SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM HOÁ HỌC

3

SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO AN GIANG
TRƯỜNG THPT LONG XUYÊN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
DẠY HỌC THEO PHƯƠNG PHÁP TÍCH CỰC VÀ
LỒNG GHÉP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG
A. ĐẶT VẤN ĐỀ :
- Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học , của nhiều lónh vực khác trong
xã hội ; trong giáo dục , việc cải tiến phương pháp dạy học : “Dạy theo phương
pháp tích cực - Lấy học sinh làm trung tâm” Không những ngày càng được nhân
rộng và áp dụng nhiều trong các trường , mà nay phương pháp dạy học còn đề
cập đến việc dạy lồng ghép giáo dục môi trường vào trong một số bài có liên
quan là vấn đề cũng đáng quan tâm và cần áp dụng . Vậy để đạt được những yêu
cầu đó , mỗi giáo viên cần phải cải tiến phương pháp dạy học , kết hợp với việc
dạy lồng ghép giáo dục môi trường sao cho phù hợp với từng bài dạy , nhằm gây
sự say mê , hứng thú trong học tập của học sinh . đây là nguyên nhân giúp tôi
viết sáng kiến kinh nghiệm này.
- Với sáng kiến kinh nghiệm, giúp tôi đã tự tin nay còn tự tin hơn trong tiết
dạy. Tiết dạy không còn bò chay như trước đây mà thay vào đó là không khí học
tập thoải mái ; học sinh biết tự đặt câu hỏi với nhau và biết liên hệ thực tế để sưu
tầm , để tìm hiểu các mẫu có liên quan đến bài học; các yếu tố gây ô nhiễm môi
trường và cách bảo vệ môi trường .
- Qua sáng kiến kinh nghiệm, dạy theo phương pháp tích cực và lồng ghép
giáo dục môi trường vào trong bài học đã giúp bản thân không những nắm vững
kiến thức chuyên môn , mà còn thêm phần kiến thức mới về nông nghiệp , về các
yếu tố ảnh hưởng đến môi trường cũng như cách bảo vệ môi trường
B. NỘI DUNG - BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT
I BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT

hoá học của gia đình , đòa phương
- Liên hệ thực tế tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường khi sử
dụng phân bón hoá học và đưa ra cách bảo vệ môi trường
II. NỘI DUNG :
* Trước đây : Khi dạy bài phân bón hoá học , tôi chỉ nhắc học sinh xem
trước bài ở nhà, không có sưu tầm mẫu phân bón hoá học rồi diễn giảng và vấn
đáp học sinh
* Hiện nay : Tôi đã cải tiến việc dạy bài phân bón hoá học như sau :
♦ Chia học sinh thành 6 , 7 nhóm tuỳ thuộc tổng số học sinh có trong lớp . Cho
học sinh đâu bàn lại với nhau và học sinh ngồi xung quanh bàn đã được đâu lại .
Giáo viên sắp xếp các nhóm bàn sao cho học sinh đều quan sát rõ trên bảng và
di chuyển lên bảng dễ dàng.
♦ Tiến trình bài giảng
1) Kiểm tra bài cũ (5 phút )
* Giáo viên
* Học sinh
- Viết nội dung câu hỏi lên bảng , bao
- Xếp tập bài học và sách giáo khoa
quát lớp và kiểm tra việc làm bài của học lại .
sinh
- Viết câu hỏi vào tập bài tập và làm
a)Viết phương trình phản ứng chứng minh bài
H3PO4 là một tri axit . gọi tên sản phẩm - Viết nội dung trả bài lên bảng
b)Viết phương trình phân tử ,phương trình
ion rút gọn khi cho dung dòch H3PO4 ,
dung dòch H2SO4 tác dụng với Ca3(PO4)2
- Vấn đáp học sinh về ứng dụng H3PO4
- Trả lời ngắn gọn ứng dụng H3PO4
Page2


- Hs khác nhận xét khái
bón hoá học (2 phút )
niệm vừa trả lời
- Chia ở mỗi góc bảng 3 ôâ
( 2 góc 6 ô cho 6 nhóm )

- Hs đại diện của mỗi
nhóm lên bảng ghi tên ,
công thức của một số loại
phân đã sưu tầm .

- Gợi ý : Qua các mẫu
phân mà các nhóm đã sưu
tầm , Hs trong các nhóm có
đặt câu hỏi gì với nhau hay
không ?

- Hs các nhóm trao đổi
thảo luận các nội dung :
· có mấy dạng phân bón
hoá học lớn ? kể ra .

