Website: Email : Tel (: 0918.775.368
A- Đặt vấn đề
Bớc vào thiên niên kỷ mới, con ngời ngày càng tiến lên trong công cuộc
chinh phục thế giới.
Những thành tựu trong lĩnh vực khoa học - kỹ thuật và trong mọi mặt
của đời sống xã hội đã làm thay đổi dần bộ mặt thế giới. Trong sự chuyển
biến mạnh mẽ đó Việt Nam chúng ta cũng không ngừng biến đổi vận động.
Tính đến nay nớc ta đã thực hiện công cuộc đổi mới đợc hơn một thập kỷ,
bên cạnh những thành tựu đã đạt đợc, những vấn đề của nền kinh tế luôn đặt
ra những thách thức cho các nhà kinh tế. So với thế giới, nớc ta vẫn là một n-
ớc nghèo, nền kinh tế còn yếu kém, chậm phát triển những tàn d của nền kinh
tế tập trung quan liêu bao cấp vẫn còn tồn tại khá nhiều góp phần kìm hãm
nền kinh tế. Chính vì thế việc nghiên cứu tìm ra hớng đi đúng đắn cho nền
kinh tế, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh đất nớc. Phù hợp với khu vực, thế
giới và thời dại là hết sức cần thiết. Điều đó cũng có nghĩa là phải phân tích
nền kinh tế trong tổng thể các mối quan hệ, trong sự vận động, phát triển
không ngừng của nó. Do vậy phải vận dụng quan điểm lịch sử cụ thể, quan
điểm rút ra từ hai nguyên lý cơ bản của phép biện chứng duy vật, của triết
học Mác - Lênin vào quá trình đổi mới kinh tế ở Việt Nam.
Quán triệt quan điểm lịch sử cụ thể vào quá trình đổi mới kinh tế ở Việt
Nam sẽ giúp cho nền kinh tế nớc ta có đợc hớng đi đúng đắn. Về thực tiễn
nghiên cứu quan điểm lịch sử cụ thể sẽ giúp cho nền kinh tế nớc ta tránh đợc
những mặt xấu, những sai lầm từ nền kinh tế các nớc khác và trên hết là vận
dụng những kinh nghiệm của nó vào quá trình xây dựng nền kinh tế nớc nhà.
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
B- Giải quyết vấn đề
1. Đổi mới kinh tế ở Việt Nam chính là quá trình xây dựng nền kinh
tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa.
1.1. Sự đổi mới kinh tế ở Việt Nam.
1.1.1. Quá trình đổi mới kinh tế ở Việt Nam.

USD. Nền kinh tế bớc đầu đã có tích luỹ nội bộ, xuất khẩu và nhập khẩu đã
lấy lại thế cân bằng, dần dần biết phát huy và tận dụng đợc lợi thế so sánh
trong quan hệ kinh tế quốc tế. Thành tựu nổi bật nhất trong thời gian qua là
sản phẩm nông nghiệp phát triển, từ chỗ thiếu lơng thực triền miên, đến nay
chúng ta đã có khả năng tự túc phần nào dự trữ và xuất khẩu. Năm 1998 mặc
dù một số vùng gặp thiên tai nhng sản lợng thực đạt mức kỷ lục 25 triệu tấn.
Cơ cấu kinh tế nhiều thành phần đang đợc hình thành và phát huy tác dụng.
1.1.2. Đổi mới nền kinh tế ở Việt Nam thành nền kinh tế thị trờng theo định
hớng xã hội chủ nghĩa.
Do nớc ta là nớc XHCN nên khi đổi mới nền kinh tế thì đi theo nền
KTTT theo định hớng XHCN. KTTT theo định hớng XHCN là một khái
niệm kép. Định hớng theo nghĩa danh từ là nền kinh tế thị trờng vận động và
trong nó hàm chứa và bị chi phối bởi tính chất XHCN. Và theo nghĩa động từ
là tiến trình chế định nền kinh tế thị trờng theo nguyên tắc XHCN nhằm phục
vụ CNXH.
