong phú . Nó có tính hấp dẫn bởi vì nó là con đờng đúng đắn nhất để
con ngời phát triển xã hội ngày càng hiện đại . Chính vì tầm quan trọng thiết
thực của nó nên em đã chọn đề tài Nội dung chủ yếu của công nghiệp hoá,
hiện đại hoá ở nớc ta từ nay đến năm 2020
Website: Email : Tel : 0918.775.368
B nội dung .
Trong phạm vi bài viết em đề cập tới một số vấn đề sau :
I. tính tất yếu khách quan của công nghiệp hoá ,
Hiện đạI hoá .
1. Các giai đoạn , các b ớc của tiến trình công nghiệp hoá , hiện đại hoá .
Công nghiệp hoá của nhân loại mở đầu bằng cuộc cách mạng công nghiệp ở
nớc Anh ; 30 năm cuối thế kỷ XVIII và 25 năm đầu thế kỷ XIX , sau đó lan
sang các nớc t bản trong suốt thế kỷ XIX .
Công nghiệp hoá đợc bắt đầu bằng việc đổi mới công nghệ se sợi và dệt làm
cho năng suất của công việc ngày càng tăng lên rất nhiều . Trong thời gian từ
năm 1760 đến năm 1827 sản lợng bông tăng 100 lần , hàng dệt len đã trở thành
Trong quá trình phát triển của xã hội loài ngời đã diễn ra hai quá trình công
nghiệp hoá . Đó là công nghiệp hoá t bản chủ nghĩa và công nghiệp hoá ở các n-
ớc định hớng đi lên chủ nghĩa xã hội .
Công nghiệp hoá t bản chủ nghĩa là quá trình chuyển nền sản xuất nhỏ lạc
hậu , phong kiến , kỹ thuật thủ công sang nền sản xuất lớn t bản chủ nghĩa tiến
bộ lấy đại công nghiệp cơ khí làm nền tảng .
Công nghiệp hoá ở các nớc định hớng đi lên chủ nghĩa xã hội : ở các nớc này
do bị sức ép từ nền công nghiệp của các nớc t bản chủ nghĩa nên cũng phát triển
mạnh công nghiệp nặng , công nghiệp cơ khí . Nhng sau khi vấp phải nhiều sai
lầm và bị thất bại .
3. Tính tất yếu của công nghiệp hoá , hiện đại hoá ở n ớc ta .
ở nớc ta xây dựng chủ nghĩa xã hội là quá trình xây dựng chế độ làm chủ
tập thể xã hội chủ nghĩa , nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa , nền văn hoá mới
và con ngời mới xã hội chủ nghĩa , trong đó nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa
là Cái cốt vật chất của xã hội mới . Từ một nớc mà nền sản xuất nhỏ là chủ
yếu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua giai đoạn t bản chủ nghĩa muốn xây
Website: Email : Tel : 0918.775.368
dựng đợc cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội thì con đờng duy nhất mang tính
quy luật là tiến hành công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa .
Nh ta đã biết , xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn , hiện
đại là một quy luật chung phổ biến đối với tất cả các nớc . Tuy nhiên tuỳ từng
thời kỳ , tuỳ từng nớc khác nhau nên cách thức tiến hành xây dựng cơ sở vật
chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn , hiện đại cũng không giống nhau . Đối với
những nớc có nền kinh tế kém phát triển nh nớc ta , nền sản xuất nhỏ kỹ thuật
thủ công là chủ yếu thì công nghiệp hoá là quá trình mang tính quy luật để tạo
ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn , hiện đại .
