ÌSk
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
NHẶN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
KHOA
LUẬT
™A»
• •'ể*—
Bộ MÔN THƯƠNG MẠI
—rà” • —
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
NIÊN KHÓA 2008 - 2012
ĐỀ TÀI:
PHÁP LUẬT VÈ QUẢNG CÁO THƯƠNG MẠI
THựC TIỄN QUẢNG CÁO TRÊN INTERNET
Giáo viên hướng dân:
NGUYỄN THỊ HOA cúc
Bộ môn Luật Thưong mại
Sinh viên thực hiện:
TRẰN HÒNG CÚC PHƯỢNG
MSSY: 5085836
Lớp: Luật Thương mại 2 K34
Cần Thơ, ngày ... tháng ... năm ...
Cần Thơ, 05/2012
1.2.3.2. Khả năng theo dõi...............................................................................13
1.2.3.3................................................................................................................ K
hả năng liên tục và linh hoạt..............................................................................13
1.2.3.4. Khả năng tương tác............................................................................14
Chương 2. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VÈ QUẢNG CÁO THƯONG MẠI
VÀ QUẢNG CÁO TRÊN INTERNET......................................................................15
2.1. Những quy định chung về quảng cáo thương mại............................................15
2.1.1. Các chủ thể tham gia hoạt động quảng cáo thương mại............................15
2.1.1.1. Người quảng cáo................................................................................15
2.1.1.2................................................................................................................ N
gười kinh doanh dịch vụ quảng cáo..................................................................18
2.1.1.3. Người cho thuê phương tiện quảng cáo.............................................20
2.1.1.4. Người phát hành quảng cáo...............................................................21
2.1.2.4. Các loại bảng, biển, băng-rôn, pa-nô, áp-phích, vật thể cố định, các
phương tiện giao thông hoặc các vật thể di động khác...............................................26
2.1.2.5. Các phương tiện quảng cáo thương mại khác....................................26
2.1.3. Các hoạt động quảng cáo bị cấm...............................................................26
2.1.4. Thẩm quyền quản lý hoạt động quảng cáo................................................30
2.2. Một số quy định liên quan quảng cáo trên Internet..........................................32
2.2.1. Cơ quan quản lý..........................................................................................32
2.2.2. Quản lý quảng cáo trên Internet.................................................................33
2.2.3. Thủ tục đăng ký quảng cáo trên Internet....................................................37
2.3. Xử lý vi phạm trong hoạt động quảng cáo trên Internet...................................37
Chương 3. THựC TRẠNG QUẢNG CÁO VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT........................47
3.1. Thực trạng thi hành pháp luật về quảng cáo thương mại.................................47
3.1.1. Thẩm quyền quản lý chưa được thống nhất...............................................49
3.1.2. Quản lý môi trường cạnh tranh giữa các doanh nghiệp..............................50
3.1.3. Không đồng nhất các quy định giữa các văn bản luật................................52
động quảng cáo. Cuối cùng là từ khi nhận thấy hoạt động quảng cáo là một hoạt động
phức tạp, có ảnh hưởng lớn đến xã hội, môi trường kinh tế Nhà nước ta đã sớm ban
hành các quy định về quảng cáo để tạo cơ sở pháp lý đảm bảo cho quảng cáo phát triển
hài hòa và bền vững.
Năm 2001, Pháp lệnh Quảng cáo được ban hành, đây là văn bản quy định một
cách toàn diện về hoạt động quảng cáo so với các văn bản trước đó. Tuy nhiên, do thời
gian ra đời đến nay đã hơn mười năm cùng với sự phát triển mạnh của quảng cáo nên
đến nay có nhiều quy định không còn phù họp. Sự phát triển của khoa học công nghệ
làm xuất hiện thêm nhiều hình thức quảng cáo mới. Trong đó quảng cáo trên Internet
là loại quảng cáo xuất hiện muộn hơn so với các hình thức quảng cáo trên báo viết,
truyền hình... Mãi đến năm 1997 nước ta mới chính thức kết nối với Internet và mất
đến vài năm các hoạt động ứng dụng Internet, quảng cáo trên Internet mới được phố
biến. Như vậy tại thời điểm xây dựng Pháp lệnh Quảng cáo các hoạt động quảng cáo
trên Internet chưa phát triển nên các quy định về loại quảng cáo này chưa được quy
định cụ thể. Đến nay quảng cáo trên Internet ngày càng được nhiều người dùng và
đánh giá có nhiều tiềm năng phát triển. Trước sự phát triển của quảng cáo nói chung,
quảng cáo trên Internet nói riêng cần xây dựng những quy định mới để phù họp với
thực tiễn. Chính vì vậy người viết chọn đề tài: “Pháp luật về quảng cáo thương mại
và thực tiễn quảng cáo trên internet” để tìm hiểu những vấn đề chung của hoạt
quảng cáo hiện nay và những bất cập khi áp dụng các quy định quảng cáo trên môi
GVHD: Nguyễn Thị Hoa Cúc
1
SVTH: Trần Hồng Cúc Phượng
Đề tài: Phấp luật về quảng cáo thương mại- Thực tiễn quảng cáo trên Internet_______
2. Mục tiêu đề tài
Đề tài: “Pháp luật về quảng cáo thưo'ng mại và thực tiễn quảng cáo trên
khảo nên luận văn không tránh khỏi thiếu sót. Kính mong quý thầy cô cùng các bạn
GVHD: Nguyễn Thị Hoa Cúc
SVTH: Trần Hồng Cúc Phượng
2
Đề tài: Phấp luật về quảng cáo thương mại- Thực tiễn quảng cáo trên Internet
CHƯƠNG 1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢNG CÁO THƯƠNG MẠI VÀ
QUẢNG CÁO TRÊN INTERNET
1.1.
