Chỉång I: Khại niãûm chung vãư mạy xáy dỉûng

CHỈÅNG I: KHẠI NIÃÛM CHUNG VÃƯ MẠY XÁY DỈÛNG
1.11.1.11.1.21.1.31.1.41.1.51.1.61.1.7-

1.2-

Phán loải mạy xáy dỉûng
Täø mạy phạt lỉûc
Mạy váûn chuøn
Mạy lm âáút
Mạy gia cäng âạ
Mạy phủc vủ cäng tạc bãtäng v bãtäng cäút thẹp
Mạy gia cäú nãưn mọng
Cạc loải mạy chun dng
Ngoi cạch phán loải trãn, chụng ta cọ thãø phán loải mạy xáy
dỉûng theo ngưn âäüng lỉûc nhỉ: mạy dáùn âäüng bàòng âäüng cå âäút
trong, âäüng cå âiãûn, âäüng cå thy lỉûc. Theo cạch di chuøn: bàòng
bạnh läúp, bạnh xêch, chảy trãn âỉåìng sàõt hồûc chảy trãn s lan. Theo
phỉång phạp âiãưu khiãøn: cå khê thy lỉûc, khê nẹn, âiãûn tỉì.
Háưu hãút cạc loải mạy xáy dỉûng bao gäưm cạc bäü pháûn sau:
a. Âäüng cå
b. Củm truưn âäüng
c. Cå cáúu cäng tạc
d. Cå cáúu di chuøn
e. Cå cáúu quay
f. Hãû thäúng âiãưu khiãøn
g. Khung v bãû mạy
h. Cạc thiãút bë phủ
u cáưu chung

theo qu âảo nháút âënh ( nhỉ mạy nghiãưn sng âạ, mạy träün bã
täng, cáưn trủc).
- Hiãûu sút 70-97%
- Âäüng cå âiãûn gn nhẻ, chëu vỉåüc ti tỉång âäúi täút, thay âäøi chiãưu
quay v khåíi âäüng nhanh, giạ thnh hả, dãù tỉû âäüng hoạ, êt gáy ä
nhiãùm mäi trỉåìng.
- Hãû säú thay âäøi täúc âäü: λ =1,3
- Nhỉåüc âiãøm: khọ thay âäøi täúc âäü quay, moment khåi âäüng nh,
phi cọ ngưn v mảng lỉåïi cung cáúp âiãûn.
1.3.3- Cạc loải båm thy lỉûc
a) Båm bạnh ràng
- Lỉu lỉåüng äøn âënh, thỉåìng lm viãûc våïi säú vng quay 500 ÷
2500 vng/phụt.
- Lỉu lỉåüng: Q=2.π.Ζ.m2.b.n, cm3/phụt
Z: säú ràng ca bạnh ràng ch âäüng
m: modul àn khåïp
b: chiãưu räüng bạnh ràng, cm
n: täúc âäü quay ca bạnh ràng ch
âäüng(vng/phụt)
Hiãûu sút η = 0.65-0.85
p sút cháút lng cäng tạc p = 10 Mpa

2


Chỉång I: Khại niãûm chung vãư mạy xáy dỉûng

b) Båm pittäng
- Lỉu lỉåüng loải nhiãưu hån mäüt pittäng:
Q=0.785.d2.i.Do.n.tg(γ), cm3/phụt

1.3.4- Mạy nẹn khê
Mạy nẹn khê ch úu cung cáúp cho âäüng cå khê nẹn ca cạc thiãút bë
dng khê nẹn, âãø sån hay cung cáúp cho hãû thäúng âiãưu khiãøn mạy.
Mạy khê nẹn cạc kiãøu sau: kiãøu pittong, kiãøu roto v kiãøu vêt. Cạc loải
mạy nẹn khê thỉåìng tảo ra ạp sút 0,8-1,5 Mpa v nàng sút tåïi
10m3/giåì.
1.4- Truưn âäüng trong mạy xáy dỉûng
Truưn âäüng l mäüt kháu trung gian âãø truưn chuøn âäüng hồûc
cäng sút tỉì âäüng cå âãún cạc bäü pháûn cå cáúu cäng tạc ca mạy.
Theo cạch truưn nàng lỉåüng, truưn âäüng trong mạy xáy dỉûng
chia ra dảng: truưn âäüng cå khê, truưn âäüng thy lỉûc, truưn âäüng
âiãûn, truưn âäüng khê nẹn, v dảng häùn håüp.
1.4.1Truưn âäüng cå khê
Truưn âäüng cå khê l dảng truưn âäüng cå hc, truưn âäüng âỉåüc
thỉûc hiãûn l nhåì cå nàng.
Theo ngun l lm viãûc, truưn âäüng cå khê âỉåüc chia lm hai loải:
a) Truưn âäüng ma sạt
• Trỉûc tiãúp giỉỵa cạc bạnh ma sạt
• Giạn tiãúp nhåì âai truưn
b) Truưn âäüng àn khåïp trỉûc tiãúp
• Truưn trỉûc tiãúp bàòng bạnh ràng, bạnh vêt
• Truưn giạn tiãúp bàòng xêch
Cạc thäng säú ch úu âàûc trỉng cho bäü truưn:
N2
Hiãûu sút:
η=
N1

