Luận văn tôt nghiệp

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÀN THƠ
LỜI CẢM TA
KHOA KINH TẾ- QUẢN TRỊ KINH DOANH

Trong thời gian học tập vừa qua, em đã có được sự hướng dẫn và giảng dạy
tận tình của các thầy cô thuộc khoa Kinh tế- Quản trị kinh doanh. Đồng thời, em
cũng có được điều kiện tiếp xúc với các phương tiện học tập tiến bộ, hiện đại từ phía
Ban lãnh đạo nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa kinh tế- Quản trị kinh doanh. Chính
từ những điều đó đã tạo cho em động lực hoàn thành tốt chương trình học, cũng như
có được những kiến thức vô cùng quý giá, làm nền tảng cho việc tiếp xúc với thực
tiễn và cho công việc tương lai. Em xin chân thành cảm ơn.

LUÂN VĂN TỐT NGHIÊP
••

Đặc biệt em xin gởi lời cảm ơn sâu sắc đến giáo viên hướng dẫn thực tập:
thầy Phạm Lê Thông đã tận tình hướng dẫn, giảng dạy cho em trong quá trình thực
hiện đề tài tốt nghiệp.

PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ KINH TẾ CỦA
Đồng thời em cũng chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của thầy Huỳnh Việt Khải,
cô Huỳnh Thị Đan Xuân, cô Nguyễn Thị Thu Duyên đã tận tình giúp đỡ em trong
suốt quá trình thu thập số liệu tại khu vực nghiên cứu.

Sau cùng em xin kính chúc quý thầy cô luôn dồi dào sức khoẻ, luôn đóng góp
tích cực cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo.
Giáo viên hướng dẫn
TS. PHẠM LÊ THÔNG


SVTH: Trần Thị Phương Thảo


Luận văn tôt nghiệp

NHẬN XÉT CỦA GIẢO VIÊN HƯỚNG DẪN
GVHD: TS. Phạm Lê Thông

iii

SVTH: Trần Thị Phương Thảo


Luận văn tôt nghiệp

NHẬN XÉT CỦA GIẢO VIÊN PHẢN BIỆN

GVHD: TS. Phạm Lê Thông

.

SVTH: Trần Thị Phương Thảo


Luận văn tôt nghiệp

MỤC LỤC
GVHD: TS. Phạm Lê Thông

V

m số giới hạn ngẫu nhiên...................................................................................9
2.1.4.3. Đo lường hiệu quả bằng phương pháp đôi.........................................10
2.2........................................................................................................................Ph
ương pháp nghiên cứu................................................................................... 12
2.2.1. Phương pháp thu thập dữ liệu, thông tin..................................................12
2.2.2. Phương pháp xử lý số liệu.........................................................................12
2.2.3. Phương pháp phân tích..............................................................................13
CHƯƠNG 3 :TỔNG QUAN VÙNG NGHIÊN cứu.....................14
3.1...................................................................................................................Vị
trí địa lý và điều kiện tự nhiên.................................................................14
3.1.1. Vị trí địa lý.................................................................................................14
3.1.2. Điều kiện tự nhiên.....................................................................................14
3.1.2.1. Sông ngòi............................................................................................ 14
3.1.2.2. Khí hậu................................................................................................14
3.1.2.3. Địa hình...............................................................................................14
GVHD: TS. Phạm Lê Thông

.

SVTH: Trần Thị Phương Thảo


Luận văn tốt nghiệp

3.1.2.4. Khoáng sản...........................................................................................15
3.1.2.5. Tài nguyên thiên nhiên.........................................................................15
3.2..................................................................................................................Tìn
h hình kinh tế- xã hội thành phố cần Thơ................................................15
3.2.1. Dân số và lao động.....................................................................................15
3.2.2. Cơ sở hạ tầng..............................................................................................15


