Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc nhằm đa nớc ta
theo kịp nhịp độ phát triển của thế giới trong xu hớng hội nhập với nền kinh tế
toàn cầu đòi hỏi thế hệ trẻ phải sử dụng thành thạo các ứng dụng của CNTT vào
lĩnh vực công tác của mình trong tơng lai. Nhiều quan niệm cho rằng Không
biết Tin học coi nh bị mù chữ lần thứ hai. Việc dạy Tin học cũng quan trọng nh
việc xoá mù chữ.
Tin học là một môn khoa học công cụ, tri thức và kỹ năng Tin học đợc áp
dụng rộng rãi, hỗ trợ đắc lực cho rất nhiều ngành khoa học khác nhau trong hầu
hết lĩnh vực của đời sống, và là một thành phần không thể thiếu của trình độ văn
hoá phổ thông của con ngời trong thời đại mới. Bởi vậy, dạy Tin học cho học
sinh không chỉ truyền thụ nội dung đơn giản, mà phải hớng cho học sinh những
nhận thức, những hiểu biết ngang tầm thời đại, phải luyện cho học sinh luôn tự
tìm tòi, khám phá những lĩnh vực mới của nhân loại, góp phần phát triển t duy
nhận thức của học sinh; rèn luyện cho học sinh khả năng vận dụng kiến thức
Tin học vào thực tiễn. Từ đó, giáo dục kỹ thuật tổng hợp và hớng nghiệp cho
học sinh.
Hiện nay môn Tin học đã trở thành môn học bắt buộc trong nhà trờng
phổ thông và có tăng thêm thời lợng. Đây là một thuận lợi rất lớn cho việc tiến
hành giảng dạy. Học sinh sẽ nghiêm túc hứng thú và có trách nhiệm hơn khi
học môn học, Nhà trờng có cơ sở pháp lí để đầu t về trang thiết bị, phòng máy,
triển khai các hoạt động ngoại khoá liên quan. Tuy nhiên, đa số trang thiết bị
dạy học ở phòng máy ở hầu hết các cơ sở đào tạo hiện tại cha đáp ứng đợc nhu
cầu triển khai chơng trình dạy Tin học. Do vậy việc giảng dạy thực hành, đổi
mới phơng pháp dạy học còn nhiều khó khăn. Mặt khác có tiến hành các buổi
thực hành trên phòng máy thì chất lợng cũng cha cao. Giáo viên còn cha quan
tâm đến học sinh đạt đợc những kỹ năng gì qua các buổi thực hành. Vì vậy đa
số học sinh lớp 11 THPT còn non kém về kỹ năng lập trình.
1
Quá trình dạy học không chỉ trang bị cho học sinh vốn kiến thức để hình

luyện cho học sinh.
- Nghiên cứu cách tổ chức dạy học các bài thực hành Tin học để rèn
luyện và phát triển kỹ năng thực hành cho học sinh.
- Thiết kế mẫu một số giáo án giảng dạy các bài thực hành Tin học 11
- Thực nghiệm s phạm
6. Phơng pháp nghiên cứu
a) Nghiên cứu lí thuyết
- Nghiên cứu các văn kiện của Đảng và nhà nớc cũng nh của Bộ giáo
dục và đào tạo về việc nâng cao chất lợng giáo dục và vấn đề đa Tin học vào
nhà trờng phổ thông
- Nghiên cứu các tài liệu, bài giảng về phơng pháp dạy học Tin học
- Nghiên cứu các tài liệu giáo dục học, tâm lí học, các tài liệu về phơng
pháp dạy học môn Toán, Vật lí, ... để từ đó áp dụng vào giảng dạy Tin học.
- Nghiên cứu các tài liệu về ngôn ngữ lập trình Turbo Pascal
- Nghiên cứu khối lợng kiến thức đợc học về lập trình bằng ngôn ngữ
Pascal và thực trạng dạy học thực hành Tin học ở trờng THPT
b) Nghiên cứu thực nghiệm
- Tiếp xúc với giáo viên và học sinh THPT để trao đổi các vấn đề liên
quan đến việc dạy học, truyền thụ tri thức Tin học, nhất là dạy học lập trình cho
học sinh THPT
- Thực nghiệm s phạm
- Xử lí số liệu thu đợc bằng phơng pháp thống kê toán học
7. Những đóng góp mới của đề tài
Khoá luận là công trình nghiên cứu việc tổ chức dạy học các bài thực
hành Tin học để rèn luyện kỹ năng thực hành cho học sinh. Sau đây là những
đóng góp mới của đề tài:
- Xác định đợc hệ thống kỹ năng thực hành cần rèn luyện cho học sinh
lớp 11 THPT.
- Bớc đầu xác định quy trình rèn luyện kỹ năng thực hành
3

- Khả năng thực hiện các thao tác hành động theo một quy định
- Khả năng vận dụng khám phá biến đổi các quy trình, các vấn đề lí
thuyết đã biết vào thực tiễn
- Kết quả thực hiện phải đạt đợc mục tiêu đề ra
Nh vậy khả năng thực hành không phải là phạm trù trừu tợng mà là
những thao tác hành động cụ thể của chủ thể hành động, trờng hợp này chủ thể
là học sinh, nhằm đạt đợc kết quả đã đề ra theo mục tiêu dạy học, đó là việc áp
dụng những kiến thức đã học vào tình huống mới có ý nghĩa.
1.2Vai trò của kỹ năng thực hành trong dạy học Tin học
Nhiệm vụ dạy học thể hiện ở 3 mặt: kiến thức, kỹ năng, thái độ. Trong
khi thực hiện các nhiệm vụ dạy học cần thông suốt một quan điểm là: Dạy học
không chỉ trang bị cho học sinh vốn kiến thức mà còn rèn luyện cho các em kỹ
5
năng thực hành cơ bản vì: Ba nhiệm vụ này có mối liên hệ thống nhất hữu cơ
và có sự tác động qua lại với nhau thể hiện: Nhiệm vụ trang bị kiến thức là cơ
sở để thực hiện hai nhiệm vụ còn lại. Vì không có vốn tri thức và phơng pháp
nhận thức nhất định thì không phát triển đợc trí tuệ và hình thành đợc nhân
cách. Ngợc lại sự hình thành kỹ năng, kỹ xảo là kết quả của việc nắm tri thức và
cũng là điều kiện để nắm tri thức sâu hơn, tiếp tục lĩnh hội tri thức, kỹ năng
mới. Đồng thời nó cũng là điều kiện để hình thành nhân cách vì cần phải có một
khối lợng kiến thức và kỹ năng nhất định mới có thể biến nhận thức thành niềm
tin lý tởng và từ đó có năng lực ý chí và hành động đúng. Và việc hình thành
nhân cách vừa là kết quả tất yếu của hai nhiệm vụ trên vừa là mục đích cuối
cùng của việc dạy học, vừa là yếu tố kích thích và là động cơ thúc đẩy việc nắm
kiến thức và hình thành kỹ năng.
Trong dạy học, giáo viên phải đồng thời thực hiện tốt cả 3 nhiệm vụ nói
trên trong đó nhiệm vụ hình thành và phát triển kỹ năng rất cần thiết. Đây là
nhiệm vụ khó khăn vì năng lực ở đây là sự tổng hợp, việc xây dựng đòi hỏi cả
một quá trình.
Tin học là một môn học liên quan đến máy tính, tuy nhiên không đồng