TRƯỜNG ĐẠI HỌC CỬU LONG
KHOA NGỮ VĂN
VĂN HỌC TRUNG QUỐC
Chủ đề:
CẢM NHẬN VỀ NHÂN VẬT TÔN NGỘ KHÔNG
TRONG TÂY DU KÝ CỦA NGÔ THỪA ÂN
Vĩnh Long, 2015
Giảng Viên Hướng Dẫn:
Trần Thị Thanh Nguyên
Sinh Viên Thực Hiện (NHÓM 10):
Họ Tên
MSSV
1. Huỳnh Diễm My
1411061100
2. Lê Ngọc Hân
1411061065
3. Nguyễn Thị Mỹ Hiền
1411061116
4. Trần Thị Mộng Thường
2.2.3 Sao không cử Tôn Ngộ Không một mình đến Tây Trúc thỉnh
kinh
2.3 Vai trò của nhân vật Tôn Ngộ Không
3. Kết thúc vấn đề
1.
CẢM NHẬN VỀ NHÂN VẬT TÔN NGỘ KHÔNG
TRONG TÂY DU KÝ CỦA NGÔ THỪA ÂN
Nhóm 10 – 28/8/2015
1.
2.
Đặt vấn đề
Trung Quốc là đất nước có kho tàng văn học cổ điển phong phú đến
nỗi được coi là chiếc nôi của văn hóa thế giới. Nỗi bật nhất có tứ đại kỳ thư
bao gồm các tác phẩm: Tam quốc diễn nghĩa (La Quán Trung), Thủy hử
(Thi Nại Am), Hồng lâu mộng (Tào Tuyết Cần) và đặc biệt là tiểu thuyết
Tây du ký (Ngô Thừa Ân) - một tiểu thuyết khá quen thuộc với người dân
Việt Nam, được đông đảo người đọc đón nhận. Nhắc đến Tây du ký, có lẽ ai
trong chúng ta đều không quên nói đến nhân vật Tôn Ngộ Không - nhân vật
góp phần thành công cho quá trình đi thỉnh kinh. Đồng thời, Tôn Ngộ
Không cũng là nhân vật có lượt yêu thích nhiều nhất so với các nhân vật còn
lại trong tiểu thuyết.
Giải quyết vấn đề
2.1 Giới thiệu sơ lược tiểu thuyết Tây du ký
Tây du ký vốn bắt nguồn từ một câu chuyện có thật: Nhà sư trẻ đời
Đường Thái Tông là Trần Huyền Trang năm 21 tuổi đã một mình sang Ấn
thật trong lịch sử
2.2.1.1
Tôn Ngộ Không là ai?
Theo các thi thoại đời Tống nghĩa là văn kiện liên hệ sớm nhất với
Tâu du ký, tiền thân Tôn Ngô Không là con khỉ tánh linh ở động Tử Vân núi
Hoa Quả, tự xưng Bát Vạn Tứ Thiên Đồng Đầu Thiết Ngạch Mi (Di) Hầu
Vương, năm 800 tuổi ăn trộm ở Tây Vương Mẫu Trì 10 quả bàn đào, bị Tây
Vương Mẫu sai đánh 3800 thiết bổng. Về sau dưới dạng bạch y tú tài gặp
đoàn thỉnh kinh của Huyền Trang và xin đi theo. Huyền Trang bèn đặt tên
cho là Hầu Hành Giả.
Bản Tây du ký đời Nguyên thu lục được một phần trong Phác Thông
Sự Ngạn Giải cho biết quê quán Tôn Ngộ Không ở động Thủy Liêm, núi
Hoa Quả. Tự xưng Tề Thiên Đại Thánh, trên thiên cung trộm bàn đào và áo
tiên, đánh nhau với Lý Thiên Vương và Đại Lực Thần. Quán Khẩu Nhị
Lang Thần xuất binh theo lời mời của Thái Tử Mộc Xoa, đánh bắt được. Cự
Linh Thần theo lệnh Quan Âm giam dưới núi Hoa Quả, được Huyền Trang
trên đường thỉnh kinh cứu gỡ, đặt cho pháp danh Ngộ Không, sau đổi thành
Tôn Hành Giả.
