“Nâng cao tinh thần đoàn kết, tính năng động sáng tạo của học sinh thông qua vai trò của giáo viên chủ nhiệm”
Sáng kiến kinh nghiệm:
NÂNG CAO TINH THẦN ĐOÀN KẾT, TÍNH NĂNG ĐỘNG,
SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH THÔNG QUA VAI TRÒ
CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM.
I.
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Tinh thần đoàn kết, tính năng động, sáng tạo là phẩm chất cần có đối với mỗi
con người nhất là đối với thế hệ trẻ thời hiện đại. Vì xã hội ngày một phát triển, rất
cần lực lượng kế thừa có đủ năng lực, trình độ, đạo đức và cả sự nhạy bén để bắt
kịp nhịp độ phát triển và thúc đẩy sự phát triển chung của đất nước. Do đó, đào tạo
thế hệ trẻ trở thành những người năng động, sáng tạo là vấn đề mà nhiều nhà giáo
dục đang quan tâm.Giáo dục toàn diện là nhu cầu thiết yếu trong xu thế hội nhập,
là mục tiêu của ngành giáo dục, là nhiệm vụ của nhà trường, gia đình và của toàn
xã hội. Song, ở đó vai trò của người trực tiếp giảng dạy và chủ nhiệm là quan trọng
hơn cả. Ý thức được điều đó, tôi thực sự mong muốn phát huy vai trò của mình –
vai trò giáo viên chủ nhiệm – để nâng cao tinh thần đoàn kết, tính năng động, sáng
tạo của học sinh, nhằm góp phần tạo hiệu quả cho công tác giáo dục toàn diện.
II.
TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI:
1. Cơ sở lý luận:
Ý thức được vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng, hình thành
nhân cách cho học sinh, mỗi giáo viên chủ nhiệm có những phương pháp khác
nhau để thực hiện mục tiêu quản lí lớp. Thông thường trong giờ sinh hoạt chủ
nhiệm, giáo viên thường triển khai thông báo của nhà trường, kế hoạch của Đoàn
Kế hoạch chủ nhiệm là toàn bộ những điều giáo viên chủ nhiệm vạch ra có hệ
thống về những công việc dự kiến sẽ làm đối với lớp chủ nhiệm trong một thời
gian nhất định, với cách thức, trình tự, và thời gian tiến hành.
Dựa trên kế hoạch chung của nhà trường, của đoàn thanh niên, tình hình thực
tế của lớp chủ nhiệm, giáo viên lập kế hoạch hoạt động chung trong cả năm học và
hoạt động cụ thể trong tháng, chủ đề hoạt động và kế hoạch thi đua cho lớp. Sau
đó, giáo viên chủ nhiệm họp ban cán sự lớp triển khai kế hoạch và định hướng
cách thức thực hiện, nhiệm vụ của từng thành viên. Cần lưu ý, kế hoạch được xây
dựng cần tập trung làm sinh động hơn giờ sinh hoạt lớp, tạo điều kiện cho học sinh
được vui chơi nhiều hơn, thể hiện mình nhiều hơn, điều này thực cần vì sẽ giúp các
em có một tinh thần thoải mái để bắt đầu một tuần học mới. Kế hoạch và mục đích
cụ thể:
KẾ HOẠCH CHỦ NHIỆM LỚP 11A01
Năm học: 2011-2012
- Căn cứ theo sự phân công của Hiệu trưởng trường THPT Thanh Bình về
việc chủ nhiệm lớp 11A01 năm học 2011-2012.
- Căn cứ tình hình thực tế hoạt động chuyên môn của nhà trường.
Tôi tên: VÕ THI MUỘN – Trình độ chuyên môn: CỬ NHÂN NGỮ VĂN –
Vào ngành năm: 1999 xây dựng kế hoạch chủ nhiệm lớp 11A01, với nội dung cụ
thể như sau:
I./ Kế hoạch chung:
- Thời gian thục hiện: Từ tháng 09 năm 2011 đến tháng 05 năm 2012.
