Đ
Đ
ề
ềá
á
n
nk
k
i
i
n
n
h
ht
t
ế
ết
t
h
ngành, cũng nh sự hỗ trợ của nhà nớc. Trong khuôn khổ bài viết này, em
xin trình bày về vấn đề : Container hoá trong vận tải biển ở Việt Nam.
Container hoá trong vận tải biển đợc coi là xu hớng chung của vận tải
biển quốc tế trong giai đoạn hiện nay và trong những năm tới. Vì vậy, đánh
giá thực trạng, tìm ra nguyên nhân và đề ra các yêu cầu, giải pháp cho quá
trình phát triển của Container hoá trong vận tải biển ở nớc ta là nội dung
chính mà bài viết đa ra nhằm góp phần tạo động lực phát triển cho ngành
hàng hải Việt Nam.
Thông qua bài viết, em xin đợc chân thành cảm ơn sự chỉ bảo, hớng
dẫn nhiệt tình của thầy giáo: PGS.TS Hoàng Đức Thân và các thầy, cô giáo
trong khoa Thơng mại.
Chắc chắn nội dung bài viết còn nhiều khiếm khuyết, sai sót. Vì vậy,
em rất mong tiếp tục có đợc sự hớng dẫn của các thày, cô giáo để bài
viết đợc hoàn thiện hơn.
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Đ
Đ
ề
ềá
á
n
nk
k
i
ạ
i
i
A> Phần I : lý luận chung về quá trình
Container hoá trong vận tải biển
< I > Sự cần thiết và hiệu quả của vận tải bằng
container
1> Sự cần thiết của vận tải bằng Container
Lịch sử đã chứng minh rằng những cuộc cách mạng khoa học - kỹ
thuật diễn ra trong đời sống của loài ngời đều đợc phản ánh trong các
ngành vận tải. Cho đến nay, đã có ba cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật
diễn ra trong ngành giao thông vận tải. Cuộc cách mạng khoa học - kỹ
thuật lần thứ I đã diễn ra và đầu thế kỷ XIX. đặc trng của cuộc cách mạng
này là áp dụng máy hơi nớc vào công cụ vận tải. Việc áp dụng động cơ
đốt trong và động cơ điện vào ngành giao thông ở cuối thế kỷ XIX đợc
coi là cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật lần II. Từ những năm 60 của thế
kỷ XX đã bắt đầu áp dụng một dụng cụ vận tải đặc biệt, đợc gọi là
Container vào việc chuyên chở hàng hoá. Sử dụng rộng rãi Container vào
chuyên chở hàng hoá đã làm thay đổi sâu sắc về nhiều mặt, không những
trong bản thân ngành giao thông vận tải mà cả trong các ngành kinh tế
khác có nhu câù chuyên chở hàng hoá. Phơng pháp chuyên trở hàng hoá
bằng Container mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội rất lớn. Chính vì vậy,
ngời ta coi Container hàng hoá là đặc trng của cuộc cách mạng khoa học
- kỹ thuật lần thứ III trong ngành giao thông vận tải.
Nguyên nhân ra đời của Container hàng hoá là gì ? Nh chúng ta đều
biết, vận tải hay nói đúng hơn hà quá trình vận tải luôn luôn đợc cải tiến
t
t
ế
ết
t
h
h
ơ
ơ
n
n
g
gm
m
ạ
ạ
i
i
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Đ
Đ
ề
ềá
á
n
nk
k
i
i
n
n
h
ht
t
ế
ết
- Tạo điều kiện hiện đại hoá cơ sở vật chất kỹ thuật của hệ thống vận
tải trong mỗi nớc cũng nh trong phạm vi toàn thế giới.
- Góp phần tăng năng xuất lao động xã hội, nâng cao chất lợng phục
vụ của ngành vận tải, thoả mãn nhu cầu chuyên chở ngày càng tăng của xã
hội.
2.2) Đối với ngời chuyên chở hàng hoá
Hiệu quả kinh tế của chuyên trở hàng hoá bằng Container đợc thể
hiện rõ nhất là do :
- áp dụng Container vào chuyên chở hàng hoá là biện pháp hàng đầu
để giảm giá thành vận tải . Theo tính toán, giá thành chuyên chở bằng
Container thấp hơn 30-40% so với giá thành chuyên chở hàng hoá bao gói
thông thờng.
