1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
NGUYỄN VĂN HẬU
TÍCH HỢP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG TRONG DẠY HỌC PHẦN
“CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC” TRONG CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10
(Qua khảo sát thực tiễn trường THPT Thanh Bình 1, tỉnh Đồng Tháp)
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
2
ĐỒNG THÁP- 2010
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
NGUYỄN VĂN HẬU
TÍCH HỢP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG TRONG DẠY HỌC PHẦN
“CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC” TRONG CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10
( Qua khảo sát thực tiễn trường THPT Thanh Bình 1, tỉnh Đồng Tháp)
CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
4
BẢNG QUY ĐỊNH CHỮ VIẾT TẮT
GDCD: Giáo dục công dân
NXB: Nhà xuất bản
MC: Người dẫn chương trình
THPT: Trung học phổ thông
5
MỤC LỤC 1
Tra
ng
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài................................................................................1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài....................................................3
3. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài...................................................................4
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.................................................................5
5. Phương pháp nghiên cứu...............................................................................5
6. Đóng góp của luận văn..................................................................................6
7. Kết cấu của luận văn.....................................................................................6
NỘI DUNG……………………………………...............…………………...7
CHƯƠNG 1. NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ
CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI
TÍCH HỢP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG
TRONG DẠY HỌC PHẦN “CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC”
1.1.Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng ............7
1.1.1. Nguồn gốc hình thành và phát triển tư tưởng đạo đức Hồ Chí
Minh………………………………………………………….…………........7
7
2.1.2. Qua tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng trong dạy
học phần “Công dân với đạo đức", nhằm giáo dục học sinh trở thành
người kế thừa xã hội chủ nghĩa vừa hồng” vừa “chuyên”........................56
2.1.3.Qua tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng trong dạy
học phần “Công dân với đạo đức" trong chương trình GDCD lớp 10, nhằm
giáo dục cho học sinh trở thành con ngoan, trò giỏ…..……..………….…60
2.2. Các giải pháp nhằm tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách
mạng trong dạy học phần “công dân với đạo đức” trong chương trình
GDCDlớp 10……………….………………………………….…..……..…62
2.2.1. Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng phù hợp với
nội dung bài học trong dạy học phần “công dân với đạo đức” trong chương
trình GDCDlớp 10 tại trường THPT Thanh Bình 1 - Đồng Tháp……..…62
2.2.2. Tổ chức cho học sinh thảo luận tìm hiểu về tư tưởng Hồ Chí Minh về
đạo đức cách mạng phù hợp với nội dung bài học trong giảng dạy phần
“công dân với đạo đức” trong chương trình GDCDlớp 10 tại trường THPT
Thanh Bình 1 - Đồng Tháp……….…………………………...…….…..…84
2.2.3. Tổ chức thi tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng
vào trong buổi ngoại khoá nội dung môn học ở lớp 10…………..….……95
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……………….……………...……...... ….106
1.KẾT LUẬN………………………………...………...………...……….106
2.KIẾN NGHị…………….………..…….……………......……..………..107
TÀI LIỆU THAM KHẢO…………..………….…………....…………..109
8
đó cho đất nước, bên cạnh đó còn làm phát sinh những vấn đề mà chúng ta
cần quan tâm, bản sắc văn hóa dân tộc bị đe dọa, hội nhập kinh tế quốc tế còn
đưa vào nước ta những sản phẩm đồi trụy, phản nhân văn, reo rắc lối sống tự
do tư sản, làm xói mòn những giá trị đạo đức, thuần phong mỹ tục của dân
tộc. Đặc biệt đáng lo ngại là một bộ phận học sinh hiện nay có tình trạng suy
thoái về đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão
lập thân, lập nghiệp vì tương lai của bản thân và đất nước. Học sinh vi phạm
đạo đức ngày càng nhiều, khiến dư luận xã hội lo lắng, ngành giáo dục phải
đau đầu về tình trạng học sinh vô lễ với thầy cô giáo, nói tục, trộm cắp, bạo
lực học đường, tham gia vào các tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật xảy ra ngày
càng nhiều, mức độ vi phạm ngày một nghiêm trọng hơn. Trường THPT
Thanh Bình 1, tỉnh Đồng Tháp không đứng ngoài thực trạng trên.
Trước tình hình đó, việc giáo dục đạo đức cho học sinh là nhiệm vụ cấp
bách, đặc biệt, giáo dục tư tưởng đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh là hết sức
cần thiết và đúng đắn nhằm làm cho thế hệ trẻ vừa “hồng” vừa “chuyên”,
xứng đáng là người trụ cột thật sự của nước nhà. Điều đó đòi hỏi phải có các
công trình khoa học đi sâu vào nghiên cứu để bồi dưỡng giáo dục đạo đức cho
học sinh là nhiệm vụ cấp thiết. Hơn ai hết, là một người giáo viên giảng dạy
10
môn Giáo dục công dân ở một trường THPT trên quê hương mà mình được
sinh ra và lớn lên, tôi nhận thức rõ trách nhiệm đặt lên vai của bản thân là
phải xây dựng giải pháp giáo dục đúng đắn, khoa học để nâng cao hơn nữa
chất lượng môn học nói chung và chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục đạo đức cho
học sinh của trường nói riêng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Với lí do trên, tác giả mạnh dạn chọn đề tài: Tích hợp tư tưởng Hồ Chí
Minh về đạo đức cách mạng trong dạy học phần “Công dân với đạo đức"
trong chương trình GDCD lớp 10 (Qua khảo sát thực tiễn trường THPT
đức Hồ Chí Minh” (2009), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội của Tiến
sĩ Thành Duy; trong quyển “Thế giới còn đổi thay nhưng tư tưởng Hồ Chí
Minh còn sống mãi” (2008), Nhà xuất bản khoa học xã hội, Hà Nội; bên đó
Nhà xuất bản khoa học xã hội, Hà Nội (2005) cũng đã cho xuất bản cuốn
“Giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên theo đạo đức cách mạng, phong cách
tư duy khoa học Hồ Chí Minh”; “Hồ Chí Minh nói về đạo đức cách mạng” và
một số công trình khoa học khác cũng đã nghiên cứu về tư tưởng đạo đức
cách mạng của Hồ Chí Minh, các giải pháp giáo dục tư tưởng đạo đức đến
toàn Đảng, toàn dân ta xã hội hiện nay. Mặc dù có nhiều công trình khoa học
đã nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng, nhưng chưa có
công trình khoa học nào nghiên cứu việc tích hợp tư tưởng đạo đức Hồ Chí
Minh vào dạy học phần “Công dân với đạo đức” chương trình lớp 10 ở trường
THPT Thanh Bình 1, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp.
3. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
3.1. Mục tiêu của đề tài
Trên cơ sở nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng,
qua đó xây dựng giải pháp để tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách
mạng vào trong dạy học phần “Công dân với đạo đức" trong chương trình
giáo dục công dân lớp 10, góp phần bồi dưỡng, giáo dục nhân cách, lối sống,
12
trách nhiệm của công dân cho học sinh trường THPT Thanh Bình 1 - Đồng
Tháp.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Phân tích về những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo
đức cách mạng và sự cần thiết trong việc tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về
đạo đức cách mạng vào dạy học phần “Công dân với đạo đức” ở chương trình
GDCD lớp 10.
logic, phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp nghiên cứu trắc
nghiệm...
6. Đóng góp luận văn
Đề tài góp phần hệ thống hóa những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ
Chí Minh về đạo đức cách mạng để tích hợp trong dạy học phần “Công dân
với đạo đức” ở chương trình GDCD lớp 10.
Qua đề tài nghiên cứu giúp cho nhà trường có sự đánh giá đúng mức về
thực trạng đạo đức của học sinh; thực trạng dạy học môn GDCD và những
nguyên nhân của thực trạng đó ở trường THPT Thanh Bình 1- tỉnh Đồng
Tháp. Qua đó xây dựng những giải pháp khoa học, hiệu quả trong việc tích
hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng trong dạy học phần “Công
dân với đạo đức” trong chương trình giáo dục công dân lớp 10, góp phần vào
việc bồi dưỡng, giáo dục đạo đức cho các em học sinh trở thành con ngoan,
trò giỏi, là công dân tốt trong xã hội.
