Gần 1000 câu trắc nhiệm tin học mới ôn thi công chức 2014 có đáp án
/>
HƯỚNG DẪN NỘI DUNG ÔN THI
Phần kiến thức chung (Quản lý Nhà nước)
(Dùng cho thí sinh ôn tập thi tuyển vào Ngành BHXH Việt Nam )
______________________________________
I. NGUỒN TÀI LIỆU BIÊN SOẠN, ÔN TẬP:
Để biên soạn toàn bộ nội dung kiến thức chung (QLNN), tác giả rất công phu xây dựng
bộ tài liệu, có phân tích, tổng hợp, chọn lọc những kiến thức cơ bản từ các nguồn tài liệu tin
n
cậy sau đây:
.v
1. Tài liệu đào tạo Tiền công vụ tập 1 của Học viện hành chính "Những vấn đề cơ bản
hu
c
về nhà nước hành chính và pháp luật" ban hành năm 2008: Mục II, III chuyên đề 1.
2. Tài liệu đào tạo Tiền công vụ tập 2 của Học viện hành chính "Tổ chức và Nhân sự
hành chính nhà nước" ban hành năm 2010: Mục I chuyên đề 5.
3. Giáo trình kỹ thuật xây dựng và ban hành văn bản ban hành năm 2009: Mục II
co
ng
c
hội địa phương.
11. Các Văn kiện Đại hội Đảng (từ khóa VI đến khóa XI).
II. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Luật Tổ chức Chính phủ năm 2001.
n
2. Nghị định số 24/2010/NĐ-CP ngày 15/3/2010 Quy định về tuyển dụng, sử dụng và
.v
quản lý công chức.
3. Nghị định số 29/2012/NĐ-CP ngày 12/4/2012 của Chính phủ về tuyển dụng, sử
hu
c
dụng và quản lý viên chức.
4. Nghị định số 34/2011/NĐ-CP ngày 17/5/2011 của Chính phủ quy định về về xử lý
kỷ luật đối với công chức.
co
ng
c
5. Nghị định số 27/2012/NĐ-CP ngày 06/4/2012 của Chính phủ quy định về về xử lý
kỷ luật viên chức và trách nhiệm bồi thường, hoàn trả của viên chức.
6. Một số tài liệu khác: Giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật của Trường
triển của xã hội.
Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin: Nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước
kiểu mới có bản chất khác với các kiểu nhà nước bóc lột.
Như bản chất của Nhà nước nói chung (tính giai cấp và tính xã hội), bản chất của Nhà
nước XHCN do cơ sở kinh tế - xã hội và các đặc điểm của việc tổ chức quyền lực chính trị
trong xã hội xã hội chủ nghĩa qui định. Đó là Nhà nước của của nhân dân, do nhân dân, vì
n
nhân dân. Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giai cấp
.v
công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân
mà đội tiền phong là Đảng cộng sản. Sứ mệnh lịch sử của nhà nước này là thực hiện chuyên
hu
c
chính vô sản. Do vậy, nhà nước XHCN thực thi quyền lực vì lợi ích trước hết của giai cấp
công nhân và nhân dân lao động. Nhà nước XHCN xét về bản chất, là Nhà nước thực hiện
dân chủ với số đông - với tuyệt đại đa số nhân dân lao động và thực hiện chuyên chính với
thiểu số bóc lột bị lật đổ sau cách mạng XHCN, cũng như nghiêm trị mọi hành vi xâm phạm
co
ng
c
lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân trong suốt quá trình xây dựng và phát triển của mình. Bản
chất Nhà nước XHCN còn thể hiện ở chính sách đối ngoại hoà bình, hợp tác, hữu nghị với
nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực nhà nước:
Về mặt lý luận, trong Cương lĩnh năm 1991 của Đảng ta chỉ mới xác định xây dựng
nhà nước xã hội chủ nghĩa - nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Khái niệm
ye
n
“nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” lần đầu tiên được Đảng ta sử dụng tại Hội nghị đại
biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khoá VII. Các Văn kiện đại hội VIII, IX, X của Đảng đều nhấn
mạnh xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Cương
lĩnh (được bổ sung, phát triển năm 2011) tiếp tục xác định: “Xây dựng nhà nước pháp quyền
tu
xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân là một trong tám phương hướng cơ
bản là đúng đắn, phù hợp cả về lý luận và thực tiễn”.
Trong Hiến pháp 1992 (đã sửa đổi) và Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc (khóa XI)
của Đảng đều khẳng định: Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân
dân, do nhân dân, vì nhân dân. Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là
liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, do Đảng Cộng
Ngân hàng trắc nhiệm câu hỏi tiếng anh công chức hành chính năm 2015 có đáp án
/>Tài liệu ôn tập môn kiến thức chung công chức Hà Nội năm 2015
/>
4
Gần 1000 câu trắc nhiệm tin học mới ôn thi công chức 2014 có đáp án
/>
+ Các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương đều do nhân dân trực tiếp hoặc
gián tiếp lập ra và chịu sự kiểm tra giám sát của nhân dân (ví dụ, cử tri trực tiếp bầu thành
lập Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, sau đó Quốc hội và Hội đồng nhân dân bầu
thành lập các cơ quan chấp hành của mình). Mọi chủ trương, chính sách, PL của NN đều do
ye
n
nhân dân trực tiếp hay gián tiếp tham gia xây dựng và thực hiện.
+ Nhà nước có mục đích hoạt động vì lợi ích của nhân dân. Mục tiêu chủ yếu của nhà
nước ta là vì dân, phục vụ nhân dân, do vậy mọi chủ trương, chính sách, PL đều được xây
tu
dựng và thực hiện xuất phát từ lợi ích của nhân dân và vì lợi ích của nhân dân. Các CQNN,
cán bộ, công chức, viên chức NN luôn tôn trọng nhân dân, tận tuỵ phục vụ nhân dân, kiên
quyết đấu tranh chống quan liêu, hách dịch, cửa quyền, tham nhũng, lãng phí và các tiêu cực
khác nhằm bảo vệ lợi ích của nhân dân, trấn áp các phần tử chống đối xâm phạm trật tự, an
ninh, an toàn xã hội và đi ngược lại lợi ích của đông đảo quần chúng nhân dân.
- NNCHXHCNVN thể hiện tính dân tộc sâu sắc: Nhà nước ta là nhà nước thống
nhất của tất cả các dân tộc trên lãnh thổ Việt Nam, là biểu hiện tập trung của khối đại đoàn
Ngân hàng trắc nhiệm câu hỏi tiếng anh công chức hành chính năm 2015 có đáp án
/>Tài liệu ôn tập môn kiến thức chung công chức Hà Nội năm 2015
/>
5
Gần 1000 câu trắc nhiệm tin học mới ôn thi công chức 2014 có đáp án
/>
nhà nước và công dân.
Điều này thể hiện ở chỗ:
Trong các kiểu nhà nước cũ, quan hệ giữa NN và công dân là mối quan hệ lệ thuộc,
người dân bị lệ thuộc vào nhà nước, các quyền tự do dân chủ bị hạn chế.
