L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan lu n v n đ

c hoàn thành là do s c g ng, n l c c a

b n thân, d a vào ki n th c đã h c trong tr

ng và ki n th c th c t t i Công

ty TNHH MTV Khai thác th y l i Thái Nguyên. K t qu nghiên c u trong
lu n v n đ m b o trung th c và ch a đ
trình khoa h c nào tr

c công b trong b t c m t công

c đây.

Công trình nghiên c u c a đúng tác gi và phù h p v i chuyên ngành
đào t o. S li u th c t d a vào các tài li u báo cáo c a Công ty TNHH MTV
Khai thác th y l i Thái Nguyên.

Hà N i, ngày

tháng

n m 2015

Tác gi lu n v n

Lê Qu nh Th


ng

i

h c Th y l i c ng nh trong quá trình nghiên c u th c hi n đ tài lu n v n.
Tác gi xin trân tr ng c m n s giúp đ nhi t tình c a t p th lãnh đ o,
CBCNV các ban phòng, phân x

ng c a Công ty TNHH MTV Khai thác

th y l i Thái Nguyên đã t o đi u ki n đ tác gi hoàn thành lu n v n này.
Do trình đ , kinh nghi m và th i gian nghiên c u h n ch nên lu n v n
khó tránh kh i nh ng thi u sót. Tác gi r t mong nh n đ
ki n c a các th y cô đ lu n v n đ
Lu n v n đ

c s đóng góp ý

c hoàn thi n h n.

c hoàn thành t i Khoa Kinh t và Qu n lý – Tr

h c Th y l i.
Tác gi lu n v n

Lê Qu nh Th

ng

i


B ng 2.6: Chi phí đi n n ng ph c v s n xu t 3 n m g n nh t ...................... 58
B ng 2.7: Chi phí s a ch a ph c v s n xu t 3 n m g n nh t ....................... 60
B ng 2.8: Chi phí n o vét bùn cát 3 n m g n nh t ......................................... 61
B ng 2.9: Chi phí khác 3 n m g n nh t .......................................................... 63
B ng 3.1: K ho ch s n xu t, kinh doanh n m 2015 ...................................... 74
B ng 3.2: B ng k ho ch lao đ ng và ti n l

ng n m 2015 .......................... 84

B ng 3.3: B ng k ho ch d trù kinh phí b m n

c n m 2015 ..................... 85

B ng 3.4: B ng k ho ch d trù kinh phí s a ch a n m 2015 ....................... 86
B ng 3.5: B ng k ho ch d trù kinh phí n o vét n m 2015 .......................... 87
B ng 3.6: B ng k ho ch d trù kinh phí khác n m 2015 .............................. 88


DANH M C CÁC CH

VI T T T

Ch vi t t t

Ch vi t đ y đ

TNHH

Trách nhi m h u h n


Qu n lý doanh nghi p

KHCN

Khoa h c công ngh

CTTL

Công trình th y l i

UBND

y ban nhân dân

CBCNV

Cán b công nhân viên

HTX

H p tác xã

PCLB

Phòng ch ng l t bão

L

Lao đ ng

1.1. Khái ni m, phân lo i chi phí SXKD trong doanh nghi p ...................... 1
1.1.1. Khái ni m chi phí s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p ........ 1
1.1.2. Phân lo i chi phí s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p .......... 2
1.2. Ý ngh a, vai trò c a công tác qu n lý chi phí SXKD trong doanh
nghi p ................................................................................................................ 7
1.2.1. Ý ngh a c a công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh .......... 7
1.2.2. Vai trò c a công tác qu n lý chi phí SXKD trong doanh nghi p . 8
1.3. N i dung và ph

ng pháp qu n lý chi phí SXKD trong doanh

nghi p ...................................................................................................... 11
1.3.1. N i dung qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh ........................... 11
1.3.2. Ph
1.4.