T säú truưn: i = n1
n2

d1

n1,n2: Säú vng quay trong mäüt phụt ca bạnh dáùn v bạnh bë
dáùn
d1,d2: Âỉåìng kênh ca bạnh ch âäüng v bạnh bë âäüng
Loải truưn âäüng ny cọ ỉu âiãøm: cáúu tảo âån gin, lm viãûc ãm cọ
kh nàng âiãưu chènh vä cáúp täúc âäü nhỉng lỉûc tạc dủng lãn äø v trủc khạ
låïn dãø gáy ra trỉåüt.
• Truưn âäüng âai:

5


Chỉång I: Khại niãûm chung vãư mạy xáy dỉûng

Cáúu tảo ch úu l bạnh âai dáùn, bạnh âai bë dáùn v mäüt vng âai
màõt càng trãn hai bạnh áúy. Nhåì ma sạt giỉỵa âai v bạnh, bạnh dáùn quay s
kẹo bạnh bë dáùn chuøn âäüng, nghéa l â thỉûc hiãûn âỉåüc viãûc truưn cäng
giỉỵa hai banh âai.
Tè säú truưn ca bäü truưn âai i=

n1
D2
=
n2
D1 (1 − ξ )

D1 v D2 : âỉåìng kênh bạnh âai
ξ: hãû säú trỉåüt, 0.5-1%
Truưn âäüng âai cọ nhỉỵng ỉu âiãøm:


Z1, Z2 : sọỳ rng cuớa baùnh rng nhoớ vaỡ baùnh rng lồùn.
Thọng sọỳ cồ baớn cuớa bọỹ truyóửn baùnh rng laỡ mọõun n khồùp. ióửu
kióỷn õó ứcaùc baùnh rng n khồùp õổồỹc vồùi nhau laỡ chuùng phaới coù cuỡng
mọõun
Mọõun n khồùp m =

pt


Pt: bổồùc rng trón voỡng troỡn chia, bũng bổồùc rng cuớa thanh

rng( dao)
Goùc n khồùp thổồỡng bũng 200
Trở sọỳ cuớa m tổỡ 0.05 õóỳn 100mm
* Truyóửn õọỹng truỷc vờch- baùnh rng: truyóửn chuyóứn õọỹng giổợa hai
truỷc cheùo nhau( thổồỡng laỡ 90o). khi truỷc vờch quay õổồỹc mọỹt voỡng thỗ baùnh
vờch quay õổồỹc sọỳ rng bũng sọỳ mọỳi ren cuớa truỷc vờch, tyớ sọỳ truyóửn cuớa bọỹ
truyóửn truỷc vờch
i=

n1
Z
= 2
n2
Z1

Z1, Z2 : sọỳ mọỳi ren cuớa truỷc vờch vaỡ sọỳ rng cuớa baùnh vờch
n1, n2: Sọỳ voỡng quay cuớa truỷc vờch vaỡ baùnh vờch, vg/ph
Caùc thọng sọỳ cuớa bọỹ truyóửn truỷc vờch laỡ bổồùc ren t( mm) vaỡ mọdun

7


Z2


Chỉång I: Khại niãûm chung vãư mạy xáy dỉûng

Lỉûc vng cho phẹp P= [p]

bo d
ke

Trong âọ:

[p] =14-35Mpa, ạp lỉûc cho phẹp åí bn lãư
bo- chiãưu di äúng làn
d- âỉåìng kênh ca chäút
ke= 1,2-3, hãû säú âiãưu kiãûn sỉí dủng
* Truưn âäüng cạp:
- Chiãưu di lm viãûc ca cạp: LC= H.a +(1,5-2,0)π( Dtg + dC)
h l chiãưu cao cáưn náng
a l bäüi sút palàng cạp
Bäüi sút palàng l tè säú giỉỵa nhạnh cạp treo váût v säú nhạnh
cạp kẻp trãn bäü pháûn kẹo( tang, xilanh thu lỉûc), hay chênh l tè säú
giỉỵa váûn täúc cún cạp trãn tang v váûn täúc náng váût a= Error!; màûc
khạc nọ chênh l säú láưn gim lỉûc cạp so våïi ti trng náng khi khäng
kãø âãún hiãûu sút ca puli, do âọ bäüi sút palàng bàòng säú nhạnh cạp
treo củm puli di âäüng.
Dtg l âỉåìng kênh tang


cao; ngỉåüc lải truưn âäüng thãø têch l sỉû thay âäøi lỉu lỉåüng ca dng khi
ạp lỉûc ca cháút lng gáưn nhỉ khäng âäøi.
Truưn âäüng thãø têch l dảng truưn âäüng hon thiãûn hån so våïi
truưn däüng thu- cå, trãn cå såí khåïp näúi thu lỉûc hay biãún täúc thu lỉûc,
cạc bäü pháûn ch úu ca bäü truưn âäüng thãø têch gäưm båm thu lỉûc, âäüng
cå thu lỉûc, cạc van phán phäúi âiãưu chènh, âỉåìng äúng dáùn dáưu cao ạp( cọ
ạp) v âỉåìng äúng dáùn dáưu ạp lỉûc tháúp(âỉåìng x, âỉåìng hụt).
Täúc âäü cáưn âáøy phủ thüc vo hỉåïng truưn dáùn dáưu.
Nãúu dáưu tỉì båm tåïi âènh pittäng thç täúc âäü cáưn âáøy
v1 =

4Q
πD 2

Lỉûc âáøy F1 =

πD 2
4

.p.η

Νãúu dáưu dáùn tåïi vng cọ cáưn âáøy thç täúc âäü ca cáưn âáøy
v2 =

4Q
π (D 2 − d 2 )

Lỉûc âáøy F2=


CHỈÅNG V

MẠY PHỦC VỦ CÄNG TẠC BÃTÄNG

Trong cäng tạc xáy dỉûng ngỉåìi ta dng mäüt khäúi lỉåüng ráút låïn häøn håüp
bãtäng vç loải váût liãûu ny cọ nhiãưu tênh ỉu viãût nhỉ âäü bãưn, m quan, kh
nàng phng chäúng chạy täút va tênh kinh tãú.
Bãtäng l häùn håüp bao gäưm, xi màng, cäút liãûu( cạt, âạ, si. ..) v nỉåïc,
cäng tạc bãtäng bao gäưm viãûc chøn bë häùn håüp bãtäng, váûn chuøn bãtäng,
âäø v âáưm bãtäng
5.1 Mạy träün bãtäng
Mạy träün bãtäng dng âãø sn xút häùn håüp bãtäng tỉì cạc thnh pháưn
â âỉåüc âënh lỉåüng theo cáúp phäúi â xạc âënh. So våïi träün bàòng tay, träün bàòng
mạy tiãút kiãûm xi màng hån, âm bo nàng sút v cháút lỉåüng cao. Âàûc trỉng
k thût ch úu ca mạy träün l dung têch sn xút Vsx ca thng träün, tỉïc
dung têch nảp váût liãûu cho mäüt m träün. Dung têch hçnh hc thỉåìng gáúp 1.5-3
láưn dung têch sn xút. Trong xáy dỉûng dng cạc loải mạy träün cọ dung têch
sn xút: 250, 500, 1000, 1200, 2400, 4500 lêt. Mạy träün gäưm cạc bäü pháûn ch
úu: thng träün, bäü pháûn cäng tạc, hãû thäúng dáùn âäüng, thiãút bë nảp v âäø
bãtäng.
Theo âiãưu kiãûn lm viãûc cọ mạy träün cäú âënh v mạy träün di âäüng, theo
chãú âäü lm viãûc cọ loải lm viãûc theo chu k v lm viãûc liãn tủc, theo phỉång
phạp träün cọ loải träün tỉû do v loải träün cỉåíng bỉïc, ngoi ra cn phán biãût
theo cạch âäø bãtäng: âäø bàòng cạch láût ụp thng, âäø bàòng mạng,
âä øbàòng cạch nghiãng thng v âäø bàòng cạch ụp thng,...