ye
n
Trong NN XHCN VN, một mặt, Nhà nước thông qua việc ban hành pháp luật ghi nhận,
xác lập các quyền con người, quyền công dân, đảm bảo thực hiện quyền công dân không
tách rời nghĩa vụ của công dân; đảm bảo thực hiện trách nhiệm hai chiều giữa NN và công
dân. Theo đó, quyền của công dân là nghĩa vụ, trách nhiệm của NN; nghĩa vụ của công dân
tu
là quyền của NN; NN có nghĩa vụ bảo đảm và không ngừng phát huy quyền làm chủ mọi
mặt của công dân, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh,
đảm bảo mọi công dân có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn
diện; đồng thời NN có quyền yêu cầu công dân phải thực hiện các nghĩa vụ đối với Nhà
nước và xã hội. Mặt khác, trong tổ chức và hoạt động của mình, Nhà nước, các cơ quan nhà
nước phải tuân thủ pháp luật, bình đẳng về quyền và nghĩa vụ như công dân trong việc thực
Ngân hàng trắc nhiệm câu hỏi tiếng anh công chức hành chính năm 2015 có đáp án
/>Tài liệu ôn tập môn kiến thức chung công chức Hà Nội năm 2015
/>
6
tách rời nghĩa vụ công dân. Nhân dân thực hiện quyền làm chủ thông qua hoạt động của Nhà
nước, của cả hệ thống chính trị và các hình thức dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện. Nhà
nước luôn gắn bó chặt chẽ với nhân dân, thực hiện đầy đủ quyền dân chủ của nhân dân, tôn
trọng, lắng nghe ý kiến của nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân; có cơ chế và biện
pháp kiểm soát, ngăn ngừa và trừng trị tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, vô trách nhiệm,
lạm quyền, xâm phạm quyền dân chủ của công dân; giữ nghiêm kỷ cương xã hội, nghiêm trị
ye
n
mọi hành động xâm phạm lợi ích của Tổ quốc và của nhân dân. Nhà nước thực hiện chính
sách kinh tế hàng hóa nhiều thành phần định hướng xã hội chủ nghĩa, đảm bảo sự tự do, bình
đẳng của các chủ thể sản xuất kinh doanh, sự bình đẳng của các thành phần kinh tế trước
pháp luật. Nhà nước đảm bảo cho mọi người dân có thể thực hiện được tất cả các quyền tự
tu
do dân chủ trên cơ sở các quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, nhà nước cũng tạo mọi điều
kiện cho nhân dân thực hiện các quyền tự do khác như tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do
tư tưởng, tín ngưỡng, tôn giáo... Đồng thời, bằng các quy định của pháp luật, nhà nước cũng
bảo vệ các quyền tự do khác của cá nhân như quyền được bảo đảm về tính mạng, sức khỏe,
danh dự, nhân phẩm, quyền bất khả xâm phạm thư tín, nhà ở, …v v.…
Ngân hàng trắc nhiệm câu hỏi tiếng anh công chức hành chính năm 2015 có đáp án
/>Tài liệu ôn tập môn kiến thức chung công chức Hà Nội năm 2015
/>
7
Gần 1000 câu trắc nhiệm tin học mới ôn thi công chức 2014 có đáp án
sự công bằng xã hội cũng như thực hiện các chính sách xã hội khác để giảm bớt sự phân hóa
- NNCHXHCNVN nghiêm trị mọi hành động xâm phạm lợi ích của Tổ quốc và của
nhân dân, thực hiện chính sách đối ngoại hoà bình, hợp tác, hữu nghị, cùng có lợi với tất
cả các quốc gia.
Điều 14 Hiến pháp 1992 đã xác định: Nhà nước ta thực hiện chính sách hòa bình, hữu
ye
n
nghị, mở rộng giao lưu và hợp tác với tất cả các nước trên thế giới, không phân biệt chế độ
chính trị và xã hội khác nhau, trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ
của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng và các bên cùng có lợi,
tăng cường đoàn kết hữu nghị và quan hệ hợp tác với các nước xã hội chủ nghĩa và các nước
tu
láng giềng, tích cực ủng hộ và góp phần vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì
hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Rõ ràng. bản chất của NNCHXHCNVN là một nhà nước chuyên chính, nghiêm trị mọi
hành động xâm phạm lợi ích của Tổ quốc và của nhân dân; đồng thời có tính quốc tế cao, thể
hiện ở tính thời đại, đảm bảo theo xu thế chung hiện nay trên trường quốc tế là hoà bình, hữu
nghị, hợp tác và cùng tiến bộ.
Ngân hàng trắc nhiệm câu hỏi tiếng anh công chức hành chính năm 2015 có đáp án
/>Tài liệu ôn tập môn kiến thức chung công chức Hà Nội năm 2015
/>
8
c
chính trị và là nền tảng của hệ thống chính trị.