Đề tài còn góp phần thực hiện Chỉ thị số 06 - CT/TW Bộ Chính Trị về
tổ chức cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh” cho học sinh trường THPT Thanh Bình 1.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục, tài liệu tham khảo và phụ lục,
nội dung luận văn được trình bày trong 02 chương.
14
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI TÍCH HỢP
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG
TRONG DẠY HỌC PHẦN “CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC”
đồng thời góp phần đưa chủ nghĩa yêu nước của Người chuyển sang chủ
nghĩa cộng sản. Khi bàn về nguồn gốc của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh,
Phó Giáo sư Tiến sĩ Thành Duy đã viết “Hồ Chí Minh đã vận dụng hầu như
tất cả những phạm trù và mệnh đề tư tưởng đạo đức của quá khứ vào việc xây
dựng hệ thống tư tuởng đạo đức mới, đạo đức cách mạng. Trên cơ sở hệ
thống tư tưởng đạo đức cũ đã hình thành hàng nghìn năm nay, Người thực
hiện một cuộc cách mạng về đạo đức, từ cuộc cách mạng về đạo đức, Người
xây dựng hệ thống đạo đức cách mạng làm biến đổi căn bản những phạm trù
đạo đức quen thuộc trước đây.” [8; 230]. Qua nghiên cứu tư tưởng về đạo đức
cách mạng của Hồ Chí Minh ta thấy được tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh đã
tiếp thu và kế thừa những truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, kế
thừa tư tưởng đạo đức của nhân loại, đặc biệt là tư tưởng đạo đức của Mác-
16
Lênin. Khi nói về học thuyết Nho giáo của Khổng Tử, Người đã ca ngợi sự tu
dưỡng đạo đức của con người trong xã hội, được thể hiện trong tư tưởng đạo
đức Hồ chí Minh về sự tu dưỡng đạo đức của mỗi cá nhân như: trung, hiếu,
nhân, nghĩa, cần, kiệm, liêm, chính... Khi nói về tôn giáo Giê-su, Người đánh
giá cao về sự nhân ái cao cả, yêu thương con người. Trong tư tưởng đạo đức
Hồ Chí Minh được thể hiện ở lòng yêu thương con người, đặc biệt là người
cần lao. Khi nói về Tôn Dật Tiên, Hồ Chí Minh ca ngợi học thuyết Tam dân
của Tôn Dật Tiên, điều đó dễ dàng nhận ra ở tư tưởng Hồ Chí Minh khi sử
dụng khái niệm độc lập, tự do, hạnh phúc để làm mục tiêu xây dựng một xã
hội mới, xã hội mà ở đó ai cũng được tự do, hạnh phúc, không có người bóc
lột người, nhất là đối với người lao động. Khi nói về chủ nghĩa Mác, Hồ Chí
Minh ca ngợi tính nhân đạo trong học thuyết của Mác- Lênin. Điều đó cho
thấy tư tưởng đạo đức cách mạng của Hồ Chí Minh có sự kế thừa đạo đức
truyền thống của dân tộc Việt Nam, của tư tưởng đạo đức Nho giáo, tinh hoa
tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, vừa có có tính hiện đại, tiến bộ của nhân loại.
1.1.2.Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng
1.1.2.1. Trung với nước, hiếu với dân
Trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh thì phẩm chất đạo đức trung với
nước, hiếu với dân là phẩm chất đạo đức quan trọng và bao trùm nhất trong tư
tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh. Tư tưởng trung với nước, hiếu với dân là
phẩm chất đạo đức vốn có từ xa xưa của đạo đức truyền thống phương Đông
nói chung và truyền thống đạo đức của Việt Nam nói riêng. Tư tưởng đạo đức
trung với nước, hiếu với dân của Hồ Chí Minh không những kế thừa những
giá trị từ chủ nghĩa yêu nước truyền thống của dân tộc Việt Nam, Hồ Chí
Minh còn vượt qua những hạn chế của chủ nghĩa yêu nước truyền thống đó,
Người đưa vào nội dung đạo đức mới, phù hợp, rộng lớn hơn và sâu đậm tình
người làm cơ sở xây dựng một nền đạo đức mang tính cách mạng, khoa học,
18
hình thành nên những phẩm chất đạo đức tiêu biểu cho con người Việt Nam
trong thời đại mới.