Trong các kịch bản đời Minh, Tôn Ngộ Không quê ở động Tử Vân
La, hiệu Thông Thiên (Đạo Thiên) Đại Thánh, xưng là Tôn Hành Giả. Có
anh là Tề Thiên Đại Thánh, em là Yêu Yêu Tam Lang, chị là Lê Sơn Lão
Mẫu. Bắt cóc được nữ vương nước Kim Đỉnh đem về làm vợ. Ăn trộm tiên
y, tiên mạo, tiên đào, tiên tửu. Đem áo và nón tiên tặng vợ, mở Khánh Tiên
Y Hội. Bị Quan Âm và Lý Thiên Vương bắt. Quan Âm giam dưới núi Hoa
Quả. Được Huyền Trang giải cứu trên đường thỉnh kinh. Tôn Ngộ Không là
pháp danh Quan Âm ban cho.
Bản Tây du ký đời Minh của Ngô Thừa Ân cho biết Tôn Ngộ Không
sinh ở núi Hoa Quả nước Ngạo Lai và sống ở động Thủy Liêm. Xưng Mỹ
họ Thạch kia chỉ là người phàm mắt thịt, chẳng thể nào là một Tôn Ngộ
Không tinh thông phép thuật như Ngô Thừa Ân đã xây dựng trong tiểu
thuyết được. Thế nên, đa phần mọi người khi đọc tiểu thuyết đều nghỉ ngay
là Tôn Ngộ Không là nhân vật hư cấu do Ngô Thừa Ân tạo ra.
2.2.2 Tôn Ngộ Không có thật đã chết trong trận chiến phân tranh thật giả?
2.2.1.2
Ở hồi 57 và 58 có nhắc tới chuyện Tôn Ngộ Không thật và giả, cả hai đã
có trận chiến phân tranh rất giữ dội. Nhìn lại tiểu thuyết, vào thời điểm mà
Tôn Ngộ Không được sinh ra từ tảng đá, thì cũng là lúc Lục Nhĩ Mỹ Hầu
được xuất hiện. Điểm đặc biệt của con thạch hầu này là cùng nơi sinh ra,
cùng họ và đều có pháp lực ngang với Tôn Ngộ Không. Tuy nhiên theo nhận
xét của nhiều người, Lục Nhĩ Mỹ Hầu thực sự còn có pháp lực cao hơn cả
Tôn Ngộ Không. Bởi vì Tôn Ngộ Không sau khi đại náo thiên cung, đã được
hưởng một số không nhỏ kim đan, đào tiên nên pháp lực tăng muôn phần.
Trong khi đó Lục Nhĩ Mỹ Hầu lại tự tu luyện để có pháp lực cao siêu. Vậy
mà khi giao đấu, hai người đều ngang ngửa nhau, nên suy ra Lục Nhĩ Mỹ
Hầu vốn có pháp lực cao hơn Tôn Ngộ Không.
Nhân lúc Tôn Ngộ Không bị Đường Tăng đuổi đi, Lục Nhĩ Mỹ Hầu đã
giả làm Tôn Ngộ Không để quay lại, hòng trà trộn vào để đi lấy kinh. Sau đó
Tôn Ngộ Không phát hiện ra và đã trở về phân tranh thật giả. Điều này đã
tạo nên một cuộc chiến “kinh thiên động địa” của hai con khỉ “khủng” nhất
tam giới. Cả hai đánh nhau ngày đêm không ngừng nhưng vẫn không phân
định thắng bại. Cuối cùng đã đến gặp rất nhiều vị thần, tướng khắp tam giới
để nhờ phân định. Tuy nhiên vẫn không cách nào tìm ra ai là kẻ giả mạo.