- Mục tiêu: Cùng tập thể lớp 11A01 thực hiện tốt một số nội dung sau:
o Xây dựng tinh thần đoàn kết, gắn bó trong tập thể lớp.
o Phát huy tính chủ động, năng động, sáng tạo của mỗi cá nhân trong
tập thể nhằm tạo môi trường học tập, sinh hoạt lành mạnh, bổ ích.
o Thực hiện tốt mọi nội quy, quy định của nhà trường.
o Đạt kết quả học tập, hạnh kiểm tốt vượt mức kế hoạch chung của nhà
trường.
Người thực hiện: Võ Thị Muộn
và chuẩn bị.
- …
Tháng 10 Tiếp tục duy - Chấn chỉnh nề nếp, tác phong, học tập.
năm 2011 trì, ổn định nề - Đánh giá sơ bộ tình hình chung của lớp về 2 mặt
nếp, học tập,
học tập, tác phong.
đánh giá sơ - Tìm biện pháp tích cực đối với các học sinh có
bộ kết quả
biểu hiện khó khăn trong học tập ở một số phân
giữa học kì 1.
môn cụ thể.
- Đôn đốc, nhắc nhở học sinh hoàn thành các khoản
phí, lệ phí theo quy định.
- Tiếp tục duy trì vui chơi sau khi sinh hoạt chủ
nhiệm duới sự điều khiển của tổ được phân công
định kì. Tổ chức trò chơi bằng công nghệ thông tin
với chủ đề trọng điểm “Ngày phụ nữ Việt Nam”,
thực hiện vào tuần thứ 3 của tháng.
- …
Tháng 11 Thi đua lập - Triển khai kế hoạch chào mừng 20/11 với tinh
năm 2011 thành
tích
thần: “Tôn sư trọng đạo, uống nước nhớ nguồn.”
chào
mừng - Phân công nhiệm vụ cho từng bộ phận, đôn đốc
ngày
Nhà
nhắc nhở hoàn thành kế hoạch chung của Đoàn
giáo
Việt
động, chân thực thể hiện trước tập thể. Vui văn
nghệ với những ca khúc về ngành giáo. Bình chọn
ca khúc có ý nghĩa, giọng hát hay để thay mặt tập
thể gửi lời tri ân đến Thầy cô trong tuần lễ ngày
20/11
…
Tập trung toàn lực cho việc ôn tập thi học kì 1.
Yêu cầu cán sự bộ môn thực hiện tốt nhất nhiệm
vụ của bản thân.
Phối hợp cùng giáo viên bộ môn thực hiện tốt giờ
ôn tập trên lớp và việc tự học, tự ôn tập của học
sinh.
Lồng ghép trong giờ sinh hoạt lớp, trình bày trao
đổi kinh nghiệm học tập của những học sinh giỏi
(theo môn học), nhằm chia sẻ, giúp đỡ những học
sinh chậm tiến có được phương pháp học hiệu quả
hơn để phục vụ kì thi.
…
Hoàn thành kì thi học kì 1.
Báo kết quả học kì 1.
Hội nghị PHHS giữa năm học.
Đánh giá, Sơ kết học kì 1; Triển khai kế hoạch học
kì 2.
Chọn một buổi sinh hoạt trong tháng, sau thi học
kì 1, tổ chức trò chơi bằng công nghệ thông tin về
chủ đề “Chào xuân”
…
Củng cố nề nếp, tác phong, học tập sau thời gian
nghỉ Tết Nguyên đán.
Thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng yếu
ôn tập trên lớp và việc tự học, tự ôn tập của học
sinh.
- Họp ban cán sự lớp, tập trung kiến thức chuyên
môn của các môn học theo hình thức trắc nghiệm
để xây dựng trò chơi “Ai là người đứng đầu A1”.
- …
Tháng 05 Tổng kết năm - Hoàn thành kì thi học kì 2.
năm 2012 học.
- Báo kết quả học kì 2.
- Đánh giá, Tổng kết năm học.
- Định hướng học sinh ôn tập, rèn luyện hè, chuẩn bị
cho năm học mới.
