Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời nói đầu
Việt Nam có bờ biển dài trên 3.000km, là điều kiện hết sức thuận lợi
để phát triển hàng hải. Đây là công nghệ đem lại những hiệu quả to lớn mà
nhiều nớc đã sử dụng nh ngành mũi nhọn để đi lên công nghiệp hoá - hiện
đại hoá. Vậy, sau dầu khí, dệt may, tin học - điện tử... tại sao chúng ta lại
không chọn hàng hải là ngành phát triển mũi nhọn trong tơng lai !?
Để trả lời đợc câu hỏi trên, cần phải có sự nỗ lực chung của toàn
ngành, cũng nh sự hỗ trợ của nhà nớc. Trong khuôn khổ bài viết này, em
xin trình bày về vấn đề : Container hoá trong vận tải biển ở Việt Nam.
Container hoá trong vận tải biển đợc coi là xu hớng chung của vận tải biển
quốc tế trong giai đoạn hiện nay và trong những năm tới. Vì vậy, đánh giá
thực trạng, tìm ra nguyên nhân và đề ra các yêu cầu, giải pháp cho quá
trình phát triển của Container hoá trong vận tải biển ở nớc ta là nội dung
chính mà bài viết đa ra nhằm góp phần tạo động lực phát triển cho ngành
hàng hải Việt Nam.
Thông qua bài viết, em xin đợc chân thành cảm ơn sự chỉ bảo, hớng
dẫn nhiệt tình của thầy giáo: PGS.TS Hoàng Đức Thân và các thầy, cô giáo
trong khoa Thơng mại.
Chắc chắn nội dung bài viết còn nhiều khiếm khuyết, sai sót. Vì vậy,
em rất mong tiếp tục có đợc sự hớng dẫn của các thày, cô giáo để bài viết
đợc hoàn thiện hơn.
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
A> Phần I : lý luận chung về quá trình
Container hoá trong vận tải biển
< I > Sự cần thiết và hiệu quả của vận tải bằng
container
1> Sự cần thiết của vận tải bằng Container
Lịch sử đã chứng minh rằng những cuộc cách mạng khoa học - kỹ
thuật diễn ra trong đời sống của loài ngời đều đợc phản ánh trong các
- Quá trình đơn vị hàng hoá diễn ra từ thấp đến cao, từ đơn giản hoá
đên phức tạp. Hình thức đơn giản nhất là tạo ra những kiện hàng hoá nhỏ
bằng cách dùng các loại bao bì thông thờng nh: hòm đựng che, cà phê bằng
gỗ ván ép, giấy cứng; kiện bông ép chặt bọc vải; phuy gỗ, phuy sắt đựng
xăng, dầu...
- Phơng phát thứ hai là dùng Pallet, tạm dịch là khay hàng để tạo ra
một đơn vị hàng hoá lớn hơn trong vận tải. Pallet là một công cụ để kết hợp
nhiều kiện hàng nhỏ thành một kiện hàng lớn nhằm mục đích làm thuận
tiện cho việc xép, dỡ, bảo quản và chuyên cở hàng hoá. Dùng Pallet và
chuyên chở hàng hoá đã tạo điều kiện hạ giá thành vận tải nhiều hơn so với
phơng pháp bao gói thông thờng.
- Phơng pháp thứ ba tạo ra đơn vị hàng hoá trong vận tải là dùng
Container. Container cùng với hàng hoá xếp trong đó tạo thành một đơn vị
hàng hoá lớn trong quá trình vận tải. Đó là một phơng pháp đơn vị hàng
hoá hoàn thiện nhất và mang lại hiệu quả kinh tế cao trong vận tải nội
địa, cũng nh trong vận tải quốc tế.
- Vậy, bản chất của Container hàng hoá là việc chuyên chở, xếp, dỡ
và bảo quản hàng hoá trong suốt quá trình vận tải bằng một dụng cụ vận tải
đặc biệt, đó là Container, có kích thớc tiêu chuẩn, dùng đợc nhiều lần và
sức trở lớn. Nó là một biểu hiện tiến bộ của quá trình đơn vị hàng hoá
nhằm nâng cao chất lợng phục vụ của chuyên chở hàng hoá.
