Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Kinh doanh bảo hiểm là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm nhằm mục đích
sinh lời,theo đó doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro của người được bảo hiểm
trên cơ sở bên mua bảo hiểm đóng phí để doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm
cho người thụ hưởng hoặc bồi thường khi sự kiện bảo hiểm xảy ra.Đời sống xã hội
ngày càng phát triển và được nâng cao,bảo hiểm đi vào cuộc sống con người như một
phần không thể thiếu.
Tuy nhiên,thị trường bảo hiểm càng phát triển thì càng xuất hiện nhiều kẻ gian
với mưu đồ trục lợi bảo hiểm.Ở Nam Phi từ 8-35% các khiếu nại bảo hiểm có dấu
hiệu trục lợi,ở Đức con số này là 10%,NewZealand là 15%. Trục lợi bảo hiểm là hiện
tượng toàn cầu.
Ở Việt Nam hiện nay ,tuy chưa có con số thống kê cụ thể nhưng tình trạng trục
lợi bảo hiểm đã xuất hiện từ lâu và có xu hướng ngày càng gia tăng.Nhận thức được
tầm quan trọng của vấn đề trục lợi bảo hiểm,đặc biệt là vấn đề trục lợi bảo hiểm
trong nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới nên em chọn đề tài: “Thực trạng và
một số biện pháp phòng chống trục lợi trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới “ cho đề
án của mình.Dựa trên những kiến thức đã học được cùng với số liệu thực tế của một
số doanh nghiệp bảo hiểm,đề tài đã phản ánh thực trạng trục lợi bảo hiểm tại các
doanh nghiệp bảo hiểm.Qua đó đưa ra những giải pháp.kiến nghị để phòng chống và
phát hiện trục lợi bảo hiểm tại các công ty.Đề tài được chia làm 3 chương như sau:
Chương I : Lý luận chung về bảo hiểm vật chất xe cơ giới và trục lợi trong bảo hiểm
vật chất xe cơ giới.
Chương II : Thực trạng trục lợi bảo hiểm vật chất xe cơ giới ở Việt Nam hiện nay.
Chương III: Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác phòng chống trục
lợi bảo hiểm xe cơ giới
Mặc dù đã cố gắng nghiên cứu và tìm hiểu song bài viết vẫn còn nhiều hạn chế và
thiếu sót. Vì vậy, em rất mong được nhận những ý kiến đóng góp của thầy cô để bài
viết được hoàn thiện hơn và có tính thực tế cao. Em xin chân thành cảm ơn thầy cô.
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368

2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
người. Tình hình tai nạn giao thông ngày càng nghiêm trọng về số lượng và mức độ.
Mặt khác,đa số những người đi trên các phương tiện giao thông có nguy cơ gặp tai
nạn cao lại là những người chủ, những người trụ cột trong gia đình cũng như trong
các doanh nghiệp. Vì thế,khi tai nạn giao thông xảy ra sẽ ảnh hưởng lớn đến thu nhập
của gia đình,đến quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Chính vì lí do
đó,nhiều nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới đã ra đời trong đó có bảo hiểm vật chất xe cơ
giới
 Vai trò của bảo hiểm vật chất xe cơ giới
Bảo hiểm vật chất xe cơ giới có vai trò rất to lớn không chỉ với mỗi cá nhân mà còn
đối với các tổ chức và cả xã hội.
• Đối với cá nhân:
Những rủi ro có thể xảy ra với xe cơ giới là ngẫu nhiên và không lường trước
được,có thể dẫn đến hư hỏng một phần hoặc toàn bộ xe,tạo ra một khoản chi không
nhỏ đối với chủ xe.Bảo hiểm vật chất xe cơ giới có tác dụng bù đắp những khoản chi
bất thường làm mất cân đối tài chính này ,giúp chủ phương tiện khắc phục những khó
khăn về vật chất,sớm ổn định cuộc sống.