KHÁI QUÁT CHUNG VÈ QUẢNG CÁO THƯƠNG MẠI
1.1.1. Lược sử hình thành và phát triển quảng cáo
Hoạt động quảng cáo đã được hình thành cách đây rất lâu. Từ khi phát sinh
giao dịch sơ khai vật đổi vật, con người đã nhận thấy càn có những thông tin là càu nối
giữa người bán và người mua. Thời cổ đại, hình thức quảng cáo phổ biến nhất là
truyền miệng, tuy nhiên các nhà khảo cổ tìm được chứng tích chứng minh quảng cáo
tồn tại từ khoảng 3000 năm trước Công nguyên trên những mảng tường cổ tại khu vực
Babylon. Trong khi đó, người ta tìm thấy tại La Mã và khu đô thị Pompei (một thành
phố cổ của Italia) các bức tranh tường quảng cáo về nhà cho thuê, các trận giác đấu và
cả giờ đóng mở cửa của các nhà tắm công cộng tại địa phương.
Thời Trung cổ, quảng cáo truyền miệng phát triển theo hình thức người rao
hàng công cộng tại các thị hấn. Những người này ngoài việc rao các thông báo của
chính quyền địa phương, họ còn nhận tiền của các thương nhân để rao các hàng hóa,
dịch vụ của các thương nhân này cho công chúng nghe.
Thế kỷ XV, sau khi máy in được phát minh và nghề in được phát triển, quảng
cáo xuất hiện hình thức mới là các tờ rơi. Nhưng mãi đến thế kỷ XVII, mẫu quảng cáo
báo chí đầu tiên mới xuất hiện trên tờ tuần báo của Anh.
hội, 2008,
Trang 11
phát triển của ngành quảng cáo, tuy nhiên có thể khẳng định vai trò quan trọng của nó
trong xã hội hiện đại.1
1.1.2. Quá trình hình thành và phát triển các quy định về quảng cáo
thương mại
Từ trước năm 1986 , khi nước ta vẫn còn cơ chế kinh tế kế hoạch hóa tập trung,
hoạt động sản xuất kinh doanh cho dù thuộc thành phần kinh tế nhà nước hay kinh tế
tập thể cũng chịu sự điều hành chung mang tính mệnh lệnh hành chính. Mọi hoạt động
kinh doanh đều tuân theo các kế hoạch của nhà nước nên các doanh nghiệp hầu như
không càn quan tâm đến các thông tin thị trường. Cũng trong giai đoạn này, nền kinh
tế nước ta còn đang khủng hoảng kinh tế, mọi hàng hóa đều trong tình trạng khan
hiếm, bị hạn chế thay vì khuyến khích sử dụng như hiện nay. Vì thế việc thúc đẩy tiêu
dùng là điều không cần thiết và không thể đối vói doanh nghiệp lúc bấy giờ.
Đến Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI tháng 12/1986 nhà nước Việt Nam đã
chủ trương phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần hoạt động theo cơ chế thị
trường. Đến năm 1987, Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam đươc thông qua góp
phần đa dạng hóa các thành phần kinh tế. Đến lúc nay các doanh nghiệp phải tự chịu
trách nhiệm cho hoạt động kinh doanh của mình, đồng thời hàng hóa trên thị trường
dần dần được đa dạng hóa, người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn. Các doanh nghiệp
bắt đầu xuất hiện sự cạnh tranh giữa doanh nghiệp Việt Nam với doanh nghiệp nước
ngoài, giữa các doanh nghiệp Việt Nam với nhau. Các doanh nghiệp bắt đầu chú trọng
đến quảng cáo như là một biện pháp thúc đẩy tiêu dùng, mở rộng thị trường, canh
tranh với các doanh nghiệp khác. Vì vậy đến cuối những năm 1980 hoạt động quảng
cáo mới xuất hiện và bắt đầu tăng trưởng với tốc độ rất nhanh trong thập kỷ 90.