Hệ thống chính trị Việt Nam ra đời từ Cách mạng tháng Tám năm 1945, sau khi lật đổ
nền thống trị của thực dân, phong kiến, thiết lập Nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân đầu
tiên ở khu vực Đông Nam Á. Ở Việt Nam, khái niệm “hệ thống chính trị” lần đầu tiên được
Đảng ta sử dụng trong Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương khoá VI
(tháng 3/1989) thay cho khái niệm “hệ thống chuyên chính vô sản”. Đây không chỉ đơn giản
ye
n
là sự thay đổi tên gọi mà là một bước đổi mới quan trọng trong tư duy chính trị của Đảng ta.
Hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa là sự kế thừa và phát triển các thành tựu về tổ chức và
hoạt động của hệ thống chuyên chính vô sản trong các giai đoạn trước “đổi mới”, đồng thời
tu
phản ánh một hiện thực mới về chính trị và dân chủ trong điều kiện đổi mới kinh tế - xã hội ở
nước ta hiện nay.
Hệ thống chính trị Việt Nam bao gồm nhiều tổ chức có tính chất, vị trí, vai trò, chức
năng khác nhau nhưng lại quan hệ chặt chẽ, gắn bó với nhau tạo thành một thể thống nhất.
Các tổ chức hợp thành hệ thống chính trị hiện nay ở nước ta bao gồm: Đảng Cộng sản Việt
Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các
đoàn thể nhân dân. Mỗi một tổ chức đều có vị trí, vai trò và phương thức hoạt động khác
Ngân hàng trắc nhiệm câu hỏi tiếng anh công chức hành chính năm 2015 có đáp án
/>Tài liệu ôn tập môn kiến thức chung công chức Hà Nội năm 2015
/>
co
ng
c
định; các vấn đề trọng đại của đất nước đều phải lấy ý kiến nhân dân (chẳng hạn trong xây
dựng, sửa đổi Hiến pháp 1992); những đóng góp, khiếu nại, tố cáo của nhân dân đối với Nhà
nước đều được tôn trọng, xem xét, tiếp thu và giải quyết,…)
- Nhà nước ta hiện nay được tổ chức theo nguyên tắc tập quyền xã hội chủ nghĩa. Từ
nguyên tắc này, bộ máy nhà nước được xây dựng theo hướng vừa đảm bảo sự thống nhất
quyền lực, vừa có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc
ye
n
thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp.
Ý3: Mối quan hệ giữa Nhà nước CHXHCN VN với các tổ chức trong hệ thống chính trị
được thể hiện qua mối quan hệ giữa Nhà nước với Đảng, các tổ chức chính trị - xã hội và
tu
nhân dân.
* Quan hệ giữa Nhà nước với Đảng:
Điều 4 Hiến pháp 1992 (đã sửa đổi) khẳng định: Đảng cộng sản Việt Nam, đội tiên
phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công
nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí
Ngân hàng trắc nhiệm câu hỏi tiếng anh công chức hành chính năm 2015 có đáp án
của Đảng.
co
ng
c
máy của Nhà nước, đồng thời kiểm tra việc Nhà nước thực hiện các chủ trương, đường lối
- Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, giới thiệu
những đảng viên ưu tú có đủ năng lực và phẩm chất vào hoạt động trong các cơ quan lãnh
đạo của hệ thống chính trị, trong đó Đảng chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đảng viên và những
người ngoài đảng có phẩm chất, năng lực để giới thiệu giữ các chức danh chủ chốt trong các
ye
n
cơ quan nhà nước thông qua cơ chế bầu cử, bổ nhiệm.
- Đảng lãnh đạo thông qua các biện pháp công tác tuyên truyền, thuyết phục, vận động,
tổ chức, kiểm tra, giám sát và bằng hành động gương mẫu của đảng viên. Đảng lãnh đạo
thông qua tổ chức đảng và đảng viên hoạt động trong các tổ chức của hệ thống chính trị, tăng
tu
cường chế độ trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu.
Đảng kiểm tra hoạt động của các cơ quan nhà nước trên cơ sở đó phát hiện những sai lầ
m, tổng kết, rút kinh nghiệm để không ngừng bổ sung và hoàn thiện đường lối, chính sách
của mình.
