Đề án kinh tế th
Đề án kinh tế th
ơng mại
ơng mại
Lời nói đầu
Việt Nam có bờ biển dài trên 3.000km, là điều kiện hết sức thuận lợi
để phát triển hàng hải. Đây là công nghệ đem lại những hiệu quả to lớn mà
nhiều nớc đã sử dụng nh ngành mũi nhọn để đi lên công nghiệp hoá - hiện
đại hoá. Vậy, sau dầu khí, dệt may, tin học - điện tử... tại sao chúng ta lại
không chọn hàng hải là ngành phát triển mũi nhọn trong tơng lai !?
Để trả lời đợc câu hỏi trên, cần phải có sự nỗ lực chung của toàn
ngành, cũng nh sự hỗ trợ của nhà nớc. Trong khuôn khổ bài viết này, em
xin trình bày về vấn đề : Container hoá trong vận tải biển ở Việt Nam.
Container hoá trong vận tải biển đợc coi là xu hớng chung của vận tải biển
quốc tế trong giai đoạn hiện nay và trong những năm tới. Vì vậy, đánh giá
thực trạng, tìm ra nguyên nhân và đề ra các yêu cầu, giải pháp cho quá
trình phát triển của Container hoá trong vận tải biển ở nớc ta là nội dung
chính mà bài viết đa ra nhằm góp phần tạo động lực phát triển cho ngành
hàng hải Việt Nam.
Thông qua bài viết, em xin đợc chân thành cảm ơn sự chỉ bảo, hớng
dẫn nhiệt tình của thầy giáo: PGS.TS Hoàng Đức Thân và các thầy, cô giáo
trong khoa Thơng mại.
Chắc chắn nội dung bài viết còn nhiều khiếm khuyết, sai sót. Vì vậy,
em rất mong tiếp tục có đợc sự hớng dẫn của các thày, cô giáo để bài viết
đợc hoàn thiện hơn.
Đề án kinh tế th
Đề án kinh tế th
ơng mại
ơng mại
A> Phần I : lý luận chung về quá trình
Container hoá trong vận tải biển

ơng mại
ơng mại
gian đỗ ở các điểm vận tải. Yếu tố cơ bản nhất để giảm thời gian xếp, dỡ là
tăng cờng cơ giới hoá khâu xếp, dỡ các điểm vận tải. Một biện pháp quan
trọng để giải quyết đợc cơ giới hoá toàn bộ các khâu xếp, dỡ hàng hoá là
tạo ra các kiện hàng hoá lớn thích hợp và đợc tiêu chuẩn hoá nhất định.
Biện pháp này trong vận tải đợc gọi là đơn vị hàng hoá (Unitization).
- Quá trình đơn vị hàng hoá diễn ra từ thấp đến cao, từ đơn giản hoá
đên phức tạp. Hình thức đơn giản nhất là tạo ra những kiện hàng hoá nhỏ
bằng cách dùng các loại bao bì thông thờng nh: hòm đựng che, cà phê bằng
gỗ ván ép, giấy cứng; kiện bông ép chặt bọc vải; phuy gỗ, phuy sắt đựng
xăng, dầu...
- Phơng phát thứ hai là dùng Pallet, tạm dịch là khay hàng để tạo ra
một đơn vị hàng hoá lớn hơn trong vận tải. Pallet là một công cụ để kết hợp
nhiều kiện hàng nhỏ thành một kiện hàng lớn nhằm mục đích làm thuận
tiện cho việc xép, dỡ, bảo quản và chuyên cở hàng hoá. Dùng Pallet và
chuyên chở hàng hoá đã tạo điều kiện hạ giá thành vận tải nhiều hơn so với
phơng pháp bao gói thông thờng.
- Phơng pháp thứ ba tạo ra đơn vị hàng hoá trong vận tải là dùng
Container. Container cùng với hàng hoá xếp trong đó tạo thành một đơn vị
hàng hoá lớn trong quá trình vận tải. Đó là một phơng pháp đơn vị hàng
hoá hoàn thiện nhất và mang lại hiệu quả kinh tế cao trong vận tải nội
địa, cũng nh trong vận tải quốc tế.
- Vậy, bản chất của Container hàng hoá là việc chuyên chở, xếp, dỡ
và bảo quản hàng hoá trong suốt quá trình vận tải bằng một dụng cụ vận tải
đặc biệt, đó là Container, có kích thớc tiêu chuẩn, dùng đợc nhiều lần và
sức trở lớn. Nó là một biểu hiện tiến bộ của quá trình đơn vị hàng hoá
nhằm nâng cao chất lợng phục vụ của chuyên chở hàng hoá.
2) Hiệu quả của vận tải hàng hoá bằng Container
Container hoá trong vận tải quốc tế là một cuộc cách mạng. Kinh