- Thành lập danh sách các đối tượng theo yêu cầu
chuyên môn nhà trường.
- Triển khai kế hoạch hoạt động hè của nhà trường,
lưu ý học sinh một số mốc thời gian quan trọng
cần nhớ (Ôn tập, thi lại; Rèn luyện trong hè; Kế
hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi; Kế hoạch ôn tập,
thi Tốt nghiệp nghề phổ thông; Kế hoạch năm học
mới,…).
- Vui chơi, liên hoan cuối năm.
- …
III./ Nội dung thi đua:
1. Các vấn đề chung:
a. Thi đua sẽ bao gồm hai mảng chủ đạo: Học tập và thi đua rèn luyện
với phương châm từng bước xây dựng tập thể lớp đoàn kết, có tinh thần học
tập tích cực, đạt kết quả cao trong hầu hết các hoạt động của trường, lớp…
Người thực hiện: Võ Thị Muộn
+ Giải ba:.................................................10 điểm
+ Giải khuyến khích:...............................5 điểm
- Có thành tích trong kỳ thi học sinh giỏi cấp Tỉnh:
+ Giải nhất:..............................................40 điểm
+ Giải nhì:...............................................30 điểm
+ Giải ba:.................................................20 điểm
+ Giải khuyến khích:...............................10 điểm
b. Điểm trừ:
- Vắng không lý do:............................................................10 điểm / lần
- Vô lễ với GV:...................................................................20 điểm / lần
- Vi phạm quy chế thi, kiểm tra:.........................................40 điểm / lần
- Bỏ tiết:..............................................................................10 điểm / tiết
- Không hoàn thành nhiệm vụ được phân công:................5 điểm / lần
- Không chuẩn bị bài khi đến lớp:......................................5 điểm / lần
- Không tham gia các hoạt động do trường, lớp phát động:
5 điểm / lần
- Đi học muộn không lý do hợp lý:....................................5 điểm / lần
- Tự ý thay đổi chỗ ngồi:....................................................2 điểm / lần
Người thực hiện: Võ Thị Muộn
Trang 6
“Nâng cao tinh thần đoàn kết, tính năng động sáng tạo của học sinh thông qua vai trò của giáo viên chủ nhiệm”
- Các lỗi tác phong (Đầu tóc, phù hiệu, giày, đồng phục, huy hiệu đoàn): 5
điểm / lần
- Đóng góp quỹ lớp hoặc các khoản thu khác không đúng thời hạn: 2
điểm / lần
c. Các nguyên tắc chung:
- Đôn đốc, nhắc nhở các thành viên trong lớp thực hiện tốt các yêu cầu về học
tập, rèn luyện của giáo viên bộ môn.
3. Bí thư và ban chấp hành chi đoàn:
- Chịu trách nhiệm chính trong các hoạt động phong trào do Đoàn trường phát
động.
- Đôn đốc, nhắc nhở các thành viên tuân thủ nghiêm các quy định của Đoàn
trường.
Người thực hiện: Võ Thị Muộn
Trang 7
“Nâng cao tinh thần đoàn kết, tính năng động sáng tạo của học sinh thông qua vai trò của giáo viên chủ nhiệm”
4.
5.
6.
7.
8.
- Phối hợp với lớp phó VTM tham gia tích cực các phong trào văn nghệ, báo
chí của nhà trường.
Lớp phó lao động:
- Phụ trách các hoạt động TDTT của lớp.
- Chịu trách nhiệm về lao động, trực trường, trực lớp, vệ sinh lớp học.
- Phân chia kế hoạch lao động đến các tổ trưởng khi có lịch của Ban ngoại
học tập, rèn luyện của trường, lớp.
