Bài giảng TIN HỌC XÂY DỰNG
ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI
ft
BỘ MÔN TỰ ĐỘNG HÓA THIẾT KẾ CẦU ĐƯỜNG
D
ra
BÀI GIẢNG
TIN HỌC XÂY DỰNG
Lê Đắc Hiền
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
1
Bài giảng TIN HỌC XÂY DỰNG
MỤC LỤC
MỤC LỤC................................................................................................................2
PHẦN 1 TỔNG QUAN MÔN HỌC ..........................................................................6
PHẦN 2 CƠ BẢN VỀ NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH VISUAL BASIC.........................11
CHƯƠNG I.
TỔNG QUAN VỀ VISUAL BASIC ...............................................12
I.1
I.2
II.3.5 Single.............................................................................................................................................18
II.3.6 Double (Kiểu thực)........................................................................................................................18
II.3.7 String (Kiểu chuỗi)........................................................................................................................19
II.3.8 Date (Kiểu thời gian).....................................................................................................................20
II.3.9 Kiểu mảng (array) .........................................................................................................................21
II.3.10
Kiểu tự định nghĩa ....................................................................................................................21
II.3.11
Kiểu lớp (class).........................................................................................................................21
II.3.12
Kiểu Variant .............................................................................................................................21
II.3.13
Chuyển đổi (convert) kiểu dữ liệu ............................................................................................22
II.4
CÁC KHAI BÁO..............................................................................................................................23
II.4.1 Khai báo biến với các kiểu dữ liệu thông thường..........................................................................23
II.4.2 Khai báo hằng................................................................................................................................23
II.4.3 Khai báo kiểu tự định nghĩa. .........................................................................................................23
II.4.4 Khai báo mảng...............................................................................................................................24
II.4.5 Khai báo, tạo và làm việc với biến đối tượng................................................................................26
II.4.6 Các chú ý khi khai báo ..................................................................................................................26
II.5
BIỂU THỨC .....................................................................................................................................27
II.5.1 Các khái niệm................................................................................................................................27
II.5.2 Các loại phép toán .........................................................................................................................27
II.6
CÁC CÂU LỆNH .............................................................................................................................29
II.6.1 Lệnh gán........................................................................................................................................29
II.6.2 Lệnh rẽ nhánh If ............................................................................................................................29
II.6.3 Câu lệnh lựa chọn Select Case ......................................................................................................31
II.9.7 Dùng Comment (chú thích) ...........................................................................................................43
II.10
TỔ CHỨC CHƯƠNG TRÌNH........................................................................................................43
CHƯƠNG III. FORM VÀ CÁC THÀNH PHẦN ĐIỀU KHIỂN..............................45
III.1
CÁC VẤN ĐỀ CHUNG ...................................................................................................................45
III.1.1
Thao tác tạo Form và các thành phần điều khiển trong VBIDE ...............................................46
III.1.2
Các thuộc tính của Form và các thành phần điều khiển............................................................47
III.1.3
Các phương thức của Form và các thành phần điều khiển. ......................................................48
III.1.4
Các sự kiện trên giao diện.........................................................................................................49
III.2
LÀM VIỆC VỚI FORM..................................................................................................................51
III.3
CÁC ĐIỀU KHIỂN THÔNG DỤNG .............................................................................................52
Điểu khiển nút lệnh (Command Button)
................................................................................52
2
Điều khiển hộp văn bản (TextBox)
3
Điều khiển nhãn (Label)
Thời gian (Timer)
12
Danh sách ổ đĩa (DriveListbox), Thư mục (DirListbox), Tập tin (FileListbox)
ft
1
........................................................................................53
..........................................................................................................55
...................................................................................55
...............................................................................56
D
ra
......................................................................................57
....................................................................60
.................................................................................................61
....................................................................................................................61
.62
CHƯƠNG IV. LÀM VIỆC VỚI TẬP TIN (FILE) ..................................................63
I.1
I.2
I.3
KHẢ NĂNG CỦA MÁY TÍNH ...........................................................................................................75
TẠI SAO PHẢI TIN HỌC HÓA .........................................................................................................76
PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN TIN HỌC HÓA...............................................................................76
CHƯƠNG II.
