KỸ THUẬT LẬP TRÌNH C
Chương 1: Tổng quan



04/2010

Giới thiệu chung
•
•
•
•

Ngôn ngữ C ra ñời năm 1972
Phát triển thành C++ vào năm 1983
Là ngôn ngữ ñược sử dụng rất phổ biến
Có nhiều trình biên dịch C khác nhau
– Turbo C, Borland C
– ANSI C, IBM C, ISO C
– GCC
– …v.v.



Kỹ thuật lập trình C - Tổng quan

2


04/2010


Kỹ thuật lập trình C - Tổng quan

3

04/2010

IDE Borland C++ 5.02
Một số phím soạn thảo (tiếp theo)
Phím

Chức năng

Ctrl + K + C

Chép khối tới vị trí mới của con trỏ

Ctrl + K + V

Chuyển khối tới vị trí mới của con trỏ

Ctrl + K + Y

Xóa cả khối

Ctrl + K + W

Ghi một khối vào một tệp trên đĩa

Ctrl + K + R



Chương trình “Hello world”
chỉ thị tiền xử lý

Hàm chính của chương trình

Dấu bắt đầu và kết thúc của
định nghĩa hàm

Kết quả thu ñược khi biên dịch
và chạy chương trình trên

Kỹ thuật lập trình C - Tổng quan



5

04/2010

Từ khóa (Key word)
• Là các từ dành riêng của ngôn ngữ C
• Từ khóa phải được sử dụng đúng cú pháp
• Một số từ khóa thông dụng
auto
do
goto
short
union


Borland C++ 5.02
từ khóa in đậm
và có màu blue



Kỹ thuật lập trình C - Tổng quan

6


04/2010

Tên (định danh)
•
•
•
•

Dùng để ñịnh danh các thành phần của chương trình
Tên biến, tên hàm, tên hằng, file, cấu trúc…
Gồm chữ, số, dấu gạch nối “_”
Độ dài tối đa 32

•

Lưu ý:

– không đuợc chứa kí tự trống (space),
– không được bắt đầu bằng một chữ số,

• ‘D’
• “Lap trinh”

Là một hằng số
Là một hằng ký tự
Là một hằng chuỗi ký tự

• Biến
– Là ñại lượng có thể thay ñổi được giá trị (gán giá trị mới)
• Biểu thức
– Là công thức tính toán để có 1 giá trị theo quy tắc toán học
– Gồm các toán hạng và các phép toán (toán tử)
• Toán hạng: hằng, biến, hàm hoặc biểu thức khác.
• Phép toán: Số học, luận lý, gán, ñiều kiện, lấy địa chỉ, tăng giảm


Kỹ thuật lập trình C - Tổng quan

8


04/2010

Các phép toán C hỗ trợ
•
•
•
•
•
•

04/2010

Câu lệnh, Chú thích
• Câu lệnh: Là một chỉ thị yêu cầu máy tính thực thi một tác vụ
nào đó. Một câu lệnh phải kết thúc bởi một dấu chấm phẩy “;”
• Chú thích:
– Trên 1 dòng: // Chú thích trên một dòng
– Trên nhiều dòng: /*
Chú thích trên nhiều dòng.
*/
• Các chỉ thị tiền biên dịch:
#define
#undefine
#include
#if
#elif
#else
#ifdef
#else
#endif
#ifndef
#else
#endif
#error


Kỹ thuật lập trình C - Tổng quan

#endif


-32768

unsigned int

2 byte

0

65535

short

2 byte

0

65535

long

4 byte

- 231

231 - 1

unsigned long

4 byte




127
255
32767

11

04/2010

Các kiểu dữ liệu chuẩn
Kiểu ký tự
Tên kiểu

Độ lớn

Phạm vi

char

1 byte

Gồm 256 ký tự có mã từ 0
255
( xem Bảng mã ASCII )

Ví dụ:
–
–



04/2010

Khai báo hằng
Cú pháp
#define TÊNHẰNG
hoặc
const kiểudữliệu

giátrị
TÊNHẰNG = giátrị;

Ví dụ
#define MAX 100
const int SOPT = 100;

Lưu ý: hằng phải được khai báo trước khi sử dụng



Kỹ thuật lập trình C - Tổng quan

14


04/2010

Khai báo biến

Kết thúc bằng dấu chấm phẩy

Khai báo các hằng, biến
Khai báo các hàm tự XD

Thân chương trình chính

Cài đặt các hàm đã khai
báo ở trên



Kỹ thuật lập trình C - Tổng quan

16


04/2010

Phép gán giá trị
Cú pháp

TênBiến = Biểu thức giá trị ;

Ví dụ:

Tại sao sai ?

int x, y, z;
x = 10;
10 = x;
x = 10 + y;

lấy |x| (kết quả là số nguyên)
lấy |x| (kết quả là số thực)
lấy xy
lấy số nguyên gần x nhất
lấy số nguyên lớn nhất ≤ x

Các biểu thức phức tạp phải sử dụng biến đổi toán học ñể có ñược
biểu diễn tương ứng trong C


Kỹ thuật lập trình C - Tổng quan

18


04/2010

Một số quy tắc viết chương trình
• Đặt tên biến, hằng, hàm,… một cách gợi nhớ
• Khi sử dụng biến, hằng cần kiểm tra lại xem biến hằng đó ñã
được khai báo trước đó hay chưa ?
• C là ngôn ngữ phân biệt hoa/thường
ký tự khi viết

phải kiểm tra kỹ từng

• Loại bỏ các chỉ thị #include <file *.h> không cần thiết (để lại
sẽ làm chậm quá trình biên dịch và tăng kích thước file *.exe
sau biên dịch)
• Viết chương trình theo cấu trúc khối (phân cấp thụt đầu dòng)