Việc thực hiện và hoàn thành tốt công nghiệp hoá có ý nghĩa cực kỳ đặc biệt
to lớn và có tác dụng về nhiều mặt . Công nghiệp hoá là một cuộc cách mạng về
lực lợng sản xuất làm thay đổi cơ sở vật chất kỹ thuật , công nghệ làm tăng
năng suất lao động . Công nghiệp hoá thậm chí là thực hiện xã hội hoá về mặt
xã hội thành công tất yếu phải tiến hành công nghiệp hoá . Ngay nh Liên Xô -
cái nôi của cách mạng đi nên chủ nghĩa xã hội cũng phải tiến hành công nghiệp
hoá . Tiến hành công nghiệp hoá là để tạo ra cơ sở vật chất kĩ thuật cho nền
kinh tế phát triển mạnh , tạo nền tảng vững chắc để phát triển kinh tế . Bởi vậy ,
chúng ta coi công nghiệp hoá là nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ đi lên chủ
nghĩa xã hội .
II. nội dung công nghiệp hoá, hiện đại hoá từ
nay đến năm 2020 .
Công nghiệp hoá là bớc đi tất yếu mà các quốc gia sớm muộn cũng phải vợt
qua . Trong thời đại ngày nay , dới tác động của cách mạng khoa học công
nghệ , công nghiệp hoá không thể không gắn liền với hiện đại hoá . Nội dung
chủ yếu của công nghiệp hoá là trang bị kỹ thuật mới hiện đại , là xây dựng và
chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn liền với việc tổ chức phân công lại lao động và
đôỉ mới chính sách đầu t đa nớc nhà từ kém phát triển thành quốc gia có nền
kinh tế phát triển .
1. Trang bị kỹ thuật và công nghệ hiện đại cho nền kinh tế .
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lịch sử và kinh nghiệm công nghiệp hoá trên thế giới cho thấy việc trang bị
công nghệ cho các ngành trong nền kinh tế quốc dân diễn ra qua 2 con đờng :
Công nghiệp hoá cổ điển ( tự trang bị , tự xây dựng ) và công nghiệp hoá gắn
liền với hiện đại hoá và mở cửa thông qua chuyển giao công nghệ . Lịch sử
cũng cho thấy rằng công nghiệp hoá theo kiểu cổ điển chỉ thích ứng với thời kỳ
đầu của các nớc đầu tiên làm công nghiệp hoá ( nớc Anh ) gắn liền với kinh tế
đóng kín về mặt hàng và công nghệ .
Tiến trình cách mạng công nghệ và công nghiệp hoá diễn ra theo trật tự từ
thủ công đến nửa cơ khí , từ công nghiệp nhẹ lần lợt từng bớc sang công nghiệp
nặng . Việc sản xuất máy móc lúc đầu do những ngời thợ có tay nghề cao , chế
tạo bằng phơng pháp thủ công và kéo dài cho tới khi xuất hiện công xởng với
những máy công cụ và ngành chế tạo công cụ ra đời . Từ kinh nghiệm của nớc
Anh , các nớc t bản đi sau đã rút ngắn đợc thời gian phát triển nhờ giảm bớt đợc
thị trờng thế giới .
Vì vậy , nếu cứ giữ mô hình đó sẽ không tránh khỏi lạc hậu , lạc điệu và lạc
lõng trớc bớc tiến nh vũ bão của thế giới .
Ngày nay , nền kinh tế trên thế giới là nền kinh tế mở , khả năng tận dụng ,
tranh thủ công nghệ tiên tiến của các nớc phát triển là dễ dàng do đó có thể rút
ngắn thời gian cần thiết để từ một nứoc chậm phát triển thành một nớc có nền
kinh tế phát triển , điều mà nếu áp dụng mô hình công nghiệp hoá cổ điển
không thể đạt đợc . Do đó con đờng sẽ đợc chọn đối với các nớc tiến hành công
nghiệp hoá muộn sẽ là con đờng Công nghiệp hoá gắn với hiện đại hoá và
quốc tế hoá qua chuyển giao công nghệ và đó là con đờng mà chúng ta đã ,
đang và sẽ thực hiện để trang bị cơ sở vật chất , kỹ thuật hiện đại cho nền kinh
tế .
