LỜI CẢM ƠN
Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Thƣợng tá - Th.S Phan Xuân
Dũng người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và truyền đạt kinh nghiệm cho em
trong suốt thời gian qua để em hoàn thành tốt khóa luận của mình.
Em xin bày tỏ lòng biết ơn tới các thấy cô trong Trường ĐHSP Hà Nội
2; đặc biệt là các thầy cô trong Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà nội 2 và
gia đình đã tạo điều kiện giúp đỡ em hoàn thành khóa luận này.
Em cũng xin cảm ơn các thầy cô giáo và các em học sinh của Trường
THPT Xuân Hòa đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong suốt quá trình nghiên cứu.
Trong quá trình nghiên cứu đề tài này, do điều kiện hạn hẹp về thời
gian và do sự hạn chế về kiến thức nên khóa luận của em không tránh khỏi
những thiếu sót. Vì vậy, em rất mong được sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của
các thầy cô giáo và các bạn để khóa luận này hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, Ngày 10 tháng 5 năm 2012
Sinh viên thực hiện

Vƣơng Thị Lan


LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan những vấn đề trình bày trong khóa luận là kết quả
nghiên cứu của bản thân em, có tham khảo các tài liệu liên quan dưới sự
hướng dẫn của Thƣợng tá – Th.S Phan Xuân Dũng.
Khóa luận không trùng với đề tài nghiên cứu của các tác giả khác. Nếu
sai em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Hà Nội, ngày 10 tháng 5 năm 2012
Sinh viên

Vƣơng Thị Lan


3.2. Phối hợp với các cơ quan chức năng làm trong sạch môi trường trong và
xung quanh trường học, ngăn chặn nguồn ma túy xâm nhập vào trường học 35
3.3. Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, xã hội trong quản lý giáo
dục học sinh………………………………………………… ………………38
KẾT LUẬN .................................................................................................... 41
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 42


DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1: Hoàn cảnh gia đình các em học sinh Trường THPT Xuân Hoà........ 24
Bảng 2: Số liệu người nghiện ma tuý qua các năm ........................................ 25


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị cha già của dân tộc Việt Nam. Lúc đương
thời Người đã căn dặn các cháu nhi đồng, các em học sinh: “Non sông Việt
Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh
quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là
nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu”.
Lời dặn của Người là kết tinh những giá trị tinh hoa văn hóa nhân loại,
là quy luật cho sự tồn tại và phát triển của một dân tộc, một đất nước. Lời dặn
của Người không chỉ thôi thúc, kêu gọi các cháu nhi đồng, các em học sinh,
sinh viên trong mọi thế hệ ra sức học tập và rèn luyện để xây dựng đất nước
mà còn giao trách nhiệm cho các bậc cha, anh đối với việc chăm nom, nuôi
dưỡng, giáo dục con em: “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”.
Thấm nhuần tư tưởng của Người, Đảng và Nhà nước ta đã xác định:
“Giáo dục và Đào tạo là quốc sách hàng đầu, Nhà nước phát triển giáo dục
nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”. Nhất là trong
tình hình hiện nay, khoa học và công nghệ trên thế giới phát triển như vũ bão,

đưa ra các biện pháp phòng chống ma túy trong học đường.
3. Đối tƣợng
Một số biện pháp phòng chống ma túy cho học sinh.
4. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung đi sâu nghiên cứu công tác phòng chống ma túy trong
trường THPT Xuân Hòa.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Trên cơ sở vận dụng lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, khóa luận sử dụng các phương pháp như nghiên cứu lý thuyết, điều
tra, khảo sát, phương pháp chuyên gia.

2


6. Cấu trúc của khóa luận
Khóa luận được kết cấu gồm phần mở đầu, 03 chương, kết luận
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn
Chương 2: Thực trạng phòng chống ma túy cho học sinh Trường THPT
Xuân Hòa.
Chương3: Đề xuất một số biện pháp phòng chống ma túy cho học sinh
Trường THPT Xuân Hòa.

