http://kilobooks.com
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

1

M CL C
tv nđ

OBO
OK S
.CO
M

Ph n 1:

Ph n 2: nêu m t s khái ni m c b n
- Suy thối mơi tr
- T ngun n

c.

ng.

Ph n 3: Th c tr ng, ngun nhân c a suy thối tài ngun n
- Th c tr ng và bi u hi n c a suy thối tài ngun n

c

- Ngun nhân d n đ n suy thối ngu n tài ngun n
- H u qu c a suy thối ngu n tài ngun n


http://kilobooks.com
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

2

PH N1:
“N

TV N

c là tài ngun quan tr ng nh t c a lồi ng

khống s n”.Vai trò quan tr ng c a n
c a đ i s ng con ng
ng n

i và sinh v t trên trái

c là khống s n q h n các lo i

KIL
OBO
OKS
.CO
M

đ t.Vi n s Xiđorenko kh ng đ nh “ n

tr


Hi n nay,s suy thối ngu n tài ngun thiên nhiên đang di n ra v i m c đ
nghiêm tr ng,trong đó có ngu n tài ngun n
v y,ngu n tài ngun n

c.V i nh ng ý nghiã to l n nh

c ln là đi u ki n c n cho t t c m i ho t đ ng di n

ra trên trái đ t,nh ng có m t th c t , đây c ng chính là ngu n tài ngun b con
ng

i l m d ng nhi u nh t,và ln o t

đ t,97% l

ng n

ng m,còn l i là n

c là n

c m n,2%n

ng v tính vơ t n c a nó.trên trái

c ng t t p trung

2 c c,0,6%là n

c

3

PH N 2: NÊU M T S KHÁI NI M C B N.
Tr

c khi trình bày c th v suy thối

tài ngun n

c,c n ph i hi u rõ m t s khái ni m c b n:
ng: là s suy gi m v s l

ph n mơi tr

ng,gây nh h

ng x u đ n con ng

- Theo “Thu t ng thu v n và mơi tr
n

ng và ch t l

KIL
OBO
OKS
.CO
M

- Suy thối mơi tr


c u,làm vi c cơng phu và lâu dài.Vì v y trong ph m vi gi i h n ki n th c và
ngu n tài li u c a mơn h c,Nhóm 4 xin phép trình bày nh ng v n đ chung nh t
trong suy thối ngu n tài ngun n

c

Vi t Nam.

PH N 3:

Vi t Nam là m t n

c có ngu n Tài ngun n

c vào lo i trung bình trên th

gi i có nhi u y u t khơng b n v ng. S khơng b n v ng đó ngày m t t ng tr m
tr ng do t ác đ ng c a bi n đ i khí h u tồn c u, do s phát tri n và s d ng
thi u h p lý k c khâu qu n lý d n đ n Tài ngun n
ngày càng suy thối, c n ki t, nghèo n

c Vi t Nam có xu th

c.

I. TH C TR NG VÀ BI U HI N C A SUY THỐI TÀI NGUN
N

C.

ng).

N uk c n
ng

c m t và n

i đ t 4400 m3/ng

cd

i đ t trên ph m vi lãnh th thì bình qn đ u

i, n m (Th gi i 7400m3/ng

i, n m). Theo ch tiêu


http://kilobooks.com
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

4

đánh giá c a H i Tài ngun n
4000m3/ng
c l

i, n m là qu c gia thi u n

c đang và s thi u n


c ngồi ch y vào thì Vi t Nam trung bình đ t

KIL
OBO
OKS
.CO
M

nh ng n

c Qu c t IWRA thì qu c gia nào d

ng n

c s n sinh t ngồi lãnh th chi m

c, r t khó ch đ ng, th m chí khơng s d ng

cm tl nn

cd

i đ t r t khơng đ u. Theo khơng

ng m a nh t là B ch Mã 8000mm/n m, B c Quang, Bà Nà đ t

kho ng 5000mm/n m, trong khi C a Phan Rí ch đ t x p x 400mm/n m. Theo
th i gian, mùa l ch kéo dài t 3- 5 tháng nh ng chi m t i 70- 85% l
c n m. Mùa l , l


n

Vi t Nam, h ngu n ch y sang n

c láng gi ng, h ngu n

Nam khơng nh ng b ràng bu c ngu n l i v n
ba… chia s , đ ng thu n.T ng l
m3, t ng l

ng n

c láng gi ng, trong đó

ng n

c láng gi ng, 7

Vi t Nam.