- Sử dụng tốt nhất thời gian khai thác các công cụ vận tải. Một chiếc
tàu Container có thể thay thế khoảng 4 - 8 chiếc tàu chở thông thờng, tuỳ
theo từng tuyến đờng vận chuyển.
- Có điều kiện cơ giới hoá toàn bộ khâu xếp, dỡ ở cảng, ga, trạm
Container.
- Chuyên chở hàng hoá bằng Container là phơng pháp an toàn nhất.
Do đó, ngời chuyên chở giảm nhẹ đợc trách nhiệm đối với tổn thất hàng
hoá và đỡ phải giải quyết khâu khiếu lại bồi thờng tổn thất đối với nhiều
chủ hàng.
2.3) Đối với ngời chủ hàng (Ngời gửi hàng và ngời chủ hàng)
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Đ
Đ
ề
ềá
n
g
gm
m
ạ
ạ
i
i
Là những ngời đợc hởng hiệu quả kinh tế của chuyên chở
Container nhiều nhất. Hiệu quả này đợc thể hiện ở các mặt chủ yếu sau :
- Giảm chi phí vận tải, trớc hết là giảm chi phí thực tế. Hiện nay,
cớc chuyên chở hàng hoá bằng Container thấp hơn nhiều so với giá cớc
chuyên chở hàng hoá bao gói.
- Giảm chi phí bao bì của hàng hoá, bằng cách : tiết kiệm nguyên liệu,
sức lao động trong sản xuất bao bì, thay thế bằng những nguyên liệu nhẹ rẻ
tiền, có thể dùng lại bao bì nhiều lần.
- Hàng hoá đợc chuyên chở an toàn hơn nhiều. Chuyên chở hàng hoá
bằng Container giảm đợc 30% hao hụt, mất mát, h hỏng của hàng hóa so
với chuyên chở hàng hoá bao gói thông thờng.
- Chuyên chở Container rút ngắn thời gian hàng hoá nằm trong quá
trình vận tải. Rút ngắn thời gian lu thông của hàng hoá làm cho đồng vốn
quay vòng nhanh.
- Ngoài ra, ngời chủ hàng có thể sử dụng Container làm kho tạm, phí
i
i
n
n
h
ht
t
ế
ết
t
h
h
ơ
ơ
n
n
g
gm
m
nhiều phơng thức vận tải mà không phải xếp, dỡ hàng hoá ở dọc đờng.
- Có thiết bị riêng để thuận tiện cho việc sắp xếp và thay đổi từ công
cụ vận tải nay sang công cụ vận tải khác.
- Có cấu tạo đặc biệt để thuận tiện cho việc sắp xếp hàng hoá vào và
dỡ hàng hoá ra khỏi Container và bảo quản, sắp xếp hàng hoá trong
Container.
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Đ
Đ
ề
ềá
á
n
nk
k
i
i
n
n
h
ht
3
.
Từ định nghĩa trên ta thấy Container không phải là một laọi bao bì vân
jtaỉo thông thờng, cũng không phải là công cụ vận tải mà nó chỉ là một
dụng cụ vận tải luôn gắn liền với công cụ vận tải chính. Container là tơng
đối thuê mớn trên thỉtờng vân tải.
1.2) Công cụ vận tải Container
Chuyên chở Container đòi hởi phải có những công cụ vận tải đặc biệt.
Công cụ vận tải ở mỗi phơng thức vận tải có những đặc điểm kinh tế - ký
thuật khác nhau. ở đây chúng ta chỉ đi xâu nghiên cứu về công cụ vận tải
Container trong vận tải đờng biển.
Công cụ vận tải Container trong vận tải đờng biển là tàu trở
Container. Trong thực tế chuyên chở, chúng ta thờng gặp các loại tàu
Container chủ yếu sau :
- Tàu bán Container : Là tàu chuyên chở hàng hoá bao gói thông
thờng, vừa có thể chuyên chở một số Container nhất định.
- Tàu Container kiểu tổ ong : Là tàu có cấu tạo nhiều hầm giống nh
tổ ong để chac Container.
- Tàu Container kiểu LO - LO : Là tàu chuyên dụng để chuyên chở
Container. Phơng pháp xếp, dỡ Container lên xuống tàu bằng cần cẩu của
tàu hoặc của cảng theo chiều thẳng đứng tức là nâng lên đặt xuống.