Trước sự phát triển nhanh chóng của quảng cáo, Nhà nước đã ban hành một
loạt các văn bản để điều chỉnh các hoạt động của quảng cáo. Ngày 19/8/1990 Bộ Văn
Hóa - Thông tin (hiện nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) ban hành chỉ thị số
738/VP về công tác quảng cáo. Ngày 29/6/1991 ủy ban Khoa học Kỹ thuật Nhà nước
và Bộ Văn hóa - Thông tin ban hành Thông tư số 1191/TT/LB quy định về quản lý
tầm quan trọng của hoạt động quảng cáo trong nền kinh tế thị trường, tạo nền móng
đầu tiên cho sự ra đời của hệ thống pháp luật về quảng cáo. Tính đến thời điểm hiện
nay, Pháp lệnh Quảng cáo được xem là văn bản quy định quảng cáo một cách toàn
diện nhất, bao gồm khái niệm quảng cáo; nội dung, hình thức, phương tiện quảng cáo;
quyền và nghĩa vụ các chủ thể khi tham gia quảng cáo; quản lý nhà nước về hoạt động
quảng cáo. Tuy nhiên Pháp lệnh Quảng cáo lại có phạm vi điều chỉnh rộng hơn so với
các văn bản trước đó, bao gồm quảng cáo thương mại và quảng cáo phi thương mại.
Bên canh Pháp lệnh Quảng cáo còn có Luật Thương mại 2005 cũng có các quy
định tương tự như Pháp lệnh nhưng chỉ điều chỉnh các hoạt động quảng cáo mang tính
thương mại. Trong Luật Thương mại còn quy định thêm các hành vi quảng cáo không
lành manh. Bên cạnh đó còn có các văn bản hướng dẫn và các văn bản quy định quảng
cáo trong các lĩnh vực cụ thể, một số các văn bản như:
Thông tư số 43/2003/TT-BVHTT ngày 16/07/2003 của Bộ Văn hoá - Thông tin
hướng dẫn thực hiện Nghị định số 24/2003/NĐ-CP ngày 13/03/2003 của Chính phủ
quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Quảng cáo;
Nghị định số 37/2006/NĐ-CP ngày 04 tháng 4 năm 2006 quy định chi tiết luật
thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại;
Nghị đinh số 37/2006/NĐ-CP ngày 04 tháng 4 năm 2006 quy định chi tiết luật
thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại;
GVHD: Nguyễn Thị Hoa Cúc
5
SVTH: Trần Hồng Cúc Phượng
2 Hoàng Hà, Pháp lệnh Quảng cáo không kham nồi những vấn đề phát sinh trong thực tiễn,
Đề tài: Phấp luật về quảng cáo thương mại- Thực tiễn quảng cáo trên Internet_______
Luật Canh tranh năm 2007;
http://daibieunhandan.vn/default.aspx?tabid=78&NewsId=203811. Ngày đăng 18/02/2011, Ngày truy cập
6/2/2012;
3 Đại từ điển tiếng Việt, NXB Văn hóa - Thông tin, 1999
4 Cục Quản lý cạnh tranh- Bộ Công thương, Quảng cáo dưới góc độ cạnh tranh, Nxb Lao động - Xã hội, 2008,
Trang 12
GVHD: Nguyễn Thị Hoa Cúc
6
SVTH: Trần Hồng Cúc Phượng
5 Xem Khoản 1
Điều
4
Pháp
lệnhĐề tài: Phấp luật về quảng cáo thương mại- Thực tiễn quảng cáo trên Internet_______ Quảng cáo
2001
6 Xem Điều 102sinh lời và dịch vụ không có mục đích sinh lời.5 Đây là cách định nghĩa chung cho cả Luật
Thương mại
2005
7 Ths.
Dươngquảng cáo thương mại và quảng cáo phi thương mại. Theo đó sự khác nhau cơ bản Kim Thế
Nguyên,
Giáo trình
Luật Thương giữa quảng cáo phi thương mại với quảng cáo thương mại chính là mục đích của hoạt mại 1Ả, Đại
học cần Thơ,
2007,
động quảng cáo. Như vậy quảng cáo phi thương mại là hoạt động để hướng dẫn, định
Trang 88
GVHD: Nguyễn Thị Hoa Cúc
1
SVTH: Trần Hồng Cúc Phượng
8 Giáo trình Luật Thương mại tập II, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb Công an nhân dân, 2006, Trang 151
9 Cục Quản lýĐề tài: Phấp luật về quảng cáo thương mại- Thực tiễn quảng cáo trên Internet_______ canh
tranh - Bộ
Công
Thương,
Quảng
cáo dưới góc một chiều theo hướng người ra thông báo đến người tiếp nhận. Trong quảng cáo không độ
cạnh tranh,có đối thoại mà chỉ có độc thoại và thường là người quảng cáo tự đề cao mình, cho Nxb
Lao động Xã hội,
2008, Trangphép khẳng định tính chính thức cho sản phẩm và góp nên uy tín cho sản phẩm. Đặc 24
điểm này của quảng cáo mang lại nhiều vấn đề cho người tiêu dùng trong việc đánh
giá tính chính xác, trung thực của thông tin. Neu pháp luật không có cách thức kiểm
soát thỏa đáng, các doanh nghiệp sẽ sử dụng quảng cáo để phát ngôn tùy ý, ảnh hưởng
tới lợi ích của người tiêu dùng và thưomg nhân khác.8
Quảng cáo với vai trò càu nối trung gian giữa người bán, người sản xuất và
người tiêu dùng, quảng cáo góp phần thúc đẩy lưu thông hàng hóa, dịch vụ và là xúc
tác cho các giao dịch thương mại trên thị trường.9 Quảng cáo giúp thương nhân bán
được hàng hóa nhiều hơn và nhanh hơn, các nhà sản xuất nhanh chóng thu hồi vốn để
tái đàu tư. Từ đó kích thích sản xuất hơn nữa. Nhưng kích thích tiêu dùng cần đặt
trong giới hạn cho phép, tránh gây lãng phí. Do đó quảng cáo một làn nữa càn được
quản lý để tránh gây ra các tác động không lành mạnh cho sự phát triển kinh tế xã hội.