i u này Vi t

c c a qu c gia th hai, th

c n m ng v i p = 75% kho ng 720 t

c mùa c n có kho ng 170 t m3 (k c 30 t m3 đi u ti t t

các h ch a tính đ n n m 2010). T ng nhu c u n

c bi t là hàm l

trong tình

ng asen trong các m u n

c


http://kilobooks.com
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

5

ng m đi n hình nh khu v c đ ng b ng B c b nói chung đ u cao h n nhi u so
v i tiêu chu n cho phép. Trong khi đó vi c khai thác n
quy ho ch hồn ch nh, tình tr ng ng

c ng m c ng ch a có

i dân t khoan gi ng di n ra kh p n i nên

KIL
OBO
OKS
.CO
M

tình tr ng ơ nhi m ngày càng nghiêm tr ng.
Dân s t ng, ch s l


ng Nai - Sài Gòn đang b ơ

nhi m nghiêm tr ng. Th m chí có nh ng đo n sơng thu c 3 LVS trên đã "ch t"
hồn tồn, nh t là

các vùng h l u. Trên LVS Nhu -

thành Hà N i, sơng Nhu t th xã Hà
nghiêm tr ng. Trên LVS

áy, các sơng

n i

ơng đ n th xã Ph Lý b ơ nhi m r t

ng Nai - Sài Gòn, đo n h l u sơng

ng Nai, sơng

Sài Gòn, sơng Th V i t n t i nhi u đo n sơng "ch t". Các LVS b ơ nhi m n ng
ch y u là do n

c th i t sinh ho t, s n xu t cơng nghi p, các làng ngh , b nh

vi n, s n xu t nơng nghi p và th y s n, ch t th i r n, khai thác khống
s n…Theo C c Th y l i (B Nơng nghi p và PTNT), TNN trên LVSH ng c ng
đang suy gi m v s l



c các sơng ngày càng nhi u

KIL
OBO
OKS
.CO
M

1. Do các Qu c gia

N SUY THỐI NGU N TÀI

ng b t l i. Ví d : Trung Qu c đã và đang xây d ng h n 10 h

ch a l n trên sơng Mekong, sơng Ngun; Lào đã và đang xây d ng 35 cơng
trình thu l i- th y đi n trong đó có 27 h ch a trên sơng nhánh và 8 đ p dâng
trên sơng chính.
xây thêm.

Thái Lan, đã có 10 h ch a v a và l n và đang có k ho ch

Campuchia có d ki n gi m c n

nh t đ nh đ phát tri n t

c Bi n H v i m t cao trình

i…


c

th i, ch t th i c a các ao ni thu s n x tr c ti p khơng qua x lý vào ngu n
n

c.

3. Nhi t đ khơng khí có xu th ngày m t t ng lên đã đ
b n có th ch p nh n là đ n n m 2070,

các vùng ven bi n có kh n ng t ng

thêm +1,5oC, vùng n i đ a +2,5oC. Chúng kéo theo l
lên kho ng 7,7  8,4%, nhu c u n
s gi m đi t

ng ng khi l

ct

i t ng lên, l

th

ng m a và l

ng t ng b c thốt h i

ng dòng ch y n



i dân ph i di

chuy n chúng đ n vùng khác. Hàng ch c ngàn ha cây tr ng b ch t do thi u
n

c.

h

ng l n đ n vi c c p n

6. Do h n hán l
làm n

c bi n dâng lên trung bình 20mm/n m nh

KIL
OBO
OKS
.CO
M

5. M n xâm nh p sâu do m c n
ng n

c và thốt n

c, suy thối n


ng b ng than, khí, q trình cơng nghi p, ch t th i đã

phát th i khí nhà kính m t t tr ng
8. Qu n lý tài ngun n

c b phân tán, tính ràng bu c khơng ch t ch , thi u

th ng nh t nên đã x y ra tình tr ng:
- Thi u n
(n

c “nhân t o” do khơng có qui trình v n hành h v mùa c n

c sơng H ng khơng đáp ng u c u m c n

III hàng n m).