Hai là, quan hệ ngược lại giữa Nhà nước với Đảng:
lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước. Tổ chức và hoạt động của Nhà nước phải luôn luôn đặt
dưới sự lãnh đạo của Đảng nhằm bảo đảm sự thống nhất để tăng cường sức mạnh của Nhà
nước. Tính hiệu lực và sức mạnh của Nhà nước chính là thể hiện hiệu quả sự lãnh đạo của
co
ng
c
Đảng.
- Mối quan hệ giữa Nhà nước với Đảng thể hiện nhất quán như trên, song trong thực
tiễn lịch sử ở nước ta, mối quan hệ này có lúc có sự thay đổi nhất định:
+ Từ khi thành lập (1930), Đảng đã lãnh đạo nhân dân đứng lên giành chính quyền.
Khi đã có chính quyền, Đảng trở thành lực lượng cầm quyền lãnh đạo nhà nước, bảo vệ sự
ye
n
tồn tại của nhà nước. Đây là mối quan hệ hợp pháp nhưng không công khai.
+ Giai đoạn 1946-1954, để thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị là huy động sức mạnh toàn
dân tộc tiến hành thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ, vai trò
lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và toàn bộ hệ thống chính trị được thực hiện theo
tu
phương châm Đảng lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối và toàn diện; lúc này vai trò Nhà nước rất lu
mờ.
+ Giai đoạn 1954-1975, nước ta phải đối mặt với âm mưu chia cắt đất nước lâu dài của
đế quốc Mỹ, do đó, phương châm lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối và toàn diện của Đảng đối với
không bao biện, làm thay Nhà nước; Nhà nước thực hiện đúng chức năng và nhiệm vụ quản
lý đối với xã hội; vị trí vai trò và trụ cột của nhà nước trong hệ thống chính trị được xác định
rõ ràng hơn và được củng cố vững chắc hơn. Đảng và Nhà nước ta chủ trương đổi mới và
hoàn thiện mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế thị trường
co
ng
c
định hướng xã hội chủ nghĩa; yêu cầu dân chủ hóa, xây dựng nhà nước pháp quyền và xã hội
công dân; đáp ứng yêu cầu hội nhập.
(Theo tài liệu “Nhà nước trong hệ thống chính trị ở Việt Nam hiện nay" do PGS.TS
Lê Minh Quân - Viện Chính trị học, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh
ye
n
chủ biên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, H, 2009)
* Quan hệ giữa Nhà nước với các tổ chức chính trị - xã hội:
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị- xã hội (gọi tắt là đoàn thể nhân
dân) có vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân tộc xây dựng và bảo vệ
tu
Tổ quốc; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, chăm lo lợi
ích của các đoàn viên, hội viên, thực hiện dân chủ và xây dựng xã hội lành mạnh; tham gia
xây dựng Đảng, Nhà nước; giáo dục lý tưởng và đạo đức cách mạng, quyền và nghĩa vụ công
dân, thắt chặt mối liên hệ giữa nhân dân với Đảng, Nhà nước.
hiệu quả."
Như vậy, mối quan hệ giữa Nhà nước với các tổ chức CT - XH thể hiện ở chỗ:
- Nhà nước ban hành pháp luật, định khung pháp lý cho tổ chức và hoạt động của các
co
ng
c
tổ chức CT-XH. NN phải tạo cơ sở pháp lý, điều kiện tài chính… cho các tổ chức CT - XH
hoạt động, định ra những hình thức và phương pháp để các tổ chức CT - XH tham gia quản
lý NN.
- Các tổ chức CT - XH là chỗ dựa của NN. Nhà nước cần sự phối hợp của Mặt trận tổ
quốc và các tổ chức chính trị -xã hội thành viên, làm cầu nối giữa nhân dân với Đảng và Nhà
nước; tuyên truyền vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện đường lối chính sách của Đảng
-
ye
n
và Nhà nước.