ng pháp qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh ..................... 13

c đi m SXKD c a các doanh nghi p qu n lý khai thác công trình

th y l i nh h

ng đ n công tác qu n lý chi phí s n xu t.............................. 29

1.4.1. Phân lo i chi phí SXKD trong công ty qu n lý khai thác công
trình th y l i .................................................................................................... 29
1.4.2. Các thành ph n chi phí s n xu t kinh doanh trong công ty qu n lý
khai thác công trình th y l i ........................................................................... 31
1.4.3. Nh ng y u t tác đ ng đ n qu n lý chi phí s n xu t trong công ty
qu n lý khai thác công trình th y l i .............................................................. 32


2.2.6. K t qu s n xu t kinh doanh c a Công ty nh ng n m g n đây.. 48
2.3. Th c tr ng công tác qu n lý chi phí SXKD c a Công ty .................... 53
2.3.1. Công tác s d ng và qu n lý chi phí kh u hao tài s n c đ nh ... 54
2.3.2. Công tác qu n lý s d ng lao đ ng và chi phí ti n l

ng .......... 55

2.3.3. Công tác qu n lý chi phí đi n n ng............................................. 58
2.3.4. Chi phí s a ch a th

ng xuyên .................................................. 59

2.3.5. Chi phí n o vét bùn cát và chi phí t o ngu n ............................. 60
2.3.6. Chi phí hành chính s nghi p và chi khác .................................. 62
2.4.

ánh giá v k t qu đ t đ

c và nh ng t n t i trong công tác qu n lý

chi phí SXKD c a Công ty.............................................................................. 64
2.4.1. M t s thành t u đ t đ

c trong công tác qu n lý chi phí

SXKD ...................................................................................................... 64
2.4.2. Nh ng t n t i và nguyên nhân .................................................... 67
K t lu n Ch
CH

3.3 Nguyên t c đ xu t các gi i pháp ......................................................... 77
3.3.1. L p k ho ch và d toán chi phí s n xu t kinh doanh ................ 78
3.3.2. T ch c tri n khai th c hi n ....................................................... 79
3.3.3. Ki m tra giám sát và đánh giá .................................................... 79
3.3.4. Ra quy t đ nh .............................................................................. 80
3.4.

xu t m t s gi i pháp nh m t ng c

ng công tác qu n lý chi phí

SXKD t i Công ty ........................................................................................... 80
3.4.1. Công tác l p và ki m soát d toán chi phí s n xu t chi ti t........ 80
3.4.2. Công tác xây d ng đ nh m c chi phí và giao khoán n i b ....... 88
3.4.3. Công tác giáo d c ý th c c a ng

i dân..................................... 90

3.4.4. Công tác ki m tra, ki m soát....................................................... 91
K t lu n Ch

ng 3 .......................................................................................... 92

K T LU N VÀ KI N NGH ...................................................................... 93
TÀI LI U THAM KH O ............................................................................ 94


M

U

c s n xu t và cung ng s n ph m, d ch v công ích nh ng tính ch t ho t

đ ng l i ph c t p, v a mang tính kinh t v a mang tính xã h i. Khi các đ n v
s n xu t l y n

c t công trình th y nông ph c v cho m c đích s n xu t kinh

doanh thì ho t đ ng c a nó đ n thu n mang tính kinh t , nh ng khi cung c p
n

c, tiêu thoát n

c ph c v s n xu t nông nghi p, dân sinh kinh t - xã h i thì

ho t đ ng c a doanh nghi p th y nông g n nh hoàn toàn vì m c tiêu xã h i.
Do ho t đ ng th y nông ph thu c vào r t nhi u y u t nh : đi u ki n
th i ti t, tình hình t ch c s n xu t nông nghi p, bi n đ ng c a giá c th
tr

ng, chính sách kinh t v mô... nên vi c xây d ng k ho ch ho t đ ng,

tri n khai th c hi n, t ch c qu n lý s n xu t kinh doanh nói chung, qu n lý
chi phí s n xu t kinh doanh… không n đ nh và th