II.1
II.2
THIẾT KẾ GIAO DIỆN NGƯỜI DÙNG ........................................78
LỰA CHỌN GIAO DIỆN ...............................................................................................................78
TRÌNH TỰ XÂY DỰNG GIAO DIỆN...........................................................................................81
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
3
Bài giảng TIN HỌC XÂY DỰNG
ft
II.3
THIẾT KẾ MENU ...........................................................................................................................81
II.3.1 Khái niệm ......................................................................................................................................81
CHƯƠNG III. ĐỒ HỌA TRONG VISUAL BASIC...............................................92
D
ra
III.1
TỌA ĐỘ MÀN HÌNH......................................................................................................................92
III.2
MÀU (Color).....................................................................................................................................93
III.3
CÁC THUỘC TÍNH ĐỒ HỌA CỦA Form & PictureBox ...........................................................94
III.4
CÁC PHƯƠNG THỨC ĐỒ HỌA ..................................................................................................94
III.4.1
Phương thức Print.....................................................................................................................94
III.4.2
Phương thức PSet .....................................................................................................................95
III.4.3
Phương thức Line .....................................................................................................................95
III.4.4
Phương thức Circle...................................................................................................................98
III.4.5
Phương thức PaintPicture .........................................................................................................98
III.4.6
Vẽ đa giác bất kỳ ....................................................................................................................100
III.5
CÁC ĐIỀU KHIỂN ĐỒ HỌA.......................................................................................................102
III.5.1
Phép biến dạng........................................................................................................................106
III.6.6
Phép biến đổi ngược ...............................................................................................................106
III.6.7
Một số tính chất của phép biến đổi .........................................................................................107
CHƯƠNG IV. LÀM VIỆC VỚI AUTOCAD/EXCEL ..........................................108
IV.1
TỔNG QUAN VỀ Component Object Model (COM) ................................................................108
IV.1.1
Khái niệm cơ bản về COM .....................................................................................................108
IV.1.2
Cấu trúc cơ bản của một COM Object....................................................................................108
IV.1.3
Các dạng đối tượng COM.......................................................................................................109
IV.1.4
Quản lý các đối tượng COM trong hệ thống ..........................................................................110
IV.1.5
Sử dụng các đối tượng COM ..................................................................................................110
IV.2
LÀM VIỆC VỚI AutoCAD...........................................................................................................111
IV.2.1
Hệ thống các đối tượng trong AutoCAD ................................................................................111
IV.2.1.1 Mô hình đối tượng trong AutoCAD...................................................................................111
IV.2.1.2 Một số đối tượng chính trong AutoCAD ...........................................................................112
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
4
XUẤT FILE KẾT QUẢ.................................................................................................................145
ft
V.1
V.2
V.3
CHƯƠNG VI. CÁC BÀI TOÁN CƠ BẢN TRONG XÂY DỰNG .......................148
D
ra
VI.1
PHÂN TÍCH KẾT CẤU CẦU.......................................................................................................148
VI.1.1
Khái quát ................................................................................................................................148
VI.1.2
Mục đích chính .......................................................................................................................148
VI.1.3
Trình tự thực hiện ...................................................................................................................149
VI.1.3.1 Giao diện (Nhập số liệu + Điều khiển chương trình).........................................................149
VI.1.3.2 Tính toán (Thuật toán + kiến thức chuyên môn)................................................................149
VI.1.3.3 Xuất kết quả .......................................................................................................................149
VI.2
VẼ ĐỐI TƯỢNG HÌNH HỌC ......................................................................................................149
VI.2.1
Khái quát ................................................................................................................................149
VI.2.2
Mục đích chính .......................................................................................................................149
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
5
ft
Bài giảng TIN HỌC XÂY DỰNG
D
ra
PHẦN 1
TỔNG QUAN MÔN HỌC
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
6
Bài giảng TIN HỌC XÂY DỰNG
D
ra
ft
Trong lĩnh vực xây dựng công trình giao thông cũng như xây dựng dân dụng, sự ra đời của
một công trình bao giờ cũng là một quá trình, mà ở đó hàng loạt các công việc được thực
hiện trong phòng cũng như ngoài công trường theo một trình tự nhất định. Trong hàng loạt
Hình 2 – Hầu hết các bản vẽ kỹ thuật hiện nay đều thực hiện trên máy tính
Hình 3 – Phân tích kết cấu công trình trên máy tính
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
8
Bài giảng TIN HỌC XÂY DỰNG
D
ra
ft
Thông thường, khả năng của một hệ thống thông tin được biết đến ở khía cạnh chính sau:
¾ Tốc độ tính toán rất lớn, có thể thực hiện được hàng tỷ phép tính trong một giây.
