TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
KHOA KINH TẾ


QUY TRÌNH KINH TẾ KĨ THUẬT
TRỒNG CÂY ĐẬU TƯƠNG

Giáo viên hướng dẫn: Ths. Hoàng Thị Lương
SVTH : Lê Đình Nguyên
Lớp : Kinh Tế Nông Lâm – K07
Đăk Lăk, Tháng 12 năm 2010
i
MỤC LỤC
PHẦN 1: MỞ ĐẦU..................................................................................................1
1.1. Tính cấp thiết của đề tài.........................................................................................1
1.2. Mục tiêu nghiên cứu..............................................................................................2
PHẦN 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN.....................................................................................3
2.1. Nguồn gốc cây đậu tương .....................................................................................3
2.2. Đặc tính thực vật học của đậu tương.....................................................................3
2.2.1. Rễ........................................................................................................................3
2.2.2. Thân....................................................................................................................3
2.2.3. Lá........................................................................................................................4
2.2.4. Hoa......................................................................................................................5
2.2. 5. Quả và hạt..........................................................................................................5
2.2.6. Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây đậu tương................................6
2.2.7. Các yêu cầu về sinh lý sinh thái của cây đậu tương............................................7
PHẦN 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.....................................................................9
3.1. Kĩ thuật trồng đậu tương........................................................................................9
3.1.1. Giống...................................................................................................................9
3.1.1.1. Một số giống đậu tương...................................................................................9
3.1.1.2. Tiêu chuẩn hạt giống.....................................................................................10

cây cung cấp dầu thực vật quan trọng, trong hạt đậu tương có khá nhiều loại vitamin,
đặc biệt là hàm lượng vitamin B1 và B2, ngoài ra đậu tương còn làm nguyên liệu cho
các ngành công nghiệp, cải tạo đất, làm thức ăn gia súc....
Ở Việt Nam đậu tương là cây trồng quan trọng vì đậu tương là cây màu ngắn
ngày, là một cây thực phẩm vừa dễ trồng lại vừa có hiệu quả kinh tế cao. Sản phẩm của
cây đậu tương được sử dụng hết sức đa dạng phong phú như sử dụng trực tiếp bằng hạt
thô hoặc qua chế biến ép thành dầu, làm bánh kẹo, sữa, nước giải khát...đáp ứng nhu
cầu tăng thêm chất đạm trong bữa ăn hàng ngày của nhân dân và tham gia vào xuất
khẩu; không những thế cây đậu tương còn có tác dụng cải tạo đất tăng năng suất của
các cây trồng khác. Chính vì vậy phát triển đậu tương đang là một trong 10 chương
trình ưu tiên ở nước ta, đặc biệt trong những năm gần đây với việc chuyển đổi cơ chế
quản lý đất sản xuất nông nghiệp đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, lương thực một
vấn đề cơ bản của người dân Việt Nam đã được giải quyết, từ đó người nông dân có
thể chủ động trong sản xuất những ngành, những cây có giá trị kinh tế cao, mà trong đố
cây đậu tương là một trong những mũi nhọn chiến lược kinh tế trong việc bố trí sản
xuất và khai thác lợi thế của vùng khí hậu nhiệt đới.
Tuy nhiên, muốn trồng và sản xuất chế biến cây đậu tương có hiệu quả kinh tế
cao chúng ta cần nắm được những đặc trưng nông học, sinh lý, sinh thái,... của cây
iv
đậu tương để làm cơ sở cho việc xây dựng và áp dụng các biện pháp kĩ thuật gieo
trồng, chăm sóc thích hợp.
Xuất phát từ vấn đề trên em chọn đề tài: “quy trình kinh tế kĩ thuật trồng cây
đậu tương” làm đề tài nghiên cứu của mình
1.2. Mục tiêu nghiên cứu
- Tìm hiểu được nguồn gốc và đặc tính thực vật học của cây đậu tương
- Tìm hiểu được kĩ thuật trồng, chăm sóc và thu hoạch đậu tương
- Tìm hiểu được các loại sâu bệnh hại cây trồng và biện pháp phòng, trị sâu bệnh
v
PHẦN 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN
2.1. Nguồn gốc cây đậu tương

