Bài 15: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
I. MỤC TIÊU
Biết vận dụng định luật II để lập công thức cho các chuyển động thành phần
của chuyển động ném ngang.
- Biết cách tổng hợp hai chuyển động thành phần để thấy được quỹ đạo
chuyển động là đường parabol.
- Viết được các phương trình của 2 chuyển động thành phần của chuyển
động ném ngang và nêu được tính chất của mỗi chuyển động thành phần đó.
- Viết được phương trình quỹ đạo của chuyển động ném ngang, các công
thức tính thời gian chuyển động và tầm ném xa.
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: Hình 15.1 SGK, bình phun nước có vòi phun nằm ngang, bố
trí TN kiểm chứng (nếu có)
2. Học sinh: Ôn lại các công thức của chuyển động thẳng biến đổi đều và sự
rơi tự do, định luật II Niu tơn, hệ tọa độ.
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định lớp
………………………………………………………………………………
…………………………
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Bài mới.
Hoạt động 1: Khảo sát chuyển động ném ngang
Hoạt động của GV Hoạt động của
Nội dung
HS
Một vật M bị ném ngang với vận tốc đầu v 0 từ độ cao h so với mặt đất. Ta
hãy khảo sát chuyển động của vật. (bỏ qua ảnh hưởng của không khí)
- Nên chọn hệ trục tọa độ như thế nào?
- Phương pháp khảo sát chuyển động: nghiên cứu chuyển động của hình
chiếu của M trên Ox, Oy (phân tích chuyển động), sau đó tổng hợp hai
chuyển động thành phần lại để có được các thông tin về chuyển động của
r
P
My
M
r
P
2. Phân tích chuyển động ném ngang.
Chuyển động ném ngang có thể phân tích thành 2 chuyển động thành phần
r
v
theo 2 trục tọa độ (gốc O tại vị trí rném, trục Ox theo hướng vận tốc đầu 0 ,
trục Oy theo hướng của trọng lực P )
3. Xác định chuyển động thành phần.
a. Các phương trình của chuyển động thành phần theo trục Ox của Mx
ax = 0; vx = v0 ; x = v0t ( 15.3 )
Mx chuyển động đều (chuyển động theo phương ngang là chuyển động
thẳng đều)
b. Các pt của chuyển động thành phần theo trục Oy của My
a y = g ; v y = gt ; x =
1 2
gt (15.6)
2
My chuyển động nhanh dần đều (chuyển động theo phương thẳng đứng là
những yếu tố nào? Có phù
hợp với hiện tượng mà em
quan sát không?
II. Xác định chuyển
động của vật
- Rút t từ phương trình 1. Dạng quỹ đạo
15.3 thay vào 15.6 SGK
Từ 15.3:
- Lập phương trình quỹ x = v t → t = x
0
g 2
v0 thay
y= 2 x
2v0
đạo:
vào 15.6 suy ra:
1
g 2
- Đường parapol
x = gt 2 =
x
2
- Một HS lên bảng vẽ.
(15.7)
Quỹ đạo của vật là
đường Parabol
- Chú ý lắng nghe tiếng 2
- Gõ búa
hòn bi chạm sàn nhà.
- Trả lời C3 (Thời gian rơi
- Các em đọc và trả lời C3 chỉ phụ thuộc vào độ cao,
(Thí nghiệm đã xác định điều không phụ thuộc vào vận
gì?)
tốc đầu)
- Các em quan sát hình 15.4.
IV. VẬN DỤNG, CỦNG CỐ
2v02
Nội dung
III. Thí nghiệm
kiểm chứng.
Thời gian chuyển
động ném ngang =
thời gian rơi tự do
(cùng h)
+ GV tóm lại nội dung chính của bài.
+ Yêu cầu HS về nhà làm các bài tập.
+ Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau.
V. RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY