ĐẶT VẤN ĐỀ
Những năm qua ngành giáo dục nước ta có nhiều giải pháp nâng cao chất lượng nhằm
đáp ứng mục tiêu mà Đảng đề ra: nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài.
Tuy vậy vẫn chưa đáp ứng được mục tiêu mà Đảng ta đã chỉ ra. Nguyên nhân có nhiều,
song vấn đề mấu chốt hiện nay vẫn là Phương pháp dạy học. Định hướng đổi mới giáo dục
của Đảng được thể hiện trong luật giáo dục. Qua đó cho thấy việc đổi mới phương pháp
dạy học không còn là vấn đề chung chung mà đã có định hướng rõ ràng, phải phát huy tính
tích cực, chủ động, sáng tạo, năng lực tự học, tự nghiên cứu, cùng nhau thảo luận để làm
sáng tỏ vấn đề đặt ra. Rèn kỹ năng, đem lại hứng thú học tập cho học sinh và khắc phục
kiểu dạy lấy giáo viên làm trung tâm; Hạn chế tối đa lối dạy học: truyền đạt một chiều . . .
Vậy phương pháp dạy học nào có thể xem là tối ưu để khi phối hợp cùng với các
phương pháp truyền thống đáp ứng được các yêu cầu trên, góp phần mang lại hiệu quả cao
nhất cho tiết học, theo hướng đôi mới?
Câu trả lời thuyết phục nhất là cách dạy-học: tổ chức hoạt động nhóm. Vì nó có khả
năng đáp ứng các tiêu chí xây dựng con người năng động, sáng tạo. Thực nghiệm đổi mới
PPDH đã chứng tỏ hoạt động nhóm làm cho mỗi thành viên bộc lộ được suy nghĩ, hiểu
biết, thái độ của mình, qua đó được tập thể uốn nắn, điều chỉnh, phát triển tình bạn, ý thức
tổ chức kỷ luật, ý thức cộng đồng Hoạt động tập thể quen dần với sự phân công hợp tác
trong lao động, hiệu quả học tập sẽ tăng lên, xuất hiện nhu cầu phối hợp giữa các cá nhân
để hoàn thành nhiệm vụ. Hoạt động nhóm đã và đang là PPDH mang lại hiệu quả cao được
các nước tiên tiến trên thế giới đánh giá cao và áp dụng phổ biến, thành thạo trong trường
học. Đối với họ, hiện nay tổ chức hoạt động nhóm đã trở thành một nhu cầu từ cả phía
người dạy-người học. Nhưng thực tế ở trường phổ thông nói chung ở trường THCS 2 Sông
Đốc nói riêng, việc áp dụng PPDH hoạt động nhóm còn lắm điều đáng bàn và vẫn còn
mang hình thức đối phó, chưa mang lại hiệu quả như mong muốn. Vì lẽ đó, cho nên bản
thân tôi ngay từ khi nhận nhiệm vụ tại trường THCS 2 Sông Đốc (tháng 9/2011) đã đề ra
biện pháp chỉ đạo thực hiện có nề nếp việc dạy học theo phương pháp hoạt động nhóm góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn cho học sinh.