¾ Cho phép dựng mô hình nhanh và chi tiết (hình 1) với các phần mềm hỗ trợ.
¾ Tạo bản vẽ, báo cáo, tài liệu trên giấy rõ ràng, đẹp và nhanh.
¾ Lưu trữ và sử dụng lại dữ liệu rất hiệu quả.
Hệ thống thông tin chuyên dụng cho ngành xây dựng bao gồm các thiết bị phần cứng và
các phần mềm, mà ở đó, các chức năng chính của chúng là phục vụ cho các công việc liên
quan đến xây dựng công trình như: dựng mô hình, tạo bản vẽ, in bản vẽ, tính toán kết cấu,
tổng hợp khối lượng, tính dự toán, lập kế hoạch.... Thông thường, phần cứng bao gồm các
máy tính (có thể nối mạng với nhau) và các thiết bị phụ trợ cho việc nhập dữ liệu (máy
quét, bàn số hóa) và xuất kết quả (máy in). Phần mềm là thành phần có sự khác biệt lớn
nhất giữa các hệ thống thông tin với nhau. Trong lĩnh vực xây dựng, phần mềm bao gồm
các loại cơ bản sau:
¾ Hệ thống các phần mềm văn phòng (tạo văn bản, bảng tính, biểu đồ, báo cáo, kế
trung vào các bài toán cơ bản, vào những phần chính của quá trình thiết kế. Do đó chúng
giải quyết tốt những vấn đề này và những vấn đề khác của công việc thường được giải
quyết bằng thủ công hoặc dựa trên phần mềm tự tạo trên nền tảng kết quả của những phần
mềm thương mại. Ví dụ, trong thiết kế cầu, phần phân tích nội lực của kết cấu (phần trên
và phần dưới) đều có các phần mềm thương mại làm rất tốt (SAP, MIDAS/Civil, Piling...)
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
9
Bài giảng TIN HỌC XÂY DỰNG
D
ra
ft
trong khi đó triển khai bản vẽ kỹ thuật cho kết cấu cầu lại chưa có phần mềm thương mại
hỗ trợ cho nên hầu hết chúng được tạo ra một cách thủ công hoặc nhờ phần mềm tự tạo.
Phần mềm tự tạo, để có thể làm được nó, thì những kỹ sư chuyên ngành công trình cần
nắm được:
¾ Công cụ lập trình thích hợp, thường bao gồm:
o Ngôn ngữ lập trình: là công cụ để thể hiện những ý tưởng, kiến thức chuyên
môn, quy trình thực hiện, định dạng kết quả... thành ngôn ngữ mà máy tính
có thể hiểu được.
o Môi trường lập trình: là công cụ giúp cho việc xây dựng chương trình được
thuận lợi. Thông thường người ta tích hợp ngôn ngữ lập trình và môi trường
lập trình thành một sản phẩm thống nhất dưới tên gọi của ngôn ngữ lập
trình.
học có thể xây dựng được những chương trình ứng dụng cho ngành xây dựng công trình
nói chung. Nói cách khác, tin học xây dựng ở đây được tập trung vào phần xây dựng các
chương trình tự tạo.
