sử dụng câu hỏi trắc nghiệm phát huy tính tích cực, sáng tạo
trong quá trình học tập môn địa lý. áp dụng cụ thể với bài: Sự
vận động tự quay quanh trục của trái đất và các hệ quả.
Phần I
lý do chọn đề tài
1. Cơ sở lý luận:
Đổi mới phơng pháp dạy học theo hớng tích cực hoá hoạt động nhận
thức của học sinh là một trong những nhiệm vụ hàng đầu và cấp bách hiện
nay của ngành giáo dục.
Đổi mới phơng pháp dạy học ở đây là muốn đề cập đến vừa phải đổi
mới cách truyền thụ của giáo viên kết hợp với đổi mới cách học của học sinh.
Từ trớc đến nay, trong dạy học địa lý, giáo viên chủ yếu sử dụng phơng
pháp dùng lời và phơng pháp trực quan. Cách dạy đó còn mang tính nhồi
nhét kiến thức cho học sinh, cha gây đợc cho học sinh sự hứng thú, say mê
môn học.
Hiện nay với sự quan tâm của ngành giáo dục. Bớc đổi mới về hệ thống
giáo dục có nhiều tiến độ khả quan.
Nhất là chơng trình thay sách giáo khoa mới ở bậc THCS đã thực hiện
ở các lớp 6,7,8,9. Kết hợp với việc thay sách giáo khoa là cả một chơng trình
mới của dạy và học cũng có nhiều thay đổi nhằm mục đích nâng cao hiệu quả
dạy và học của cả giáo dục và học sinh.
Bộ môn Địa lý ở THCS không phải là môn học hoàn toàn mới, ở tiểu
học các em đã đợc làm quen với môn Tự nhiên và xã hội. Song lên cấp II nó
đợc tách thành môn riêng đó là môn địa lý, môn lịch sử. Thế nên đa số học
sinh rất bỡ ngỡ. Tiếp cận môn học địa lý học sinh cảm thấy xa lạ.
2.Cơ sở thực tiễn
Vì thế trớc yêu cầu thực tiễn, trớc những đòi hỏi nhận thức ngày càng
sâu về môn học. Ngay từ đầu cấp ngời giáo viên bộ môn phải nhận thấy rõ và
hình thành cho học sinh cách nhìn đúng đắn, phơng pháp học thích hợp để
làm tăng thêm tính hấp dẫn của môn học.
Phần II
giải quyết vấn đề
áp dụng vào bài dạy Địa lý lớp 6
Bài: Sự vận động tự quay quanh trục của trái đất và các hệ quả
1. Chuẩn bị tiết dạy
Bài này là một trong những bài quan trọng trong chơng trình Địa lý ở
lớp 6. Vì thế khi dạy cần chú ý.
Mục: Sự vận động của trái đất quanh trụchọc sinh phải nhớ hớng tự
quay của trái đất là hớng từ tây sang Đông.
Mục 2: Giáo viên cần làm cho học sinh hiểu mọi vật chuyển động trên
bè mặt trái đất đều có sự lệch hớng, rõ nhất là những vật chuyển động theo hớng kinh tuyến. Nếu nhìn xuôi theo chiều chuyển động thì ở nữa cầu Bắc, vật
sẽ lệch về phía bên phải, còn ở nữa cầu nam lệch về bên trái.
- Khi dùng quả đạ cầu để dạy Sự vận động tự quay của trái đất quanh
trục phải lu ý cho học sinh nhìn thấy quả địa cầu ở một phía.
- Khi nói tới sự lệch hớng của các vật chuyển động trên bề mặt trái đất
giáo viên chỉ cần cho học sinh biết sự lệch hớng đó xẩy ra nh thế nào?
Qua bài học sinh trình bày đợc một số hiệu quả của vận động của trái
đất quanh trục.
- Biết dùng quả Địa cầu, chứng minh hiện tợng Trái đất tự quya quanh
trục và hiện tợng ngày đêm kế tiếp nhau trên Trái đất.