Mọi chuyện mới chỉ thực sự kết thúc khi cả hai đến trước mặt Phật Tổ
Như Lai, chân tướng của Lục Nhĩ Mỹ Hầu mới lộ nguyên hình và bị Tôn
Ngộ Không một gậy đánh chết. Tuy nhiên, nhiều ý kiến lại cho rằng điều
này không thể xảy ra và dựng nên những “thuyết âm mưu” đáng sợ:
Thác Tháp Lý Thiên Vương, Tam Tạng, mười Diêm Vương vẫn không
chứng minh được ai là thật, ai là giả mạo. Riêng Đế Thính biết mà không
giám nói ra. Cả hai mới đến chùa Lôi Âm, tìm Thích Ca Như Lai. Tại đây,
Như Lai vừa gặp hai Tôn Ngộ Không đã biết ngay ai là thật, ai là giả. Ngộ
Không giả nghe Như Lai nói: “đúng bản tướng của mình, sợ quá run bần bật,
vội vàng tung người nhảy đi định chạy trốn” liền bị các vị thần phật quay
kín. Ngộ Không giả là “Con di hầu sợ quá lông tóc dựng đứng, biết chừng
khó thoát, vội vàng lắc mình một cái, biến thành một con ong mật, bay vút
lên không, bị Như Lai tung ngay chính chiếc bát bằng vàng lên úp chụp, con
ong rơi xuống”. Sau đó, mọi người mở chiếc bát ra, “Tôn Đại Thánh không
kiềm chế nổi, vung gậy sắt nện một phát trúng đầu chết tươi”. Chính vì thế,
thuyết âm mưu thứ nhất nhận định: “Lục Nhĩ Mỹ Hầu vốn có pháp lực mạnh
hơn Tôn Ngộ Không, nên không thể có chuyện Tôn Ngộ Không một gậy
đánh chết Lục Nhĩ Mỹ Hầu được” là hoàn toàn sai. Bởi lúc đó, Lục Nhĩ Mỹ
Hầu đã biến thành một con ong mật nên việc Ngộ Không đánh chết Lục Nhĩ
Mỹ Hầu là chuyện bình thường.
Ở thuyết âm mưu thứ 2, đúng là Đế Thính nghe ra được, ai là Ngộ Không
thật, ai là Ngộ Không giả và không giám nói ra. Ở đây Đế Thính không giám
nói ra vì Đế Thính biết: “Yêu quái này thần thông chẳng kém gì Tôn Đại
Thánh, quỷ thần cõi u minh có bao nhiêu pháp lực đâu, nên không thể bắt
nổi” chứ không phải vì “sợ thế lực đứng sau con thạch hầu nguy hiểm này”.
Ở thuyết âm mưu thứ 3 có nói: “Ai cũng biết trước sự kiện Tôn Ngộ
Không đại chiến Lục Nhĩ Mỹ Hầu thì Tôn Ngộ Không luôn là một con thạch
hầu ngang ngược, hạ sát người không ghê tay, thường xuyên bất đồng với sự
phụ mình, vì thế mới nhiều lần bị Đường Tăng đuổi đi. Nhưng rõ ràng sau
khi hạ được Lục Nhĩ Mỹ Hầu, Tôn Ngộ Không lại rất ngoan ngoãn nghe
theo Đường Tăng và phò trợ đến nơi thỉnh kinh. Vậy đó thực sự là Tôn Ngộ
Không hay Lục Nhĩ Mỹ Hầu?”. Xin thưa, đó là Tôn Ngộ Không chứng minh
Sao không cử Tôn Ngộ Không một mình đến Tây Trúc thỉnh kinh
Như chúng ta được biết, Tôn Ngộ Không có 72 phép thần thông biến hóa,
đáng lẽ nên để Tôn Ngộ Không đi lấy kinh cho nhanh. Mặt khác, Tuy Tôn
Ngộ Không có tài cao nhưng sống thiếu kỷ cương, đúng sai đều nhận biết
được nhưng xử lý thường tuỳ tiện, hay sử dụng lối trừng phạt mà không có ý
thức giáo hoá. Ngộ Không tính lại nhiều lúc tự cao, tự đại cứ nghĩ mình ở
trên mọi người. Vả lại, Tôn Ngộ Không lại sống quá tự do, thích thì làm
không thích lại bỏ về Hoa Quả Sơn cùng với các huynh đệ, con cháu. Cử
Tôn Ngộ Không đi lấy kinh thì nhanh thật, nhưng lấy kinh mà không trải
qua gian khổ thì giống như là không được thành tâm, tu như thế sao thành
chính quả được.
Ngược lại, Đường Tăng là người có lòng từ bi rộng lớn, thanh tịnh đến
vô cùng, lòng tham được triệt từ vĩnh viễn, lại có khát vọng sâu tựa lòng đất,
cao tựa bầu trời, lại có trách nhiệm tột đỉnh đối với Vua Đường trong việc
khai mở tư tưởng và Đạo sống cho muôn dân xã tắc, lại có lòng hy sinh vì
nghiệp lớn của đất nước mà gạt bỏ mọi riêng tư... nên có đủ đức để đại diện
một quốc gia đi lấy kinh.