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
10
ft
Bài giảng TIN HỌC XÂY DỰNG
D
ra
PHẦN 2
CƠ BẢN VỀ NGÔN NGỮ LẬP
TRÌNH VISUAL BASIC
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
11
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ VISUAL BASIC
CHƯƠNG I. TỔNG QUAN VỀ VISUAL BASIC
Mục tiêu:
Chương này giới thiệu về môi trường phát triển tích hợp (IDE) Microsoft
trình ứng dụng dựa trên giao diện đồ họa.
Visual Basic còn có hai dạng khác: Visual Basic for Application (VBA) và VBScript.
VBA là ngôn ngữ nằm phía sau các chương trình Word, Excel, MSAccess, AutoCAD, .v.v..
còn gọi là Macros. Dùng VBA trong MSOffice, ta có thể làm tăng chức năng bằng cách tự
động hóa các chương trình.
VBScript được dùng cho Internet và chính Operating System.
Cài đặt Visual Basic
Phiên bản: Visual Basic 6.0
Cấu hình tối thiểu: 32 MB RAM, CPU Pentium II, Windows 98.
Sử dụng các file cài đặt (1CD) để cài, sửa đổi, xóa VB. Ngoài ra có thể cài thêm thư viện
MSDN – Help (3CD)
I.2 Integrated Development Environment (IDE)
IDE là tên tắt của môi trường phát triển tích hợp, đây là nơi tạo ra các chương trình VB.
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
12
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ VISUAL BASIC
ft
I.2.1 Cấu trúc một dự án VB
- Dự án (Project) là tập hợp các file để hình thành nên chương trình ứng dụng.
- Dự án VB (VB Project) = Code Modules + Class Modules + Form
- Code Module: mã lệnh chính của chương trình
- Class Module: thiết kế các lớp của dự án
- Form: giao diện dạng hộp thoại của dự án để nhập số liệu và xuất kết quả.
Các toolbars có thể sửa đổi theo ý thích bằng chức năng: View | Toolbars | Customize...
Toolbox
Bao gồm các điều khiển (controls), dùng thiết kế giao diện đồ họa.
Khi có nhiều các control, có thể sử dụng Add Tab... để sắp xếp lại vị các control theo ý
muốn.
Project Explorer
Là nơi liệt kê các forms, modules và class trong dự án hiện hành.
ft
Properties window
Cửa sổ thuộc tính hiển thị các thuộc tính của đối tượng và điều khiển được chọn. Một
property là một đặc tính của một đối tượng chẳng hạn như size, caption, hoặc color.
Khi bạn sửa đổi một property bạn sẽ thấy hiệu quả ngay lập tức, thí dụ thay đổi property
Font của một Label sẽ thấy Label ấy được display bằng Font chữ mới.
D
ra
Form Layout
Dùng form Layout để chỉnh vị trí của các form khi form hiện ra lần đầu lúc chương trình
chạy.
Immediate Window
Dùng để gở rối (debug) quá trình kiểm tra ứng dụng.
Ta có thể xem các thông số khi chạy chương trình hay khi đang tạm ngừng. Có thể thay đổi
giá trị các biến hay chạy một dòng chương trình.
I.2.3 Soạn thảo mã lệnh
Trong Visual Basic IDE, cửa sổ mã lệnh (Code) cho phép soạn thảo mã chương trình với
Yêu cầu: Máy tính phải cài đầy đủ thư viện MSDN (3CD)
Context Sensitive Help (trợ giúp đúng tình huống)
Nhiều phần của VB6 hỗ trợ context sensitive, có nghĩa là khi gặp lỗi hoặc cần trợ giúp chỉ
cần ấn F1 hoặc bôi đen từ khóa rồi nhấn F1. Chương trình sẽ hiển thị thông tin liên quan
đến vấn đề cần trợ giúp.
Các phần context sensitive là:
•
•
•
•
•
•
Các
Các
Các
Các
Các
Các
Windows của VB6 như Properties, Code .v.v..
control trong Toolbox.
Object trên một form hoặc Object tài liệu.
đặc tính trong Window Properties.
keywords của VB6
thông báo lỗi (error messages)
ft
- Các kiểu dữ liệu trong VB.
- Cách khai báo hằng, biến trong VB.
ft
- Biểu thức trong VB.