Do đó, ngời chuyên chở giảm nhẹ đợc trách nhiệm đối với tổn thất hàng
hoá và đỡ phải giải quyết khâu khiếu lại bồi thờng tổn thất đối với nhiều
chủ hàng.
2.3) Đối với ng ời chủ hàng (Ng ời gửi hàng và ng ời chủ hàng)
Đề án kinh tế th
Đề án kinh tế th
ơng mại
ơng mại
Là những ngời đợc hởng hiệu quả kinh tế của chuyên chở Container
nhiều nhất. Hiệu quả này đợc thể hiện ở các mặt chủ yếu sau :
- Giảm chi phí vận tải, trớc hết là giảm chi phí thực tế. Hiện nay, cớc
chuyên chở hàng hoá bằng Container thấp hơn nhiều so với giá cớc chuyên
chở hàng hoá bao gói.
- Giảm chi phí bao bì của hàng hoá, bằng cách : tiết kiệm nguyên liệu,
sức lao động trong sản xuất bao bì, thay thế bằng những nguyên liệu nhẹ rẻ
tiền, có thể dùng lại bao bì nhiều lần.
- Hàng hoá đợc chuyên chở an toàn hơn nhiều. Chuyên chở hàng hoá
bằng Container giảm đợc 30% hao hụt, mất mát, h hỏng của hàng hóa so
với chuyên chở hàng hoá bao gói thông thờng.
- Chuyên chở Container rút ngắn thời gian hàng hoá nằm trong quá
trình vận tải. Rút ngắn thời gian lu thông của hàng hoá làm cho đồng vốn
quay vòng nhanh.
- Ngoài ra, ngời chủ hàng có thể sử dụng Container làm kho tạm, phí
bảo hiểm bằng Container thấp, giảm bớt số lợng hàng dự trữ trong kho...
3) ý nghĩa và xu h ớng vận tải bằng Container :
Phơng thức vận tải Container đã có sức sống qua hai thập kỷ và phát
triển rộng rãi trên toàn thế giới, vì nó tiết kiệm thời gian, chi phí vận
chuyển,... Nhiều nớc nhanh chóng xây dựng các cảng biển đón nhận tàu
Container hiện đại, cũng nh phát triển đội tàu này. Hiện nay, nớc ta đang ở
giai đoạn đầu của quá trình Container hoá. Ngoại thơng nớc ta đã và đang

Container của uỷ ban kỹ thuật ISO đa ra, tháng 6 năm 1964. Theo định
nghĩa này, Container là một dụng cụ vận tải có những đặ điẻm sau :
- Có hình dáng cố định và bền chắc để sử dụng nhiều lần.
- Có cấu tạo đặc biệt để thuận tiện cho việc chuyên trở bằng một hay
nhiều phơng thức vận tải mà không phải xếp, dỡ hàng hoá ở dọc đờng.
- Có thiết bị riêng để thuận tiện cho việc sắp xếp và thay đổi từ công
cụ vận tải nay sang công cụ vận tải khác.
- Có cấu tạo đặc biệt để thuận tiện cho việc sắp xếp hàng hoá vào và
dỡ hàng hoá ra khỏi Container và bảo quản, sắp xếp hàng hoá trong
Container.
Đề án kinh tế th
Đề án kinh tế th
ơng mại
ơng mại
- Có dung tích hàng hoá không ít hơn 1m
3
.
Từ định nghĩa trên ta thấy Container không phải là một laọi bao bì vân
jtaỉo thông thờng, cũng không phải là công cụ vận tải mà nó chỉ là một
dụng cụ vận tải luôn gắn liền với công cụ vận tải chính. Container là tơng
đối thuê mớn trên thỉtờng vân tải.
1.2) Công cụ vận tải Container
Chuyên chở Container đòi hởi phải có những công cụ vận tải đặc biệt.
Công cụ vận tải ở mỗi phơng thức vận tải có những đặc điểm kinh tế - ký
thuật khác nhau. ở đây chúng ta chỉ đi xâu nghiên cứu về công cụ vận tải
Container trong vận tải đờng biển.
Công cụ vận tải Container trong vận tải đờng biển là tàu trở Container.
Trong thực tế chuyên chở, chúng ta thờng gặp các loại tàu Container chủ
yếu sau :
- Tàu bán Container : Là tàu chuyên chở hàng hoá bao gói thông th-