3


Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1. Một số hiểu biết về ma túy
1.1.1. Khái niệm ma túy

Theo đó, “chất gây nghiện là chất kích thích hoặc ức chế thần kinh, dễ gây
tình trạng nghiện đối với người sử dụng”, và “chất hướng thần là chất kích
thích, ức chế thần kinh hoặc gây ảo giác, nếu sử dụng nhiều lần có thể dẫn tới
tình trạng nghiện đối với người sử dụng”. Định nghĩa này cho thấy chất gây
nghiện và chất hướng thần có một số đặc điểm chung: chúng đều là những
chất có tác động lên hệ thần kinh, chúng có thể gây ra tình trạng nghiện đối
với người sử dụng. Mặt khác, các chất này khác nhau ở khả năng gây nghiện.
Chất gây nghiện - như tên gọi của nó - có khả năng gây nghiện cao hơn chất
hướng thần.
Khái niệm chất ma túy có ý nghĩa quan trọng và phù hợp với yêu cầu
đấu tranh với tệ nạn ma túy của đất nước. Mọi cá nhân, gia đình, tổ chức đều
có trách nhiệm tham gia vào phòng, chống ma túy.
1.1.2. Phân loại ma túy
Hiện nay có nhiều cách phân loại ma túy, tuy nhiên có một số cách
phân loại cơ bản như sau:
* Phân loại dựa theo nguồn gốc sản xuất ra chất ma túy
Theo cách phân loại này, người ta dựa vào nguồn gốc nguyên liệu dùng
để sản xuất và nguồn gốc của sản phẩm tạo thành các chất ma túy. Trong
phương pháp này người ta chia ra làm ba nhóm chất ma túy:
- Chất ma túy có nguồn gốc tự nhiên: Là chất ma túy có sẵn trong tự
nhiên, là những ancaloit của một số loài thực vật như cây thuốc phiện, cây cần
sa, cây côca... Điển hình cho chất ma túy thuộc nhóm này là: nhựa thuốc
phiện, thảo mộc cần sa, tinh dầu cần sa, v.v…
- Chất ma túy bán tổng hợp: Là chất ma túy mà một phần nguyên liệu
dùng để sản xuất ra chúng được lấy từ tự nhiên. Từ những nguyên liệu này,

5


người ta cho phản ứng với các chất hóa học (tiền chất) để tổng hợp ra chất ma

- Nhóm chất ma túy an thần (thuốc phiện, morphine, heroine).
- Nhóm chất ma túy gây kích thích (cocaine, amphetamine).
- Nhóm chất ma túy gây ảo giác (cần sa, lyergide).
1.1.3. Các chất ma túy thường gặp
* Nhóm chất ma túy an thần
- Thuốc phiện
Theo phân loại của phòng thí nghiệm ma túy của Liên hợp quốc thì thuốc
phiện có các dạng sau:
+ Thuốc phiện sống (còn gọi là thuốc phiện tươi): Là nhựa thuốc phiện
đông đặc, màu đen sẫm, không tan trong nước, được lấy từ vỏ quả thuốc
phiện, chưa qua một quá trình chế biến nào nên còn gọi là thuốc phiện thô.
+ Thuốc phiện chín (còn gọi là thuốc phiện khô): Là thuốc phiện đã
được bào chế từ thuốc phiện sống, bằng phương pháp sấy khô. Thuốc phiện
khô được sử dụng chủ yếu ở các nước Đông Nam Á dùng để hút và sử dụng
để điều chế ra morphine và heroine.
+ Xái thuốc phiện: Là phần sản phẩm cháy còn lại trong tẩu sau khi
thuốc phiện đã được hút.
+ Thuốc phiện y tế (còn gọi là thuốc phiện bột): Được chiết xuất và sấy khô
trong điều kiện nhiệt độ ổn định, thường có hàm lượng morphine từ 9,5% - 10,5%.

7


Hậu quả của việc sử dụng thuốc phiện là tạo tạo ra cảm giác êm dịu, đê
mê kéo dài từ 3 - 6 giờ. Khi đã nghiện thuốc phiện thì suy sụp về sức khỏe, da
xám dần, không muốn ăn, ăn không ngon, tiêu hóa kém, người gầy yếu, hốc
hác, sợ nước, sợ rượu, đi không vững, thân hình tiều tụy. Người nghiện có thể
chết do suy tim mạch và kiệt sức.