2) Hiệu quả của vận tải hàng hoá bằng Container
Container hoá trong vận tải quốc tế là một cuộc cách mạng. Kinh
nghiệm thực tế của nhiều nớc có hệ thống vận tải Container phát triển đã
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
chứng minh tính u việt của nó so với phơng pháp chuyển hàng hoá bằng
bao gói thông thờng hay dùng Pallet. Để đánh giá hiệu quả kinh tế của
chuyên chở hàng hoá bằng Container, có thể nhìn nhận từ nhiều góc độ
khác nhau :
chuyên chở hàng hoá bằng Container thấp hơn nhiều so với giá cớc chuyên
chở hàng hoá bao gói.
- Giảm chi phí bao bì của hàng hoá, bằng cách : tiết kiệm nguyên liệu,
sức lao động trong sản xuất bao bì, thay thế bằng những nguyên liệu nhẹ rẻ
tiền, có thể dùng lại bao bì nhiều lần.
- Hàng hoá đợc chuyên chở an toàn hơn nhiều. Chuyên chở hàng hoá
bằng Container giảm đợc 30% hao hụt, mất mát, h hỏng của hàng hóa so
với chuyên chở hàng hoá bao gói thông thờng.
- Chuyên chở Container rút ngắn thời gian hàng hoá nằm trong quá
trình vận tải. Rút ngắn thời gian lu thông của hàng hoá làm cho đồng vốn
quay vòng nhanh.
- Ngoài ra, ngời chủ hàng có thể sử dụng Container làm kho tạm, phí
bảo hiểm bằng Container thấp, giảm bớt số lợng hàng dự trữ trong kho...
3) ý nghĩa và xu h ớng vận tải bằng Container :
Phơng thức vận tải Container đã có sức sống qua hai thập kỷ và phát
triển rộng rãi trên toàn thế giới, vì nó tiết kiệm thời gian, chi phí vận
chuyển,... Nhiều nớc nhanh chóng xây dựng các cảng biển đón nhận tàu
Container hiện đại, cũng nh phát triển đội tàu này. Hiện nay, nớc ta đang ở
giai đoạn đầu của quá trình Container hoá. Ngoại thơng nớc ta đã và đang
sử dụng Container và việc chuyên chở hàng hoá xuất nhập khâu bằng đờng
biển. Trớc yêu cầu của tiến bộ khoa học - kỹ thuật trong vận tải quốc tế và
đòi hỏi của khách hàng nớc ngoài, chắc chắn Container hoá của nớc ta sẽ
phát triển. Ngoại thơng đóng một vai trò không nhỏ trong quá trình
Container hoá của nớc ta.
Trớc mắt, những hiệu quả kinh tế của Container hoá cha phát huy đầy
đủ và mạnh mẽ trong chuyên chở hàng hoá xuất nhập khẩu của nớc ta.
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Cùng với quá trĩnh phát triển của Container hoá, hiệu quả kinh tế của nó
ngày càng đợc thể hiện rõ. Điều đó sẽ mang lại cho các chủ hàng nói
3
.
Từ định nghĩa trên ta thấy Container không phải là một laọi bao bì vân
jtaỉo thông thờng, cũng không phải là công cụ vận tải mà nó chỉ là một
dụng cụ vận tải luôn gắn liền với công cụ vận tải chính. Container là tơng
đối thuê mớn trên thỉtờng vân tải.
1.2) Công cụ vận tải Container
Chuyên chở Container đòi hởi phải có những công cụ vận tải đặc biệt.
Công cụ vận tải ở mỗi phơng thức vận tải có những đặc điểm kinh tế - ký
thuật khác nhau. ở đây chúng ta chỉ đi xâu nghiên cứu về công cụ vận tải
Container trong vận tải đờng biển.
Công cụ vận tải Container trong vận tải đờng biển là tàu trở Container.
Trong thực tế chuyên chở, chúng ta thờng gặp các loại tàu Container chủ
yếu sau :
- Tàu bán Container : Là tàu chuyên chở hàng hoá bao gói thông th-
ờng, vừa có thể chuyên chở một số Container nhất định.
- Tàu Container kiểu tổ ong : Là tàu có cấu tạo nhiều hầm giống nh tổ
ong để chac Container.
- Tàu Container kiểu LO - LO : Là tàu chuyên dụng để chuyên chở
Container. Phơng pháp xếp, dỡ Container lên xuống tàu bằng cần cẩu của
tàu hoặc của cảng theo chiều thẳng đứng tức là nâng lên đặt xuống.