2. Xây dựng cơ cấu kinh tế mới hợp lý .
Nói đến cơ cấu kinh tế là muốn nói trong nền kinh tế có bao nhiêu ngành
( bộ phận ) hợp thành và mối liên quan giữa các ngành đó nh thế nào . Cơ cấu
Website: Email : Tel : 0918.775.368
kinh tế hợp lý là cơ cấu kinh tế cho phép ta khai thác đợc mọi tiềm năng bên
trong và các lợi thế so sánh bên ngoài của đất nớc . Sử dụng hợp lý nguồn tài
nguyên thiên nhiên , bảo vệ môi trờng sinh thái , phát huy đợc thế mạnh về lao
động , đất đai truyền thống ngành nghề , tạo một thế đứng cho nớc ta trong tơng
lai trên thị trờng thế giới , tham gia có hiệu quả vào việc phân công lao động và
hợp tác quốc tế , bảo đảm sự phát triển có hiệu quả với năng suất cao cho toàn
bộ nền kinh tế .
Xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý là yêu cầu tất yếu trong quá trình công
nghiệp hoá , cơ cấu kinh tế đó phải đảm bảo các yêu cầu sau :
- Phản ánh đúng đắn các yêu cầu của các quy luật khách quan , đặc biệt là các
quy luật kinh tế .
- Phù hợp với xu thế phát triển của khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện
đại trên thế giới hiện nay .
- Phù hợp với sự phân công và hợp tác quốc tế ngày càng phát triển .
kinh tế quốc doanh .
- Sự phân công lao động và hợp tác quốc tế của khối SEV cũ mang nặng tính
hình thức .
Việc phân công hợp tác liên doanh cha đáng kể . Thời gian từ nay đến cuối
thế kỷ , trớc mắt nhân dân ta cũng gặp những thách thức lớn . Đồng thời cũng
có những thuận lợi rất cơ bản nh :
- Từ những thành tựu của công cuộc đổi mới trong mấy năm qua ( đặc biệt là
từ năm 1991 đến nay ) đã chứng minh đợc đờng lối đúng dắn của Đảng , tạo
ra thế lực mới cho việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế .
- Tài nguyên phong phú , nguồn lao động dồi dào và có tri thức văn hoá
chuyên môn khá . Công suất máy móc sử dụng cha đợc 90% . Đó là những
tiềm năng quan trọng mà ta có khả năng khai thác đợc trong thời gian tới .
- Xu thế mở rộng quan hệ hợp tác và phát triển trên thế giới và trong khu vực
tạo đIều kiện thuận lợi cho ta tiếp nhận vốn , kỹ thuật và công nghệ , kinh
nghiệm quản lý của các nớc .
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Ta có lợi thế so sánh với các nớc trong khu vực về vị trí địa lý , bờ biển để
xây dựng các sân bay , bến cảng lớn , lập các khu chế suất dọc bờ biển , lập
các trạm , kho trung chuyển , hàng hoá cho các nớc trong khu vực .
Với các thuận lợi cơ bản nói trên , trong một thời gian không lâu chúng ta
nhất định thực hiện đợc nhiệm vụ thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo
hơng công nghiệp hoá , hiện đại hoá .
3. Những quan điểm cơ bản của Đảng và nhà n ớc ta về công nghiệp hoá ,
hiện đại hoá .
Theo định nghĩa của Liên Hiệp Quốc (1993) CNH là một quá trình phát triển
kinh tế trong quá trình này nguồn của cải quốc dân đợc động viên để phát triển
cơ cấu kinh tế nhiều ngành trong nớc với kỹ thuật hiện đại . Đặc điểm của cơ
cấu kinh tế này là có một bộ phận luôn luôn thay đổi để sản xuất ra những t liệu
sản xuất và hàng tiêu dùng có khả năng đảm bảo cho toàn bộ nền kinh tế phát