ng xuyên ph i thay đ i,


b sung d d n đ n lãng phí và tiêu c c. Vi c t ch c qu n lý hi u qu chi phí
s n xu t c a doanh nghi p góp ph n h giá thành s n ph m, t ng hi u qu
ph c v , t ng l i nhu n, phát tri n doanh nghi p, nâng cao đ i s ng cán b

ng

ng công tác qu n

lý chi phí s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p d a trên nh ng lu n c
khoa h c và bi n ch ng nên có th s d ng làm tài li u tham kh o cho công
tác gi ng d y và h c t p.
Ý ngh a th c ti n: Nghiên c u phân tích và nh ng gi i pháp đ xu t c a
đ tài là tài li u tham kh o h u ích mang tính h

ng d n đ nh h

ng cho

công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh trong Công ty TNHH MTV Khai
thác th y l i Thái Nguyên.
3. M c đích c a đ tài
D a vào nh ng c s lý lu n v chi phí, qu n lý chi phí và nh ng t ng
k t t th c ti n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH MTV Khai
thác th y l i Thái Nguyên, lu n v n nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp
nh m t ng c

ng h n n a công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh, nh m

góp ph n xây d ng doanh nghi p ngày càng phát tri n.


4. Ph

ng pháp nghiên c u

it
it

t

nh h

ng nghiên c u c a đ tài
ng nghiên c u c a đ tài là công tác qu n lý chi phí và các nhân

ng đ n ch t l

ng công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh

trong lo i hình doanh nghi p này.
* Ph m vi nghiên c u c a đ tài
V m t không gian và n i dung nghiên c u, đ tài t p trung nghiên c u
nhân t

nh h ng chi ph i đ n chi phí s n xu t trong ho t đ ng s n xu t kinh

doanh t i Công ty TNHH MTV Khai thác th y l i Thái Nguyên.
V m t th i gian, lu n v n s t p trung nghiên c u, phân tích ho t đ ng
s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p t sau khi Chính ph ban hành Ngh
đ nh s 154/2007/N -CP ngày 15/10/2007 v Qu n lý khai thác công trình
th y l i, t đó đ xu t các gi i pháp cho th i gian t nay t i n m 2015.
6. K t qu d ki n đ t đ

c



Ch

ng 1: C s lý lu n chung v chi phí và qu n lý chi phí s n xu t

kinh doanh trong doanh nghi p.
Ch

ng 2: Th c tr ng công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh t i

Công ty TNHH MTV Khai thác th y l i Thái Nguyên.
Ch

ng 3: M t s gi i pháp t ng c

ng công tác qu n lý chi phí s n

xu t kinh doanh t i Công ty TNHH MTV Khai thác th y l i Thái Nguyên.


1
CH

NG 1: C

S

LÝ LU N CHUNG V CHI PHÍ VÀ QU N LÝ

CHI PHÍ S N XU T KINH DOANH TRONG DOANH NGHI P

t ng h p, tính toán, chi phí s n xu t đ đ a ra các bi n pháp qu n lý t t nh t
c nđ

c ti n hành trong t ng kho ng th i gian nh t đ nh không phân bi t các

s n ph m s n xu t đã hoàn thành hay ch a hoàn thành.
Ngoài các chi phí có tính ch t th

ng xuyên và g n li n v i quá trình s n

xu t s n ph m nh : chi phí nguyên nhiên v t li u, hao mòn máy móc trong
quá trình s n xu t, ti n l

ng c a ng

i tham gia tr c ti p vào quá trình s n

xu t s n ph m, doanh nghi p còn ph i b ra các chi phí đ t ch c tiêu th


2
s n ph m nh chi phí v n chuy n, b o qu n, th m dò th tr

ng... Ngoài ra,

doanh nghi p c ng ph i b ra các chi phí phát sinh liên quan đ n các ho t
đ ng c a doanh nghi p c ng nh các chi phí trong vi c t ch c qu n lý chung
toàn doanh nghi p: chi phí ti n l