cảng biển, trạm đờng bộ. Trong vận tải đờng sắt hình thành các ga
Container. Ga Container đợc bố trí ở các trung tâm kinh tế lớn. Nó đòi hỏi
phải có diện tích rộng và có các thiết bị chuyên dùng để xêp, dỡ, sắp đặt
Container. Còn trong vận tải đờng bộ (Ô tô) có các trạm Container. Trạm
Container là nơi giao nhận, bảo quản hàng hoá và bảo quản Container,
đồng thời tiến hành các nghiệp vụ sửa chữa Container. Trạm Container con
là nơi tiến hành các thủ tục hải quan, kiểm tra hàng hoá xuất nhập khẩu.
Hiện nay, trên thế giới đã có hàng trăm cảng biển có thể phục vụ các
loại tàu Container. Trong số đó chỉ có một số ít các cảng đợc xây dựng mới
và có tính chất chuyên dùng để phục vụ chuyên chở Container. Còn phổ
biến tròn các cảng biển, ngời ta cải tạo và xây dựng một khu vực riêng biệt
để phục vụ chuyên chở Container, đợc gọi là Container Terminal. Trong
phạm vi Container Terminal của các cảng Container có hai khu vực quan
trọng là Container Yard (CY) và Container Freight Station (CFS).
- Container Yard : Là nơi tiến hành giao nhận, bảo quản Container
có hàng và Container rỗng, thờng đợc bố trí giáp với bến Container.
Đề án kinh tế th
Đề án kinh tế th
ơng mại
ơng mại
- Container Freight Station : Là nơi phục vụ cho việc gửi hàng lẻ
bằng Container. Tại đây tiến hành nhận hàng để xếp và Container và tiếp
tục chuyên chở, hoặc dỡ hàng ra khỏi Container để giao cho ngời nhận
hàng.
2) Nghiệp vụ chuyên chở hàng hoá bằng Container
2.1) Ph ơng pháp gửi hàng bằng Container
2.1.1) Ph ơng pháp gửi hàng nguyên Container FCL/FCL ( Full
Container Load )
Khi gửi hàng có khối lợng hàng hoá lớn và đồng nhất đủ chứa đầy
một hoặc nhiều Container thì áp dụng phơng pháp FCL/FCL.

dỡ hàng ra khỏi Container và nhanh chóng hoàn trả Container rỗng cho ng-
ời chuyên chở hoặc cho ngời đã cho thuê Container.
Đặc điểm của phơng pháp FCL/FCL là : trách nhiệm củangời chủ
hàng nặng nề hơn so với ngời chuyên chở; giao nhận hàng hoá giữa các
ben theo nguyên tắc kẹp chì, liêm phong, đạt hiệu quả cao trong việc tổ
chức vận tải đa phơng thức.
2.1.2) Ph ơng pháp gửi hàng lẻ bằng Container LCL/LCL
Phơng pháp gửi hàng có khối lợng hàng hoá nhỏ, không đủ xếp đầy
một Container, thì áp dụng phơng pháp LCL/LCL.
Trong phơng pháp gửi hàng lẻ bằng Container, trách nhiệm của ngời
chủ hàng nhẹ nhàng hơn. Thực chất nó cũng nh cách gửi hàng bao gói
thông thờng trớc đây. Ngời chủ mang hàng đến các CFS giao cho ngời
chuyên chở. Tại đó, ngời chuyên chở nhận hàng hoá, sau đó đóng hàng vào
Container và chuyên chở tới nơi qui định và giao hàng trực tiếp cho ngời
nhận hàng.
Để tạo điều kiện thuận lợi cho ngời chủ hàng, cũng nhu ngời chuyên
chở, ngời giao nhận đứng ra kinh doanh gửi hàng le bằng Container (đợc
gọi là gom hàng). Họ tập hợp những lô hàng lẻ của nhiều chủ hàng thành lô
hàng hỗ hợp đóng vào Container và tiến hành tổ chức chuyên chơ theo ph-
ơng thức FCL/FCL