vii

SVTH: Trần Thị Phương Thảo


Luận văn tốt nghiệp

4.2..Phân tích chi phí và thu nhập của hoạt động trồng lúa vụ hè thu ở thành phố
cần
Thơ................................................................................................................. 28
4.2.1. Phân tích chi phí.........................................................................................28
4.2.1.1. Chi phí lao động................................................................................... 28
4.2.1.2. Chi phí giống....................................................................................... 29
4.2.1.3. Phân bón............................................................................................... 29
4.2.1.4. Thuốc nông dược..................................................................................31
4.2.1.5. Chi phí khác..........................................................................................32
4.2.1.6. Tổng họp chi phí sản xuất....................................................................33
4.2.2. Phân tích thu nhập......................................................................................34
4.2.2.1. Năng suất.............................................................................................. 34
4.2.2.2. Giá bán..................................................................................................34
4.2.2.3. Thu nhập.............................................................................................. 34
4.2.3....................................................................................................................... Kh
ả năng sinh lợi của hoạt động trồng lúa................................................................35
CHƯƠNG 5:PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ
KINH TẾ CỦA HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT LÚA yụ HÈ THU Ở THÀNH
PHỐ
CẦN
THƠ...................................................................................................................... 37
5.1.....................................................................Mô hình lợi nhuận Cobb- Douglas

........................................................................................................................50
7.2.1. Đối với cơ quan Nhà nước.........................................................................50
7.2.2. Đối với các tổ chức khuyến nông, viện nghiên cứu..................................51
7.2.3. Đối với nông dân........................................................................................52

GVHD: TS. Phạm Lê Thông

.

SVTH: Trần Thị Phương Thảo


Luận văn tốt nghiệp

DANH MỤC BẢNG

Trang
• Bảng 3.1: Giá trị sản xuất của thành phố cần Thơ năm 2006 - 2008 ..........19
• Bảng 3.2: Diện tích một số loại cây trồng năm 2006 - 2008........................ 20
• Bảng 3.3: Sản lượng trồng trọt của Thành phố cần Thơ qua các năm 20062008...............................................................................................................21
• Bảng 3.4: Diện tích, năng suất và sản lượng lúa của Thành phố cần Thơ năm
2006 - 2008.................................................................................................... 22
• Bảng 3.5: số lượng gia súc, gia cầm của Thành phố cần Thơ năm 2006 2008............................................................................................................... 23
• Bảng 3.6: Diện tích, năng suất và sản lượng lúa vụ hè thu của Thành phố cần
Thơ năm 2006 - 2008.................................................................................... 24
• Bảng 4.1 Tình hình chung của nông hộ ở Thành phố cần Thơ...................25
• Bảng 4.2 Chi phí giống trung bình trên ha..................................................29
• Bảng 4.3 Chi phí phân bón trung bình trên ha.............................................30
• Bảng 4.4 Chi phí thuốc nông dược trung bình trên ha................................31
• Bảng 4.5 Chi phí khác trung bình trên ha................................................... 32

Luận văn tôt nghiệp

CHƯƠNG1
GIỚI THIỆU
1.1.

Sự CẢN THIẾT NGHIÊN cứu

Từ một quốc gia thiếu lương thực, gặp nhiều khó khăn trong việc giữ vững an
ninh lương thực, chỉ trong một thời gian ngắn, Việt Nam với nhiều nỗ lực đã vươn
lên trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu trên thế giới, mang
về cho ngân sách quốc gia một lượng ngoại tệ đáng kể, hỗ trợ đắc lực cho quá trình
công nghiệp hóa- hiện đại hóa của đất nước. Từ năm 1989, Việt Nam đã trở thành
một nhà cung cấp gạo quan trọng trên thị trường gạo thế giới. Giai đoạn 1989-2008,
Việt Nam xuất khẩu bình quân hàng năm trên 3 triệu tấn gạo sang 128 quốc gia, đạt
mức 5,2 triệu tấn vào năm 2005. Đến năm 2007, Việt Nam mới chính thức gia nhập
tổ chức Tổ chức thương mại thế giới (WTO). Nếu năm 2008 là năm đánh dấu mốc
kim ngạch xuất khẩu gạo vượt qua con số 2 tỷ USD thì năm 2009 là năm lập kỷ lục
về số lượng gạo xuất khẩu với 6,82 triệu tấn. Với thị trường toàn cầu, gạo Việt Nam
ngày càng khẳng định được vị trí, giữ được giá xuất khẩu, loại gạo cấp trung bình có
khả năng cạnh tranh cao. Chúng ta đang tiến hành mở rộng thị trường. Tuy nhiên
chúng ta vẫn còn gặp nhiều trở ngại, như: khiếm khuyết về giống lúa, chất lượng
gạo, tập quán canh tác, sức chứa kho dự trữ, công nghệ sau thu hoạch, công nghệ
chế biến ... Để khắc phục những trở ngại này sẽ cần một thời gian khá dài. Trong
quá trình đó, chúng ta cần duy trì xuất khẩu sang các thị trường truyền thống, như:
châu Phi, Phillipine, Cuba, ... đóng vai trò nền tảng (thu ngoại tệ từ xuất khẩu) giúp
ngành lúa gạo Việt Nam có thời gian hoàn thành quá trình thay đổi và cải tiến.