Nhà nước dựa vào Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể để phát huy quyền làm chủ và
sức mạnh có tổ chức của nhân dân, tôn trọng và tạo mọi điều kiện để nhân dân trực tiếp hoặc
tu
tế, quản lý xã hội và xây dựng cuộc sống tự quản của dân.
.v
* Quan hệ giữa Nhà nước với nhân dân:
Xuất phát từ bản chất Nhà nước XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân nên
hu
c
trong mối quan hệ giữa Nhà nước và nhân dân thể hiện ở những nội dung sau:
- Nhân dân là cơ sở xã hội rộng lớn của Nhà nước. Ở nước ta, tất cả quyền lực chính trị
đều thuộc về nhân dân. Nhân dân thực hiện quyền lực của mình chủ yếu thông qua Nhà nước.
co
ng
c
- Sự tham gia của nhân dân vào đời sống chính trị vừa với tư cách từng cá nhân, vừa có
tính nhóm cộng đồng, vừa thông qua những tổ chức, cơ quan mà họ là những thành viên. Với
nhiều phương thức khác nhau, nhân dân trực tiếp hoặc gián tiếp tác động vào cơ cấu chính trị
và cơ cấu quyền lực chính trị của xã hội. Nhân dân tham gia vào các tổ chức chính trị, tổ chức
chính trị - xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp, tổ chức xã hội... và thông qua hoạt động của các
tổ chức này chi phối quyền lực nhà nước ở các mức độ khác nhau, nhằm bảo đảm quyền và lợi
ye
n
n
Câu 3: Trình bày những quan điểm và nguyên tắc cơ bản chỉ đạo tổ chức bộ máy Nhà
nước Cộng hòa XHCN Việt Nam?
.v
Ý 1: Những quan điểm cơ bản chỉ đạo tổ chức bộ máy nhà nước ta bao gồm:
hu
c
Hội nghị Ban Chấp hành trung ương lần thứ tám (khoá VII) đã đánh dấu một bước quan
trọng trong việc cụ thể hoá quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về Nhà nước pháp quyền
XHCN của dân, do dân, vì dân ở nước ta. Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành trung ương
khoá VII là hội nghị chuyên bàn về Nhà nước “Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước
co
ng
c
Cộng hoà XHCN Việt Nam, trọng tâm là cải cách một bước nền hành chính”. Sau khi đánh giá
những thành tựu và khuyết điểm, yếu kém trong tổ chức, hoạt động của Nhà nước ta và những
yêu cầu trước tình hình mới, văn kiện Hội nghị đã nêu năm quan điểm cơ bản cần nắm vững
trong quá trình xây dựng kiện toàn bộ máy nhà nước. Các nghị quyết của Đảng sau này vẫn
trên cơ sở quán triệt các quan điểm sau đây:
- Xây dựng Nhà nước XHCN của dân, do dân và vì dân, lấy liên minh giai cấp công nhân
ye
Các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
n
Việt Nam là những phương hướng mang tính chỉ đạo trong quá trình tổ chức và hoạt động của
.v
bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được xác định trong Hiến pháp.
hu
c
Nguyên tắc cơ bản chỉ đạo tổ chức bộ máy Nhà nước CHXHCN VN bao gồm:
- Nguyên tắc tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Quyền lực NN là thống
nhất có sự phân công, phối hợp và kiểm soát (kiểm soát là vđề mới được bổ sung ở ĐH Đảng
khóa XI) giữa các cơ quan NN trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp:
co
ng
c
+ Cơ sở pháp lý: Điều 2 Hiến pháp 1992.
Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ
nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân
mà nền tảng là liên minh giữagiai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức.
Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công và phối hợp giữa các cơ quan nhà
ye
Tài liệu ôn tập môn kiến thức chung công chức Hà Nội năm 2015
/>
17
Gần 1000 câu trắc nhiệm tin học mới ôn thi công chức 2014 có đáp án
/>
không còn xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân; bỏ phiếu trưng cầu ý dân về những vấn
đề quan trọng thuộc nhiệm vụ quyền hạn của nhà nước.