79


Chương 5. Thiết bị phục vụ công tác bê tông


82


Chương 5. Thiết bị phục vụ cơng tác bê tơng

5.3.2 Mạy båm bãtäng:
Dìun
ì g âãø váûn chuøn bãtäng cọ âäü lỉu âäüng låïn hån 12cm.Váûn chuøn
lãún cao âãún 70m, váûn chuøn âi xa khong 500m, âãø váûn chuøn xa hån cọ thãø
làõp båm näúi tiãúp.
Hiãûn nay dảng båm pittäng thy lỉûc âỉåüc sỉí dủng räüng ri våïi mäüt
pittäng hồûc hai pittäng

Nàng sút båm
Q = 60.F. S. n. Kn. Ktg (m3/h)
Trong âọ:
F- tiãút diãûn pittäng( m2)
S- hnh trçnh pittäng( m)
n- säú láưn båm trong mäüt phụt
Kn- hãû säú täøn tháút trong viãûc hụt v âáøy( Kn= 0.6-0.9)
Ktg- hãû säú sỉí dủng thåìi gian

5.4 Mạy âáưm bãtäng

83


Chương 5. Thiết bị phục vụ cơng tác bê tơng


- ỏửm baỡn: duỡng õóứ õỏửm caùc khọỳi bótọng coù dióỷn tờch rọỹng nhổ saỡn,
nóửn nhaỡ,... Bọỹ phỏỷn gỏy chỏỳn õọỹng laỡ õọỹng cồ õổồỹc õỷt trón tỏỳm theùp. Chióửu
sỏu taùc dung cuớa õỏửm khoaớng 20-25cm, thồỡi gian õỏửm taih mọỹt chọứ tổỡ 12-20s
- ỏửm thổồùc: Cỏỳu taỷo giọỳng nhổ õỏửm baỡn, nhổng baỡn sừt õổồỹc thay thóỳ
bũng mọỹt dỏửm moớng bũng sừt hay gọứ daỡi tổỡ 2-4m. ỏửm thổồùc tổồng ổùng vồùi
vióỷc õỏửm caùc cỏỳu kióỷn bótọng moớng, heỷp, daỡi,.. . thồỡi gian õỏửm taỷi mọỹt vở trờ
khoớang 30s

85


Chng 5. Thit b phc v cụng tỏc bờ tụng

Nng suỏỳt cuớa maùy õỏửm ngoaỡi
Q = (3600. F. h)/( t1+ t2)
Trong õoù: F- dióỷn tờch mỷt baỡn õỏửm( m2)
h- chióửu sỏu taùc dung (m)
t1- Thồỡi gian õỏửm taỷi mọỹt chọứ( s)
t2- Thồỡi gian di chuyóứn õỏửm(s)

86


Chỉång 4. Mạy âọng cc

CHỈÅNG IV

MẠY ÂỌNG CC

4.1 Khại niãûm chung vãư mạy âọng cc

thỉåìng khong 50 khi cáưn âọng cc xiãn. Âãø âiãưu chènh âỉåüc cọ thãø
dng tàng âå hồûc xi lanh thu lỉûc.
c) Âáưu bụa: l bäü pháûn trỉûc tiãúp gáy ra lỉûc âọng cc. Hiãûn nay cọ cạc
loải âáưu bụa: bụa råi, bụa håi nỉåïc, bụa âiãzen, bụa rung, bụa thu
lỉûc.