Với nhiều ưu đãi của thiên nhiên, Đồng bằng Sông Cửu Long là vùng đất có
được điều kiện thuận lợi cho việc trồng lúa. Do đó ĐBSCL chính là vựa lúa lớn nhất

tiêu tốn khá nhiều ngày công lao động. Tuy nhiên, những chi phí này có thể sẽ được
giảm thiểu khá nhiều nếu có được một mô hình đạt hiệu quả sản xuất cho vụ hè thu.
Thêm vào đó, giá lúa gạo giảm thì người nông dân sẽ thu lại lợi nhuận rất thấp vì chi
phí đầu vào khá cao. Chính vì vậy giảm chi phí và tăng tính hiệu quả sản xuất là một
trong nhiều giải pháp cần thực hiện nhằm giúp người nông dân hưởng lợi. Với
những lý do được trình bày ở trên, tôi chọn đề tài: “PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ
KINH TẾ CỦA HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT LÚA vụ HÈ THU Ở THÀNH
PHỐ CẦN THOỈ” để nghiên cứu với mục tiêu nhằm giúp tăng hiệu quả kinh tế lúa
trong vụ hè thu cho nông hộ ở cần Thơ.
1.2. MUC TIÊU NGHIÊN cứu
1.2.1. Mục tiêu chung

Đề tài nhằm ước lượng hiệu quả kinh tế của việc sản xuất lúa vụ hè thu và
đưa ra những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc sản xuất lúa tại địa bàn
cho những năm sắp tới.

GVHD: TS. Phạm Lê Thông

2

SVTH: Trần Thị Phương Thảo


Luận văn tốt nghiệp
1.2.2. Mục tiêu cụ thể

Đề tài được thực hiện nhằm đạt được những mục tiêu cụ thể sau:

- Ước lượng hiệu quả về phân phối của việc sản xuất lúa vụ hè thu tại cần


Cây lúa non được gọi là mạ. Sau khi ngâm ủ, người ta có thể gieo thẳng các hạt thóc
đã nảy mầm vào ruộng lúa đã được cày, bừa kỹ hoặc qua giai đoạn gieo mạ trên
ruộng riêng để cây lúa non có sức phát triển tốt, sau một khoảng thời gian thì nhổ
mạ để cấy trong ruộng lúa chính. Sản phẩm thu được từ cây lúa là thóc. Sau khi xát
bỏ lớp vỏ ngoài thu được sản phẩm chính là gạo và các phụ phẩm là cám và trấu.
Gạo là nguồn lương thực chủ yếu của hơn một nửa dân số thế giới (chủ yếu ở châu
Á và châu Mỹ La tinh), điều này làm cho nó trở thành loại lương thực được con
người tiêu thụ nhiều nhất. Trong tiếng Anh, từ rice (lúa, gạo) có nguồn gốc từ arisi
trong tiếng Tamil.
2.1.2. Khái niệm về hiệu quả

Hiệu quả kinh tế là một phạm trù đặc biệt quan trọng, nó thể hiện kết quả sản
xuất trong mỗi đơn vị chi phí của các ngành sản xuất, về mặt hình thức, hiệu quả
kinh tế là một đại lượng so sánh kết quả sản xuất với chi phí bỏ ra.