Thiết bị: Quả địa cầu, hình vẽ, câu hỏi trắc nghiệm.
2. Nội dung tiến hành
a. Giới thiệu bài mới
Trong vũ trụ bao la, Trái đất của chúng ta rất nhỏ, nhng nó là thiên thể
duy nhất có sự sống trong hệ mặt trời. Trái đất còn tham gia nhiều vận động.
Vận động tự quay quanh trục là một vận động chính, vận động này đã sinh ra
3
B. Khu vực giờ thứ 10
C. Khu vực 0 giờ
4
Câu 5: Từ khu vực giờ gốc đến giờ Việt Nam cách nhau bao nhiêu giờ?
A. cách 12 giờ
C. Cách 7 giờ
B. cách 9 giờ
D. Cách 20 giờ
Giáo viên nhấn mạnh hơn: Khu vực giờ gốc (Có đờng kinh tuyến gốc đi
qua đài thiên văn Grin - uýt ngoại ô thành phố Luân Đôn nớc Anh) giờ G.M.T
Hớng dẫn học sinh quan sát bản đồ các khu vực giờ trên trái đất và cho
học sinh làm nhanh bài toán.
Bài toán: Nếu ở Luân Đôn là 12 giờ lúc ở Việt Nam là mấy giờ? Và ở
Niu loóc là mấy giờ?
Qua đó học sinh rút ra quy tắc tính giờ từ khu vực giờ gốc đi về phía
đông thì qua mỗi múi giờ chúng ta cộng 1, ngợc lại từ khu vực giờ gốc sang
phía tây cứ qua mỗi khu vực giờ chúng ta trừ 1.
Câu hỏi nâng cao
Việc chia bề mặt Trái đất ra 24 khu vực giờ có thuận lợi gì?
2 hệ quả của sự vận động tự quay quanh trục của Trái đất.
Giáo viên chia cho học sinh thành 2 nhóm.
Nhóm 1:Tìm hiểu nguyên nhân hiện tợng ngày đêm kế tiếp nhau
trên Trái đất
Câu 3: ở bắc bán cầu các vật sẽ lệch về phía nào?
A. Trái đất
B. Tay phải
C. Không phải 2 ý trên
Câu 4: Nam bán cầu các vật chuyển động lệch về phía nào?
A. Về phía tay trái
B. Ngợc chiều nhau
C. Về tay phải
6
Phần III:
Kết quả
Với cách dạy dùng câu hỏi trắc nghiệm trong quá trình giảng dạy bài
mới đã thu lại đợc một số kết quả sau:
- Học sinh tích cực làm việc
- Phát huy tính nhanh nhạy, tính trực quan của học sinh
- Học sinh không phải ghi chép quá nhiều
- Có thêm thời gian để củng cố và làm bài tập rèn luyện kỹ năng thực
hành
- Một số ít học sinh còn cha thực sự tích cực tham gia vào hoạt động nhóm
Kết quả qua phiếu học tập giáo viên thu lại sau khi đã đánh giá nh sau:
Mục
Mục 1
Khá giỏi (%)
7
Mỗi phơng pháp dạy học đều có u và nhợc điểm riêng của nó cho nên
giáo viên phải duy trì tình hình cụ thể, tuỳ vào chất lợng mỗi lớp để mà lựa
chọn áp dụng sao cho thích hợp. Không nên quá coi trọng cách đi của mình
mà gây áp lực đối với ngời lĩnh hội tri thức.
Hiện nay với xu thế chung của việc đổi mới phơng pháp dạy học, một
số môn ở các bậc học đã có thể tiến hành thi trắc nghiệm. Vì thế đây chỉ là ý
kiến nhỏ của tôi giúp học sinh làm quen với phơng pháp mới nhằm kiểm tra
mức độ nắm kiến thức, kỹ năng của học sinh. Mong sự góp ý của các đồng
nghiệp.
8