(Quả của cây thuốc phiện)

nghiện mà cần sa gây những ảo giác khác nhau.
- Lysergide (LSD)
LSD tồn tại dưới dạng bột tinh thể màu trắng, là một trong những loại
ma túy gây ảo giác mạnh nhất mà loài người biết đến. LSD là một chất bán
tổng hợp, gây ảo giác rất mạnh và rất nguy hiểm. Chỉ cần dùng một liều từ 20
- 50 microgam là đủ gây ra những hoang tưởng.
1.1.4. Cách phân biệt các chất ma túy
Trong thời gian gần đây, tình hình sản xuất tàng trữ, vận chuyển, mua
bán trái phép chất ma túy tổng hợp tăng rất nhanh trên phạm vi toàn quốc.
Các loại ma túy tổng hợp dần thay thế các chất ma túy có nguồn gốc tự nhiên
do số người sử dụng ma túy tổng hợp ngày càng cao. Các chất ma túy tổng
hợp như Amphetamine, Mathaphetamin, Ecstasy là những loại ma túy tổng
hợp khá phổ biến trên thị trường thế giới cũng như ở Việt Nam hiện nay. Do
đó để phân biệt các chất ma túy cần phải dựa vào tính chất hóa học, màu sắc,
mùi vị, tồn tại dưới dạng nào, kích thước, hình thức sử dụng.

9


Phương pháp nhận biết đa dạng, có thể nhận biết các chất ma túy bằng
giác quan, nhận biết bằng thuốc thử.
1.2. Tác hại của ma túy
Ma túy và tác hại của ma túy luôn được coi là vấn đề mang tính toàn
cầu. Tội phạm ma túy và các đối tượng sử dụng ma túy đã, đang và sẽ gây tác
hại nghiêm trọng trên mỗi quốc gia, mỗi khu vực và trên toàn thế giới.
Ngày 26/6/2003 Tổng thư ký Liên hợp quốc KOFI.ANNAN đã đọc bản
thông điệp có đoạn ghi: “... Hiện nay trên thế giới ước tính có khoảng 200
nghìn người sử dụng ma túy bất hợp pháp, tương đương với khoảng 4,7% dân
số toàn cầu với độ tuổi trên 14. Con số này đã đủ thể hiện tính nguy hiểm và
đáng báo động của vấn đề. Tuy nhiên những tác động của vấn đề lạm dụng

nặng hơn có thể gây nhồi máu cơ tim. Chúng cũng là nguyên nhân gây rối
loạn nhịp tim đe dọa tính mạng người nghiện ma túy, ngoài ra còn gây nên
tình trạng co mạch làm tăng huyết áp. Do việc tiêm chích thường không vô
trùng nên dễ dẫn đến nhiễm trùng máu, viêm tắc tĩnh mạch.
- Các bệnh về da: Người nghiện ma túy bị rối loạn cảm giác da nên
không cảm thấy bẩn, mặt khác họ thường sợ nước và vì vậy họ rất ngại tắm
rửa, đây là điều kiện thuận lợi cho các bệnh về da phát triển như bệnh ghẻ lở,
hắc lào, viêm da...
- Làm suy giảm chức năng giải độc: Trong cơ thể, gan và thận là cơ
quan chủ yếu đào thải các chất độc. Khi nghiện ma túy, nhất là heroine hai cơ
quan này suy yếu ảnh hưởng đến chức năng thải độc làm các chất độc tích tụ
trong cơ thể, càng làm cho gan, thận và toàn cơ thể suy yếu, người nghiện
thường bị các bệnh như: Viêm xe gan, viêm gan, suy gan, suy thận... dẫn đến
tử vong.
- Đối với hệ thần kinh: Khi đưa ma túy vào cơ thể, ma túy sẽ tác động
trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương, gây nên tình trạng kích thích hoặc ức
chế từng phần ở bán cầu đại não.
- Nghiện ma túy dẫn đến tình trạng suy nhược toàn thân, suy giảm sức
lao động: Nghiện ma túy dẫn đến tình trạng nhiễm độc ma túy mãn tính, suy

11


nhược toàn thân, người gầy gò, mắt trắng môi thâm, nước da tái xám, dáng đi
xiêu vẹo, thức đêm ngủ ngày sức khỏe suy giảm rõ rệt.

