BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC
VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM
VIỆN ĐỊA LÝ
============ ĐỖ THỊ VÂN HƢƠNG
NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ TÀI NGUYÊN
SINH KHÍ HẬU VÙNG ĐÔNG BẮC VIỆT NAM CHO
PHÁT TRIỂN MỘT SỐ CÂY TRỒNG NÔNG, LÂM
NGHIỆP CÓ GIÁ TRỊ KINH TẾ Chuyên ngành : Địa lý Tài nguyên và Môi trƣờng
Mã số : 62 44 02 19 LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐỊA LÝ Hà Nội - 2014

LỜI CAM ĐOAN






Nghiên cứu sinh

Tác giả
Đỗ Thị Vân Hƣơng
ii

MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1. TÍNH CP THIT CA LUN ÁN 1
2. MC TIÊU CA LUN ÁN 2
3. NHIM V CA LUN ÁN 2
4. GII HN VÀ PHM VI NGHIÊN CU CA LUN ÁN 3
5. NHNG LUM BO V 3
6. NHM MI CA LUN ÁN 1
C VÀ THC TIN CA LUN ÁN 1
 TÀI LIU 5
9. CU TRÚC CA LUN ÁN 2
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ TÀI NGUYÊN SINH KHÍ HẬU
CHO PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT NÔNG, LÂM NGHIỆP 3
1.1. KHÁI NI 3
1.1.1. Khí hu và khí hu ng dng 3
1.1.2. Sinh khí hu 5
1.2. TNG QUAN LCH S NGHIÊN CU SINH KHÍ HU THM THC VT T
NHIÊN 6
1.2.1. Nghiên cu sinh khí hu trên th gii 6
1.2.2. Nghiên cu sinh khí hu  Vit Nam 15
1.3. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CU V CÂY TRNG NÔNG, LÂM NGHIP 170
1.4. MT S H THNG PHÂN LOI, PHÂN KIU SINH KHÍ HU THM THC
VT  VIT NAM 19






 4
2.4.2. H thng ch tiêu phân loi sinh khí hu c 86
2.4.3. Các kiu và lo

 92
2.4.4. Thành lp b sinh khí hu thm thc vt t nhiên tnh Thái Nguyên, L
huyn Sa Pa, tnh Lào Cai 93
2. 5. TÍNH THNG NHT, MI QUAN H NHÂN-QU GIU KIN SINH KHÍ HU VI
PHÂN B THM THC VT T NHIÊN C 102
2.5.1. Phân hóa không gian ca sinh khí hu - thm thc vt t c 103
2.5.2. Din th sinh thái thm thc vt rng 110
TIU K 111
Chƣơng 3: ĐÁNH GIÁ TÀI NGUYÊN SINH KHÍ HẬU VÙNG ĐÔNG BẮC CHO
PHÁT TRIỂN MỘT SỐ CÂY TRỒNG NÔNG, LÂM NGHIỆP 113
M SINH THÁI CÂY TRNG NÔNG LÂM NGHIP 113
m sinh thái cây lâm nghip 37
m sinh thái cây công nghip c liu 115
3.2. B SINH KHÍ HU - TH NG TNH THÁI NGUYÊN, L L
1:100.000), HUYN SA PA, TNH LÀO CAI (T L 1:50.000) 121
3.2.1. Nguyên tc, h thng ch tiêu phân loi b sinh khí hu-th ng 121
3.2.2. Mô t b sinh khí hu - th ng tnh Thái Nguyên, tnh Ln Sa Pa,
tnh Lào Cai 122
ÁNH GIÁ M THUN LI TÀI NGUYÊN SINH KHÍ HU CHO PHÁT TRIN
MT S CÂY TRNG NÔNG LÂM NGHIP CÓ GIÁ TR KINH T 122
3.3.1. Các ch  122

2

DTTN
3


4


5


6

HLS
7

KHNN
8

KTTV
9
- 
KT-XH
10


11
Nông lâm 
NLN

v DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU

Bng 1.1: Phân cp m thích nghi 31
Bng 1.2m và bc trng s ca ch  32
Bng 2.1t s dn 01/01/2011) 6
Bng 2.2: Din tích rng t nhiên, rng trng, t l  che ph phân theo cp tnh 8
2.3: 



u t -tây 13
2.4: C 6
2.5: Ch tiêu 







 7
2.6: 



Bng 3.5. Khom gia các m thích nghi i vi cây chè trung du 56
Bng 3.6. Phân hng m thích nghi ca các  SKH-TN i vi cây chè trung du 56
Bng 3.7: B  i vi cây hi 60
Bng 3.8: Khom gia các m thích nghi i vi cây hi 60
Bng 3.9: Phân hng m thích nghi ca các  SKH-TN i vi cây hi 62
Bng 3.10: B s  thích nghi sinh thái 65
Bng 3.11: Khom gia các m thích nghi i vi cây tho qu 66
Bng 3.12: Phân hng m thích nghi ca các  SKH-TN i vi cây tho qu 66
vi