- Tàu Container kiểu RO - RO : Là tàu có cấu tạo nhiều Boong có hệ
thống cầu dẫn nghiêng: phơng pháp xếp dỡ Container lên xuống bằng máy
kéo và giá xe Container theo chiều nằm ngang thông qua hệ thống cửa ở
mũi tàu, mạn tàu hay đuôi tàu.
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Tàu Containẻ kiểu LASH : Là tàu chở một số sà lan, mỗi sà lan có
trọng tải trung bình 300 - 1.000 tấn. Sà lan có thể chở các loạ hàng hoá
thông thờng hoặc Container.
có hàng và Container rỗng, thờng đợc bố trí giáp với bến Container.
- Container Freight Station : Là nơi phục vụ cho việc gửi hàng lẻ
bằng Container. Tại đây tiến hành nhận hàng để xếp và Container và tiếp
tục chuyên chở, hoặc dỡ hàng ra khỏi Container để giao cho ngời nhận
hàng.
2) Nghiệp vụ chuyên chở hàng hoá bằng Container
2.1) Ph ơng pháp gửi hàng bằng Container
2.1.1) Ph ơng pháp gửi hàng nguyên Container FCL/FCL ( Full
Container Load )
Khi gửi hàng có khối lợng hàng hoá lớn và đồng nhất đủ chứa đầy
một hoặc nhiều Container thì áp dụng phơng pháp FCL/FCL.
Theo phơng pháp này, trách nhiệm của các bên tham gia đợc phân
định nh sau :
* Đối với ngời gửi hàng (Shipper) :
- Chịu chi phí yêu cầu ngời chuyên chở cung cấp Container rỗng hoặc
đa về kho của mình để đóng hàng
- Đóng hàng vào Container đúng yêu cầu kỹ thuật để đảm bảo an toàn
cho hàng hoá và bản thân Container trong quá trình chuyên chở.
- Mời hải quan đến là thủ tục kiểm tra và liêm phong, kẹp chì từng
Container
- Vận chuyển Container đã đóng từ kho của mình đến Container
Yard hoặc Terminal của cảng theo sự hớng dẫn của ngời chuyên chở và tại
đó giao cho ngời chuyên chở.
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
* Đối với ngời chuyên chở (Carrier) :
- Nhận Container có hàng tại CY hoặc Terminal của cảng đã đợc qui
định. Kể từ đó ngời chuyên chở có trách nhiệm bảo quản, vận chuyển
Container đến nơi qui định và giao cho ngời nhận hàng trong điều kiệm
liêm phong, kẹp chì.
ơng thức FCL/FCL
2.1.3) Ph ơng pháp gửi hàng bằng Container kết hợp ( FCL/LCL -
LCL/FCL )
Tuỳ theo điều kiện cụ thể, ngời chủ hàng (hoặc ngời giao nhận) có thể
thoả thuận với ngời chuyên chở áp dụng phơng pháp gửi hàng kết hợp nh:
FCL/LCL hoặc LCL/FCL. Đó là phơng pháp kết hợp giữa hai phơng pháp
gửi hàng chính ở trên. Do đó, trách nhiệm của ngời chủ hàng và ngời
chuyên chở cũng thay đổi cho phù hợp.
2.2) Giá c ớc và chi phí chuyên chở hàng hoá bằng Container
Giá cớc chuyên chở hàng hoá bằng Container có đặc điểm là :
- Thấp hơn so với giá cớc chở hàng hoá bằng bao gói thông thờng,
nhằm mục đích khuyến khích khách hàng sử dụng phơng pháp chuyên chở
mới này.
- Giá cớc thờng đợc tính gộp toàn bộ các loại chi phí trong suốt quá
trình chuyên chở từ kho đến kho.
- Các bảng giá cớc thờng đợc xây dựng theo xu hớng đơn giản hoá,
tạo điều kiện dễ dàng cho việc tính toán tiền cớc.
Chi phí chuyên chở hàng hoá xếp trong Container thờng bao gồm các
khoản sau :
- Cớc phí chuyên chở Container trên chặng đờng vận tải chính và trên
đờng vận tải phụ
- Chi phí xếp, dỡ Container ở các điểm vận tải
11