Kế hoạch chủ nhiệm và nội dung thi đua được xây dựng trên mục đích chính
là kích thích học sinh tích cực trong việc chuẩn bị bài khi đến lớp, tích cực xây
dựng bài và tương tác trong giờ học; chuẩn mực hơn trong nề nếp, tác phong và
thực hiện hiệu quả nội qui nhà trường cũng như chất lượng học tập. Ngoài ra, giáo
Người thực hiện: Võ Thị Muộn
Trang 8
“Nâng cao tinh thần đoàn kết, tính năng động sáng tạo của học sinh thông qua vai trò của giáo viên chủ nhiệm”
viên chủ nhiệm tạo được sân chơi lành mạnh cho học sinh. Qua các trò chơi, văn
nghệ, viết văn, thuyết trình,… các em cũng có cơ hội thể hiện mình, học hỏi bạn,
tích luỹ kiến thức, rèn kĩ năng mềm – kĩ năng hoạt động đội nhóm, cách thức phân
chia công việc từng thành viên trong nhóm, ý thức trách nhiệm trong tập thể, nâng
cao sự tự tin, tạo được sự hưng phấn, vui vẻ khi đến trường – đúng nghĩa với thông
điệp “Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”. Khi các em có điều kiện cùng sinh
hoạt, vui chơi, gần gũi thì ắt sẽ có điều kiện hiểu nhau, thân thiết nhau hơn. Ngoài
ra, đây cũng là môi trường để các em thể nghiệm mình trước tập thể, sẽ giúp các
em khắc phục được tính nhút nhát, e dè, thiếu tự tin. Ở đây, giáo viên cũng có cơ
hội để thấy được khả năng, cá tính thực sự của trò mình, để hiểu và nắm bắt được
tâm lí, mong muốn, kì vọng của các em. Có vậy giáo viên chủ nhiệm mới thực sự
gần gũi, thân thiện, được các em tin yêu và chia sẻ. Đó cũng là một lợi thế khi giáo
dục học sinh.
2.2 Tổ chức thực hiện:
2.2.1 Thu thập thông tin:
Một trong những điều kiện tiên quyết có ảnh hưởng rất lớn đến bất kì ai khi
làm công tác quản lí, điều hành đó là phải biết thật tường tận đối tượng mà mình
qua sinh hoạt đầu giờ – hệ thống lại kiến thức cơ bản, sửa bài tập trên lớp, mở rộng
bài tập cùng dạng, để khắc sâu kiến thức. Sẻ chia tài liệu học tập, giới thiệu những
trang web mà bản thân tin tưởng. Động viên những học sinh yếu hơn chủ động học
hỏi phương pháp học từ bạn, khiêm tốn lắng nghe, hưởng ứng phong trào A1 cùng
tiến một cách tích cực nhất.
2.2.2.2
Hoạt động ngoại khoá:
Hoạt động ngoại khoá là những hoạt động ngoài giờ, ngoài chương trình
chính khoá nhưng có tác dụng tích cực đến việc trau dồi kiến thức, đạo đức, kĩ
năng của học sinh. Do đó, tôi luôn yêu cầu, khuyến khích học sinh tham gia đầy đủ
và tích cực hoạt động ngoại khoá của nhà trường. Ngoài ra, tôi còn chủ động tổ
chức hoạt động ngoại khoá, dã ngoại cho lớp chủ nhiệm vào ngày chủ nhật, dịp
nghỉ lễ… để học sinh có điều kiện vui chơi nhiều hơn.
Kế hoạch tổ chức hoạt động ngoại khoá, vui chơi thường được tổ chức sau khi
thi học kì, có giá trị như một phần thưởng cho lớp sau thời gian học tập căng thẳng.
Thường kế hoạch được bàn bạc và thực hiện dựa trên tinh thần chung của lớp.
Hình thức tổ chức, phương thức thực hiện cũng được bàn bạc với ban cán sự lớp,
sau khi có được sự thống nhất cao từ lực lượng nòng cốt kế hoạch sẽ được triển
khai trước tập thể. Và để có được hiệu quả cao khi thực hiện kế hoạch, một lần nữa
tôi lắng nghe và ghi nhận ý kiến từ tập thể, tìm cách lí giải ưu điểm của kế hoạch
đã dự kiến, phân tích ưu, khuyết của những ý kiến đóng góp để xây dựng kế hoạch
tối ưu. Mọi hoạt động được tổ chức đều hướng đến mục tiêu tạo nên một tập thể
gắn bó, đoàn kết, phát huy tính năng động và sáng tạo của học sinh. Do đó, tôi luôn
trân trọng những đóng góp, những sáng kiến mới từ các thành viên của tập thể.