c c n thi t trong các tháng II,

- Thi u t p trung, thi u nghiêm l nh, nhi u c

quan ban hành nh ng

khơng có c quan nào quy t đ nh. Ví d : Trên sơng Krong Ana đo n c u Giang
S n, Tr m Thu v n Giang S n có 3 qui đ nh c a 3 B : B giao thơng, B Tài
ngun và Mơi tr

ng, B Nơng nghi p và Phát tri n Nơng thơn v i ba bi n

c m cùng có 1 đi u c m: C m l y cát trên đo n sơng. Th c t khơng đ

c (xét c v l

ng và ch t) li u có đ m b o cho s phát tri n b n

v ng kinh t xã h i trong hi n t i và t
m tv nđ l nc nđ
Tr
ng

c quan tâm. D

ng lai c a n

c ta hay khơng?

ng n

i đ n mơi tr

ây là

i đây xin nêu m t s thách th c ch y u.

c h t, s gia t ng dân s s kéo theo s gia t ng v nhu c u n

n u ng và l

c.

c c n dùng cho s n xu t.

s h th ng sơng khá nh : 5000 m3/ng
Bình, Mã và ch đ t 2980 m3/ng
d

i 4000 m3/ng

m3/ng
n

h th ng sơng

c cho m t ng

c và hi m n

Thu n - Bình Thu n, h l u sơng

ng Nai.

cđ

i trong m t n m

c và n u nh h n 2000

c, nh ng khơng ít vùng và l u v c

sơng hi n nay đã thu c lo i thi u n
ng n


i vào kho ng n m 2020. Tuy m c

i) và 1,4 l n so v i th gi i (7650 m3/ng

Qu c t (IWRA), n

i trong m t n m t

c hình thành

hao đáng k trong ph n lãnh th đó.

c, nh vùng ven bi n Ninh

ó là ch a xét đ n kh n ng m t

n

c ngồi s b s d ng và tiêu


http://kilobooks.com
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

9

H n n a, ngu n n

c sụng t nhiờn trong mựa c n l i khỏ nh ch chi m



c c n dựng c a c n

ng ng v i t n su t 75%,

t ng lờn t i 12,5% vo n m 2000 v 16,5% vo kho ng n m 2010. T ng l
n

c dựng t

c n dựng trong mựa c n r t l n, nh t l l
ng n

ng n

ng n

c

c dựng cho nụng nghi p. T ng

c c n dựng trong mựa c n n m 2000 t t i 70,7 km3, chi m kho ng

42,4% t ng l
sụng, n

ng

i cho cõy tr ng khỏ l n, t 41 km3 (chi m 89,8%) n m 1985,


ng n

c cú th cung c p hay 65% t ng l

t

ng ng v i t n su t 75%.

n

c c n dựng cú th g p vi l n t ng l

nh ng v

t quỏ xa ng

cú ngu n n

ng l

c bi t,

ng n

ng dũng ch y trong mựa c n

khụng ớt vựng v l u v c sụng, l
ng n

ng


cỏc vựng m a


http://kilobooks.com
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

10

ít.y trì sinh thái mà còn khơng có ngu n n

c t i ch đ cung c p cho sinh ho t

và s n xu t.
S bi n đ i c a khí h u tồn c u đã, đang và s tác đ ng m nh m đ n tài
c. Theo đánh giá b

c đ u, vào kho ng n m 2070, v i k ch b n

KIL
OBO
OKS
.CO
M

ngun n

nhi t đ khơng khí t ng thêm 2,5 - 4,50C, l
bi n đ i tu theo m c đ bi n đ i c a l


khan hi m ngu n n
t t tài ngun n

i s ch u

c c ng nh s

c s càng tr m tr ng n u khơng có các bi n pháp qu n lý

c. C ng vì l đó mà ng

nay khơng ch do n

c

i ta cho r ng, kh ng ho ng n

c hi n

c q ít khơng đ đ tho mãn nhu c u c a con ng

còn do s qu n lý ngu n n

c q kém gây nên hàng t ng

i và mơi tr

i mà
ng



ê

c, B o v mơi

i u…b o đ m thốt l , b o v b sơng, ch nh tr lòng sơng, c a

sơng thơng thốt l

KIL
OBO
OKS
.CO
M

d. Nâng c p đê bi n, đê c a sơng.

e. C ng c b i trúc đê sơng đ m b o an tồn đê v i m c n
đ nh.

c thi t k đã qui

g. Khai thác h p lý đ t đai ch a s d ng.
h. Th c hi n c ch s n xu t s ch.

2. H n ch và gi m thi u suy thối Tài ngun n
Tài ngun n

c khơng h p lý.