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1-Nghiên cứu hồ sơ, sổ sách của CBGV và HS, dự giờ dạy của giáo viên để thu thập
thông tin:

* Qua trao đổi, thăm dò CBGV: nổi lên một nguyên nhân khiến người dạy chưa thường
xuyên sử dụng phương pháp hoạt động nhóm vì nó đòi hỏi công phu và tốn thời gian –
kinh phí nhiều hơn; mặt khác ngay sau tiết học, người học có cảm nhận tức thời về tính
hiệu quả không cao hơn so với các phương pháp truyền thống. Họ chưa thấy được tác dụng
tích cực, tính bền vững lâu dài của nó trong hoạt động nhận thức. Hơn nữa đây là việc đổi
mới quan niệm, một thói quen trong dạy học cho nên sẽ gặp những khó khăn cả về nhận
thức và hành động Bởi lẽ, đây là phương pháp mới, HS-GV không quen, còn bỡ ngỡ với
cách học như thế. Đó là chưa nói tới những học sinh yếu, lười học làm mất trật tự, ồn ào,
làm cho người dạy bực mình, chán nản. Thực tế có những tiết học khi đến phần hoạt động
nhóm HS rất ồn. Điều này cũng dễ hiểu, vì các em HS yếu ít có khả năng và không ham
thích tham gia giải quyết những nhiệm vụ nhóm phân công. Để khắc phục những hạn chế
này tôi tác động bằng nhiều biện pháp, trong đó biện pháp không thể thiếu đó là phải tiến
hành đồng bộ, kiên trì, thường xuyên trên cả chỉ đạo thực hiện về nội dung, quy trình trên
tất cả đối tượng. Bởi vì, nếu để mỗi tổ chuyên môn, mỗi cá nhân GV làm theo cách riêng
của mình thì không bao giờ có nền nếp và không bao giờ có hiệu quả cao.
* Nhận thức của GV về tổ chức hoạt động nhóm chưa sâu, chưa nắm được cơ sở lý luận
mang tính khoa học làm nền tảng khi áp dụng. Làm cho họ thiếu quyết tâm, thiếu kiên trì
chịu khó trong việc làm.
2- Mở chuyên đề thảo luận về cách tổ chức hoạt động nhóm.
- Trên tinh thần phát huy dân chủ, thẳng thắn xác định cho được thực trạng của việc dạy-
học theo cách tổ chức hoạt động nhóm ở từng môn, từng lớp, từng đối tượng HS, cụ thể
phải tìm được các câu trả lời sau: Vì sao tỷ lệ việc tổ chức hoạt động nhóm trong tổng các
tiết học không cao? Khi tiến hành các hoạt động nhóm thường gặp những thuận lợi, khó
khăn gì? Làm thế nào để hoạt động nhóm thực sự có hiệu quả?
- Thông qua chuyên đề này, quán triệt và làm sáng tỏ lại một lần nữa nhận thức về định
hướng đổi mới PPDH và tổ chức hoạt động nhóm trong tất cả CBGV, như:
+Áp dụng những PP giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy sáng
tạo, năng lực tự giải quyết vấn đề. Khắc phục lối truyền thụ một chiều.
2
+ Phù hợp đặc điểm từng lớp học, môn học; bồi dưỡng PP tự học, tự rèn kỹ năng vận

3.1.1- Về cơ sở pháp lý:
3.1.2- Đặt vấn đề: (nêu cho được thực trạng của đối tượng và yêu cầu về nó)
3.1.3- Giải quyết vấn đề: (mỗi bộ môn đều có ví dụ minh hoạ cụ thể trong mỗi bước).
Thống nhất theo quy trình gợi ý sau:
Bước 1: Làm việc chung cả lớp:
- Nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ cho các nhóm.
- Hướng dẫn cách làm việc theo nhóm.
Bước 2: Làm việc theo nhóm
- Phân công trong nhóm, từng cá nhân làm việc độc lập.
- Trao đổi ý kiến, thảo luận trong nhóm.
- Cử đại diện trình bày kết quả làm việc của nhóm.
Bước 3: Thảo luận tổng kết trước toàn lớp (chú ý: kiểm tra hoạt động của nhóm)
- Các nhóm lần lượt báo cáo kết quả.
- Thảo luận chung.
3
- Giáo viên tổng kết, đặt vấn đề tiếp theo.
* Những vấn đề GV cần lưu ý:
+ Từ nhóm 4 em trở lên, phải cử 1 nhóm trưởng và 1 thư ký.
+ Trong thời gian đầu, GV hướng dẫn cụ thể cho các nhóm hoạt động. Nhận xét, điều
chỉnh bổ sung cách làm của từng nhóm và rút kinh nghiệm. Chú ý động viên khích lệ.