Nhờ vậy, học sinh mạnh dạn khi đề xuất ý kiến, khi thể hiện quan điểm của mình.
Từ những hoạt động cụ thể đó, hình thành trong học sinh bản lĩnh vững vàng.
Khi thực hiện kế hoạch ngoại khoá, vui chơi, dã ngoại hầu hết mỗi thành viên
chuẩn bị sẽ thiếu chu đáo, không tạo được tâm thế vui chơi, trò chơi sẽ đơn
điệu, không phát huy tính chủ động của học sinh trong lớp, không hình
thành được thói quen tốt làm việc có kế hoạch… Để khắc phục được tình
trạng trên, tôi triển khai kế hoạch hoạt động chủ nhiệm, giao việc đến từng
đối tượng để các em chủ động được việc làm của mình. Để động viên, kích
thích sự hứng thú tôi còn biểu dương, khen thưởng các tổ thực hiện tốt, sáng
tạo, những trò chơi có tính giáo dục cao, rèn luyện được kĩ năng mềm, phát
huy sự thông minh, sáng tạo, những trò chơi đem đến niềm vui, những tiếng
cười sảng khoái, lành mạnh, rèn luyện sự khéo léo, dẻo dai,…
III.
HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:
Sau 13 năm công tác và được nhà trường tin tưởng giao chủ nhiệm lớp, tôi
từng ngày tích luỹ kinh nghiệm và nhận thức rõ vai trò của mình – ngoài là nhịp
nối đa chiều, là “bác sĩ” tâm lí, tôi còn mong muốn thực sự trở thành người thực
hiện chức năng giáo dục chuyên nghiệp nhất. Với tất cả sự nỗ lực của bản thân đối
với công tác chuyên môn nói chung và chủ nhiệm nói riêng, tôi nhận ra: chuyên
môn vững, phương pháp tốt sẽ giúp người giáo viên giảng dạy hiệu quả; trong
công tác chủ nhiệm lớp cũng cần có những phương pháp riêng để quản lí, để điều
hành và để góp phần quan trọng tạo hiệu quả giáo dục. Tôi cảm thấy hài lòng về sự
chuyển biến tích cực của tập thể lớp chủ nhiệm – lớp đoàn kết hơn, thân thiện hơn,
khống chế ngay hiện tượng chia bè, kết cánh; khắc phục được tính nhút nhát, e dè,
thiếu tự tin của một số học sinh; lớp học sôi nổi hơn, làm việc tích cực và hiệu quả
hơn khi thảo luận, tương tác nhóm, nâng cao được chất lượng giờ học; điều cơ bản
là tôi đã phát huy được sở thích, sở trường, tính năng động, sáng tạo, sự say mê
học tập của các em. Riêng tôi, tôi đã nhận được sự tin tưởng, chia sẻ, tin yêu của
các em. Hơn thế, tôi thực sự tìm được niềm vui vì từng ngày thấy học trò mình
trưởng thành xứng đáng là lực lượng kế thừa có đủ năng lực, trình độ, đạo đức và
cả sự nhạy bén để bắt kịp nhịp độ phát triển và thúc đẩy sự phát triển chung của đất
nước.
VÕ THỊ MUỘN
Người thực hiện: Võ Thị Muộn
Trang 12
“Nâng cao tinh thần đoàn kết, tính năng động sáng tạo của học sinh thông qua vai trò của giáo viên chủ nhiệm”
MỤC LỤC
NỘI DUNG
TRANG
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:.............................................................................1
II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI:...................................................1
1. Cơ sở lý luận:..................................................................................1
2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài:.................2
2.1 Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm..........................................2
2.2 Tổ chức thực hiện..............................................................9
III. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:.......................................................................11
IV. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ, KHẢ NĂNG ÁP DỤNG:........................11
V. PHỤ LỤC..................................................................................................13
Người thực hiện: Võ Thị Muộn
Trang 13