• T ng c

ng n ng l c qu n lý.

3) Chuy n đ i c c u cây tr ng v t ni có nhu c u s d ng n
4) Phòng ch ng ơ nhi m n

c.

c th p.


http://kilobooks.com
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

12

b. Cơng nghi p.
1) Nâng cao hi u qu tái s d ng n

c th i.

KIL
OBO
OKS
.CO
M

2) Xây d ng h th ng x lý n

sinh thái thu sinh. Pháp lý hố n i dung đ m b o dòng ch y mơi tr
qui ho ch, thi t k v n hành các h ch a n
Có k ho ch bi n pháp b c p n

ng trong

c thu l i, thu đi n và đ p dâng.

c ng m nh ng vùng khai thác q m c,

phòng ch ng hoang m c hố.
e.

u t nghiên c u ki m kê đánh giá và qui ho ch d báo dài h n Tài

ngun n

c. D báo theo mùa, n m và nhi u n m v ngu n n

l t, h n hán đi kèm v i hi n t
h p lý và an tồn ngu n n

c, thiên tai l

ng LaNina, ElNino… đ có k ho ch s d ng

c.

g. Qu n lý t ng h p Tài ngun n




http://kilobooks.com
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

13

3) T o i u ki n thu n l i cho xó h i c ng ng tham gia qu n lý v b o
v mụi tr

ng n

c.

4) C i t o, c i thi n khụi ph c cú ki m soỏt cỏc dũng sụng b ụ nhi m, b

KIL
OBO
OKS
.CO
M

tự nh sụng ỏy, sụng Nhu , sụng C u, sụng Si Gũn v cỏc sụng, kờnh n i ụ.
3. H n ch v gi m thi u suy thoỏi Ti nguyờn n
Lu t phỏp.

1) Nh n
h

c s m ban hnh y ng b nh ng v n b n d


a ph

c

ng v s m thnh l p cỏc T ch c qu n

lý l u v c sụng thớch h p v i nhi m v ch c n ng rừ rng, ho t ng cú hi u
qu th c s do ng

i trong l u v c sụng t qu n lý cú s h tr c a Trung

ng (ch khụng ph i ch d ng l i

qu n lý qui ho ch, m th c ch t qui ho ch

ch a cú. Lónh o qu n lý ch y u l ng

i c a Trung

ng nờn ho t ng

kộm hi u qu , hỡnh th c).
4) Nh n

c nờn cú c ch , chớnh sỏch ng

tham gia th c s b o v Ti nguyờn n
ki n cho ng


n

THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

c do bi n i khớ h u v phỏt tri n kinh t xó h i l rừ rng v ỏng k . Tỏc

ng c a bi n i khớ h u rừ r t nh t l t ng cao nhi t khụng khớ kộo theo
t ng cao b c thoỏt h i, t ng cao nhu c u s d ng n
ng bóo b vo n

hi n t

c ta ng th i lm n

c bi n dõng lờn. K t h p v i

KIL
OBO
OKS
.CO
M

c

c. Nú lm t ng t n s v

ng ElNino- LaNina ó t o nờn nh ng thiờn tai nh l t bóo, h n hỏn, l

quột xõm nh p m n ngy cng t ng.



ng ElNino- LaNina đã t o nên nh ng

thiên tai nh l t bão, h n hán, l qt xâm nh p m n ngày càng t ng. Tác đ ng
c a phát tri n kinh t xã h i đã làm ơ nhi m nh ng đo n sơng, th m chí c con
sơng (N i đơ) ho c t o ra nh ng con sơng ch t, khúc sơng ch t. Vì l đó, c n có
các gi i pháp qu n lý, khai thác và b o v t t tài ngun n
ph i c ng c , b sung m ng l
n

c m t và n

cd

đi u tra tài ngun n

đánh giá tài ngun n

i đi u tra quan tr c tài ngun n

i đ t, c l

c th ng nh t trong ph m vi c n

c h t, c n

c, bao g m c

ng và ch t, hình thành m ng l


16

THÖ VIEÄN ÑIEÄN TÖÛ TRÖÏC TUYEÁN

ng n

KIL
OBO
OKS
.CO
M

M t s hình nh v ô nhi m môi tr

c.


http://kilobooks.com
THÖ VIEÄN ÑIEÄN TÖÛ TRÖÏC TUYEÁN

KIL
OBO
OKS
.CO
M

17