TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(40).2010

NGHIÊN CỨU VỀ KHÓ KHĂN CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG KHI HỌC ĐỌC HIỂU THEO ĐƯỜNG HƯỚNG
GIAO TIẾP VỚI SÁCH TIẾNG ANH 12: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
AN INVESTIGATION INTO HIGH SCHOOL STUDENTS' DIFFICULTIES
IN LEARNING READING COMMUNICATIVELY WITH TIENG ANH 12:
REALITIES AND SOLUTIONS
Lưu Quý Khương

Hoàng Xuân Quý

Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng

Trường THPT Gio Linh, Quảng Trị

TÓM TẮT
Ở bậc học phổ thông, đọc hiểu tiếng Anh được xem là một kỹ năng quan trọng làm cơ
sở cho nhiều kỹ năng tiếng Anh khác như nói, nghe và viết. Vì thế, việc học đọc hiểu theo
đường hướng giao tiếp của học sinh cần được quan tâm. Bài viết này tìm hiểu những khó khăn
học sinh trung học phổ thông ở (THPT) Quảng Trị đã gặp trong quá trình học đọc hiểu theo
đường hướng giao tiếp với sách giáo khoa “Tiếng Anh 12”. Trên cơ sở tìm hiểu những nguyên
nhân và phân tích những khó khăn chủ quan và khách quan của học sinh, bài viết đề nghị một
số giải pháp nhằm cải thiện việc dạy và học tiếng Anh nói chung và học kỹ năng đọc hiểu tiếng
Anh nói riêng ở trường THPT hiện nay, đặc biệt là ở tỉnh Quảng Trị.
ABSTRACT
In general education, reading English is considered to be an important skill laying the
foundation for other skills such as speaking, listening, and writing. By the same token, students'
learning reading communicatively should be taken into consideration. This research aims at
investigating into the difficulties faced by Quang Tri high school students in learning reading
communicatively with “Tieng Anh 12”. The informants taking part in the research consist of 20

sinh không tránh khỏi những khó khăn khi thực hành giao tiếp. Do vậy, trong bài viết
này tác giả muốn khảo sát và tìm ra các khó khăn mà học sinh phổ thông gặp phải trong
quá trình học đọc theo đường hướng giao tiếp với sách “Tiếng Anh 12” và khuyến nghị
một số giải pháp nhằm giúp việc dạy và học đọc tiếng Anh hiệu quả hơn.
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Dù rằng việc học đọc tiếng Anh theo đường hướng giao tiếp của học sinh ở bậc
trung học phổ thông (THPT) có vai trò rất quan trọng nhằm góp phần phát triển năng
lực giao tiếp cho người học, cho đến nay các công trình nghiên cứu về vấn đề này cũng
chưa nhiều. Cái Ngọc Duy Anh [2] đã tìm hiểu về thực trạng dạy và học đọc hiểu theo
hướng giao tiếp tại một số trường THPT ở Huế. Phạm Thị Hà [11] đã nghiên cứu về
những khó khăn của việc sử dụng các hoạt động giao tiếp trong giờ học đọc ở trường
THPT tỉnh Quảng Bình. Nguyen Van Dinh [9] khảo sát thực trạng học đọc hiểu tại
trường THPT chuyên của tỉnh Kon Tum và đề xuất việc thiết kế các hoạt động bổ trợ
cho việc học đọc theo đường hướng giao tiếp. Ngoài ra, vấn đề cũng chỉ được đề cập
đến một cách chung chung trong một số luận văn tốt nghiệp đại học tại Khoa tiếng Anh
trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng. Có thể thấy rằng học đọc theo đường
hướng giao tiếp với sách “Tiếng Anh 12” vẫn là một vấn đề thu hút sự quan tâm của đội
ngũ giáo viên tiếng Anh THPT trong cả nước hiện nay.
3. Phương pháp nghiên cứu và thu thập dữ liệu
Hai phương pháp cơ bản được sử dụng trong nghiên cứu này là phương pháp
định lượng (quantitative method) và phương pháp định tính (qualitative method). Việc
thu thập dữ liệu được thực hiện qua phiếu điều tra (questionnaire), phỏng vấn
(interview) và dự giờ thực tế (classroom observation) tại các trường THPT ở Quảng
Trị. Trong đó, phiếu điều tra là công cụ chính được thiết kế kết hợp cả câu hỏi đóng lẫn
câu hỏi mở (close and open questions) để đảm bảo tính hiệu quả của dữ liệu được thu
thập. Phiếu điều tra dành cho giáo viên gồm 10 câu hỏi bằng tiếng Anh và được gửi đến
20 giáo viên đang trực tiếp giảng dạy sách “Tiếng Anh 12” tại các trường THPT ở
Quảng Trị. Phiếu điều tra dành cho học sinh có 8 câu hỏi bằng tiếng Việt và được gửi
cho 200 học sinh đang học “Tiếng Anh 12”. Ngoài ra, để hiểu rõ hơn về thực trạng của
vấn đề và chứng thực cho dữ liệu đã thu thập từ phiếu điều tra, người nghiên cứu tiến

