ĐẶT VẤN ĐỀ
Dòng họ pháp luật Civil Law và dòng họ pháp luật xã hội chủ nghĩa ( XHCN )
là hai dòng họ pháp luật lớn nhất thế giới đều gắn liền tồn tại phát triển theo
từng giai đoạn lịch sử. Nguồn của hai hệ thống pháp luật này chính là cơ sở để
nhũng người có thẩm quyền áp dụng pháp luật đưa ra phán quyết của mình. Có
nhiều cách để phân loại nguồn của hai dòng họ pháp luật trên tùy vào quan
điểm, tiêu chí của từng người do đó dưới góc độ bài tiểu luận em chỉ đề cập đến
một số hình thức pháp luật phổ biến.
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.Một số khái niệm
1.Nguồn luật là hình thức biểu hiện của sự tồn tại quy phạm pháp luật.
2.Tập quán pháp:là những cách xử sự giữa con người với con người hình thành
và tồn tại từ đời này qua đời khác được một cộng đồng xã hội thừa nhận và tự
nguyện tuân theo.
3.Tiền lệ pháp (án lệ) là các văn bản quyết định của tòa án cơ quan pháp luật lời
giải thích các quy phạm pháp luật của thẩm phán được thừa nhận là khuôn mẫu
để giải quyết các vụ việc tương tự.
II.So sánh nguồn luật dòng họ Civil law và dòng họ pháp luật XHCN.
1.Điểm giống nhau
Giữa hai dòng họ Civil Law và dòng họ XHCN đều thừa nhận các thành tố:luật
thành văn, án lệ (tiền lệ pháp), tập quán pháp, lẽ phải tự nhiên và các học thuyết
trong quá trình nghiên cứu pháp luật.Cả hai dòng họ đều dựa trên cơ sở lí luận
pháp luật hay qua thực tiễn xét xử các vụ việc cụ thể. Hơn nữa hai dòng họ này
đều xây dựng pháp luật theo tư duy pháp luật pháp luật thực sự là công cụ là ý
chí của nhà nước. Ở hai dòng họ này pháp luật được ra đời đều do nhu cầu thực
tiễn đồng thời đều chịu sự ảnh hưởng từ luật La Mã.
2.Điểm khác nhau
1


2.1 Dòng họ pháp luật civil law

quán áp dụng đương nhiên (praeter legem); tập quán áp dụng theo sự
dẫn chiếu của pháp luật (Secundum legem); tập quán trái pháp luật
-

(Adverus legem).
Án lệ (Juriprudence) :Các nguyên tắc các giải pháp pháp lí rút ra từ án
lệ không có giá trị như luật thành văn vì nó không chắc chắn có thể bị
hủy bỏ bất kì lúc nào, tại điều 5 bộ luật dân sự Napoleon quy định:
2


“Cấm các thẩm phán đặt ra các quy định chung và có tính lập quy để
tuyên án đối với những vụ việc được giao xét xử”.Mặc dù có nhiều cản
trở nhưng án lệ vẫn có ý nghĩa quan trọng và được thừa nhận chính
thức ở Pháp, Đức,Tây Ban Nha,Italia,Thụy sĩ,Thổ Nhĩ Kì...Ở Anh sự
tập trung quyền lực tòa án là điều kiện và nguyên nhân phát triển án lệ.
- Học thuyết (La doctrine): Trong quá khứ học thyết là nguồn chính của hệ
thống pháp luật lục địa châu Âu .Ngày nay vai trò học thuyết tạo ra ngân
hàng những khái niệm tư duy pháp luật mà nhà lập pháp sử dụng. Ta còn
thấy sự ảnh hưởng sâu sắc của học thuyết phân chia quyền lực trong tổ chức
và bộ máy nhà nước lên tất cả các nước châu Âu.
2.2 Dòng họ pháp luật xã hội chủ nghĩa
a) Pháp luật thành văn
Nguồn của pháp luật XHCN rộng hơn nó có thể là: đường lối chủ trương của
Đảng cộng sản thể hiện trong các Nghị quyết của Đại hội Đảng toàn quốc và
Nghị quyết cuản ban chấp hành trung ương Đảng.
- Hiến pháp là luật cơ bản của nhà nước có hiệu lực pháp lí cao nhất là cơ sở
để hình thành một hệ thống pháp luật đồng bộ.
- Luật (bộ luật):chứa đựng quy phạm pháp luật do cơ quan quyền lực nhà
nước cao nhất ban hành quy định những vấn đề cơ bản của đất nước, có giá

KẾT THÚC VẤN ĐỀ
Nguồn luật ở hai dòng họ này có những điểm tương đồng đáng kể điều đó tạo
nên sự thống nhất giữa các hệ thống pháp luật với nhau.Đồng thời những
điểm khác biệt về nguồn luật hai dòng họ tạo nên sự đa dạng cho hệ thống
pháp luật thể hiện khả năng vận dụng tiếp thu của mỗi nước góp phần phát
triển và hoàn thiện hơn trong quá trình xây dựng pháp luật tạo cơ sở cho
nguồn luật càng thêm vững chắc.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

Trường đại học luật Hà Nội Giáo trình luật so sánh Nhà xuất bản Công an

2.

nhân dân năm 2009.
Trường Đại học Luật Hà Nội Tập bài giảng Luật so sánh, 2003
4


3.
4.

/> />
MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ…………………………………………………….………..1
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ…………………………………………………....1
I.Một số khái niệm………………………………………………………….1
II.So sánh điểm giống và khác nhau giữa nguồn luật của dòng họ Civil Law
và dòng họ pháp luật XHCN……………………………………………....1