màu sắc của thân khi còn non có liên quan chặt chẽ với màu sắc của hoa sau này. Nếu
vi
thân lúc còn non màu xanh thì hoa màu trắng và nếu khi còn non thân có màu tím thì
hoa có màu tím đỏ.
* Quá trình phát triển của thân:
Từ lúc mọc đến khi cây có 5 lá thật (3 lá kép) khoảng 25-30 ngày sau khi gieo, thân
sinh trưởng với tốc độ bình thường.
Khi cây đã có 6-7 lá thật (4-5 lá kép) thân bắt đầu phát triển mạnh, tốc độ mạnh nhất
vào lúc ra hoa rộ.
Sự khác biệt của cây đậu tương với cây trồng khác là khi cây ra hoa rộ lại là lúc
thân cành phát triển mạnh nhất. Đây là giai đoạn 2 quá trình sinh trưởng sinh dưỡng
và sinh trưởng sinh thực cạnh tranh nhau dẫn đến khủng hoảng thiếu dinh dưỡng, cho
nên cần phải cung cấp đầy đủ dinh dưỡng trước khi vào thời kỳ này và tạo điều kiện
cho bộ rễ phát triển thuận lợi. Trong kỹ thuật chăm sóc ta phải xới vun kết hợp với
bón thúc phân cho đậu tương vào giai đoạn 3-5 lá kép, lúc cây có đầy đủ hoa thì sinh
trưởng chậm dần rồi dừng hẳn.
2.2.3. Lá
Cây đậu tương có 3 loại lá:
Lá mầm (lá tử diệp): Lá mầm mới mọc có màu vàng hay xanh lục, khi tiếp xúc
với ánh sáng thì chuyển sang màu xanh. Hạt giống to thì lá mầm chứa nhiều dinh
dưỡng nuôi cây mầm, khi hết chất dinh dưỡng lá mầm khô héo đi, cho nên trong kỹ
thuật trồng đậu tương nên làm đất tơi nhỏ và chọn hạt to cây sẽ mọc khoẻ, sinh
trưởng tốt.
Lá nguyên (lá đơn): Lá nguyên xuất hiện sau khi cây mọc từ 2-3 ngày và mọc
phía trên lá mầm. Lá đơn mọc đối xứng nhau. Lá đơn to màu xanh bóng là biểu hiện
cây sinh trưởng tốt. Lá đơn to xanh đậm biểu hiện của một giống có khả năng chịu
rét. Lá đơn nhọn gợn sóng là biểu hiện cây sinh trưởng không bình thường.
Lá kép: Mỗi lá kép có 3 lá chét, có khi 4-5 lá chét. Lá kép mọc so le, lá kép
thường có màu xanh tươi khi già biến thành màu vàng nâu. Cũng có giống khi quả
chín lá vẫn giữ được màu xanh, những giống này thích hợp trồng làm thức ăn gia súc.