đọc (reading passage) có độ dài khoảng hơn 300 từ. Chủ điểm trong các bài đọc khá đa
dạng như gia đình, văn hóa, xã hội, giáo dục, kinh tế, chính trị, thể thao... Khi được hỏi
ý kiến về độ khó của các bài đọc, thì 20% giáo viên cho là các bài đọc tương đối khó
đối với học sinh phổ thông. Hơn nữa, 80% giáo viên cho rằng các bài đọc khó đối với
học sinh của họ. Chẳng hạn các bài có chủ đề về kinh tế, chính trị như bài 7 (Economic
Reforms), bài 9 (Deserts), bài 14 (International Organisations), bài 16 (The Association
of Southeast Asian Nations)... Cũng theo các giáo viên trên, sở dĩ những bài đọc được
cho là khó là do độ dài của nó và nhiều từ ngữ, thuật ngữ còn xa lạ với người học.
Các bài tập đọc hiểu (reading tasks) trong “Tiếng Anh 12” đã được thiết kế với
nhiều dạng khác nhau như: trả lời câu hỏi, trắc nghiệm khách quan, đoán nghĩa của từ
theo ngữ cảnh, cung cấp nghĩa tiếng Việt tương đương, điền từ, xác định câu đúng-sai,
nối từ và nghĩa hoặc định nghĩa, tóm tắt ý chính, thảo luận... Tuy nhiên, so với thời gian
45 phút của một tiết học thì các bài tập đọc hiểu hơi nhiều. Vì thế nên có 30% giáo viên
cho rằng họ không thể dạy hết các bài tập đọc hiểu trong 45 phút. Một số câu hỏi ở phần
sau khi đọc (After you read) yêu cầu rất cao so với vốn kiến thức và khả năng của phần
143


TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(40).2010

lớn học sinh phổ thông. Do vậy, 80% giáo viên được hỏi ý kiến đều cho rằng một số bài
tập đọc hiểu cần được điều chỉnh, lồng ghép các hoạt động giao tiếp để tạo cơ hội cho
học sinh tương tác trong giờ học đọc.
6. Thực trạng về việc học đọc hiểu theo đường hướng giao tiếp với sách “Tiếng
Anh 12” và những khó khăn của người học trong quá trình học
Dựa trên kết quả điều tra 200 học sinh THPT và trên cơ sở đánh giá của tác giả
bài viết qua việc dự giờ và phỏng vấn một số học sinh, có thể thấy thực trạng của việc
học đọc hiểu theo đường hướng giao tiếp với sách “Tiếng Anh 12” như sau:
48,5% số học sinh đang học “Tiếng Anh 12” đã học tiếng Anh được 7 năm; và
51,5% trên 7 năm. Tuy nhiên, đa số các em đều thừa nhận là đã gặp phải rất nhiều khó



TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(40).2010

sinh cho rằng các em không bao giờ làm xong các bài tập đọc trong khoảng thời gian
giáo viên cho phép. Điều này cho thấy rằng chính vì học sinh thiếu thời gian để giải
quyết các hoạt động đọc hiểu nên cơ hội giao tiếp, tương tác trong giờ học của họ cũng
bị hạn chế rất nhiều.
Qua dự giờ và phỏng vấn, tác giả đã nhận thấy rằng việc thiếu kiến thức của
người học và tình trạng lớp đông và đa trình độ cũng là những nguyên nhân gây khó
khăn cho việc học đọc theo hướng giao tiếp. Rất nhiều học sinh (65%) thiếu kiến thức
nền và năng lực ngôn ngữ nên không thể hiểu tốt bài đọc để có thể diễn đạt ý tưởng
riêng của mình. Dĩ nhiên, nếu người học thiếu kiến thức nền và vốn từ vựng thì sẽ càng
khó khăn hơn đối với việc hiểu nội dung của bài đọc hay hoàn thành các hoạt động đọc
hiểu. Điều này sẽ dẫn đến sự cản trở lớn trong việc trao đổi thông tin với những người
khác trong các hoạt động theo cặp, theo nhóm. Do vậy, nhiều học sinh không những gặp
khó khăn trong việc học đọc mà còn bị giảm hứng thú giao tiếp trong giờ đọc. Theo kết
quả điều tra về mức độ nói tiếng Anh trong giờ đọc thì có đến 52,5% học sinh thừa nhận
rằng tỉ lệ phần trăm nói tiếng Anh của họ trong giờ đọc là dưới 20%. Vấn đề lớp đông
và đa trình độ cũng làm một thực tế ở Việt Nam. Thông thường, mỗi lớp học gồm từ 45
đến 55 học sinh. Lớp đông khiến cho giáo viên gặp khó khăn trong quá trình điều khiển
và đặc biệt là tổ chức các hoạt động dạy học theo đường hướng giao tiếp. Trong lúc
thiết bị hỗ trợ việc học vẫn còn hạn chế. Nhiều học sinh không thể có cơ hội để trao đổi
bằng tiếng Anh với các bạn hoặc đóng vai giao tiếp (role-play).
7. Các giải pháp khắc phục
Từ những khó khăn nêu trên, những người nghiên cứu xin đề xuất một số
khuyến nghị sau:
Trước hết, phải làm cho học sinh ý thức được vai trò của mình trong việc học
tiếng Anh trong lớp theo đường hướng giao tiếp như Freeman [4:131] nhận định:
“Người học cũng là người giao tiếp. Họ tích cực thương lượng về ý nghĩa nhằm làm cho

giao tiếp. Từ đó, giáo viên mới tạo được những tình huống thực trong lớp học và giúp
người học rèn luyện việc sử dụng tiếng Anh một cách thiết thực. Đối với các bài đọc dài
và khó, giáo viên nên điều chỉnh bằng việc đọc ghép nối (Jigsaw reading) để tạo tính
tương tác trong giao tiếp. Mặt khác, học sinh yếu sẽ không bị “chìm” trong các từ ngữ
và các bài đọc khó.
Vấn đề cuối cùng và cũng không kém phần quan trọng đó là mỗi lớp học cần
được trang bị các thiết bị sẵn dùng để hỗ trợ giáo viên và học sinh trong quá trình dạy
và học.
8. Kết luận
Đọc hiểu được xem là một kỹ năng rất quan trọng, tích hợp được nhiều kỹ năng
khác đồng thời đặt nền tảng cho người học phát triển các kỹ năng nghe, nói và viết. Để
học sinh thành công trong việc học đọc hiểu theo đường hướng giao tiếp với sách
“Tiếng Anh 12” đòi hỏi những nỗ lực rất lớn của người học lẫn những hướng dẫn thích
hợp và sự điều chỉnh tốt về sách giáo khoa của người thầy. Đó cũng là những nội dung
chính của bài viết này với mong muốn góp phần cải thiện tình hình dạy và học kỹ năng
đọc tiếng Anh cho học sinh THPT hiện nay đặc biệt là học sinh THPT tỉnh Quảng Trị.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Brown, H.D. (2007), Principles of Language Learning and Teaching, Pearson
Education, Inc.
[2] Cai Ngoc Duy Anh (1990), The Communicative Teaching of Reading at High
Schools, Hue Teachers' College.
[3] Free Encyclopedia (2009), Communicative Language Teaching, Retrieved on June
18th, 2010, from
[4] Freeman, L.D. (1986), Techniques and Principles in Language Teaching, Oxford
University Press.
146


TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(40).2010