Dành cho sinh viên chính quy
chuyên ngành Công Nghệ Thông Tin

ThS. Nguyễn Cao Trí

www.dit.hcmut.edu.vn/~caotri


Giới thiệu
 Mục tiêu môn học
Giới thiệu các khái niệm cơ bản về lập trình trên máy tính.
Cung cấp cơ sở lý thuyết và kỹ năng cơ bản về lập trình cho
các môn học sau.
 Nội dung
 Một số thuật ngữ liên quan đến máy tính và lập trình.
 Sơ lược về ngôn ngữ lập trình
 Ngôn ngữ minh họa Pseudo code và Pascal
 Các giải thuật cơ bản
 Kỹ năng tư duy và thực hành trên ngôn ngữ cụ thể.


Phương thức
 Phương thức học
 Giờ lý thuyết: giảng và báo cáo
 Giờ thực hành tại phòng máy

 Kiểm tra và thi
 Kiểm tra thực hành: kỹ năng lập trình
 Thi lý thuyết : trắc nghiệm khách quan
 Được tham khảo tài liệu


 Khả năng tính toán
 Khả năng thực hiện các phép toán logic
 Tốc độ tính toán cao
 Làm theo chỉ thị


Kiến trúc máy tính
 Máy tính (Computer system)
Bao gồm nhiều thiết bị phần cứng (hardware devices)






Keyboard
Screen (monitor)
Disks
Memory
Processing Units

 Hệ điều hành (Operating System – OS)
 Phần mềm (software)
 Công dụng: êệ thống, ứng dụng, cơ sở dữ liệu
 Môi trường hoạt động: OS, Network, WEB, Server,..


Chương trình máy tính
 Chương trình
 Danh mục các trang thiết bị, tài nguyên sử dụng

 Ngôn ngữ
duymáy
nhất được
máy tính (CPU)
hiểu trực tiếp.
Ngôn
ngữ
- Machine
languages
 Được xác định bởi tập lệnh của CPU
 Phụ thuộc vào máy tính cụ thể
 Dạng nhị phân {0,1}*
 Rất khó đọc hiểu
 Khó có khả năng viết chương trình trực tiếp



Khó nhớ hàng chục ngàn lệnh dạng {0,1}*
Rất khó xác định & sửa lỗi

 Không được sử dụng trong thực tế để viết chương trình
 Nền tảng xây dựng hợp ngữ


Hợp ngữ - Assembly Languages
 Sử dụng các từ khóa tiếng Anh cho các lệnh hay nhóm
lệnh của mã máy.
 Được dịch sang mã máy khi thực hiện
 Chuyển đỗi nhanh chóng
 Dễ đọc và dễ hiểu hơn

 Quy tắc ngữ pháp đơn giản
 Từ vựng ít, tự quy định
 Cấu trúc câu đơn giản

 Hạn chế và khó khăn của sử dụng ngôn ngữ lập trình.


Chương
 Dùng để dịch từtrình
một ngôndịch
ngữ lập trình này sang ngôn ngữ lập
trình khác
 Mục tiêu cuối cùng là dịch sang mã máy để có được executed
code –> chương trình thực thi
 Phân loại:
 Intepreter – thông dịch
 Compiler – biên dịch
 Intepreter vs. Compiler

 Công cụ phát triển – Integrated Development Environment (IDE)
 Soạn thảo
 Dịch và sửa lỗi chương trình
 Chạy thử và sửa lỗi


 Lỗi vàsố
sửa lỗi
Một
khái niệm khác
 Syntax error – lỗi ngữ pháp

• Đặc tả thao tác xử lý hay tính toán dữ liệu
No
Điều kiện

• Điều khiển rẽ nhánh

Yes

Giá trị xét phân nhánh

• Phát biểu rẽ nhánh khác
Trường hợp 1

Stop

Trường hợp i

• Stop/End kết thúc của giải thuật. Có thể có một hoặc nhiều
điểm STOP.

Khác


Flow chart
 Ưu điểm
 Trình bày trực quan giải thuật
 Độc lập với ngôn ngữ tự nhiên
 Độc lập với ngôn ngữ lập trình
 Bảo đảm khả năng lập trình
 Cho phép dễ dàng kiểm tra giải thuật


Vô số nghiệm


Cấu trúc điều khiển cơ bản
 If <condition> then Statement;
 If <condition> then Statement 1







else Statement 2;
Case <Value> of
value 1 : Statement 1;
………..
value n : Statement n;
else
: Statement 0
end;
While <condition> do Statement;
Repeat Statement until <condition>;
For counter=start value to end value do Statement;
For counter=start value downto end value do Statement


Chu kỳ sống của phần mềm
 Thu thập yêu cầu