• Đối với tổ chức:
Những phương tiện giao thông của các tổ chức ,doanh nghiệp cũng có nguy cơ
gặp rủi ro cao,đặc biệt là những doanh nghiệp có nhiều đầu xe.Tham gia bảo hiểm vật
chất xe cơ giới cũng góp phần ổn định tài chính và quá trình hoạt động sản xuất kinh
doanh cho tổ chức.
• Đối với xã hội:
Việc triển khai nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới đã góp phần đảm bảo
an sinh và an toàn xã hội, tạo công ăn việc làm cho người lao động, làm giảm tỷ lệ
thất nghiệp.
Bảo hiểm vật chất xe cơ giới góp phần ngăn ngừa và hạn chế tai nạn giao
thông. Trên cơ sở số tiền người tham gia bảo hiểm đóng góp, các công ty bảo hiểm
đề ra những biện pháp hữu hiệu nhằm giảm đến mức thấp nhất tổn thất có thể xảy ra

• Tổn thất do các rủi ro có tính chất thảm họa
1.2.2. Giá trị bảo hiểm,số tiền bảo hiểm và phí bảo hiểm
 Giá trị bảo hiểm và số tiền bảo hiểm:
GTBH = Nguyên giá – Khấu hao cho thời gian đã sử dụng
Vì đây là loại hình bảo hiểm tài sản nên chủ xe tham gia bảo hiểm theo nguyên tắc:
STBH ≤ GTBH
 Phí bảo hiểm: Phí bảo hiểm cho mỗi đầu xe được tính theo công thức:
P =f +d Trong đó: P:Phí thu mỗi đầu xe
f:Phí thuần
d:Phụ phí
 Như vậy, việc xác định phí bảo hiểm phụ thuộc vào các nhân tố sau đây:
- Tình hình bồi thường tổn thất những năm trước đó.Căn cứ vào số liệu thống
kê,các công ty bảo hiểm xác định như sau:
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Công thức: f =
Trong đó : Si: Số vụ tai nạn xảy ra trong năm thứ i
Ti: thiệt hại bình quân một vụ trong năm thứ i
Ci: Số xe hoạt động trong năm thứ i
- Các chi phí khác hay còn gọi là phụ phí (d):bao gồm các chi phí như chi đề
phòng hạn chế tổn thất,chi quản lý...Phần phụ phí này thường được tính bằng một tỷ
lệ phần trăm nhất định so với phí bồi thường.
1.2.3. Hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới
 Nguyên tắc của hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới:
• Nguyên tắc công bằng,đôi bên cùng có lợi: Khi thiết lập hợp đồng ,cả
hai bên phải tôn trọng lợi ích của nhau,mỗi bên đươc hưởng một số quyền lợi và phải
thực hiện một số nghĩa vụ nhất định.
• Nguyên tắc bàn bạc thống nhất: Trước khi kí kết hợp đồng ,doanh
nghiệp bảo hiểm và chủ phương tiện phải có sự bàn bạc thống nhất để đảm bảo mỗi
quan hệ lâu dài và hạn chế việc hủy bỏ hợp đồng trước thời hạn.

• Ngoài ra còn có các điều khoản bổ sung và cam kết bồi thường.
1.2.4.Quyền lợi và trách nhiệm của các bên có liên quan
 Bên tham gia bảo hiểm
 Bên tham gia bảo hiểm có quyền:
• Yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm giải thích các điều kiện ,điều khoản
trong hợp đồng bảo hiểm ,cấp đơn hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm.
• Đơn phương đình chỉ hợp đồng nếu doanh nghiệp bảo hiểm cố ý cung
cấp thông tin sai sự thật,không giảm phí nếu rủi ro được bảo hiểm thay đổi theo chiều
hướng có lợi cho doanh nghiệp mà bên tham gia đã yêu cầu giảm phí.
• Khi sự kiện bảo hiểm xảy ra ,bên tham gia có quyền yêu cầu DNBH bồi
thường thiệt hại.
• Chuyển nhượng hợp đồng bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng hoặc
theo quy định của pháp luật.