Trước kia “Trung” là trung thành tuyệt đối với vua, còn “Hiếu” là hiếu
thảo với cha mẹ. Trong khi quan điểm của Hồ Chí Minh “Trung” là trung với
nước, trung thành với lợi ích quốc gia dân tộc, trung thành với sự nghiệp dựng
nước và giữ nước. Nước ở đây là nước của toàn dân chứ không của riêng ai
và người dân là người chủ của đất nước “bao nhiêu quyền hạn của dân”, “bao
nhiêu lợi ích đều vì dân”, “bao nhiêu quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”,
Đảng và chính phủ là “đầy tớ nhân dân” chứ không phải “quan của nhân dân
để đè đầu cưỡi cổ nhân dân”. Người chỉ rõ: “Trong bầu trời không có gì quý
bằng nhân dân...trong xã hội không có gì tốt đẹp, vẻ vang bằng phục vụ lợi
ích cho nhân dân ” [19; 276], “Mỗi cán bộ, đảng viên phải đặt lợi ích của cách
mạng, của Đảng, của nhân dân lên trên hết” [23; 439]. Còn “Hiếu” theo quan
đã được Hồ Chí Minh kế thừa có chọn lọc và bổ sung hoàn thiện hơn và đảm
tính nhân văn. Người viết “Bọn phong kiến ngày xưa nêu ra cần, kiệm, liêm,
chính nhưng không bao giờ làm mà bắt nhân dân phải tuân theo để phụng sự
quyền lợi cho chúng. Ngày nay ta cần, kiệm, liêm, chính cho cán bộ thực hiện
làm gương cho nhân dân theo để lợi cho nước cho dân” [17; 321.
Cần, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là cần cù, siêng năng, chăm chỉ, lao
động có kế hoạch, sáng tạo, có năng suất cao, không lười biếng, không ỷ lại,
không dựa dẫm vào người khác. Có cần thì có làm việc gì dù khó khăn mấy
cũng làm được. Người viết: “Siêng học thì mau biết; Siêng nghĩ ngợi thì hay
có sáng kiến; Siêng làm thì nhất định thành công; Siêng hoạt động thì sức
khoẻ. Chữ Cần chẳng những có nghĩa hẹp, như: Tay siêng làm thì hàm siêng
nhai. Nó lại có nghĩa rộng là mọi người đều phải Cần, cả nước phải cần.
Người siêng năng thì mau tiến bộ; Cả nhà siêng năng thì chắc chắn ấm no; Cả
21
làng siêng năng thì làng phồn thịnh; Cả nước siêng năng thì nước mạnh giàu”
[16; 632]
Cần trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh còn yêu cầu mỗi con người
trong hoạt động lao động xã hội, khi tham gia các sinh hoạt cộng đồng, đòi
hỏi mỗi người phải có thái độ đúng đối với lao động, lao động tích cực và đạt
hiệu quả cao. Người nói: “Nước ta còn nghèo. Muốn sung sướng thì phải có
tinh thần tự lực cánh sinh, cần cù lao động. Phải cố gắng sản xuất. Lao động
là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc của chúng ta. Trong
xã hội ta, không có nghề nào thấp kém, chỉ những kẻ lười biếng, ỷ lại mới
đáng xấu hổ” [21; 313]. Người còn cho rằng: mỗi người phải cần, mọi người
đều phải cần, cả nước đều phải cần; làm việc có kế hoạch, tích lũy chuyên sâu
nghề nghiệp, chuyên môn. Thi đua sản xuất cho mau, cho tốt, cho nhiều; có
năng suất, chất lượng, hiệu quả cao. Cần còn là tự lực, tự cường không ỷ lại,
hay gián tiếp, bất liêm tức là trộm cắp” [16; 641]. Hồ Chí Minh cũng đã sớm
cảnh báo về nguy cơ tham nhũng của cán bộ, công chức khi tham gia bộ máy
công quyền và Người còn dặn dò đối với cán bộ phải lấy chữ Liêm làm đầu:
“Những người ở các công sở, từ làng cho đến Chính phủ Trung ương, đều dễ
tìm dịp phát tài, hoặc xoay tiền của Chính phủ, hoặc khoét đục nhân dân... Vì
vậy, những người trong công sở phải lấy chữ Liêm làm đầu” [16; 105]. Hồ
Chí Minh chỉ ra rằng, không chỉ có cán bộ, người có chức có quyền mới liêm
mà mọi người phải liêm, cán bộ phải thực hành liêm trước, để làm kiểu mẫu
cho dân. Dân phải biết quyền của mình và kiêm tra, kiểm soát cán bộ để cán
bộ thực hiện tốt chữ liêm và xử lí nghiêm minh đối với kẻ bất liêm. Người
dạy “Quan tham vì dân dại. Nếu dân hiểu biết, không chịu đút lót, thì “quan”
dù không liêm cũng phải hoá ra Liêm. Vì vậy dân phải biết quyền hạn của
mình, phải biết kiểm soát cán bộ, để giúp cán bộ thực hiện chữ Liêm. Pháp
23
luật phải thẳng tay trừng trị những kẻ bất liêm, bất kỳ kẻ ấy ở địa vị nào, làm
nghề nghiệp gì” [16; 641].