ng cho cán b qu n lý, v n phòng ph m

1.1.2. Phân lo i chi phí s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p
Phân lo i chi phí s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p là vi c s p
x p chi phí s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p vào t ng lo i, t ng nhóm
theo nh ng đ c tr ng nh t đ nh, ph c v cho công tác qu n lý, nghiên c u,
tính toán.
M t yêu c u quan tr ng trong công tác qu n lý, k ho ch hóa, ho ch
toán và tính giá thành s n ph m là phân lo i chi phí m t cách khoa h c và h p
lý. Tu theo các yêu c u và trình đ qu n lý

m i doanh nghi p m i th i k


3
mà m c đ chi ti t c a các y u t có th khác nhau. Toàn b chi phí s n xu t
kinh doanh th

ng đ

c phân lo i theo các cách sau đây.

1. Phân lo i theo y u t chi phí
Y u t chi phí nguyên li u, v t li u: Bao g m toàn b chi phí v đ i
t

ng lao đ ng nh nguyên v t li u chính, nguyên v t li u ph , nhiên li u,

ph tùng thay th , công c d ng c , v t li u thi t b xây d ng c b n... đ

c


cung c p v đi n n

c, s a ch a TSC .

Chi phí b ng ti n khác: Là toàn b chi phí b ng ti n chi cho ho t đ ng
c a doanh nghi p ngoài các y u t chi phí đã k trên.
2. Phân lo i theo kho n m c chi phí trong giá thành s n ph m
Vi c t p h p toàn b chi phí đ tính giá thành s n ph m đ
theo các kho n m c c th d

i đây.

c phân chia


4
Chi phí nguyên li u, nhiên li u tr c ti p: Là chi phí ph n ánh toàn b chi
phí v nguyên li u chính, ph và nhiên li u tham gia tr c ti p vào quá trình
s n xu t t o ra s n ph m hàng hóa, d ch v .
Chi phí nhân công tr c ti p: g m ti n l
trích theo l

ng, ph c p l

ng, các kho n

ng.

Chi phí s n xu t chung: Là nh ng chi phí phát sinh trong ph m vi phân
x


c và tài nguyên không th thay th đ

c

Có th phân thành hai nhóm giá c h i là giá có th tr
có th tr

ng và giá không

ng nh sau:

- Giá c h i có th tr
canh tranh. Ví d , ng
đ ng, thì ng

ng là giá c c a th tr

ng trong m t th tr

ng

i mua tr giá cho m t t n thép là 15; 16 và 17 tri u

i bán s ch n giá 17 tri u đ ng đ bán. Trong tr

ng h p này

giá th i c cho m t t n thép (c h i t t th hai đã b qua) là 16 tri u đ ng.



ng án t i u. Chi phí

c hi u là ph n giá tr khác nhau c a các lo i chi phí c a m t

ng án này so v i m t ph

ng án khác.

Chi phí c đ nh (chi phí b t bi n) c a doanh nghi p trong m t th i đo n
nào đó (n m, quí, tháng) là lo i chi phí h u nh luôn luôn gi m t m c không
đ i trong su t th i đo n đó không ph thu c vào kh i l

ng s n ph m làm ra

trong th i đo n đó. Chi phí b t bi n bao g m các lo i chi phí nh kh u hao c
b n, qu n tr hành chính, ti n tr lãi v n vay dài h n, thu v n s n xu t, ti n
thuê đ t. Tính b t bi n c a chi phí
t , khi kh i l

đây c ng ch là t

ng đ i, vì trong th c

ng s n ph m b t ng lên trong n m quá l n, thì m c chi phí b t

bi n c ng ph i t ng lên t

ng ng.