Đe đánh giá hiệu quả kinh tế, chúng ta phải đứng trên quan điểm toàn diện,
phải biểu hiện trên các góc độ khác nhau và có mối quan hệ chặt chẽ với nhau theo
không gian- thời gian- số lượng- chất lượng:
GVHD: TS. Phạm Lê Thông

4

SVTH: Trần Thị Phương Thảo


Luận văn tốt nghiệp

- Thời gian: sự toàn diện của hiệu quả kinh tế đạt được không chỉ xét ở từng
giai đoạn mà phải xét trong toàn bộ chu kỳ sản xuất.


những đơn vị sản xuất phân phối sử dụng các đầu vào họp lý với giá cả của chứng.

- Đơn vị sản xuất nào nằm trên PP’ là đạt hiệu quả phân phối AE (sử dụng
nguồn lực họp lý với các mức giá cả)

Đồ thị 2.1 Sự kết họp giữa đường đẳng lượng và đường đẳng phí tạo ra mức

hiệu quả kinh tế.
2.1.3. Hàm lọi nhuận

GVHD: TS. Phạm Lê Thông

6

SVTH: Trần Thị Phương Thảo


Luận văn tắt nghiệp

mức đầu vào sử dụng. Do đó, ta hoàn toàn có thể dựa trên hàm sản xuất để có thể
Q= F(Xi, x2, x3, ...xm; Zi, z2,... zn)

Trong đó:

Q: là sản lượng đầu ra.

m

(trong đó Cị’ là giá cả của các yếu tố đầu vào biến đổi thứ i, p là giá cả đầu ra).


ị ặ - pz)n)1
ỉ
m
ci
*=Al-p) (l-p)
Ễ (—)
7Ĩ
i =1

(3.7)

iựi
i —1



0 là phần

(trồng lúa) của địa phương trong vùng nghiên cứu; các tài liệu nghiên cứu khác có
liên quan. Sử dụng các thông tin từ các tạp chí nghiên cứu khoa học và Internet.
2.2.2. Phương pháp xử lý số liệu
Ằ =ơu /
3.1. VỊ TRÍ ĐỊA LÝ VÀ ĐIỀU KIỆN Tự NHIÊN
3.1.1. Vị trí địa lý

Phía bắc giáp tình An Giang và Đồng Tháp, phía nam giáp tình Hậu Giang,
phía tây giáp tình Kiên Giang, phía đông giáp tỉnh Vĩnh Long và Đồng Tháp.
3.1.2. Điều kiện tự nhiên
3.1.2.1. Sông ngòi

Hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt. Trong đó: Sông Hậu với tổng
chiều dài chảy qua thành phố là 65 km. Tổng lượng nước sông Hậu đổ ra biển
khoảng 200 tỷ m3/năm lưu lượng nước bình quân tại cần Thơ là 14.800 m 3/giây.
Tổng lượng phù sa của sông Hậu là 35 triệu m3/năm; Sông Cái Lớn dài 20 km, chiều
rộng cửa sông 600 - 700 m, độ sâu 10 - 12 m nên có khả năng tiêu, thoát nước rất
tốt. Sông Cần Thơ dài 16 km, đổ ra sông Hậu tại bến Ninh Kiều nước ngọt quanh
năm, vừa có tác dụng tưới nước trong mùa cạn, vừa có tác dụng tiêu úng trong mùa
lũ và có ý nghĩa lớn về giao thông. Bên cạnh đó, cần Thơ còn có hệ thống kênh rạch
nhỏ dày đặc.
3.1.2.2. Khí hậu

Có hai mùa rõ rệt trong năm là mùa khô và mùa mưa. Mùa khô từ tháng 12
đến tháng 4 năm sau; gió mùa Đông Bắc. Nhiệt độ trung bình các tháng từ 26 đến
28 độ. Có số giờ nắng cao nhất trong năm vào các tháng 1, 2, 3. Giờ nắng trung bình
trong các tháng này từ 190 giờ đến 240 giờ. Mùa mưa từ tháng 05 đến tháng 11; gió
mùa Tây Nam. Nhiệt độ trung bình các tháng mùa mưa từ 26 đến 27 độ. Mưa tập
trung trong các tháng 9,10 ... Trung bình lượng mưa phổ biến trong tháng từ 220
mm đến 420 mm. Các tháng cuối mùa gây ngập úng trên diện rộng do lượng mưa
lớn và lũ thượng nguồn đổ về.
3.1.2.3. Địa hình

GVHD: TS. Phạm Lê Thông