Mối quan hệ của luật sư với các cơ
quan tiến hành tố tụng
Do yêu cầu hoạt động nghề nghiệp, giữa luật sư với các cơ quan tiến
hành tố tụng trong thực tế đã hình thành mối quan hệ thường xuyên và
mật thiết. Việc xác định bản chất mối quan hệ này là một yêu cầu cần
thiết trong nhận thức pháp luật. Đồng thời việc quan tâm xây dựng, xác
lập mối quan hệ giữa luật sư với các cơ quan tiến hành tố tụng chính là
giúp thúc đẩy mối quan hệ tốt đẹp hơn, lành mạnh hơn, chủ động tích
cực hơn và trên hết nhằm đem đến những lợi ích cho công tác pháp luật
nói chung, hiệu quả hoạt động của luật sư nói riêng.
Hoạt động của luật sư là hoạt động nghề nghiệp, tự thân nó đã mang tính độc
lập tương đối. Hoạt động của luật sư là hoạt động bổ trợ tư pháp, nên tất yếu
liên quan đến hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng ở tất cả các giai
đoạn tố tụng. Hoạt động của luật sư không chỉ được quy định trong Luật Luật
sư, các Nghị định quy định chi tiết và Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Luật
sư mà gần như liên quan đến tất cả các văn bản pháp luật tố tụng, trên tất cả
các lĩnh vực tố tụng. Luật sư không chỉ xuất hiện trong định chế Người bào
chữa qua các vụ án hình sự mà còn là Người bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho
đương sự hay Người đại diện cho đương sự trong các vụ án dân sự, hành
chính, kinh tế, lao động… Luật sư không chỉ tham gia hoạt động tố tụng ở
Tòa án mà còn tham gia tố tụng trọng tài trong các vụ tranh chấp thương mại


giải quyết theo thủ tục Trọng tài. Khái quát lại, hoạt động của luật sư hiện
diện trong tất cả mối quan hệ pháp luật, tham gia bảo trợ pháp lý cho các tổ
chức và công dân ở nhiều tư cách tố tụng khác nhau.
Theo quan điểm chúng tôi, bản chất mối quan hệ giữa luật sư với các cơ quan
tiến hành tố tụng, mang các thuộc tính sau đây:
Quan hệ giữa luật sư với các công chức ở các cơ quan tiến hành tố tụng
là quan hệ giữa những đồng nghiệp trong công tác pháp luật.
Luật sư, thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên… về thực chất là những đồng

trong việc tìm ra chân lý, tuy nhiên đó cũng chỉ là sự bất đồng về quan điểm
pháp lý, chứ không nên và không thể là sự bất đồng, mâu thuẫn đối kháng
giữa những cá nhân và tổ chức cơ quan. Không thể đem những bất đồng về
quan điểm pháp lý vào cuộc sống đời thường, vào những quan hệ thường
nhật của những đồng nghiệp. Pháp đình phải là “ngôi nhà chung” của những
người làm công tác pháp luật!!
Quan hệ giữa luật sư với các cơ quan tiến hành tố tụng còn là quan hệ
phụ thuộc và hỗ tương nhau.


Khi xác định hoạt động luật sư là hoạt động bổ trợ tư pháp thì cũng đã hàm ý
hoạt động này phải có sự liên kết, phải mang yếu tố phụ thuộc, phải được sự
hỗ trợ từ nhiều phía. Ngược lại, các cơ quan tiến hành tố tụng cũng không thể
thiếu sự bổ trợ tư pháp từ luật sư.
Luật sư không phải là những người tiến hành tố tụng nhưng hoạt động tố tụng
không thể thiếu vắng luật sư!
Sự có mặt của luật sư không chỉ do yêu cầu của đương sự… mà trong nhiều
trường hợp là do sự trưng cầu của Tòa án hoặc Viện kiểm sát hoặc do cơ
quan điều tra… Trong nhiều trường hợp, sự hiện diện của luật sư là bắt buộc,
không thể thiếu. Nếu thiếu vắng luật sư thì hoạt động tố tụng sẽ bị đình trệ,
gián đoạn, không tiến hành được.
Xuất phát từ đặc điểm và thuộc tính này, sự hỗ trợ, phối hợp, giúp đỡ lẫn
nhau để hoàn thành nhiệm vụ là điều không thể thiếu giữa những người hoạt
động tố tụng.
Tuy nhiên, trong thực tế hoạt động, bản chất công việc của luật sư, mối quan
hệ giữa luật sư với các cơ quan tiến hành tố tụng chưa được nhận thức đầy
đủ, dẫn đến các quy định của pháp luật tố tụng chưa được thực hiện nghiêm
chỉnh và mối quan hệ làm việc có những trở ngại đáng tiếc.
Nguyên nhân của mặt yếu kém này có thể khẳng định xuất phát từ nhiều
phía:

quan tiến hành tố tụng trên tinh thần tôn trọng và bình đẳng. Lại có một số ít
luật sư có quan điểm lệch lạc, thái độ cực đoan, chỉ biết chạy theo việc tranh
thủ riêng với một số công chức ở cơ quan tiến hành tố tụng để được việc cho
mình mà bỏ qua nguyên tắc tố tụng, đánh mất quan điểm pháp lý cần thiết
của nghề nghiệp, qua đó đã vi phạm pháp luật và đạo đức nghề nghiệp luật
sư, làm xoáy mòn lòng tin của công chúng vào cơ quan pháp luật và vị thế
luật sư.
Để cải thiện mối quan hệ trên, theo chúng tôi cần thiết xác lập và củng cố cho
được các yêu cầu sau đây:
Đối với cơ quan tiến hành tố tụng:
- Cần có cái nhìn tích cực hơn về hoạt động luật sư, xem luật sư là thành tố
không thể thiếu trong hoạt động tố tụng; sự hiện diện của luật sư phải được
xem là sự mang tới hiệu quả tích cực cho hoạt động pháp luật.
- Thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật tố tụng, trong đó có quy
định trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng trong việc đảm bảo cho luật
sư được hoạt động nghề nghiệp một cách bình thường và thuận lợi.
- Cần có thái độ tôn trọng khi luật sư tham gia tố tụng, ghi nhận đầy đủ
những đóng góp của luật sư trong việc giải quyết các vụ án, vụ kiện…
Đối với Luật sư:


- Phải không ngừng phấn đấu nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, nêu cao tinh
thần tôn trọng sự thật khách quan, trung thực, dũng cảm đấu tranh bảo vệ lẽ
phải và công lý.
- Phải có thái độ tôn trọng và thiện chí đối với các cơ quan tiến hành tố tụng
và các công chức trong các cơ quan tiến hành tố tụng, tạo được không khí
quan hệ hợp tác, cởi mở, chân tình giữa những người cùng hoạt động luật
pháp.
- Phải phấn đấu để có được bản lãnh nghề nghiệp và phong cách riêng ở mỗi
luật sư.