(Một người nghiện ma túy bị sốc thuốc)
1.2.2. Gây tổn hại về tinh thần
Các công trình nghiên cứu về ma túy khẳng định rằng, nghiện ma túy là
một loại bệnh tâm thần đặc biệt. Người nghiện thường có hội chứng quên, hội

dự phòng và chăm sóc y tế tăng.
Người nghiện ma túy hầu hết ở trong độ tuổi lao động, vì vậy vấn đề đào
tạo cán bộ, công nhân có tay nghề để thay thế họ là cả một vấn đề khó khăn.
Nghiện ma túy làm tiêu tốn tài sản, đây cũng là hậu quả dễ nhận thấy
nhất đối với những gia đình có người nghiện ma túy. Thiệt hại về kinh tế do
sử dụng ma túy là một trong những nguyên nhân gây đổ vỡ mối quan hệ tốt
đẹp giữa những người trong gia đình với người nghiện. Mặt khác, người
nghiện có xu hướng sống “thu mình”, ngại tiếp xúc, lẩn tránh những người
thân. Do quá trình sử dụng ma túy làm cho người nghiện ma túy thay đổi tính
cách như hay gây gổ, cáu gắt, lừa dối... Đến một lúc nào đó bản thân họ
không còn hòa hợp với những người trong gia đình. Khi lên cơn nghiện thì
người nghiện thường mất hết lý trí không còn điều khiển được hành vi của
mình, họ xoay sở và tìm mọi cách mua chất ma túy thỏa mãn cơn nghiện.
Nhưng khi không có khả năng đáp ứng những đòi hỏi đó, người nghiện trở
nên liều lĩnh, hung bạo, có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng như: hành

13


hạ người thân, cha mẹ, vợ con, anh em, đập phá tài sản gia đình... Từ đó, hạnh
phúc gia đình bị tan vỡ và ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống cộng đồng.
1.2.4. Tác hại của ma túy đối với trật tự, an toàn xã hội
Tệ nạn ma túy đã gây ra những tác hại nặng nề cho nền kinh tế, xã hội,
gây thiệt hại lớn về lối sống, đạo đức của cả cộng đồng, đặc biệt là học sinh
thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước. Theo số liệu của Ủy ban quốc gia
phòng chống HIV/AIDS và phòng chống tệ nạn ma túy, mại dâm thì đến năm
2003 cả nước có 60.700 người nghiện ma túy có hồ sơ kiểm soát trong đó có
9.790 học sinh, sinh viên. Với số lượng lớn như vậy đã và đang làm ảnh
hưởng rất lớn đối với việc phát triển kinh tế xã hội đất nước, làm thâm hụt
nguồn ngân sách quốc gia. Ma túy còn tạo điều kiện cho các loại tệ nạn xã hội


Môi trường
xã hội

(Tức là từ môi trường xã hội do những nhân tố xấu tác động đến cá
nhân thông qua nhóm xã hội, nhóm bạn bè, qua đó tác động trực tiếp đến các
cá nhân, đến môi trường xã hội).
1.3.2. Nguyên nhân từ nhóm bạn bè
Đó là những nhóm không chính thức, nó tự phát và hình thành trên cơ
sở hòa hợp về mặt tâm lý giữa các cá nhân, việc các em tham gia vào nhóm
này nhằm thỏa mãn nhu cầu giao tiếp, giải tỏa những nhu cầu bức xúc tâm lý
hoặc theo phong trào ăn chơi đua đòi, a dua theo những bạn cùng sở thích hay
những thành phần mà các em tôn sùng, họ đặt ra các quy ước và điều kiện để
vào được “nhóm”, các em bị chi phối bởi các đầu nhóm có ý thức tuân thủ
cao các quy định của nhóm từ đó sẽ làm cho họ hình thành những thói quen
xấu, hứng thú, nhu cầu thấp hèn trái với đạo đức xã hội. Đây là điều kiện
thuận lợi để ma túy tiếp xúc với họ.
Có thể phân tích nguyên nhân các em học sinh sử dụng ma túy từ nhóm
bạn bè theo cơ chế sau:
Nhóm bạn bè

→ Hành vi lệch chuẩn

→ Hành vi nghiện ma túy

(Tức là hình thành từ nhóm không chính thức tác động đến từng thành
viên học sinh trong nhóm dẫn đến họ có suy nghĩ và hành động tiêu cực dẫn
đến sử dụng ma túy và nghiện ma túy).