Bng 3.13: Phân hng m thích nghi ca các  SKH-u kin lp ph thc vt
i vi cây tho qu 68
Bng 3.14: Phân tích hin trng din tích các nhóm cây trng c vi kt
qu ch cây trn 2020 71
Bng 3.15: Thng kê hin trng din tích, quy hoch, dii
cây trc các tnh Thái Nguyên, L142
Bng 3.16ng phát trin mt s cây trng NLN có giá tr kinh t 143
Bng 3.17: Mt s mô hình kinh t n cây trng NLN 77 DANH MỤC HÌNH

Mở đầu
Hình 1

3a
Chƣơng II
Hình 1.1

7

59a
Hình 2.6

64
Hình 2.7

64
Hình 2.8


67
Hình 2.9

69
Hình 2.10
00
78a
Hình 2.11
i

79
Hình 2.12

80a
vii

Hình 2.13
 
1: 500 000
92a

128a
Hình 3.6
- th

132a
Hình 3.7
- - 

136a
PHỤ LỤC Phụ lục 1: Đặc điểm kinh tế - xã hội vùng Đông Bắc

D



H 
g 4
C 

H
Phụ lục 2: Các đặc trƣng và số liệu khí hậu vùng Đông Bắc

S


Phụ lục 5: Các loại SKH tỉnh Thái Nguyên, Lạng Sơn và huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai - Diện
tích và phân bố

- 

- 

 - 
Phụ lục 6: Đặc tính các đơn vị SKH-TN và các kết quả đánh giá thích nghi SKH, SKH-TN
cho mục đích phát triển cây trồng có giá trị kinh tế vùng Đông Bắc

T  -


T  -


T  - 
50.000)

K 


K-


Kt qu ng hp các ch tiêu -tnh L
cho mn cây hi

Kt qu ng hp các ch tiêu -huyn Sa Pa, tnh Lào


NLN Trong

PTSX 
                


 




P    NLN         

 BVMT 
1


 [3]. 
kNLN  
. C
các NLN,
phát tr
-


SKH PTBV NLN 
NLN 
nguyên SKH chNLN 



   952            
       
  
 (Hình 1).
4.2. Giới hạn nội dung nghiên cứu
- 

 


- tài nguyên SKH
   

- , SKH-TN

.
5. NHỮNG LUẬN ĐIỂM BẢO VỆ
- Luận điểm 1: 
 
                
nguyên SKH - 
nhiên vùng 
3 Nguồn : Tập bản đồ hành chính Việt Nam, 2005 Ngƣời thành lập: NCS Đỗ Thị Vân Hƣơng

Hình 1: 
Thu từ tỷ lệ 1: 500 000

                  
phPTSX

4

8. CƠ SỞ TÀI LIỆU
Luận án đƣợc xây dựng dựa trên nguồn tài liệu chính sau:
- 


-  1.1

và thành -XH,

-              -
2014): 



-                



- 
MapInfo, Microstation.
- -XH,

9. CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN

3 ch



 

Tron
.  

* : Liên 
PTSX    - con
- 

(Hình 1.1) [87].
6 Hình 1.1: 
 
g (SKH) h
 KHNN 
-    :           




Khí

xây
g

giao
thông -
hàng
không

Khí

quân






khác

7

1.1.2. Sinh khí hậu

 



8

1.2. TỔNG QUAN LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU SINH KHÍ HẬU THẢM THỰC VẬT
TỰ NHIÊN
1.2.1. Nghiên cứu sinh khí hậu trên thế giới
T


















lâu. 



















 









 , 
thái phát sinh T

.   , 
















 TTV nguyên sinh nh. , 






-  















 
 . W. Koppen (1900), O. Drude (1913) và
 . 
W. Koppen, 













 1918 






  
. Thornthwaite (1948) 





.
M   

























- 
TTV [55], [87].
 



TTV. 
  i 
1936, ông   

  chính

 khác nhau
: B.
D. - 
E. . 
 , 



(trong



- 20, 
- 
 - 
- 
 Zenepxkaia  












nTuy 




















64 - - - 63); D. Bán khô ráo - -
31); E. Khô ráo - , 
 


 
nguyên, lúc này
0 ET

- - 
- - 
H. Gaussen (
















 
                




, 






: ov (K = r/E0), 












elanhinop (): . 

: r  


;  



Ivanov 
- 
o
-   
(1) 

(2)  (K = 1,49  

(3)  

(4)  
(5)
 = 0,29  0,13) vùng bán sa (6) Khu
 0,00).
ov 

o
E
r
K 
12


ov 
, 
Nhìn chung, 

- 
        à cân      