Các chức năng lập pháp, hành pháp và tư pháp của Nhà nước được phân công cho mỗi
loại cơ quan nhà nước. Để thực hiện chức năng đó, mỗi cơ quan có những nhiệm vụ, quyền
hạn riêng biệt. Đồng thời, giữa các cơ quan nhà nước có sự phối hợp chặt chẽ và kiểm soát lẫn
n
bồi dưỡng cán bộ ưu tú để nhân dân lựa chọn bầu hoặc để các cơ quan nhà nước đề bạt bổ
nhiệm giữ các vị trí quan trọng trong bộ máy nhà nước; Đảng vạch ra phương hướng xây
dựng nhà nước, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước; Đảng lãnh đạo nhà nước thông
qua các đảng viên, các tổ chức Đảng trong các cơ quan nhà nước, thông qua công tác tuyên
tu
truyền, vận động quần chúng trong bộ máy nhà nước. Đảng lãnh đạo nhà nước nhưng mọi tổ
chức của Đảng phải hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.
Sự lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước là một tất yếu khách quan, là sự bảo đảm cho
nhà nước ta thực sự là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nhà nước của nhân dân, do nhân
dân, vì nhân dân.
+ Liên hệ thực tiễn thực hiện.
Ngân hàng trắc nhiệm câu hỏi tiếng anh công chức hành chính năm 2015 có đáp án
/>Tài liệu ôn tập môn kiến thức chung công chức Hà Nội năm 2015
/>
18
Gần 1000 câu trắc nhiệm tin học mới ôn thi công chức 2014 có đáp án
/>
- Nguyên tắc tập trung dân chủ.
+ Cơ sở pháp lý: Điều 6 Hiến pháp.
Nhân dân sử dụng quyền lực Nhà nước thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân là
những cơ quan đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, do nhân dân bầu ra và chịu
trách nhiệm trước nhân dân.
n
hoạt động của bộ máy nhà nước phải đáp ứng các yêu cầu sau đây:
Thứ nhất, bộ máy nhà nước phải do nhân dân xây dựng nên. Nhân dân thông qua bầu
cử để lựa chọn những đại biểu xứng đáng, thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước,
tu
chịu trách nhiệm trước nhân dân và phục vụ lợi ích của nhân dân.
Thứ hai, quyết định của cấp trên, của trung ương buộc cấp dưới, địa phương phải thực
hiện. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, cấp dưới, địa phương có quyền phản ánh những
kiến nghị của mình đối với cấp trên, trung ương, có quyền sáng kiến trong quá trình thực hiện
cho phù hợp với tình hình, đặc điểm của đơn vị, địa phương.
Thứ ba, những vấn đề quan trọng của cơ quan nhà nước phải được đưa ra thảo luận tập
thể và quyết định theo đa số.
Ngân hàng trắc nhiệm câu hỏi tiếng anh công chức hành chính năm 2015 có đáp án
/>Tài liệu ôn tập môn kiến thức chung công chức Hà Nội năm 2015
/>
19
Gần 1000 câu trắc nhiệm tin học mới ôn thi công chức 2014 có đáp án
/>
+ Liên hệ thực tiễn thực hiện.
- Nguyên tắc pháp chế XHCN.
+ Cơ sở pháp lý: Điều 12 Hiến pháp.
Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật, không ngừng tăng cường pháp chế xã hội chủ
nghĩa.
pháp luật một cách nghiêm túc.
ye
n
Thứ ba, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện Hiến pháp và pháp luật,
xử lý nghiêm minh những hành vi vi phạm pháp luật. Bất cứ mọi hành vi vi phạm pháp luật
của bất cứ cá nhân nhân, tổ chức nào cũng phải được xử lý nghiêm minh theo đúng quy định
tu
của pháp luật.
Thứ tư, các cơ quan nhà nước có trách nhiệm tuyên truyền, giáo dục pháp luật để nâng
cao ý thức pháp luật của mọi công dân để mọi công dân hiểu biết pháp luật, tôn trọng pháp luật
nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật và tích cực đấu tranh với mọi hành vi vi phạm pháp luật.