- Rút ra kết luận trong
chương trình chúng ta chỉ
học phân đơn → giới thiệu
phân đạm
( 20 phút )

· Phân bón hoá học nào
ở dạng phân đơn ?

công thức hoá học hàm
- Nhận xét và rút kết lại
lượng %
cách tính % hàm lượng
- Hs lên bảng trình bày
nguyên tố chính trong phân cách tính % N trong
(NH4)2SO4
- Treo tờ rời 1 , mở tờ giấy
ở phần đạm rút kết lại kiểm - Các nhóm trao đổi nhận
tra đối chiếu với phần Hs
xét đúng sai và đặt ra câu
lên bảng
hỏi.còn cách nào tính %
N trong đạm hay không ?
- Hs đối chiếu bài soạn
của mình với tờ rời 1 ở
- Gọi 1 hs nhận xét điều
phần phân đạm
vừa thảo luận và gợi ý ở đòa - Hs các nhóm tiếp tục
phương , gia đình em phân
thảo luận các nội dung
đạm urê còn gọi là gì .
· Loại phân đạm thứ 2
là gì ?
· CTHH, % N , phương
trình điều chế
- Rút kết lại phân urê bằng - Hs mở bọc phân urê ra
cách mở tờ giấy phần phân và sờ vào sau đó nêu tính
urê trong tờ rời 1
chất và cách bảo quản

- Gọi 1 hs nhận xét phần hs thảo luận loại phân đạm
vừa lên bảng
còn lại : CTHH , % N ,
cách điều chế
- Hs lên bảng viết phản
- Mở tờ giấy đã che ở phần ứng điều chế
phân đạm Nitrat trong tờ rời - Đối chiếu với bài soạn
1
- Học sinh trao đổi cách
-Rút kết lại phần I và
bảo quản phân đạm
vấn đáp: phân
đạm nào được gọi
làphân đạm 1 lá ,
đạm 2 lá .
- Giải thích vì sao gọi đạm 1
lá , đạm 2 lá .
- HS các nhóm hỏi đáp
- Rút lại cách bảo quản và
với nhau và nhận xét
phát vấn HS loại phân thứ 2 đúng sai qua các nội dung
.
( 20 phút )
* Phân Lân cung cấp
nguyên tố gì cho cây ?
- Treo tờ rời 2 lên bảng
Dưới dạng nào ?
Diễn giảng cách điều chế
*Có mấy loại phân lân ?
phân lân nung chảy .

c) Amophot


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM HOÁ HỌC

- HS đối chiếu với tờ rời
- Đặt vấn đề : loại phân bón
hoá học còn lại là loại phân
gì ?
* Hoạt Động Của
GiáoViên
-Chuyển ý qua phần III
(15 phút)

* Hoạt động của học sinh
2của GV để kiểm tra lại
bài soạn của mình .
- HS tiếp tục thảo luận ,
hỏi đáp với nhau về các
nội dung .
* Phân Kali cung cấp
nguyên tố gì cho cây ?
dưới dạng ion nào ? Có
mấy loại ?
* CTHH , hàm lượng %

- Treo tờ rời 3 : Phân Kali .
* Mở giấy che ở những
phần tương ứng với phần
HS thảo luận .

việc chuẩn bò bài ở nhà .

- HS các nhóm tự đặt câu
hỏi với nhau : Ngoài hoá
chất là phân bón hoá học
dùng tăng năng xuất cây
trồng , ở đòa phương các
bạn có còn loại hoá chất
Page6

a) Kali clorua
b) Kali Sunfat


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM HOÁ HỌC

- Gợi ý để HS tiếp tục đặt
câu hỏi liên quan đến môi
trường qua bài phân bón
hoá học .

* Hoạt đđộng của giáo viên

- Rút kết lại 2 ý trên và gợi
ý phần mới : liên hệ thực tế
chúng ta thấy : rau xanh có
rau tươi , rau bò sâu .
Trái cây thì có trái ngon ,
trái không ngon hoặc củ thì
có củ lớn củ nhỏ … Vì sao ?

+ Bón phân nhiều , chảy
theo dòng nước → ô
nhiễm dòng nước .
+ Một số trái cây quá to ,
làm giảm khẩu vò ngon
miệng : dưa hấu …
+ Rau xanh bón phân
nhiều , rửa không sạch
gây ngộ độc→ ảnh hưởng
đến sức khoẻ

Page7


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM HOÁ HỌC

* Hoạt động của học sinh * Nội dung lưu bảng
- HS trả lời : Đất bò chua
+
là do ion NH 4 có tính axít

* Hoạt Động Của
GiáoViên
- Đặt vấn đề tại sao khi bón
một số phân đạm vào đất
thì làm cho đất chua thêm ?
- Bổ sung ý HS vừa trả lời :
Làm ảnh hưởng môi trường
đất dẫn đến làm giảm năng
suất cây trồng

- Người nội trợ nên dùng
làm gì ?
rau an toàn đã được công
nhận ( rau xanh sạch …)
- Vấn đáp : Đối với người
Page8


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM HOÁ HỌC

nội trợ nên dùng thực phẩm
như thế nào để hạn chế
không ảnh hưởng đến sức
khoẻ .