• Các quyền khác theo quy định của pháp luật.
 Bên tham gia bảo hiểm có trách nhiệm:
• Kê khai đầy đủ ,trung thực mọi chi tiết liên quan đến hợp đồng bảo hiểm.
• Đóng phí đầy đủ theo thời gian ,theo phương thức đã thỏa thuận.
• Nếu rủi ro được bảo hiểm có sự thay đổi thì người tham gia phải thông
báo cho DNBH để điều chinh phí bảo hiểm.
• Chủ xe phải trung thực trong việc thu thập ,cung cấp tài liệu,chứng từ có
liên quan tới hồ sơ yêu cầu bồi thường và tạo điều kiện thuận lợi cho DNBH trong
quá trình xác minh tính chân thực của các tài liệu,chứng từ đó.
 Quyền và trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm
 Quyền của doanh nghiệp bảo hiểm:
• Thu phí bảo hiểm theo thỏa thuận của hợp đồng
• Yêu cầu các khách hàng cung cấp các thông tin đầy đủ ,trung thực
• Đơn phương đình chỉ hợp đồng nếu bên tham gia bảo hiểm cố ý cung cấp
thông tin sai sự thật hoặc không đóng phí đúng thời hạn.
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368

tiến hành với sự có mặt của chủ xe,lái xe hoặc người đại diện hợp pháp để xác định
nguyên nhân và mức độ thiệt hại.
 Nguyên tắc bồi thường tổn thất.
Sau khi giám định và xác định được thiệt hại thì công ty bảo hiểm sẽ tiến hành
bồi thường cho chủ xe theo nguyên tắc sau:
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
 Với tổn thất bộ phận:
• Đối với những bộ phận bị hỏng hóc hoàn toàn không có khả năng sửa chữa
thì công ty bảo hiểm sẽ tiến hành bồi thường số tiền đúng bằng giá mua lại bộ phận
đó trên thị trường tự do.
• Trong trường hợp bộ phận bị hư hỏng có thể sửa chữa được thì số tiền bồi
thường sẽ là chi phí hợp lý để sửa chữa bộ phận đó.Trong quá trình sửa chữa mà có
hỏng hóc nào phát sinh thêm không liên quan đến tai nạn thì công ty bảo hiểm sẽ
không chịu trách nhiệm về phát sinh này.
 Với tổn thất toàn bộ:
• Xe được coi là tổn thất toàn bộ khi bị mất cắp,hoặc bị thiệt hại nặng đến
mức không thể sửa chữa phục hồi để đảm bảo lưu hành an toàn hoặc chi phí phục hồi
lớn hơn hoặc bằng giá trị thực tế của xe.Trong trường hợp này các công ty bảo hiểm
sẽ chấp nhận bồi thường với số tiền bồi thường với số tiền bồi thường đúng bằng giá
trị của xe tại thời điểm xảy ra tai nạn,mất cắp...
• Ngoài ra,công ty bảo hiểm sẽ chi trả những chi phí cần thiết và hợp lý phát
sinh do tai nạn thuộc phạm vi bảo hiểm nhằm ngăn ngừa,hạn chế tổn thất phát sinh
thêm ,bảo vệ và đưa xe thiệt hại đến nơi sửa chữa gần nhất ,giám định tổn thất.
2. Trục lợi bảo hiểm trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới.
2.1. Khái niệm về trục lợi bảo hiểm và trục lợi bảo hiểm vật chất xe cơ giới
Cùng với sự lớn mạnh của thị trường bảo hiểm kéo theo đó là sự gia tăng về
trục lợi bảo hiểm.Sự gia tăng về cả số lượng cũng như số tiền ,trục lợi bảo hiểm đang
làm đau đầu các doanh nghiệp bảo hiểm ở thế giới nói chung và ở Việt Nam nói
riêng.

không tránh khỏi.