Chính, nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đứng đắn. Điều gì không
đứng đắn, thẳng thắn là tà. Theo tư tưởng của Người trong xã hội có hàng
trăm công ngàn việc. Song những công việc ấy có thể chia làm hai thứ: việc
chính và việc tà. Làm việc Chính là người thiện. Làm việc Tà là người ác.
Siêng năng tần tiện, trong sạch là chính, là thiện. lười biếng xa xỉ, tham lam là
Tà, là Ác. Chính bao gồm trong các công việc, biểu hiện trong các quan hệ.
Phải thường xuyên tự sửa mình để tăng điều tốt, giảm điều xấu. “Việc thiện
dù nhỏ mấy cũng làm. Việc ác dù nhỏ mấy cũng tránh... Mỗi ngày cố làm một
việc lợi cho nước (lợi cho nước tức là lợi cho mình)” [16; 645].
Hồ Chí Minh không chỉ giải thích nội dung về Cần, kiệm, liêm, chính
mà Hồ Chí Minh còn chỉ ra rằng Cần, Kiệm, Liêm, Chính có mối quan hệ mật
trực, không nên vì tư ân, tư huệ, hoặc tư thù, tư oán. Phải trung thành với
Chính phủ, với đồng bào, chớ lên mặt làm quan cách mạng.
Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là đức tính rất quan trọng của
mỗi người, đặc biệt là đối với cán bộ, đảng viên. Vì cán bộ, đảng viên là công
bọc của dân và là đầy tớ trung thành tuyệt đối với nhân dân, tức là trung thành
với Tổ quốc, với nhân dân.
1.1.2.3. Yêu thương con người
Tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh về lòng yêu thương con người là
một trong những phẩm chất đạo đức cao đẹp của Hồ Chí Minh. Đó chính là
sự kế thừa truyền thống nhân nghĩa của dân tộc, kết hợp với chủ nghĩa nhân
đạo cộng sản, tiếp thu tinh thần nhân văn của nhân loại, và cùng với sự trải
nghiệm của bản thân mình qua hoạt động cách mạng của Người.
Tình yêu thương con người trong tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh
không phải là lòng từ bi, bác ái mơ hồ, chung chung, càng không phải là lòng
thương người của người đứng trên nhìn xuống. Lòng yêu thương con người
25
của Hồ Chí Minh là sự thông cảm sâu sắc đối với con người, đặc biệt là người
nghèo khổ, những người bị mất quyền dân chủ, những người bị áp bức, bóc
lột, người cần lao.
Trong toàn bộ cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh
không lúc nào không nghĩ đến dân, lo cho dân, lo cho nước. Đó là tư tưởng
xuyên suốt, là đạo đức cách mạng của Hồ Chí Minh. Nghiên cứu tư tưởng đạo
đức Hồ Chí Minh chúng ta thấy rõ sự yêu nước, thương dân, tất cả vì dân, vì
nước của Người. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Trong bầu trời không
có gì quý bằng nhân dân, trong thế giới không có gì mạnh bằng đoàn kết nhân
dân, trong xã hội không có gì vẻ vang tốt đẹp bằng phục vụ nhân dân” [19;
276]. Tình yêu đó còn được thể hiện ở Hồ Chí Minh bằng sự ham muốn tột