Quảng cáo còn ảnh hưởng mạnh mẽ đến cơ chế canh tranh nói chung của thị
trường cũng như sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp. Một trong những yếu tố tạo nên
Đề tài: Phấp luật về quảng cáo thương mại- Thực tiễn quảng cáo trên Internet_______ thông tin
diện
tử”
được Nghị
Nghi định sốchỉ hiện thị chi tiết các hàng hóa, dịch vụ khi có sự tác động của người xem. Một số
97/2008/NĐCP ngày 28
tháng 8 nămquảng cáo đăng trên Internet còn kèm theo cả dịch vụ bán hàng qua mạng vì vậy nhóm 2008 giải
thích
là
trang thôngquảng cáo của hãng AOL (Nhà cung cấp dịch vụ Internet lớn nhất thế giới) đã cung tin
hoặc
tập hợp hang
thông tin
phục vụ chocấp một khái niệm về quảng cáo trên mạng. Steve Keenan, phó Giám đốc điều hành việc cung
cấp và traotiếp thị của hãng AOL nói rằng: “Chúng tôi không cho rằng quảng cáo trên Internet chỉ đổi thông
tin trên môi
trường
internet, baolà việc tạo nhãn hiệu hay để tiếp thị trực tiếp. Trên Internet, bạn có thể tiến hành quảng gồmtrang
thông
tin
điện
tử
(website haycáo giống như Tivi, đài, báo chí, có thể truyền tải lượng thông tin lớn đến mọi người còn goi là
web), tranggiống như trên báo chí và tiếp thị trực tiếp, hay tiến hành giao dịch giống như đi mua thông tin
điện tử cá
nhân
(blog)...
sắm ở các quầy hàng.” Theo AOL thì quảng cáo trên Internet là sự kết hợp vừa cung
cấp nhãn hiệu, cung cấp thông tin và trao đổi buôn bán ở cùng một nơi.10
Điều 11 Pháp lệnh quảng cáo có ghi nhận quảng cáo trên mạng thông tin máy
12Công cụ tìm kiếm là một úng dụng phần mềm được thiết kế để tìm kiếm các nguồn lực kỹ thuật số như các
trang web,Đề tài: Phấp luật về quảng cáo thương mại- Thực tiễn quảng cáo trên Internet_______ văn
bản,
tin tức, hình
ảnh, video,
ảnh,... bằngdân trí, trang 24h... ngoài các quảng cáo cố định theo trang còn sử dụng các chương cách nhập
từ có liên
quan vào
chương trìnhtrình như các khung ảnh để giữ các banner luôn ở trong tầm mắt của người đọc cho dù này.
người đọc di chuyển lên, xuống trên thay đối trang báo.
Quảng cáo hiển thị là một trong những hình thức quảng cáo lâu đời của ngành
quảng cáo thương mại. Đây là một phương thức ít tốn kém, nó cũng cung cấp một
phạm vi rộng, trên nhiều trang web. Bạn có thể quảng cáo trên web bằng cách mua
không gian web hoặc trong một tháng hay một năm tùy thuộc vào nhu cầu quảng cáo
của bạn. Ở Việt Nam, hình thức quảng cáo hiển thị rất phổ biến xuất hiện ở hàu hết các
trang từ các trang web từ các trang riêng của các doanh nghiệp, các trang báo điện tử,
các trang thông tin giải trí...
1.2.2.2. Quảng cáo thông qua công cụ tìm kiếm
Từ giữa năm 2007, quảng cáo bằng công cụ tìm kiếm12 là phàn phát triển
nhanh nhất của tiếp thị qua mạng internet. Những người tiêu dùng đã chủ động tìm
hiểu một số sản phẩm nào đó trên thị trường. Họ bộc lộ những sở thích của mình và
chờ đợi những câu trả lời. Tuy nhiên, kết quả tìm kiếm của họ luôn có đến hàng trăm
nghìn kết quả và những người này thường chỉ xem các kết quả hiện ra ở trang đầu. Do
đó, các công ty đã thực hiện chiến lược tối ưu hóa công việc tìm kiếm bằng hai cách:
SEM - Search Engine Marketing (tức tối ưu hóa công việc tìm kiếm) là hình
thức quảng bá website trên mạng, người quảng cáo phải trả tiền cho các công cụ tìm
kiếm như Google, Yahoo và MSN live.com để các quảng cáo của họ xuất hiện nhiều
hơn trong các kết quả tìm kiếm. Vị trí các website quảng cáo theo cách này trên kết
quả tìm kiếm thường sẽ xuất hiện bên phải, thỉnh thoảng là ở đầu trang. Tuy nhiên, vị
trí các web còn phụ thuộc vào giá mà các doanh nghiệp này trả cho các công cụ tìm
web có chứa nội dung của nhiều trang web khác được gọi là trang web đa cấp.
