Chương 6: Phương pháp phân
tích chính sách công
•
•
•
•
Ý nghĩa của việc lựa chọn các
phương pháp phân tích
Cơ sở khoa học của các phương
pháp phân tích
Căn cứ lựa chọn phương pháp phân
tích
Một số phương pháp phân tích
1.Ý nghĩa của việc lựa chọn các
phương pháp phân tích (1)
• Việc lựa chọn một phương pháp phân tích
thích hợp với vấn đề chính sách nảy sinh
trong đời sống hàng ngày có một ý nghĩa vô
cùng quan trọng. Nó không những ảnh
hưởng trực tiếp đến số lượng, chất lượng và
thời hạn phân tích, mà còn làm cho hiệu quả
phân tích có đạt mong muốn hay không.
1.Ý nghĩa của việc lựa chọn các
phương pháp phân tích (2)
• Tuy nhiên, làm thế nào để lựa chọn được
một phương pháp phân tích thích hợp là
phân tích nhằm thỏa mãn các mục tiêu đề ra.
2. Cơ sở khoa học của các phương
pháp phân tích
2.1. Cơ sở phương pháp luận
2.2. Tư duy khoa học
2.1. Cơ sở phương pháp luận
Cơ sở khoa học của các phương pháp phân tích
được hiểu là hệ thống tri thức mang tính lý luận và
thực tiễn. Trong hệ thống tri thức khoa học làm cơ
sở cho các phương pháp phân tích chính sách thì
duy vật biện chứng và lịch sử được coi là phương
pháp luận cơ bản nhất. Đó là phương pháp xem xét
các hiện tượng nảy sinh các vấn đề xã hội trong mối
quan hệ thống nhất, vận động và phát triển không
ngừng.
Phương pháp luận duy vật biện chứng yêu cầu
các nhà phân tích khi xem xét các nội dung
Phân tích phải xuất phát từ một số quan điểm
sau:
• Một là, với quan điểm hệ thống để xem xét
các vấn đề xã hội và chính sách trong một
tổng thể, đồng bộ và quan hệ qua lại với
nhau.
phương pháp phân tích nhằm đúc kết một vấn đề thành
nguyên lý trong một thời gian nhất định, trên phạm vi
rộng.
•
Hoạt động phân tích này thường được các trường, các
viện nghiên cứu khoa học sử dụng dưới các hình thức
như các đề tài, các dự án, hay các công trình nghiên cứu
khoa học. Mục đích của loại phân tích này là kiến tạo các
lý thuyết lớn về lãnh vực chính sách công. Để đạt được
mục đích này, các nhà phân tích thường sử dụng hệ
thống phương pháp luận chặt chẽ kết hợp với trắc nghiệm
lý thuyết trên thực tế.
3.1.2.Phân tích nhân quả
• Phân tích nhân quả là nhằm dự đoán những ảnh
hưởng thực tế của việc thực thi các chính sách
công. Khách hàng của loại phân tích này là các
nhà hoạch định chính sách và các ngành khoa
học có liên quan. Khi tiến hành các hoạt động
phân tích này người ta thường áp dụng các
phương pháp nghiên cứu của nhiều ngành khoa
học xã hội như phương pháp nghiên cứu xã hội
học, tâm lý học, phương pháp thống kê, so sánh,
chuyên gia v. v...
3.1.3.Phân tích báo chí
• Phân tích báo chí là hoạt động phân tích
nhằm tập trung sự chú ý của công luận
năng tìm ra các cách thức giải quyết vấn đề
nhanh nhất, tốt nhất trong khuôn khổ thời
gian hạn chế.
3.1.4.Phân tích chính sách chuyên nghiệp
(phân tích nhanh) (3)
•
Các phương pháp thường được sử dụng
đối với loại phân tích này là phương pháp
mang tính tổng hợp, hệ thống, phương
pháp điều tra, khảo sát, thống kê, so sánh,
phân tích chi phí – lợi ích, thực nghiệm,
bán thực nghiệm, phân tích quyết định...
3.2.Căn cứ vào quá trình phân
tích
• Theo các bước trong chu trình chính sách thì
hoạt động phân tích có thể tiến hành trước,
trong và sau khi chính sách đã được thực
hiện. Việc lựa chọn các phương pháp phân
tích cần phải phù hợp với các nội dung phân
tích trong từng giai đoạn của quá trình chính
sách.
3.2.1.Phân tích được tiến hành trước khi thực
động sau khi thực thi chính sách.
• Phân tích chính sách trước và sau khi thực
hiện đều quan trọng như nhau. Chất lượng
của tiền phân tích sẽ được củng cố và hoàn
thiện bởi phân tích sau khi thực hiện. Việc
tìm ra các nguyên nhân thất bại của chính
sách là cơ sở cho việc duy trì, giám sát quá
trình thực thi chính sách có thể ngăn chặn,
phòng ngừa trước một số thất bại.
4. Một số phương pháp phân tích
4.1. Phương pháp phân tích theo mô hình
4.1.1. Phương pháp đồ thị
4.1.2. Phương pháp bảng biểu
4.2. Phương pháp phân tích chi phí-lợi ích
4.2.1. Khái niệm, nội dung phương pháp
4.2.2. Nguyên tắc chiết khấu
4.3. Phương pháp phân tích quyết định
4.4. Phương pháp phân tích hệ thống
4. Một số phương pháp phân tích
4.1. Phương pháp phân tích theo mô hình
• Phương pháp phân tích theo mô hình là
phương pháp phân tích dựa trên nguyên tắc