- Tàu Container kiểu RO - RO : Là tàu có cấu tạo nhiều Boong có hệ
thống cầu dẫn nghiêng: phơng pháp xếp dỡ Container lên xuống bằng
máy kéo và giá xe Container theo chiều nằm ngang thông qua hệ thống cửa
ở mũi tàu, mạn tàu hay đuôi tàu.
- Tàu Containẻ kiểu LASH : Là tàu chở một số sà lan, mỗi sà lan có
trọng tải trung bình 300 - 1.000 tấn. Sà lan có thể chở các loạ hàng hoá
thông thờng hoặc Container.
t
h
h
ơ
ơ
n
n
g
gm
m
ạ
ạ
i
i
1.3) Công cụ xếp, dỡ Container
Quy trình kỹ thuật xếp, dỡ Container lên xuống công cụ vận tải hoặc ở
các kho bãi khác hẳn quy trình xếp, dỡ hàng hoá thông thờng. Container
có kích thớc, trọng lợng lớn đòi hỏi phải có những công cụ xếp, dỡ
chuyên dụng. Căn cứ vào công dụng, có thể phân thành ba nhóm :
- Công cụ xếp, dỡ phục vụ việc xếp, dỡ container lên xuống công cụ
vận tải nh : Các loại cần cẩu Container cỡ lớn.
á
á
n
nk
k
i
i
n
n
h
ht
t
ế
ết
t
h
h
ơ
ơ
- Chịu chi phí yêu cầu ngời chuyên chở cung cấp Container rỗng
hoặc đa về kho của mình để đóng hàng
- Đóng hàng vào Container đúng yêu cầu kỹ thuật để đảm bảo an toàn
cho hàng hoá và bản thân Container trong quá trình chuyên chở.
- Mời hải quan đến là thủ tục kiểm tra và liêm phong, kẹp chì từng
Container
- Vận chuyển Container đã đóng từ kho của mình đến Container
Yard hoặc Terminal của cảng theo sự hớng dẫn của ngời chuyên chở và
tại đó giao cho ngời chuyên chở.
* Đối với ngời chuyên chở (Carrier) :
- Nhận Container có hàng tại CY hoặc Terminal của cảng đã đợc qui
định. Kể từ đó ngời chuyên chở có trách nhiệm bảo quản, vận chuyển
Container đến nơi qui định và giao cho ngời nhận hàng trong điều kiệm
liêm phong, kẹp chì.
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Đ
Đ
ề
ềá
á
n
nk
k
i
ạ
i
i
- Xếp và dỡ Container có hàng lên, xuống công cụ vận tải kể cả chi
phí vận chuyển Container từ CY hoặc Terminal ra cầu cảng
- Cung cấp Container rỗng trong điều kiện kỹ thuật tốt cho ngời gửi
hàng (nếu có).
* Đối với ngời nhận hàng (Consignec)
- Làm thủ tục hải quan để nhận hàng.
- Nhận Container có hàng từ ngời chuyên chở từ CY hoặc Terminal
của cảng qui định, trong điều kiện liêm phong, kẹp chì.
- Chuyên chở Container từ CY hoặc Terminal của cảng về kho riêng;
dỡ hàng ra khỏi Container và nhanh chóng hoàn trả Container rỗng cho
ngời chuyên chở hoặc cho ngời đã cho thuê Container.
Đặc điểm của phơng pháp FCL/FCL là : trách nhiệm củangời chủ
hàng nặng nề hơn so với ngời chuyên chở; giao nhận hàng hoá giữa các
ben theo nguyên tắc kẹp chì, liêm phong, đạt hiệu quả cao trong việc tổ
chức vận tải đa phơng thức.
2.1.2) Phơng pháp gửi hàng lẻ bằng Container LCL/LCL
Phơng pháp gửi hàng có khối lợng hàng hoá nhỏ, không đủ xếp đầy
một Container, thì áp dụng phơng pháp LCL/LCL.
Trong phơng pháp gửi hàng lẻ bằng Container, trách nhiệm của
ngời chủ hàng nhẹ nhàng hơn. Thực chất nó cũng nh cách gửi hàng bao
gói thông thờng trớc đây. Ngời chủ mang hàng đến các CFS giao cho
ngời chuyên chở. Tại đó, ngời chuyên chở nhận hàng hoá, sau đó đóng
hàng vào Container và chuyên chở tới nơi qui định và giao hàng trực tiếp