Thông qua cách quảng cáo này tạo điều kiện cho các hang web nhỏ có điều
kiện giới thiệu sản phẩm, dịch vụ của mình hên các trang web lớn hơn. Mặt khác, các
mối quan hệ đa cấp hoạt động theo hai chiều. Trong khi các trang web đa cấp có thể
có được tăng lưu lượng người truy cập vào hang web của mình từ các hang thành
viên, các trang thành viên cũng tạo được lưu lượng người truy cập cho mình. Điều đó
còn giúp cho các trang web trở nên thân thiện hơn, dễ tìm hơn trên các công cụ tìm
kiếm.
1.2.2.4. Quảng cáo thông qua tài trợ
Đây là một hình thức không mới mẻ trên internet nhưng nó chỉ thực sự trong
những năm gần đây. Thông qua việc tài trợ cho các chương trình hên Internet như
game, trang báo điện tử, các diễn đàn... các nhà tài trợ có thể đặt hình ảnh quảng cáo
của mình trên các trang trang web đó hoặc để hình thương hiệu của mình xuất hiện
trên cảnh nền, một dụng cụ trong nội dung game.
Những nhà tài trợ các trang web có thể được ưu tiên đặt quảng cáo ở vị trí theo
ý định hoặc do theo đề nghị, được đăng bài viết giới thiệu sản phẩm, dịch vụ của công
ty mình trên các hang web đó. Ngày nay có rất nhiều trang web tồn tại với hình thức
các diễn đàn, các hang chuyên nghành... Mỗi trang này thu hút một lượng người xem
khá đông, những người này thường có cùng sở thích, mối quan tâm nào đó nhưng để
tồn tại chúng bắt buộc phải có kinh phí để duy trì hoạt động. Vì vậy các nhà quảng cáo
có thể chủ động tìm kiếm, lựa chọn các trang có nhiều người xem theo đúng mục đích
của mình.
Đối với việc lồng ghép quảng cáo trong game ngoài yếu tố kỹ thuật thì yếu tố
tinh tế và sáng tạo chính là một phần quan trọng không thể thiếu. Xét về mặt kỹ thuật,
ưu điểm của hình thức quảng cáo trong game Online là có thể can thiệp và lồng ghép 13
GVHD: Nguyễn Thị Hoa Cúc
11
email, tin nhắn các nhà tiếp thị đã sử dụng như một công cụ đắc lực cho quảng cáo.
Vói quảng cáo bằng email, các nhà tiếp thị sẽ ngay lập tức nhìn thấy hiệu quả
của chiến dịch sau khi email được gửi đi. Các tính năng theo dõi sẽ báo cáo kết quả
cho phép họ thống kê bao gồm: lượng email đã chuyển phát thành công, xem ai đã đọc
email, ai đã chuyển các email đó đến địa chỉ khác, ai đã nhấp chuột vào các đường liên
kết trong email
Khôi Linh, Nhìn lại thế giới internet nam 2011 qua các con số,
http://dantri.com.vn/cll9/sll9-558188/nhinlai-the-gioi-intemet-nam-2011-qua-cac-con-so.htm. Ngày đăng 26/01/2012,Ngày
truy cập 9/2/2012
SVTH: Trần Hồng Cúc Phượng
12
14
Đề tài: Phấp luật về quảng cáo thương mại- Thực tiễn quảng cáo trên Internet_______
Tiếp thị lan truyền (Viral Marketing):
Người sử dụng có thể tắt banner quảng cáo trên trình duyệt, bỏ qua các trang
tiếp thị trên báo và chuyển kênh truyền hình mỗi khi có quá nhiều tin quảng cáo. Đối
với tiếp thị lan truyền là hình thức tiếp thị mới mang tính sáng tạo, cách thức lan
truyền bằng cách khuyến khích một cá nhân nào đó chủ động chia sẻ, lan truyền một
nội dung quảng cáo đến những người khác tạo ra một sức manh lan tỏa theo hàm mũ
trong cộng đồng tạo. Bằng cách này những người thực hiện chiến dịch quảng cáo tiết
kiệm được nhiều chi phí so với các loại quảng cáo trực tiếp trên các trang web.