15

(Tức là từ sự nhận thức yếu kém đến hình thành những giá trị định
hướng sai lệch có hành vi lệch chuẩn từ đó dẫn đến sử dụng ma túy của học
sinh).
16


Ngoài ba nhóm nguyên nhân trên còn có các yếu tố điều kiện chủ quan
và khách quan tác động khiến các em đi đến con đường sử dụng ma túy như:
- Nguyên nhân từ hoàn cảnh gia đình: Gia đình là một tổ ấm, là chỗ dựa
vững chắc cho các em học sinh. Những gia đình không hoàn hảo, các thành
viên trong gia đình thiếu gương mẫu về nhân cách đạo đức, vi phạm pháp
luật, gia đình không hòa thuận ly thân, ly hôn... đã ảnh hưởng một phần đến
các em. Nếu các em phải ở xa bố mẹ thì việc các em thiếu đi người mẹ là
thiếu đi sự thương cảm bao dung dịu hiền và sự chăm lo trong cuộc sống hàng
ngày, thiếu đi người bố là thiếu tính cứng rắn, tính nguyên tắc, tính nghiêm
khắc dũng cảm, lối sống có tính tổ chức, vì vậy các em thiếu đi hài hòa trong
giáo dục, mất đi chỗ dựa vô cùng quan trọng. Nếu bố mẹ ly hôn các em cảm
thấy hụt hẫng về tâm lý cảm thấy xấu hổ với bạn bè dẫn đến chán nản, bỏ học,
bỏ nhà đi chơi giải tỏa tâm lý và cảm thấy chán ghét gia đình, mất lòng tin
vào cuộc sống. Một số bậc cha mẹ do mải làm ăn kinh tế hoặc do công việc
mà thờ ơ bỏ mặc, thiếu tinh thần trách nhiệm trong quản lý con cái hoặc chưa
có phương pháp giáo dục hợp lý, phó thác việc giáo dục quản lý cho nhà
trường để các em tự do tiếp xúc với các đối tượng xấu đã đưa các em đến với
ma túy. Đáng chú ý hơn là có gia đình, các bậc cha mẹ vì đồng tiền mà có
hành vi phạm pháp trái với đạo đức như cờ bạc, chứa gái mại dâm và buôn
bán ma túy thậm chí đưa các em vào làm công cụ cho việc phạm tội được
thuận lợi để trốn tránh pháp luật, từ điều kiện này đã đưa các em tiếp xúc và
sử dụng ma túy.
- Môi trường nhà trường: Nhà trường là chiếc nôi, là nơi thỏa mãn ngày
một tốt hơn những nhu cầu muôn hình muôn vẻ của học sinh, là chỗ dựa tinh

- Thường xuyên xin ra ngoài vệ sinh trong thời gian học tập.
- Thường tụ tập ở nơi hẻo lánh.
- Thường xuyên xin tiền bố mẹ.
- Lực học giảm sút.

18


- Hay bị toát mồ hôi, ngáp vặt, ngủ gật, tính tình cáu gắt, da xanh tái,
ớn lạnh nổi da gà, buồn nôn, mất ngủ, trầm cảm...
1.5. Các con đƣờng dẫn đến nghiện ma túy trong học sinh hiện nay
Qua tìm hiểu con đường dẫn đến nghiện ma túy trong học sinh hiện nay
là do:
- Một là: Các em được nuôi dưỡng trong gia đình khá giả quen được bố
mẹ nuông chiều nên cái gì cũng muốn thử, thích tìm cảm giác lạ, đua đòi lối
sống ích kỷ, ăn chơi, thích tìm khoái lạc, chơi trội.
- Hai là: Các em bị lôi kéo, dụ dỗ bởi thanh niên xấu, bọn đạo chích bên
ngoài hay chính những học sinh chậm tiến trong lớp trong trường.
- Ba là: Do cha mẹ, gia đình không quan tâm đến những sự thay đổi tâm
sinh lý của các em, không chú ý quan tâm tới con cái.
- Bốn là: Do công tác truyền thông chưa được sâu rộng.
- Năm là: Do các đoàn thể, tổ chức xã hội chưa thu hút được thanh thiếu
niên vào các hoạt động của địa phương, xã hội.

19


Chƣơng 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC PHÒNG CHỐNG MA TÚY
TRONG HỌC SINH TRƢỜNG THPT XUÂN HÒA