Ở nước ta ,Luật kinh doanh bảo hiểm được quốc hội thông qua có hiệu lực từ
ngày 1/4/2001 song vẫn chưa có những quy định rõ ràng về xử phạt hành vi trục
lợi .Ngoài ra việc giảm các thủ tục hành chính để nâng cao khả năng cạnh tranh trên
thị trường của các doanh nghiệp bảo hiểm cũng còn nhiều khe hở tạo điiều kiện cho
kẻ xấu lợi dụng để kiếm lợi cho bản thân.
• Do đặc điểm của ngành kinh doanh bảo hiểm là ngành kinh doanh dịch vụ có
chu kỳ kinh doanh đảo ngược ,tức là phí bảo hiểm đóng trước nhưng số tiền chi tra
hay bồi thường phát sinh sau.Công tác quản lý cũng phức tạp và trải qua nhiều khâu
do đó kẻ gian càng dễ dàng hơn trong việc thực hiện hành vi gian lận của mình.
• Do nhận thức của người dân về bảo hiểm còn hạn chế ,nhiều người nghĩ rằng
quỹ bảo hiểm cũng giống như quỹ phúc lợi xã hội ,nhiều người còn đứng ra làm
chứng giả cho những hành vi gian lận ,trục lợi.Đó là nhận thức hết sức sai lầm ,mà
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
cũng từ những nhận thức như thế mà họ đã vô tình tiếp tay cho những hành động trái
pháp luật và đạo đức con người.
• Ngoài ra địa hình địa lý phức tạp cũng là điều kiện ly tưởng để gian lận bảo
hiểm diễn ra.Những kẻ gian sẽ lợi dụng địa hình để tạo hiện trường giả một cách dễ
dàng.Với những tổn thất xảy ra ở nơi hoang vắng ,ít người đi lại những nơi giám định
viên không đến trực tiếp được thì sự thay đổi tình tiết hiện trường có lợi cho người
tham gia bảo hiểm là rất dễ xảy ra.
 Nguyên nhân chủ quan:
• Thị trường bảo hiểm ngày càng phát triển thì cạnh tranh càng gay gắt cùng với
đặc thù của bảo hiểm thì thông tin về khách hàng là rất quan trọng và các công ty bảo
hiểm hầu như không bao giờ tiết lộ thông tin về khách hàng cho các công ty bảo hiểm
khác.Điều đó đã tạo điều kiện cho trục lợi bảo hiểm diễn ra ,có khi cùng một mánh
khóe nhưng có thể thực hiện ở nhiều công ty bảo hiểm khác nhau.Khi bảo mật về
thông tin khách hàng,khách hàng có thể tham gia bảo hiểm ở nhiều công ty khác nhau
và chỉ cần một vụ trục lợi thành công thì kẻ gian sẽ nhận được bồi thường của tất cả

chi khoản tiền bồi thường không đáng có làm tăng chi phí của DN. Ngay cả khi phát
hiện được hành vi trục lợi ,DN cũng phải bỏ ra một khoản chi phí tiến hành điều tra
thường rất lớn.
Từ việc nghi ngờ có hành vi trục lợi,các doanh nghiệp sẽ phải tiến hành điều tra,
giám định.Việc này sẽ làm công tác bồi thường bị gián đoạn và kéo dài,chất lượng
dịch vụ giảm sút,ảnh hưởng tới tâm lý khách hàng,khó lòng giữ chân khách hàng hiện
tại cũng như thu hút khách hàng mới làm uy tín của DNBH bị ảnh hưởng.
Ngoài ra,khi hành vi trục lợi bảo hiểm diễn ra phổ biến làm cho chi phí bồi
thường tăng cao quá mức dự kiến sẽ buộc các doanh nghiệp bảo hiểm phải tính lại số
tiền bảo hiểm theo chiều hướng tăng lên,bù đắp chi phí bồi thường để đạt được lợi
nhuận hợp lý.Khi phí bảo hiểm tăng lên nó ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi của
khách hàng tham gia bảo hiểm và ảnh hưởng tới khả năng cạnh tranh của doanh
nghiệp bảo hiểm trên thị trường.
