ĐỀ TÀI : Môi trường sinh thái đô thị trong quá
trình
tăng trưởng kinh tế đô thị
1. Lời mở đầu:
Xây dựng và phát triển đô thị là một trong những mục tiêu quan trọng
của công cuộc công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước. Trong đó tăng
trưởng kinh tế là nhân tố có tính chất quyết định đối với sự phát triển của đô
thị. Tăng trưởng kinh tế ở đô thị sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế của cả đất
nước cùng phát triển. Quá trình công nghiệp hoá và đô thị hoá là một tất yếu
của phát triển kinh tế xã hội, song sự phát triển kinh tế ở đô thị luôn mang
theo những hậu quả xấu đến môi trường sinh thái.
Thực tế tăng trưởng kinh tế và môi trường đô thị có mối quan hệ biện
chứng, tác động qua lại và ảnh hưởng lẫn nhau. Một mặt tăng trưởng kinh tế
làm thay đổi diện mạo đô thị, tạo nên những không gian mới, môi trường
mới cho con người, mặt khác chúng làm ảnh hưởng không nhỏ, gây ô nhiễm
– suy thoái môi trường sinh thái. Trước tình hình đó, việc bảo vệ – giữ gìn
môi trường sống của con người là yêu cầu cấp bách của chiến lược phát triển
kinh tế. Bởi môi trường là nơi cung cấp cho con người nguồn sống, cung cấp
cho công cuộc công nghiệp hoá - hiện đại hoá những tiền đề – cơ sở quan
trọng để phát triển.
2. Tìm hiểu về môi trường sinh thái đô thị và tăng trưởng kinh tế đô thị
2.1 Môi trường sinh thái tự nhiên và môi trường sinh thái đô thị:
* Môi trường sinh thái tự nhiên có 3 tính năng:
+ Cung cấp cho hoạt động của con người nguồn tài nguyên vật chất
như ánh sáng, không khí, nước, đất và một khối lượng lớn tài nguyên sinh
vật và khoáng sản.
+ Làm sạch các chất phế thải trong hoạt động kinh tế của con người.
+ Cung cấp cho đời sống của con người những nguồn không khí
thoáng mát, trong lành. Đồng thời cung cấp nguồn tài nguyên vật chất để
đáp ứng nhu cầu tinh thần và nâng cao phúc lợi xã hội cho con người.
Như vậy môi trường sinh thái tự nhiên là cơ sở và điều kiện sinh tồn –
chuyên môn hoá hệ thống tổ chức và hiệu quả kinh doanh cao, chúng không
chỉ phân bố ở các ngành sản xuất vật chất và các ngành kinh doanh mà còn
bao gồm các ngành sinh hoạt xã hội như dịch vụ, du lịch, tiêng tệ, bảo vệ
môi trường, phúc lợi xã hội. Đó là tính chất khác nhau về chất của đô thị,
cũng là toàn bộ cơ sở của tăng trưởng kinh tế đô thị.
- Về nội dung vật chất, là tập hợp của cải xã hội không chỉ gồm các yếu tố
sản xuất vật chất như đất đai, tài nguyên, sức lao động, mà còn gồm các yếu
tố sinh hoạt đô thị như các laọi hàng hoá lưu động, các loại kiến trúc và các
công trình công cộng…đây là tế bào vật chất của đô thị.
* Từ những phân tích cho thấy tăng trưởng kinh tế đô thị bao gồm 3
mặt nội dung là tăng trưởng giá trị, tăng trưởng dân số và tăng trưởng vật
chất. Từ quá trình sản xuất ra các loại của cải vật chất và dịch vụ của đô thị,
thấy được rằng các ngành phi sản xuất vật chất vầ các ngành kết cấu hạ tầng
đô thị cũng có ý nghĩa quan trọng như ngành sản xuất vật chất trực tiếp.
Tính tiên tiến của quá trình tăng trưởng kinh tế đô thị không chỉ có tính hợp
lý ở tỷ lệ các yếu tố vật chất và tính hiệu quả cảu quá trình sản xuất vật chất
mà còn ở tính tiên tiến và hợp lý ở phương thức kết hợp toàn bộ các ngành
kinh tế đô thị như các ngành sản xuất vật chất với ngành kết cấu hạn tầng, sự
ăn khớp giữa các ngành kinh tế chủ đạo với toàn bộ các ngành kinh tế của đô
thị.
Các giai đoạn phát triển khác nhau, điều kiện môi trường kinh tế xã
hội khác nhau ba lọai tăng trưởng đều có ý nghĩa khác nhau đối với quá trình
tăng trưởng kinh tế đô thị.
Tăng trưởng giá trị, tăng trưởng dân số và tăng trưởng vật chất luôn
quan hệ mật thiết với nhau và tác động qua lại lẫn nhau. Các ngành kinh tế
hiện đại đều có sự dung hoà kinh tế – xã hội rõ ràng, được biểu hiện tập
trung ở sự phát triển của quá trình tổng hợp hoá, thông tin hoá, xã hội hoá
của các ngành trong đô thị.
3. Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và môi trường đô thị.
3.1 Tác động của tăng trưởng kinh tế tới môi trường đô thị.
trường nhân tạo. Trong thời điểm với sự suy giảm của các nguồn năng
lượng, con người đã tạo ra những nguồn năng lượng mới nhờ vào trí tuệ và
những thành tựu kinh tế đạt được.
- Một đô thị phát triển đòi hỏi một không gian sống – một môi trường
sinh thái trong lành, có thể cung cấp cho con người những nguồn năng lượng
sống thích hợp. Muốn vậy công cuộc xây dựng và phát triển đô thị không
nằm ngoài những thay đổi và cải thiện môi trường tự nhiên – môi trường xã
hội ở đô thị theo hướng tích cực.