+Khi hoạt động nhóm, GV phải điều chỉnh tư thế ngồi cho các em để đảm bảo sự phát
triển về thể chất khắc phục cách ngồi quay quẹo người về sau mà chân vẫn giữ như cũ.
+Thường xuyên giúp đỡ HS yếu để các em cùng tham gia giải quyết nhiệm vụ của nhóm.
+ Chọn những vấn đề, bài tập thích hợp (không quá khó, cũng không quá dễ).
+ Đánh giá, động viên và tuyên dương kịp thời cá nhân, tập thể (chú ý HS yếu).
4- Chỉ đạo xây dựng kế hoạch và quy trình sinh hoạt tổ chuyên môn nhằm củng cố
phương pháp hoạt động hóm ngay từ đội ngũ giáo viên.
Thực tế đã khẳng định, sự thành công đều bắt nguồn từ khâu làm việc có kế hoạch (KH).
Do vậy, ngay từ đầu năm học tôi đã chỉ đạo việc xây dựng KH với những mục tiêu, nội
dung, chỉ tiêu, biện pháp cụ thể: Yêu cầu nội dung ngắn gọn bám sát nhiệm vụ năm học của

Giỏi Khá TB Yếu Kém Tốt Khá TB
Năm học:2010-2011
4,6 24,5 58,2 10,4 2,3 53,7 43,7 3,2
Năm học:2011-2012
7,2 29,3 58,5 5,0 0 85,2 14,6 0,2
Năm học:2012-2013
10,1 35,7 51,1 3,1 0 90,3 9,7 0
(2010-2011 là năm học trước khi thực hiện chỉ đạo vận dụng SK-KN này.
2.Chất lượng giờ dạy của giáo viên
(Kết quả xếp loại giờ dạy của đoàn thanh tra Phòng giáo dục – Đào tạo)
Năm học
Tổng số
tiết dự
Kết quả
Giỏi % Khá % TB %
2011-2012 16 8 50,0 4 25,0 25,04 0
2012-2013 16 14 87,5 2 22,5 0 0
3.Về kĩ năng-Thái độ
-Trên 70% các tiết lên lớp, ở tất cả các môn học việc tổ chức hoạt động nhóm được chủ
động diễn ra theo KH của người dạy. Hoạt động nhóm đều đảm bảo quy trình. Qua tổng kết
đánh giá kể từ khi chỉ đạo đồng bộ PP tổ chức hoạt động nhóm rút ra kết luận như sau:
+ Các thao tác của thầy, trò thành thạo, đa số ham thích thể hiện ở việc thảo luận sôi
nổi, mạnh dạn trình bày ý kiến của mình; biết tranh luận - chủ động chiếm lĩnh kiến thức
mới, dưới sự tổ chức của GV. Sự lười biếng, không tham gia cùng nhóm để hoàn thành
nhiệm vụ học tập, hay quậy phá đã được giảm thiểu nhiều. Cả thầy lẫn trò đều có sự chuẩn
bị tốt cho tiết học, ý thức thái độ học tập rèn luyện của học sinh tiến bộ rõ rệt, mối quan hệ
thầy-trò, trò-thầy ngày được gần gũi gắn bó hơn, các tiết học đều có hiệu quả cao.
II- Bài học kinh nghiệm:
- Nhận thức là một vấn đề mang tính quyết định đối với sự thành công của mỗi công
việc. Mọi việc nếu người thực hiện chưa nắm bắt một cách đầy đủ về mục đích, ý nghĩa,

biết, thái độ của mình, qua đó được tập thể uốn nắn, điều chỉnh, phát triển tình bạn, ý thức
tổ chức kỷ luật, tinh thần tương trợ, ý thức cộng đồng Hoạt động trong tập thể quen dần
với sự phân công hợp tác trong lao động xã hội, hiệu quả học tập sẽ tăng lên nhất là phải
giải quyết vấn đề gay cấn, lúc xuất hiện nhu cầu phối hợp giữa các cá nhân để hoàn thành
một nhiệm vụ học tập xác định.Ở các nước tiên tiến trên thế giới tổ chức hoạt động nhóm
đã trở thành một nhu cầu từ cả phía người dạy-người học.