- Các câu lệnh đơn cũng như các câu lệnh có cấu trúc.
- Chương trình con trong VB.
- Truy xuất dữ liệu, tổ chức chương trình trong VB.
- Gỡ lỗi trong VB.
D
ra
Kiến thức có liên quan:
- Cách sử dụng môi trường phát triển của VB
II.1 QUY TẮC VIẾT MÃ LỆNH
Cũng giống như các ngôn ngữ lập trình khác, VB đưa ra những quy tắc cho người lập trình
trong quá trình viết mã lệnh. Người lập trình cần phải tuân theo các quy tắc này để trình
biên dịch có thể dịch mã lệnh mà không phát sinh lỗi cú pháp.
- Các câu lệnh phải là các dòng riêng biệt. Nếu có nhiều lệnh trên cùng một dòng thì
giữa các lệnh ngăn cách nhau bằng dấu hai chấm (:). Nếu dòng lệnh quá dài, muốn ngắt
lệnh thành hai dòng thì sử dựng dấu cách và dấu gạch dưới (_).
- Dòng chú thích được bắt đầu bằng (‘)
Qui ước đặt tên biến của ngôn ngữ VB cũng tương tự như các ngôn ngữ khác:
Else
Empty
Error
False
For
Friend
Get
Input
Is
Len
Let
Lock
Me
Mid
New
Next
Nothing
Null
On
Option
Optional
ParamArray
Print
Private
Property
Public
Resume
Phạm vi áp dụng: các bài toán lặp, if then, thường dùng làm cờ hiệu (flags).
Ví dụ:
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
17
CHƯƠNG II: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH VISUAL BASIC
ft
‘Cách 1:
DKTuoi = (Tuoi =< 18)
DKThuNhap = (ThuNhap > 1000000)
If DKTuoi And DKThuNhap Then
LaTrieuPhuTre
End If
‘Cách 2:
If (Tuoi =< 18) Then
DKTuoi = 1
Else
DKTuoi = 0
End If
If (ThuNhap > 1000000) Then
DKThuNhap = 1
Else
DKThuNhap = 0
End If
If (DKTuoi = 1) And (DKThuNhap = 1) Then
-1.79769313486232e308 đến -4.94065645841247e-324 với số âm và từ
4.94065645841247e-324 đến 1.79769313486232e308 cho số dương
Phạm vi áp dụng: Khi cần tính toán với yêu cầu độ chính xác cao.
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
18
CHƯƠNG II: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH VISUAL BASIC
II.3.7 String (Kiểu chuỗi)
Đặc điểm:
Chuỗi dữ liệu chứa từ 0 đến 65.500 ký tự. Từng ký tự có khoảng giá trị từ 0 đến 255 trong
bảng ASCII.
Có sẵn một số hàm liên quan đến chuỗi ví dụ: cắt chuỗi, tách chuỗi, nhập chuỗi,… Có thể
tra cứu các hàm này trong các tài liệu tham khảo như MSDN hoặc Object Browser (thư
viện Strings).
Phạm vi áp dụng: Khi cần làm việc với dữ liệu văn bản (Text).
Được sử dụng nhiều trong các bài toán quản lý, các bài toán yêu cầu nhập xuất dữ liệu.
Việc dùng string cũng giúp cho các bài toán có giao diện thân thiện hơn.
Ví dụ:
D
ra
ft
Private Sub Command1_Click()
Dim sText As String
Today = "24/05/2001"
StrDay = Left(Today,2)
StrYear = Right(Today,4)
StrMonth = Mid(Today,4,2)
' StrDay = "24" '
' StrYear = "2001" '
' StrMonth = "05"
- InStr: Tìm chuỗi con trong chuỗi gốc. Nếu hàm InStr trả về 0, nghĩa là không tìm thấy.
Cú pháp: InStr([start,] string1, string2, [compare])
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
19
CHƯƠNG II: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH VISUAL BASIC
Trong đó:
Start: Xác định vị trí trong chuỗi bắt đầu việc tìm kiếm. Nếu giá trị là Null thì sẽ bắt đầu từ
đầu chuỗi. Nếu như tham số Compare có đặc tả thì bắt buộc phải khai báo tham số Start.