 Đối với xã hội:
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
• Đối với xã hội,gian lận bảo hiểm là một nguy cơ về đạo đức. Những hành vi
tiêu cực gian lận tiền bảo hiểm sẽ làm tiền đề cho những hành vi tham nhũng,hối lộ
phát triển ở các ngành khác trong nền kinh tế .
• Trong nền kinh tế thị trường tự do cạnh tranh, hành vi trục lợi bảo hiểm cũng
là một trong những nguyên nhân làm cho môi trường kinh doanh thiếu lành mạnh và
công bằng.Từ đó dẫn đến tình trạng coi thường pháp luật, gây rối loạn trật tự an ninh
xã hội.
• Lợi nhuận của doanh nghiệp bảo hiểm giảm sút sẽ dẫn đến giảm các khoản
đóng góp vào ngân sách nhà Nước, như vậy làm giảm chi tiêu của chính phủ hay
chính lợi ích chung của xã hội
Tóm lại,trục lợi bảo hiểm không những có tác động xấu đến xã hội làm giảm lợi
nhuận và uy tín của doanh nghiệp bảo hiểm mà còn ảnh hưởng tới sự bền vững của
ngành bảo hiểm.
2.3.Các đối tượng thực hiện hành vi trục lợi bảo hiểm vật chất xe cơ giới

được nhận tiền bồi thường.
 Hành vi tiếp tay của các đối tượng khác : Đó là cán bộ công an,các nhân chứng
tại hiện trường nơi xảy ra tai nạn:
• Ghi sai nguyên nhân của tai nạn để phù hợp với phạm vi,điều kiện bảo hiểm
• Cùng với nhân viên công ty bảo hiểm và người tham gia bảo hiểm lập hồ sơ giả
để đòi bồi thường.
• Các nhân chứng khai các tình tiết có lợi cho người tham gia bảo hiểm để giúp
người tham gia nhận được tiền bồi thường của DNBH.
2.4.Các hình thức trục lợi bảo hiểm vật chất xe cơ giới
 Hợp lý hóa ngày hiệu lực hợp đồng:
13
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Khi sự kiện bảo hiểm xảy ra không nằm trong thời hạn được bảo hiểm thì bên
mua bảo hiểm mới đi giao kết hợp đồng bảo hiểm hoặc kê khai sai ngày tháng xảy ra
tai nạn để hợp lý hóa ngày hiệu lực hợp đồng nhằm được bồi thường.
 Bảo hiểm trùng:
Bảo hiểm trùng là việc bên mua bảo hiểm giao kết hợp đồng bảo hiểm cùng một
lúc với nhiều doanh nghiệp bảo hiểm cho một đối tượng với cùng một điều kiện và
sự kiện bảo hiểm.Khi xảy ra tổn thất với tài sản mà rủi ro gây ra tổn thất thuộc phạm
vi bảo hiểm và trong thời gian có hiệu lực của hợp đồng,bên mua bảo hiểm cùng lúc
nhận được tiền bồi thường của tất cả các doanh nghiệp bảo hiểm.
 Khai tăng giá trị tổn thất:
Hành vi này thường được thực hiện bằng cách lợi dụng tổn thất xảy ra để làm hư
hỏng thêm tài sản được bảo hiểm nhằm được trả tiền bảo hiểm cao hơn hoặc làm hư
hỏng toàn bộ tài sản đã được bảo hiểm để được bồi thường tài sản có giá trị cao
hơn.Một cách khác là tổn thất ít lẽ ra không được bồi thường nhưng làm cho tổn thất
vượt quá mức miễn thường để được bồi thường.
 Lập hồ sơ giả:
Tuy không có tổn thất thực tế đối với đối tượng bảo hiểm nhưng vẫn có đầy đủ
chứng từ hợp lệ (hóa đơn sửa chữa,mua vật tư,phụ tùng…) với đầy đủ chữ ký thật,