Tiếp thị lan truyền ở 'Việt Nam còn mới mẻ và điều này cũng tạo nên môi
trường thử thách đày tiềm năng. Nhìn chung ở Việt Nam hiện nay có đủ nhân lực,
công cụ thích họp cho việc tổ chức các chiến dịch lan truyền. Trước hết là các trang
mạng xã hội hướng đến nhân viên văn phòng như Facebook, Henantrua, Noi.vn,
Tamtay.vn, Linkedln, nhắm vào tuổi trẻ hay giới sinh viên học sinh như Zing Me,
YouMe, Go.vn, Cyworld, Truongxua, I-pro.vn.
thể theo dõi tiến độ quảng cáo hàng ngày, xem xét hiệu quả quảng cáo ở tuần đầu tiên
và có thể thay thế quảng cáo ở tuần thứ hai nếu cần thiết. Điều này khác hẳn kiểu
quảng cáo trên báo chí, chỉ có thể thay đổi quảng cáo khi có đợt xuất bản mới, hay
quảng cáo tivi với mức chi phí rất cao cho việc thay đổi quảng cáo thường xuyên.
I.2.3.4. Khả năng tương tác
Mục tiêu của nhà quảng cáo là gắn khách hàng triển vọng với nhãn hiệu hoặc
sản phẩm của họ. Điều này có thể thực hiện hiệu quả trên mạng, thông qua khả năng
tương tác khách hàng có thể chủ động tìm hiểu thêm các thông tin về sản phẩm và nếu
thoả mãn thì có thế đặt mua ngay sản phẩm đó. Theo xu hướng hiện nay, đa số các sản
phẩm quảng cáo trên internet người xem có thể đặt mua, thanh toán ngay trên mạng.
Ví dụ, một quảng cáo cho phần mềm máy tính có thể đưa khách hàng tới nơi trưng bày
sản phẩm để lấy thông tin và sử dụng thử. Nếu khách hàng thích phần mềm đó, họ có
thể mua trực tiếp, tiền sẽ được thanh toán thông qua các dịch vụ thanh toán điện tử
một cách nhanh chóng và tiện lợi . Thông qua Internet các nhà kinh doanh có thể dẫn
khách hàng từ lúc tìm hiểu thông tin đến khi mua sản phẩm một cách thuận lợi. Khả
năng tương tác của mạng internet còn thể hiện ở chỗ người sử dụng internet chủ động
hơn trong tiếp nhận quảng cáo, họ có thể mở các banner quảng cáo trên màn hình, tắt
âm thanh, thu nhỏ quảng cáo, chấp nhận hay từ chối nhận thư quảng cáo... theo nhu
cầu.
Đây là đặc điểm đặc trưng nhất trong số các đặc điểm của quảng cáo trên
internet. Nhờ có đặc điểm này mà quảng cáo trở nên thân thiện hơn với người tiếp
nhận, đồng thời giúp cho hoạt động thương mại điện tử ngày càng phát triển hơn.
GVHD: Nguyễn Thị Hoa Cúc
14
SVTH: Trần Hồng Cúc Phượng
vào hình thức mà quyền quảng cáo của các thương nhân không hoàn toàn giống nhau,
cụ thể:
Thương nhân Việt Nam, chi nhánh của thương nhân Việt Nam, Chi nhánh của
thương nhân nước ngoài được phép hoạt động thương mại tại Việt Nam có quyền
quảng cáo về hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ của mình hoặc thuê thương
nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo thực hiện việc quảng cáo thương mại cho mình;
Vãn phòng đại diện của thương nhân không được trực tiếp thực hiện hoạt động
quảng cáo thương mại. Trong trường họp được thương nhân ủy quyền, Văn phòng đại
diện có quyền ký họp đồng với thương nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo thương
mại để thực hiện quảng cáo cho thương nhân mà mình đại diện;
GVHD: Nguyễn Thị Hoa Cúc
15
SVTH: Trần Hồng Cúc Phượng
19 Điều 103 Luật Thương mại 2005
20 Xem Điều 18Đề tài: Phấp luật về quảng cáo thương mại- Thực tiễn quảng cáo trên Internet Nghị
định
24/2003/NĐCP ngày 13 tháng
3 năm 2003
21 Xem Khoản
Đối với thương nhân nước ngoài muốn quảng cáo thương mại về hoạt động 4 muc I
Thông
tư
43/2003/TT- kinh doanh hàng hóa, dịch vụ của mình tại Việt Nam phải thuê thương nhân kinh BVHTT
ngày
16
Quảng cáo rượu có độ cồn dưới 30 độ:
Các loại rượu có độ cồn từ 15 độ trở xuống chỉ được quảng cáo trên báo in,
báo điện tử, Đài phát thanh, Đài truyền hình, mạng thông tin máy tính khác như các
GVHD: Nguyễn Thị Hoa Cúc
16
SVTH: Trần Hồng Cúc Phượng
23Mục 3 Điều 3 Thông tư 43/2003/TT - BVHTT ngày 16 tháng 7 năm 2003
24 Xem Thông
tư 79/2005/TT BVHTT
Đề tài: Phấp luật về quảng cáo thương mại- Thực tiễn quảng cáo trên Internet ngày 08 tháng 12
năm 2005
loại hàng hóa khác quảng cáo trên phương tiện đó;
Các loại rượu có độ cồn ừên 15 độ chỉ được quảng cáo trong phạm vi địa
giới doanh nghiệp sản xuất rượu, bên trong các cửa hàng, đại lý tiêu thụ rượu nhưng
phải đảm bảo người ở bên ngoài địa giới doanh nghiệp, cửa hàng, đại lý không đọc
được, không nghe được, không thấy được;
Các loại rượu thuốc được thực hiện theo quy định tại “ Quy chế thông tin
về thuốc chữa bệnh cho người” của Bộ Y tế;23
Quảng cáo các sản phẩm thay thế sữa mẹ được thực hiện theo Nghị định
21/2006/NĐ-CP ngày 27/2/2006 của Chính phủ về kinh doanh và sử dụng các sản
phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ.