4/ Cũng cố : ( 7 phút )
- Giáo viên phát bài tập 1,2,3 cho các nhóm.
- Giáo viên yêu cầu học sinh thực hiện bài tập 1,2a,2b.
- Gọi đại diện nhóm lên bảng ghi kết quả đã thảo luận,nhóm khác xem
xét, rút ra kết luận.
5/ Dặn dò :
- Học bài phân bón hóa học.
- Làm bàu tập 2c, 3 mới vừa cho.
- Chuẩn bò bài thực hành 3 : Phân bón hóa học.
* Bài tập 1 : Trong kho có những phân hóa học sau : NH4NO3, KCl, NH4Cl,
(NH4)2SO2, CaHPO4 , NH4H2PO4 , (NH4)2HPO4, KNO3, Ca(NO3)2, CO(NH2)2.
a) Hãy cho biết tên hóa học những phân bón nói trên.
b) Hãy phân loại những phân bón nói trên thành:Phân : Đạm,Lân, Kali.
* Bài tập 2 : Trong công nghiệp người ta điều chế phân hóa học :
a) Urê bằng cách cho khí NH3 tác dụng với khí CO2.

Áp dụng cho K10 bài Clo , zôn, các oxít của lưu huỳnh , Hidro sunfua…
Áp dụng cho K12 bài nước cứng…

III/ Nguyên nhân thành công :
Phương pháp phát huy tính tích cực của học sinh được hình thành từ lâu nhưng
có mới là lồng ghép giáo dục môi trường -> giúp học sinh có thói quen tự giác học
tập và biết liên hệ thực tế.
Giáo viên có đầu tư giáo án nhiều hơn.
Động viên , khuyến khích học sinh sưu tầm mẫu phân bón hóa học , tranh ảnh
hưởng môi trường ( Cộng điểm ).
Dặn dò hướng dẫn học sinh chuẩn bò bài kỹ trước ở nhà ( có kiểm tra ) .
Hướng dẫn học sinh soạn những câu hỏi liên quan đến bài học và đặt hỏi thảo
luận với nhau cho hợp lý.
Học sinh tự giác học tập , chòu khó đọc trước nội dung , mạnh dạn phát biểu ,
không còn rụt rè.
IV/ Những bài học kinh nghiệm :
• Cho bản thân :
- Bài soạn chuẩn bò rất chu đáo , tự tin.
- Mở rộng kiến thức chuyên môn, hiểu thêm kiến thức về nông nghiệp.
- Thực hiện biện pháp quản lý lớp tốt, lớp học sôi động và thỏai mái.
- Hướng dẫn học sinh chuẩn bò bài thật kỹ ( có kiểm tra ).
- Chú ý đến học sinh yếu kém , tạo điều kiện cho học sinh tham gia vào
quá trình thảo luận ( Khuyến khích, cộng điểm )
- SKKN được thực hiện trong 2 tiết liền, lớp rất sinh động và có tính chất hệ thống
hơn khi thực hiện dạy cho từng tiết.
• Nhóm, tổ: quen dần phương pháp dạy học tích cực, lồng nghép giáo dục môi
trường.
D/ Kết luận :
- Ngày nay , với ý thức học tập của học sinh dần dần sa sút so với sự phát triển
không ngừng của xã hội. Do đó để nâng dần trình độ tri thức cũng như nhu cầu

NaNO3
Canxi Nitrat
Ca(NO3)
* TỜ RỜI 2 : CÁC LOẠI

CÁC LOẠI PHÂN ĐẠM
HÀM
LƯNG

(% N)

PHƯƠNG TRÌNH ĐIỀU CHẾ

NH3 + axit tương ứng
20,5-21% 2NH3 + H2SO4 = (NH4)2 SO4
23-24%
NH3 + HCl
= NH4Cl
26,1%
NH3 + HNO3 = NH4NO3
46%
2NH3 +CO2 = CO(NH2)2+H2O
Muối cacbonat + axit Nitric
16%
2HNO3 +Na2CO3 =2NaNO3+CO2+H2O
17%
2HNO3+CaCO3 = Ca(NO3)2+CO2+H2O
PHÂN LÂN
HÀM
TÊN PHÂN

Tên phân bón C.T.H H Lượng
Phương trình điều chế
K2O(%)
Page11


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM HOÁ HỌC

Kali Clorua

KCl

63,2%

Kali sunfat

K2SO4

46-52%

Muối Synvinit cho vào máy để tách KCl
khỏi NaCl
2KCl+2MgSO4=K2SO4 .MgSO4 +MgCl2
K2SO4. MgSO4+2KCl=2K2SO4+ MgCl2
K2SO4hình thành ở dưới dạng tinh thể ,
MgCl2 ở trong dung dòch và gạn ra

* TỜ RỜI 4 :
nh hưởng của việc
MÔI


Page13