Tổng hoà các nghĩa đó, KTTT theo định hớng XHCN ở Việt Nam là
một kiểu tổ chức nền kinh tế vừa dự trên những nguyên tắc và qui luạat của
KTTT vừa dựa trên và đợc dẫn dắt, chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất
CNXH, thể hiện ba mặt sở hữu, tổ chức quản lý và phân phối.
1.2. Thế nào là nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa.
Lịch sử nhân loại đã chứng kiến nhiều mô hình kinh tế khác nhau. Mỗi
mô hình đó là sản phẩm của trình độ nhận thức nhất định trong những điều
kiện lịch sử cụ thể. Nghiên cứu một cách nghiêm túc các mô hình đó, cùng
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
với thời gian và kinh nghiệm thực tế chúng ta đã rút ra cho mình một cách
nhìn đúng đắn hơn và một sự lựa chọn thực tế hơn. Đó là chúng ta đã kịp thời
chuyển sang nền KTTT định hớng XHCN.
Trớc tiên cần phải tìm hiểu khái niệm KTTT. KTTT đợc hiểu là một kiểu
kinh tế xã hội mà trong đó sản xuất và tái sản xuất xã hội gắn chặt với thị trờng,

khó trả, thơng mại hoá một cách tràn lan, xâm nhập vào các lĩnh vực dễ th-
ơng tổn nh y tế, giáo dục, văn hoá làm cho giá trị đạo đức, tinh thần bị băng
hoại và xuống cấp, đồng thời đã chi phối nhiều quan hệ giữa ngời với ngời;
sự phân hoá giàu nghèo và bất công xã hội có chiều hớng tăng lên; bởi sống
ích kỷ, thực dụng có nguy cơ ngày càng tăng.
Bởi vậy, Đảng ta chỉ rõ: "Vận dụng các hình thức và phơng pháp quản
lý nền KTTT là để sử dụng mặt tích cực của nó, phục vụ mục đích xây dựng
XHCN chứ không phải đi theo con đờng TBCN".
1.2.3. Có thể thực hiện đợc kinh tế thị trờng dới chủ nghĩa xã hội hay không?
Kinh tế thị trờng là thể chế kinh tế vận hành, nó có thể đợc thực hiện dới
CNTB cũng nh CNXH. Không nên đồng nhất KTTT với CNTB, bởi những lý
do sau đây:
Một là, kinh tế thị trờng không phải là sản phẩm riêng của TBCN,
KTTT là hình thức phát triển cao của kinh tế hàng hoá và các trình độ phát
triển của kinh tế hàng hoá, kinh tế hàng hoá không phải là cái do CNTB tạo
ra mà là thành tựu văn minh mà loài ngời đã đạt đợc trong quá trình phát
triển sản xuất của mình.
Hai là, do KTTT là thể chế kinh tế vận hành, nó không phải là cơ sở
kinh tế của một chế độ xã hội. Cơ sở kinh tế của một chế độ xã hội là hệ
thống quan hệ sản xuất thống trị, trớc hết là chế độ sở hữu quyết định. Cơ sở
kinh tế của CNXH là hệ thống quan hệ sản xuất XHCN dựa trên chế độ công
hữu XHCN về t liệu sản xuất.
Ba là, kinh tế thị trờng và CNXH có thể dung hoà, vấn đề căn bản để
hình thành KTTT là sự tồn tại những chủ thể kinh tế độc lập, tự chủ trong sản
xuất kinh doanh, có lợi ích riêng để họ có quyền ra quyết định phi tập trung
5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
hoá. Vì vậy, trong điều kiện chế độ công hữu XHCN cũng có thể thực hiện đ-
ợc chế độ kinh tế thị trờng.
Tuy nhiên, trong việc phát triển nền KTTT theo định hớng XHCN ở nớc