Quảng cáo các loại sản phẩm hàng hóa mà nội dung, hình thức quảng cáo gây
mất thẩm mỹ, không phù hợp với tâm lý, phong tục tập quán của dân tộc như băng vệ
sinh, bao cao su, thuốc chữa bệnh ngoài da, thuốc tẩy giun sán... được quy định:
Không quảng cáo trên Đài phát thanh, Đài truyền hình từ 18 giờ đến 20 giờ
27 Xem
Điều
104 Luật
Thương mại
Quảng cáo về sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu 2005
28 Điểm a, d, đ
Khoản
1
Điều 24 Pháphàng hóa, tên gọi xuất xứ hàng hóa, chỉ dẫn địa lý, tên thương mại, quyền tác giả và lệnh Quảng
cáo 2001
các quyền liên quan phải đảm bảo tính trung thực về các thông tin liên quan đến tình
trạng bảo hộ các đối tượng này theo quy định của pháp luật về bảo hộ quyền sở hữu
công nghiệp và quyền tác giả.25
2.1.1.2. Ngưòi kỉnh doanh dịch vụ quảng cáo
Khi quảng cáo mới xuất hiện, những người cần quảng cáo ít và họ thường tự
thực hiện hoạt động quảng cáo cho sản phẩm, dịch vụ mà mình kinh doanh. Càng về
sau số lượng nhà kinh doanh có nhu cầu quảng cáo cũng như nhu cầu quảng cáo của
từng nhà kinh doanh càng tăng cao, người quảng cáo mong muốn các sản phẩm quảng
cáo của mình nối bật hơn, thu hút hơn các quảng cáo của những người kinh doanh
cùng lĩnh vực khác. Nhu cầu chuyên môn hóa trong nền kinh tế thị trường đã cho ra
đời các chủ thể chuyên kinh doanh dịch vụ quảng cáo. Trong Pháp lệnh Quảng cáo
2001 ghi nhận “Người kinh doanh dịch vụ quảng cáo là tổ chức, cá nhân thực hiện
một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình thực hiện quảng cáo nhằm mục
đích sinh lợi”.26 Quá trình thực hiện quảng cáo ngày một phức tạp hơn tạo diều kiện
cho các loại hình dịch vụ đảm nhận từng công đoạn phát triển. Dựa trên các công việc
chuyên môn, các nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo chia thành các nhóm: dịch vụ tư vấn
quảng cáo, dịch vụ thiết kế mẫu quảng cáo, dịch vụ sản xuất sản phẩm quảng cáo...
Việc kinh doanh dịch vụ quảng cáo thương mại được xem là hoạt động thương mại
của các thương nhân đế thực hiện việc quảng cáo thương mại cho các thương nhân
khác.27 Bên canh đó có khá nhiều các quảng cáo của những người kinh doanh dịch vụ
2001
b) Ngành, nghề kinh doanh;
c) Tên và địa chỉ trụ sở Chi nhánh, Văn phòng đại diện;
d) Họ tên, nơi cư trú của người đứng đầu Chi nhánh, Văn phòng đại diện.