hạt. Quả đậu tương thẳng hoặc hơi cong, có chiều dài từ 2 tới 7cm hoặc hơn. Quả có
màu sắc biến động từ vàng trắng tới vàng sẫm, nâu hoặc đen. Lúc quả non có màu
xanh nhiều lông (có khả năng quang hợp do có diệp lục) khi chín có màu nâu. Hoa
đậu tương ra nhiều nhưng tỷ lệ đậu quả thấp 20-30%.
Hạt có nhiều hình dạng khác nhau: Hình tròn, hình bầu dục, tròn dẹt vv... Giống
có màu vàng giá trị thương phẩm cao. Trong hạt, phôi thường chiếm 2%, 2 lá tử điệp
chiếm 90% và vỏ hạt 8% tổng khối lượng hạt. Hạt to nhỏ khác nhau tuỳ theo giống,
viii
khối lượng một nghìn hạt (M1000 hạt) thay đổi từ 20-400g trung bình từ l00g-200g.
2.2.6. Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây đậu tương
Người ta chia chu kì sống của cây đậu tương ra 5 thời kì hoặc giai đọa phát triển khác
nhau như sau:
* Giai đoạn nảy mầm – cây con: Giai đoạn này được tính từ khi gieo hạt giống
xuống đất, hạt hút ẩm trương lên, rễ mọc ra, thân vươn lên đội hai lá mầm lên khỏi
mặt đất, lá mầm xòe ra, thân mầm tiếp tục phát triển thành thân chính. Trong giai
đoạn này cây con chủ yếu sống dựa vào nguồn chất dinh dưỡng dự trữ ở hai lá mầm,
đến khi hết chất dinh dưỡng các lá mầm này chuyển dần sang màu vàng rồi rụng và
đồng thời cùng lúc đó mà bộ rễ phát triển đủ khả năng hút nước và chất dinh dưỡng
để nuôi cây. Giai đoạn này dài hay ngắn tùy thuộc ở điều kiện ngoại cảnh. Nếu gieo
vào vụ hè thì giai đoạn này ngắn hơn giai đoạn ở vụ đông. Thông thường thời gian
này khoảng 15 – 20 ngày sau khi gieo. Thời kì này chính là thời kì quyết định mật độ
của cây con cũng như sức sinh trưởng của cây đậu tương sau này.
* Giai đoạn sinh trưởng thân, lá: Kể từ khi cây con ra được 1 – 2 lá kép bắt
đầu của giai đoạn này và khi cây bắt đầu ra hoa thì mới kết thúc. Thời kỳ đầu của giai
đoạn này cây con sinh trưởng rất chậm, trong khi đó rễ của nó lại phát triển nhanh cả
về chiều sâu lẫn chiều ngang, các nốt sần được hình thành và phát triển, mở đầu cho
hoạt động cố định đạm khí trời để cung cấp cho cây. Đến thời kì cây chuẩn bị ra nụ,
ra hoa thì tốc độ sinh trưởng của cây tăng lên nhanh. Chính lúc này là mấu chốt để
tạo ra thân cây to, mập, các đốt ngắn. Giai đoạn này dài hay ngắn cũng tùy thuộc vào
giống, thời vụ, điều kiện ngoại cảnh, nhưng nói chung vào khoảng 20 – 40 ngày.

Đất trồng đậu tương thích hợp nhất là đất thịt nhẹ, tơi xốp, sâu màu, thoáng,
thoát nước, pH từ 6,5-7,2. Đậu tương không sống được trên đất quá chua hoặc quá
kiềm. Đất ít màu, chua vẫn có thể trồng được đậu tương nhưng cần phải thoát nước,
bón nhiều lân và vôi.
Nhiệt độ
Đậu tương có nguồn gốc ôn đới, nhưng không phải là cây trồng chịu rét. Tuỳ
theo giống chín sớm hay muộn mà có tổng tích ôn biến động từ 1.888 - 2.700
0
C.
Từng giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây đậu tương có yêu cầu nhiệt độ khác
nhau: Thời kỳ mọc nhiệt độ thích hợp nhất là 18-22
0
C, phạm vi nhiệt độ tối thiểu và
tối đa cho thời kỳ mọc là 10
0
C và 40
0
C. Nhiệt độ thích hợp nhất cho sự sinh trưởng
cành lá là 20-23
0
C, thấp nhất là 15
0
C, cao nhất là 37
0
C. Nhiệt độ thấp ảnh hưởng đến
ra hoa kết quả; nhiệt độ dưới 10
0
C ngăn cản sự phân hoá hoa, dưới 18
0
C đã có khả