2.3
Vai trò của nhân vật Tôn Ngộ Không
Theo sự ghi chép của lịch sử Trung Hoa, thì Trần Huyền Trang là người
góp phần cho sự thành bại của việc đi thỉnh kinh. Thế nhưng, theo sự biến
tấu của Ngô Thừa Ân thì ông lại để Trần Huyền Trang – nhân tố quyết định
việc lấy kinh, trở thành nhân vật phụ. Thay vào đó, Tôn Ngộ Không là nhân
vật không có thật trong lịch sử lại trở thành nhân vật không thể thiếu trong
quá trình đi thỉnh kinh. Với tài năng xuất chúng, có phép thuật vô biên, Tôn
Ngộ Không trở thành nhân vật góp phần cho sự thành bại của việc đi thỉnh
kinh.
Hành, Ngộ Không càng ngày càng kiêu căng ngạo mạn, không coi ai ra gì.
Hết náo long cung lại địa phủ, hết náo địa phủ lại liên tiếp ba lần đại náo
thiên cung.
Sau khi quy y đạo Phật, trở thành hòa thượng, Ngộ Không vẫn thường
xuyên bộc lộ cái tính khí ngạo nghễ, ngang tàng, xem thường quyền uy ấy.
Chỉ có điều, tư cách của Ngộ Không sau này đã khác, không còn là “yêu
tiên” ngông cuồng, phá phách, chỉ vì cá nhân mình nữa mà đã trở thành đại
đồ đệ của Đường Tăng. Ngộ Không thực hiện nhiệm vụ cực kỳ khó khăn là
hộ vệ một trưởng lão “người trần mắt thịt” nhưng lại được tất cả tiên, phật,
thần thánh trên trời, dưới đất, âm phủ, long cung dốc lòng phò trợ sang Tây
Trúc. Ngộ Không luôn luôn giữ thái độ ngạo nghễ của người anh hùng,
không bao giờ cúi đầu xu nịnh. Mỗi lần gặp Ngọc Hoàng, Ngộ Không chào
to: “Chào lão quan, phiền ngài, phiền ngài!”. Có lần Ngộ Không vạch trần
sự kiềm thúc bất minh của Thái Thượng Lão Quân để hai đứa đồng tử coi lò
vàng, lò bạc lấy trộm bảo bối xuống hạ giới làm điều bậy bạ. Ở hồi 51 khi
qua núi Kim Đẩu, Ngộ Không đấu phép với con Tỷ Quái, bị mất gậy bịt
vàng, Ngộ Không nghĩ: “Yêu tinh này có biết ta. Ta nhớ khi ở trận đánh, nó
ngợi khen: “Thực là tài giỏi của một người đã náo Thiên cung”. Cứ xem như
thế, quyết không phải quái vật ở phàm gian, tất nhiên là hung tinh ở trên trời,
còn tơ tưởng phàm trần hạ giới”. Thế là Tôn Ngộ Không tự mình bày mưu
tính kế rồi vươn mình nhảy lên mây, thẳng tới ngoài cửa Nam Thiên Môn,
tìm Ngọc Hoàng hỏi cho ra nhẽ.
Có thể nói, từ khi quy y đạo Phật, cái tính khí ngạo nghễ, ngang tàng,
xem thường quyền uy của Ngộ Không chẳng những không bị triệt tiêu mà
còn nâng cao bởi một tầm tư tưởng lớn mang nội dung xã hội sâu sắc. Qua
đó mà bộc lộ mạnh mẽ lòng tự tôn, tinh thần khẳng khái, phẩm chất kiên
trinh và lòng trung thành, tận tụy của bản thân. Nhìn Đường Tăng lúc nào
cũng cung kính, sụp lạy thần thánh, Ngộ Không cảm thấy buồn cười và đã
tỏ rõ thái độ châm biếm. Mỗi khi oán trách sư phụ, Ngộ Không thường dùng
những lời lẽ nhẹ nhàng, lễ độ, đánh đúng vào chỗ mạnh và cũng là chỗ yếu
của Đường Tăng.
Cùng với những đặc điểm kỳ lạ về vòng đời, hình tướng, năng lực,
những đặc điểm về tính cách của nhân vật đã nêu ở trên đã góp phần quan
trọng đưa đến sự thành công của tác giả trong việc sáng tạo một nhân vật
hoàn chỉnh, “vừa người vừa thần, vừa khỉ vừa quái” (diệc nhân diệc thần,
diệc hầu diệc yêu). Những đặc điểm về tính cách ấy cho thấy rõ ràng ý nghĩa
của hình tượng Tôn Ngộ Không rộng lớn hơn rất nhiều những khái niệm
trừu tượng từng được dùng để lược quy nhân vật này. Ví như cho rằng, bốn
nhân vật trong tứ chúng là hiện thân của bốn tính mà tính của Tôn Ngộ
Không là tài năng; hay khẳng định Tôn Ngộ Không đại náo thiên cung là thể
hiện tinh thần đấu tranh dũng cảm, trí tuệ của nhân dân.