String1: Biểu thức chuỗi để so sánh.
String2: Chuỗi cần tìm.
Compare: Xác định kiểu so sánh chuỗi. Giá trị: vbTextCompare,
vbBinaryCompare.
Ví dụ 1:
myString = "The *rain in Spain mainly..."
Position = Instr(myString,"*") ' Position sẽ là 5
Nếu trong myString không có dấu "*" thì Position sẽ bằng 0
Đặc điểm:
Dùng để lưu trữ và thao tác trên các giá trị thời gian (ngày và giờ). Để cho VB biết dữ
liệu là kiểu Date ta cần đặt giữa dấu ## hoặc “”.
Việc định dạng hiển thị tùy thuộc vào việc thiết lập trong Control Panel.
Phạm vi áp dụng: Lưu trữ các giá trị thời gian, ngày tháng.
Ví dụ:
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
20
CHƯƠNG II: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH VISUAL BASIC
Dim D As Date
D = #01/02/98# ‘ Hay “01/02/98”
Nếu hiểu theo kiểu người Mỹ, đây là ngày 2 tháng 1 năm 1998, còn nếu theo kiểu
Vietnam thì đây là ngày 1 tháng 2 năm 1998. Chọn kiểu ngày tháng trong Control
Panel|Regional Setting.
- Hàm Now: trả về ngày giờ hiện tại.
Ví dụ:
MsgBox "NOW IS " & Format (Now, "ddd dd-mmm-yyyy hh:nn:ss")
' sẽ hiển thị NOW IS Tue 05-Oct-2004 16:15:53
D
ra
ft
Đặc điểm: Kiểu Variant là một kiểu dữ liệu đặc biệt trong VB. Biến kiểu Variant có thể
chứa mọi giá trị của các kiểu dữ liệu khác, kể cả mảng.
Tuy Variant tiện dụng nhưng nếu Variant được dùng nhiều chỗ, trong nhiều tình huống,
cần xác định rõ hiện đang là kiểu nào.
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
21
CHƯƠNG II: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH VISUAL BASIC
Ví dụ:
ft
Phạm vi sử dụng: Hạn chế dùng Variant vì sẽ gây lãng phí bộ nhớ và giảm tốc độ thực thi
của chương trình.
Một số chú ý khi dùng biến kiểu Variant:
- Nếu muốn thi hành các hàm toán học, Variant phải chứa giá trị kiểu số.
- Nếu muốn nối chuỗi, dùng toán tử & thay vì toán tử +.
Giá trị Empty:
- Đây là giá trị đặc biệt xuất hiện khi một biến chưa được gán giá trị. Ta dùng hàm
IsEmpty để kiểm tra giá trị Empty.
- Giá trị Empty biến mất khi có một giá trị bất kỳ được gán cho biến Variant, để trở về
giá trị Empty, ta gán từ khoá Empty cho biến Variant.
Giá trị Null: Biến Variant chứa giá trị Null trong trường hợp những ứng dụng cơ sở dữ liệu
thể hiện không có dữ liệu hoặc dữ liệu không xác định.
Giá trị Error: Trong một biến kiểu Variant, Error là một giá trị đặc biệt cho biết đã có một
lỗi đã xảy ra bên trong thủ tục.
Str (x): Trả về giá trị kiểu chuỗi của một số.
Các lưu ý:
- Kiểu dữ liệu số nguyên: Byte, Integer, Long khi gán giá trị thập phân thì VB sẽ gán giá trị
nguyên làm tròn. Lấy VD.
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
22
CHƯƠNG II: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH VISUAL BASIC
- Thực hiện các phép tính số nguyên với số thực sẽ cho kết quả là số thực. VD: Integer +
Double = Double.
Question for today!
II.4 CÁC KHAI BÁO
VB cho phép dùng một biến mà không cần khai báo, tuy nhiên chúng ta nên định nghĩa các
biến, hằng, đối tượng sẽ dùng....,
Khai báo một biến sẽ cho VB biết về sự tồn tại của nó để cấp phát bộ nhớ lưu trữ.