6
phí c a doanh nghi p c a m t th i đo n nào đó b ng chính l

ng t ng lên c a

t ng chi phí kh bi n c a th i đo n đó.

f

f®
2

1
s

s

0

0
a)

b)

Hình 1.1: Quan h gi a chi phí b t bi n và kh i l

ng s n ph m

(Ngu n: Bài gi ng Kinh t xây d ng - H Th y l i)
T

Hình 1.2: Quan h gi a chi phí b t bi n và kh i l

ng s n ph m

(Ngu n: Bài gi ng Kinh t xây d ng - H Th y l i)


7
i v i công tác qu n lý doanh nghi p vi c phân lo i chi phí theo tiêu
th c trên có ý ngh a r t to l n. Nó giúp cho nhà qu n lý tìm ra các bi n pháp
qu n lý thích ng v i t ng lo i chi phí c th đ h th p giá thành s n ph m
và c ng giúp cho vi c phân đi m hoà v n đ xác đ nh đ

c kh i l

ng s n

xu t nh m đ t hi u qu kinh t cao.
Chi phí b t bi n và kh bi n h n h p: Chi phí b t bi n và kh bi n h n
h p là lo i chi phí có m t ph n là chi phí b t bi n và m t ph n là chi phí kh
bi n. Ví d chi phí cho đi n bao g m m t ph n bi n đ i theo s gi đi n đã s
d ng th c t và m t ph n không đ i ph i tr cho c quan qu n lý đi n có liên
quan đ n kh u hao c a các thi t b đi n theo qui đ nh.
1.2. Ý ngh a, vai trò c a công tác qu n lý chi phí SXKD trong doanh nghi p
1.2.1. Ý ngh a c a công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh
V m t lý thuy t, chi phí kinh doanh là t ng s ti n t

ng đ

ng v i toàn

t đó xác đ nh đ
h

c nh ng nguyên nhân khách quan c ng nh ch quan có nh

ng t i s bi n đ ng c a chi phí, t đó đ ra các ph

ng h

ng và bi n pháp

kh c ph c nh m qu n lý chi phí s n xu t sao cho hi u qu h n.
Phân tích chi phí s n xu t kinh doanh là c s đ đ ra các gi i pháp
qu n lý có c n c khoa h c và phù h p v i doanh nghi p. M t trong nh ng
ph

ng h

ng quan tr ng c a vi c hoàn thi n qu n lý c a các doanh nghi p

là nâng cao tính có c n c c a các gi i pháp đ
pháp nào đ

c ch p nh n. B t k m t gi i

c đ a ra trong quá trình qu n lý chi phí s n xu t ch đ

c ch p

nh n trên c s phân tích các thông tin có liên quan đ n chi phí s n xu t. Nó

không th thi u đ i v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
1.2.2. Vai trò c a công tác qu n lý chi phí SXKD trong doanh nghi p
Nhi u doanh nghi p ch a đánh giá đúng t m quan tr ng c a quá trình
s n xu t c ng nh vai trò c a vi c qu n lý chi phí s n xu t trong ho t đ ng
c a mình.

ang còn quá nhi u t n t i, làm gi m n ng l c c nh tranh c a

doanh nghi p t v n đ này.
Khi nói đ n chi n l
ngành s n xu t, m i ng

c phát tri n kinh doanh c a doanh nghi p trong các
i th

ng quan tâm các l nh v c phát tri n th

ng


9
hi u, m r ng th tr

ng, v i nh ng k ho ch marketing t n kém; nh ng ít ai

đ t câu h i cái gì t o ra th

ng hi u, cái gì s cung c p cho th tr

r ng mà n u không có chúng, m i chi phí đ t o d ng th

- Và có bao nhiêu giám đ c doanh nghi p đã nhìn nh n đúng v vai trò c a
b máy s n xu t trong ho t đ ng c a doanh nghi p? Hay là giao khoán t t c
l nh v c này cho anh em cán b qu n lý s n xu t. Mà trong s đó, có bao nhiêu
cán b qu n lý s n xu t có ki n th c v qu n lý? a s xu t thân t các ngành
k thu t, ch a qua đào t o v qu n lý, đang qu n lý d a vào kinh nghi m.
- Các ngu n l c v t ch t trong s n xu t đ
đ

c các doanh nghi p đ u t đã

c ho ch đ nh và s d ng hi u qu ch a? Có bao nhiêu doanh nghi p đánh

giá đ

c?