71


Chỉång 4. Mạy âọng cc

- Bụa råi cọ kãút cáúu âån gin, dng mäüt váût nàng náng lãn åí
mäüt âäü cao no âọ ri th xúng âãø âọng cc. Loải ny cho nàng sút
tháúp.
- Bụa håi nỉåïc cọ táưng säú giao âäüng cao, 200 âãún 300 láưn/phụt
cọ khi tåïi 500 láưn/phụt; cc âọng khäng bë våí song cọ nhỉåüc âiãøm l
thiãút bë âi theo quạ cäưng kãưnh nãn hiãûn nay êt dng.
- Bụa âiãzen, bụa rung, bụa thu lỉûc: c ba âãưu cọ ỉu âiãøm gn
nhẻ, cå âäüng, âäüc láûp, hiãûu qu âọng cc cao. Do âọ cạc loải bụa ny
hiãûn nay âang âỉåüc sỉí dủng räüng ri trong cäng tạc âọng cc.
4.2 Bụa mạy håi nỉåïc: chảy bàòng håi nỉåïc. Nọ gäưm pháưn cháưy, tỉïc
pháưn chuøn âäüng lãn xúng, tao ra lỉûc xung kêch lãn âáưu cc; pháưn
báút âäüng tỉïc v bãû bụa, âm bo hỉåïng chuøn âäüng cho pháưn cháưy;
pháưn m cc chëu trỉûc tãúp lỉûc xung kêch cu pháưn cháưy
Cọ hai loải bụa håi nỉåïc: loải bụa tạc dủng âån v tạc dủng
kẹp.

a,b- bụa håi âån âäüng; c,d) bụa håi song âäüng
1- mi cc; 2- van håi;3- pit täng báút âäüng;
4- xy lanh chy; 5- pit täng cháưy;6- xy lanh

âiãzen l dỉûa trãn ngun l lm viãûc ca âäüng cå âiãzen. Pháưn cháưy
ca bụa khi råi xúng, nẹn ẹp khäng khê trong xi lanh, âäưng thåìi lm
tàng nhiãût âäü ca khäng khê âọ âãún âäü lm bäúc chạy nhiãn liãûu. Lục
âọ nhiãn liãûu âỉåüc phun vo xy lanh v bë chạy näø, pháưn cháưy bë âáøy
tung lãn cao. Sau âọ cháưy råi xúng bàòng trng lỉåüng bn thán, âáûp
lãn âáưu cc, âäưng thåìi tiãúp tủc nẹn khäng khê.
Ỉu âiãøm:
- Trng lỉåüng chãút( pháưn xi lanh) nh
- Gn nhẻ hån bụa håi, bụa thu lỉûc, váûn chuøn dãø dng
- Tiãu êt täún nhiãn liãûu r tiãưn
Khuút âiãøm:
73


Chổồng 4. Maùy õoùng coỹc

- Nng lổồỹng hổợu ờch nhoớ
- Buùa hay bở cỏm( khọng nọứ õổồỹc)
- Tỏửn sọỳ nhaùt buùa thỏỳp( 50-70nhaùt/phuùt) nhoớ thua buùa hồi song
õọỹng
- Troỹng lổồỹng phỏửn chỏửy cuớa buùa õiózen cọỹt ọỳng 500-1000kg, coù
thóứ õoùng õổồỹc caùc loaỷi coỹc BTCT nỷng tồùi 13 tỏỳn, daỡi 25m.

Buùa õoùng coỹc õiózen
a)loaỷi hai coỹc dỏựn; b) loaỷi ọỳng dỏựn

74


Chổồng 4. Maùy õoùng coỹc

phi cọ thiãút bë nẹn âãø tảo ạp sút cho cháút lng cäng tạc. Cạc bụa
thu lỉûc cọ thãø âảt âãún nàng lỉåüng va âáûp 3.5-120 KJ v säú láưn va âáûp
50-170 láưn/phụt, khäúi lỉåüng âáưu bụa 210-7500 kg. Loải bụa ny khi
lm viãûc khäng gáy ä nhiãøm mäi trỉåìng, dãø khåíi âäüng ngay c khi
lm viãûc trãn nãưn âáút úu.
Bụa âng cc thu lỉûc cọ hai loải bụa âån âäüng v bụa song
âäüng. Trong loải âån âäüng cháút lng chè náng âáưu bụa lãn räưi cho råi
tỉû do; loải bụa song âäüng cháút lng lm c hai nhiãûm vủ: náng âáưu
bụa lãn cao v âáøy cho råi cọ gia täúc.

Så âäư bụa thu lỉûc song âäüng
1- âãú bụa;2- thán bụa;3- âáưu bụa;4- cạn pit täng;5- khoang dỉåïi pit
täng;6- pit täng;7- van mäüt chiãưu;8- van phán phäúi;
9- khoang trễn pit täng; I- äúng vo; II- äúng ra

76