Các nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo thường tự đặt họ ở vị trí trưng gian giữa
người quảng cáo và người tiếp nhận quảng cáo. Tuy nhiên, trên thực tế, họ được người
quảng cáo trả tiền và các chi phí họp lý khác để thực hiện dịch vụ quảng cáo theo sự
lựa chọn của bên thuê quảng cáo về người phát hành quảng cáo, hình thức, nội dung,
phương tiện, phạm vi và thời gian quảng cáo thương mại và các nghĩa vụ thỏa thuận
trong họp đồng quảng cáo; tuy Luật Thương mại quy định bên cung ứng dịch vụ phải
tổ chức quảng cáo trung thực, chính xác về hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ
thương mại nhưng lại dựa trên các thông tin mà bên thuê quảng cáo đã cung cấp. Bên
cung ứng dịch vụ quảng cáo có quyền yêu cầu người quảng cáo cung cấp thông tin
quảng cáo trung thực, chính xác và theo đúng thỏa thuận trong họp đồng.29 Đây là
quyền chứ không phải là nghĩa vụ nên các thương nhân cung ứng dịch vụ quảng cáo
có thể thực hiện hoặc không thực hiện. Thậm chí khi đã yêu cầu người quảng cáo cung
cấp thông tin chính xác, họ cũng không bắt buộc phải xác minh các thông tin được
cung cấp. Các thông tin vẫn là theo quyết định của người quảng cáo. Như vậy có thể
nói người cung cấp dịch vụ quảng cáo đứng cùng một phía với người quảng cáo. Do
gắn bó chặt chẽ với người quảng cáo, là bên tư vấn ý tưởng quảng cáo hoặc thực hiện
quảng cáo cho người quảng cáo, công ty quảng cáo không thể tránh khỏi trách nhiệm
liên đới trong trường họp quảng cáo sai trái. Theo Điều 27 Nghị định 37/2006/NĐ-CP
ngày 4 tháng 4 năm 2006 thì thương nhân kinh doanh quảng cáo thương mại phải tự
chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu nội dung sản phẩm quảng cáo của mình vi phạm
các nội dung quảng cáo bị cấm tại luật thương mại và các quy định về sản phẩm quảng
cáo quy định tại Nghị định này, đồng thời phải chấp hành đúng các quy định về sử
dụng phương tiện quảng cáo theo quy định của pháp luật hiện hành.30
Trong Pháp lệnh Quảng cáo quy định có hai chủ thể là người quảng cáo và
người kinh doanh dịch vụ quảng cáo đều có quyền đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ
đối với sản phẩm quảng cáo của mình.31 Đến Điều 108 Luật Thương mại 2005 quy
dung của tài liệu quảng cáo (thiết kế đồ họa, hình ảnh hay biểu trưng) cho trang web
mới của mình, thì người quảng cáo phải xin phép công ty quảng cáo về việc sử dụng
những nội dung đã được bảo hộ quyền tác giả này nhằm mục đích mới, bởi vì việc sử
dụng này chưa được quy định hay thỏa thuận trong họp đồng gốc.
2.I.I.3. Người cho thuê phương tiện quảng cáo
Người cho thuê phưomg tiện quảng cáo là tổ chức, cá nhân sở hữu các công cụ
được sử dụng để giới thiệu các sản phẩm quảng cáo thưomg mại. Người cho thuê
phưcmg tiện quảng cáo có thể là thưcmg nhân hoặc không phải là thưcmg nhân nhưng
đều có quyền lựa chọn khách hàng (người quảng cáo, người kinh doanh dịch vụ quảng
cáo) cho mình và thu phí từ việc cho thuê phưcmg tiện để quảng cáo theo thỏa thuận
trong họp đồng.34 Bên cạnh các quyền trên, người cho thuê phưcmg tiện quảng cáo có
nghĩa vụ thực hiện đúng nội dung họp đồng cho thuê phưcmg tiện quảng cáo, bồi
thường thiệt hại do mình gây ra, tùy theo loại phương tiện cho thuê mà chủ sở hữu các
phương tiện phải tuân theo các quy định khác của pháp luật.35
www.noip.gov.vn/html/.../pd
/ip
nanor
ama
5
_leaming
_points
.pdf, Ngày truy cập 1/3/2012
34 Giáo trình Luật Thương mại Tập II, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb Công an nhân dân, 2006, Trang 161
35 Xem Điều 26 Pháp lệnh Quảng cáo 2001
GVHD: Nguyễn Thị Hoa Cúc
20
SVTH: Trần Hồng Cúc Phượng
lý mạng thông tin máy tính, chương trình hoạt động văn hóa thể thao, hội chợ, triễn
lãm trong việc sử dụng báo chí, xuất bản phẩm, mạng thông tin máy tính, chương trình
hoạt động văn hóa thể thao, hội chợ, triễn lãm và các phương tiện quảng cáo khác để
quảng cáo mà mình nắm giữ, các quyền, nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.38
2.1.2. Các phương tiện quảng cáo
Điều 106 Luật thương mại 2005 ghi nhận: phương tiện quảng cáo là các công
cụ được sử dụng để giới thiệu các sản phẩm quảng cáo. Hiện nay có nhiều loại phương
tiện quảng cáo, tùy từng loại phương tiện quảng cáo mà pháp luật có những quy định
điều chỉnh đặc trưng và phù họp. Người thực hiện quảng cáo dựa vào phạm vi, tần
suất, cường độ tác động, chi phí cũng như các quy định của pháp luật để lựa chọn các
phương tiện quảng cáo thích hợp nhất. Các loại phương tiện quảng cáo:39
2.I.2.I. Các phương tiện thông tin đại chúng:
Các phương tiện thông tin đại chúng tham gia quảng cáo bao gồm: báo in, báo
nói, báo hình, báo điện tử. Các phương tiện này có nhiệm vụ phát hành các thông tin
toàn diện về chính trị, kinh tế, văn hóa, phục vụ cho công chúng.
Ngày nay, các phương tiện truyền thông này không chỉ dừng lại ở mức độ phục
vụ nhu cầu thông tin, giải trí, của công chúng mà còn được coi là một ngành kinh tế
GVHD: Nguyễn Thị Hoa Cúc
21
SVTH: Trần Hồng Cúc Phượng