ó chính là bài toán c n gi i nh m nâng cao n ng su t, c i thi n

ch t l

ng s n ph m và gi m chi phí s n xu t, t đó nâng cao s c c nh tranh

c a doanh nghi p trên th tr
gi i quy t đ

ng.

c các t n t i nêu trên, thi t ngh doanh nghi p c n quan

tâm, đ u t nhi u h n vào vi c nâng cao n ng l c qu n lý cho cán b qu n lý


ng pháp t p h p chi phí và m i

ng ch u chi phí có tác d ng đ i v i vi c xác đ nh ph

pháp k toán t p h p và phân b chi phí cho các đ i t

ng

ng ch u chi phí m t

cách đúng đ n h p lý.
- Phân lo i chi phí s n xu t theo n i dung c u thành chi phí có tác d ng
giúp cho vi c nh n th c t ng lo i chi phí trong vi c hình thành s n ph m đ
t ch c công tác k toán t p h p s n xu t thích h p v i t ng lo i.


11
1.3. N i dung và ph

ng pháp qu n lý chi phí SXKD trong doanh nghi p

1.3.1. N i dung qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh
Ho t đ ng s n xu t kinh doanh t n t i d

i b t c hình th c nào c ng là

quá trình tiêu hao các y u t : T li u lao đ ng, đ i t

ng lao đ ng và m c lao

đ ng t i u cho công ty trong t ng th i k .
- Thi t l p m t chính sách phân chia chi phí cùng các m c l i nhu n m t
cách h p lý đ i v i công ty, v a b o v đ
các c đông, v a đ m b o đ

c quy n l i c a ch công ty và

c l i ích h p pháp, h p lý cho ng

i lao đ ng;

xác đ nh ph n l i nhu n còn l i t s phân ph i này đ đ a ra các quy t đ nh
v m r ng s n xu t ho c đ u t vào nh ng l nh v c kinh doanh m i, t o đi u
ki n cho công ty có m c đ t ng tr

ng cao và b n v ng.


12
- Ki m soát vi c s d ng c các tài s n trong công ty, tránh tình tr ng s
d ng lãng phí, sai m c đích.
B ph n qu n lý chi phí trong các công ty s d a vào các th ng kê k
toán, báo cáo doanh thu, báo cáo nhân s và ti n l

ng… do các b ph n k

toán, qu n tr và th ng kê cung c p, đ ng th i k t h p v i nh ng y u t khách
quan đ ti n hành phân lo i, t ng h p, phân tích và đánh giá các kho n chi
phí c a công ty, so sánh k t qu phân lo i c a k này v i k tr


Qua nh ng phân tích trên chúng ta th y r ng vi c qu n lý chi phí s n
xu t là h t s c ph c t p và vô cùng quan tr ng đ i v i m i doanh nghi p.
Mu n v y chúng ta ph i qu n lý chi phí s n xu t theo t ng n i dung c th ,
theo t ng đ i t

ng t p h p chi phí, ph i ti n hành phân lo i chi phí m t cách

khoa h c, th ng nh t theo nh ng tiêu chu n nh t đ nh.
Nh đã phân tích trên đ qu n lý chi phí trong k chúng ta ph i phân tích
rành m ch lo i đ

c và lo i không đ

c tính vào chi phí s n xu t kinh doanh,


13
đ m b o th ng nh t phân lo i chi phí t ch ng t h ch toán ban đ u đ n
th ng kê k toán. Xác đ nh đúng đ n đ i t

ng và ph

ng pháp h ch toán chi

phí s n xu t trong t ng đi u ki n c th c a m i doanh nghi p. Vi c xác đ nh
đ it

ng h ch toán chi phí s n xu t th c t là xác đ nh n i gây ra chi phí và

đ it


t ng th i k , doanh nghi p m i có c h i đ tìm tòi nh ng bi n pháp qu n lý
c th thích ng v i t ng th i k ho t đ ng c a doanh nghi p. Có nh v y
các bi n pháp này m i phát huy đ
thành s n ph m.

c h t tác d ng trong h th p chi phí và giá