Thực tế những năm qua ở các trường phổ thông nói chung, ở trường THCS 2 Sông
Đốc nói riêng, việc áp dụng PPDH hoạt động nhóm còn lắm điều đáng bàn, khách quan mà
nói thì việc sử dụng PPDH được khẳng định định là tiên tiến nhất như trên vẫn còn mang
hình thức đối phó, chưa mang lại hiệu quả như mong muốn.
Vì vậy bản thân đã đề ra biện pháp chỉ đạo thực hiện có nề nếp việc dạy học theo
phương pháp hoạt động nhóm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn cho học sinh.
2.Phạm vi triển khai thực hiện:
Phạm vi toàn trường THCS 2 Sông Đốc
3.Mô tả sáng kiến:
Sáng kiến kinh nghiệm gồm 03 phần chính
Phần 1: Đặt vấn đề
Nêu cơ sở lí luận và lí do thực hiện đề tài:Như chúng ta đã biết, cốt lõi của việc đổi
mới PPDH ở trường THCS là giúp HS hướng tới việc học tập chủ động, chống lại thói quen
học tập thụ động. Tổ chức hoạt động nhóm không những nó hoàn toàn có khả năng đó mà
còn vượt trội hơn các phương pháp khác và bản thân nó còn tiềm ẩn một sức mạnh cực kỳ
to lớn – có nhiều khả năng phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của
người học. Cho nên sử dụng phương pháp tổ chức hoạt động nhóm trong tiết học không
còn là vấn đề nên hay không nên, mà chúng ta phải làm sao để mọi giáo viên thực hiện một
cách tự giác và học sinh chủ động hưởng ứng, đồng thời bàn cách vận dụng nó như thế nào
cho có hiệu quả và tìm ra được nguyên nhân vì sao phần lớn GV-HS
Phần 2: Giải quyết vấn đề.
Nghiên cứu hồ sơ, sổ sách của CBGV, dự giờ trên lớp để thu thập thông tin:
Để thấy được thực trạng, hiệu quả việc tổ chức hoạt động nhóm và tìm ra nguyên nhân
dẫn đến thực trạng đó:

(Kết quả xếp loại giờ dạy của đoàn thanh tra Phòng giáo dục – Đào tạo)
Năm học Tổng số
tiết dự
Kết quả
Giỏi % Khá % TB %
2011-2012 16 8 50,0 4 25,0 25,04
2012-2013 16 14 87,5 2 22,5 0 0
4.3.Về kĩ năng-Thái độ
+ Các thao tác của thầy, trò thành thạo, đa số ham thích thể hiện ở việc thảo luận .Ý
thức thái độ học tập rèn luyện của học sinh tiến bộ rõ rệt, mối quan hệ thầy-trò, trò-thầy
ngày được gần gũi gắn bó hơn.
5.Đánh giá về phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến: Phạm vi ảnh hưởng rộng, có thể triển
khai thực hiện rộng rãi trong trường phổ thông.
6.Kiến nghị đề xuất:
Cần được tổng kết, bổ sung và tiếp tục triển khai trên phạm vi rộng hơn.
Ý kiến xác nhận của Người báo cáo
Thủ trưởng đơn vị
NGUYỄN XUÂN HÙNG
7
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Sông Đốc, ngày 25 tháng 5 năm 2013
ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
-Họ và tên: Nguyễn Xuân Hùng
-Đơn vị công tác: Trường THCS 2 Sông Đốc.
Đề nghị Hội đồng sáng kiến công nhận sáng kiến năm 2013 như sau:
1.Tên sáng kiến:
Biện pháp chỉ đạo thực hiện dạy-học theo phương pháp hoạt động nhóm, nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện ở trường THCS 2 Sông Đốc.
2.Sự cần thiết (lí do nghiên cứu):