+ Liên hệ thực tiễn thực hiện.
- Nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết và giúp đỡ giữa các dân tộc.
+ Cơ sở pháp lý: Điều 5 Hiến pháp.
Ngân hàng trắc nhiệm câu hỏi tiếng anh công chức hành chính năm 2015 có đáp án
/>Tài liệu ôn tập môn kiến thức chung công chức Hà Nội năm 2015
/>
20
Gần 1000 câu trắc nhiệm tin học mới ôn thi công chức 2014 có đáp án
/>
Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là Nhà nước thống nhất của các dân tộc
Bên cạnh đó, nhà nước nghiêm trị những hành vi miệt thị gây chia rẽ, hằn thù giữa các
dân tộc cũng như bất cứ hành vi nào lợi dụng chính sách dân tộc để phá hoại an ninh chính trị,
ye
n
trật tự an toàn xã hội và chính sách đại đoàn kết dân tộc của Đảng, nhà nước ta.
tu
+ Liên hệ thực tiễn thực hiện.
Ngân hàng trắc nhiệm câu hỏi tiếng anh công chức hành chính năm 2015 có đáp án
/>Tài liệu ôn tập môn kiến thức chung công chức Hà Nội năm 2015
/>
21
co
ng
c
hu
c
.v
n
Chính phủ
HĐND
cấp
tỉnh
UBND cấp
tỉnh
Tòa án nhân
dân cấp tỉnh
Viện trưởng
………………
VKSND cấp
n
HĐND
cấp
huyện
Bầu
Bầu
UBND cấp
huyện
Tòa án nhân
trực
hu
c
B
/
c
ử
Bổ
nhiệ
m
Viện trưởng
…………
VKSND tối
ye
n
Nhân dân
tu
(Ghi chú:
Chỉ trình tự thành lập
Chỉ quan hệ công tác, hướng dẫn nghiệp vụ
co
ng
c
Điều 84 Hiến pháp:
hu
c
- Quyết định những chính sách cơ bản về đối nội và đối ngoại, nhiệm vụ KT - XH, quốc
Quốc hội có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:
1- Làm Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp; làm luật và sửa đổi luật; quyết định chương
trình xây dựng luật, pháp lệnh;
2- Thực hiện quyền giám sát tối cao việc tuân theo Hiến pháp, luật và nghị quyết của
Quốc hội; xét báo cáo hoạt động của Chủ tịch nước, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ,
ye
n
Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao;
3- Quyết định kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước;
4- Quyết định chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia; quyết định dự toán ngân sách Nhà
tu
nước và phân bổ ngân sách trung ương, phê chuẩn quyết toán ngân sách Nhà nước; quy định,
sửa đổi hoặc bãi bỏ các thứ thuế;
5- Quyết định chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo của Nhà nước;
giải thể đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt;
9- Bãi bỏ các văn bản của Chủ tịch nước, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ
tướng Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao trái với Hiến
pháp, luật và nghị quyết của Quốc hội;
co
ng
c
10- Quyết định đại xá;
11- Quy định hàm, cấp trong các lực lượng vũ trang nhân dân, hàm, cấp ngoại giao và
những hàm, cấp Nhà nước khác; quy định huân chương, huy chương và danh hiệu vinh dự
Nhà nước;
12- Quyết định vấn đề chiến tranh và hoà bình; quy định về tình trạng khẩn cấp, các biện
ye
n
pháp đặc biệt khác bảo đảm quốc phòng và an ninh quốc gia;
13- Quyết định chính sách cơ bản về đối ngoại; phê chuẩn hoặc bãi bỏ điều ước quốc tế
do Chủ tịch nước trực tiếp ký; phê chuẩn hoặc bãi bỏ các điều ước quốc tế khác đã được ký kết
tu
hoặc gia nhập theo đề nghị của Chủ tịch nước;
14- Quyết định việc trưng cầu ý dân.
Ý 3. Thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật: Hiến pháp, Luật, Nghị quyết.
Copyright: Tài liệu đại học ©