Để VB yêu cầu tất cả các biến trong mã lệnh phải được khai báo tường minh ta thêm khai
báo vào đầu mã lệnh (Sẽ nhắc lại ở phần sau):
ft
Option Explicit
II.4.1 Khai báo biến với các kiểu dữ liệu thông thường
Khái niệm biến:
Biến (Variable) là vùng lưu trữ được đặt tên để chứa dữ liệu tạm thời trong quá trình tính
toán, so sánh và các công việc khác.
Việc sử dụng kiểu hằng số giúp chúng ta hạn chế những nhầm lần. Đơn cử như việc sử
dụng một thông số nhiều lần trong chương trình.
[Public/ Private] Const <tên_hằng> = <giá_trị_hằng>
Ví dụ:
Const g = 9.8
Const Num As Integer = 4*5
II.4.3 Khai báo kiểu tự định nghĩa.
- Khai báo các kiểu dữ liệu dạng bản ghi gồm các trường theo nhu cầu của người sử dụng.
Cú pháp khai báo như sau:
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
23
CHƯƠNG II: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH VISUAL BASIC
[Pravite/Public] Type <tên_ kiểu>
<tên_trường_1> as <kiểu_1>
<tên_trường_2> as <kiểu_2>
…
<tên_trường_n> as <kiểu_n>
End Type
ft
Sau khai báo, để truy cập tới một trường của biến kiểu bản ghi, dùng toán tử (.) và cặp từ
[Public/ Private/ Dim] <tên_mảng>(<các thông số về chiều>) as <tên_kiểu>
Các thông số về chiều có thể biểu diễn qua các ví dụ sau:
Dim a(1 to 4) as Integer: mảng 1 chiều chỉ số từ 1 đến 4 kiểu nguyên.
Dim a(3) as Long: mảng 1 chiều chỉ số tới 3 kiểu Long
(chỉ số xuất phát mặc định là 0 hoặc được xác định thông qua khai báo Option Base)
Option Base 0 hoặc Option Base 1
Dim a(1 to 4,2 to 6) as Double: mảng 2 chiều chỉ số từ 1 tới 4 và 2 tới 6.
Dim a(2,2,3) as String: mảng 3 chiều với miền chỉ số trên tương là 2, 2 và 3.
•
Mảng động (mảng có kích thước thay đổi)
[Public/ Private/ Dim] <tên_mảng> () as <tên_kiểu>
Trong khai báo trên không có các thông số về chiều, thuần túy chỉ là một khai báo.
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
24
CHƯƠNG II: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH VISUAL BASIC
- Các phần tử của mảng chưa được tạo ra (hay mảng chưa được cấp phát bộ nhớ).
- Dữ liệu của mảng chỉ được tạo ra hoặc thay đổi khi có lệnh Redim.
Lệnh này có tác dụng tạo ra mảng thực sự (có kích thước và các phần tử tương ứng) hoặc
thay đổi kích thước của một mảng động.
Redim <tên_mảng>(<các thông số về chiều>) as <tên kiểu>
- Chú ý rằng <tên_kiểu> phải đúng như khai báo, các thông số về chiều có thể khác
a(1)vẫn có giá trị 100, a(2)=200
Không thêm được chỉ số 0 vào mảng trên: ReDim Preserve a(0 to 6) as Long
(Lỗi)
Một số thao tác trên mảng
- Hàm UBound trả về biên trên của một mảng.
- Hàm LBound trả về biên dưới của một mảng.
- Truy xuất từng phần tử trong mảng: <Tên mảng>(<Vị trí>)
- Sao chép mảng: Đối với VB6, ta có thể gán một mảng cho một mảng khác, hoặc
kết quả trả về của một hàm có thể là một mảng.
Ví dụ:
Sub ByteCopy (old () As Byte, New () As Byte)
New = old
End Sub
Cách này cũng chỉ áp dụng được cho mảng khai báo động.
- Mảng là kết quả trả về của hàm. Chẳng hạn như:
Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường
25
Copyright: Tài liệu đại học ©