Tính cách đó vừa là kết quả, vừa là điều kiện của những tình huống mâu
thuẫn, xung đột phức tạp và gay cấn được mô tả trong tác phẩm. Qua đó mà
thể hiện sâu sắc tình cảm yêu - ghét, khen - chê đối với xã hội đương thời
cũng như lý tưởng xã hội, thẩm mỹ tích cực của nhà văn. Nhờ vẻ đẹp ấy mà
Tôn Ngộ Không xứng đáng là một điển hình nghệ thuật bất hủ trong văn
học. Chính vì thế mà nhân vật Tôn Ngộ Không được nhiều độc giả yêu thích
nhất trong tiểu thuyết Tây du ký.
“Tây du ký” thành công khi mang nhiều giá trị. Nghệ thuật xây dựng
hình tượng nhân vật rất độc đáo. Tác giả nhào nặn khắc họa tính cách thông
qua những chi tiết và hoàn cảnh tưởng tượng kì lạ. Đặc biệt là tính cách Tôn
Ngộ Không. Một mặt tác giả để cho Ngộ Không biết nhiều phép thần thông.
Một mặt tác giả lại để cho Ngộ Không sống cuộc sống đầy khổ cực như con
người. Bên cạnh đó, chúng ta có thể thấy rõ: đặc điểm nổi bật của phong
cách nghệ thuật “Tây du ký” là hài hước. Tuy câu chuyện có nhiều cảnh yêu
ma, biến hóa lạ kì nhưng nó không khiến mọi người khiếp sợ. Từ trẻ em cho
tới người già, hầu như ai ai cũng yêu thích “Tây du ký”. Có lẽ vì yêu ma hay
thần tiên ở trong tác phẩm đều mang tính con người, ứng xử theo thế thái
dựng hình tượng nhân vật Tôn Ngộ Không thần thông quảng đại, coi điều
gian ác là thù địch, luôn đấu tranh vì chính nghĩa. Trước vũ khí thần bí “gậy
vàng như ý” mọi yêu ma quỷ quái đều bị mất đi uy phong, một là sẽ chết,
hai là phải bó tay chịu trói. Tất cả những điều này đều phản ánh nguyện
vọng muốn quét sạch mọi hiện tượng xấu xa và thế lực ác bá trong xã hội
của Ngô Thừa Ân.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Thảo Dân, Sao không cử Tôn Ngộ Không đi lấy Kinh cho nhanh?
(http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-04-01-sao-khong-cu-ton-ngo-khong-dilay-kinh-cho-nhanh-).
2. Thái Hà, Người anh hùng Tôn Ngộ Không
(http://ngoisao.net/tin-tuc/phong-cach/choi-blog/nguoi-anh-hung-ton-ngo-khong2612514.html).
3. Minh Khánh, 3 "thuyết âm mưu" gây sốc lý giải bí ẩn trong Tây Du Ký.
(http://kenh14.vn/kham-pha/3-thuyet-am-muu-gay-soc-ly-giai-bi-an-trong-tay-duky-2015061805084559.chn).
4. Nguyễn Khắc Phi, Lương Duy Thứ, Văn học Trung Quốc (Tập 2), NXB Giáo
dục, 1988.
5. Như Sơn, Mai Xuân Hải và Phương Oanh dịch, Tây du ký, Nhà xuất bản Văn
học Hà Nội, 1988.
6. Tinh Vân, Tiết lộ về Ngô Thừa Ân-'cha đẻ' của Tây Du Ký.
(http://www.tamguong.vn/giaitri/682048/tiet-lo-ve-ngo-thua-an-cha-de-cua-tay-duky-tpod.html).
7. Ban biên tập Cổng thông tin Tư Vấn Hỗ Trợ, Bốn kiệt tác văn học cổ đại
Trung Quốc – Tứ đại kỳ thư.
(https://sites.google.com/site/vanhoalichsunghethuatvq/home/sach---truyen---thoca/bon-kiet-tac-van-hoc-co-dai-trung-quoc-tu-dai-ky-thu).