MỤC LỤC
****
Trang
Mục lục
1
Phần mở đầu
2
I/
Bối cảnh đề tài
2
II/
Lý do chọn đề tài
2,3,4
III/ Mục đích nghiên cứu
4,5
IV
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
11
Phần kết luận
11
I/
Những bài học kinh nghiệm
11,12
II/
Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm
12
III/
Khả năng ứng dụng, triển khai
12
IV/
Kiến nghị, đề xuất
12,13
cơ sở vật chất trọng yếu, trung tâm sinh hoạt văn hóa, khoa học của nhà trường. Thư
viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ
bản về khoa học thư viện và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh,
tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp dạy và học, đồng thời thư viện tham gia
tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới cho
các thành viên của nhà trường. Thư viện trường phổ thông thuộc thư viện khoa học
chuyên ngành Giáo dục và Đào tạo, nằm trong hệ thống thư viện chung và thực hiện
2
nghiêm chỉnh những văn bản quy phạm pháp luật về công tác thư viện của Nhà nước.
(Điều 1, chương I Quyết định 61/1998/QĐ/BGD& ĐT ngày 06/11/1998 về Quy chế tổ
chức và hoạt động thư viện trường phổ thông). Nói cách khác, trong sự nghiệp giáo
dục, thư viện giữ một vị trí quan trọng trong việc giáo dục tư tưởng, giáo dục thẩm mĩ,
giáo dục tự học, giáo dục đạo đức truyền thống, …cho các thành viên trong nhà
trường, đặc biệt là học sinh.
- Tuy nhiên, trong bối cảnh suy thoái kinh tế giới kéo dài và có tác động trực
tiếp, sâu sắc hầu hết các lĩnh vực kinh tế - xã hội của đất nước. Đặc biệt, trong ba
năm gần đây, chúng ta lại liên tiếp bị thiên tai bão, lụt, bệnh dịch, v. v... Đã làm cho
tình hình kinh tế - xã hội càng thêm khó khăn. Điều này đã ảnh hưởng không ít các
hoạt động của thư viện.
- Với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp lãnh đạo từ trung ương tới địa phương,
với lòng say mê yêu nghề, tinh thần trách nhiệm toàn hệ thống thư viện trường học đã
khắc phục khó khăn, bám sát các nhiệm vụ chính trị, mục tiêu phát triển kinh tế - xã
hội của đất nước, của ngành để tổ chức hoạt động bằng nhiều hình thức đổi mới,
phong phú thiết thực, hiệu quả, phối hợp với nhiều cấp, nhiều ngành phát triển mạng
lưới thư viện, xây dựng phong trào đọc sách, báo, đáp ứng nhu cầu thông tin, tri thức
của mọi tầng lớp nhân dân, góp phần không nhỏ vào việc tuyên truyền đường lối của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phổ biến khoa học kỹ thuật, khoa học đời
sống, bồi dưỡng, giáo dục đạo đức, lối sống lành mạnh cho mọi tầng lớp nhân dân đặc
- Từng bước hiện đại hóa, tin học hóa thư viện trường học, trước hết tin học hóa
thư viện ở thư viện các trường phổ thông trung học, giáo dục kiến thức tin học cho các
em.
- Đảm bảo đội ngũ cán bộ thư viện tin học đủ về số lượng biên chế đã quy
định (phấn đấu mỗi thư viện trường có một cán bộ chuyên trách), có trình độchuyên
môn, nắm vững nghiệp vụ thư viện, biết ứng dụng sáng tạo và hoạt động thư viện
4
trong trường học, thực hiện chế độ chính sách đãi ngộ hợp lý đối với cán bộ thư viện
trường học.
IV/ Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Thư viện trường học có sứ mệnh giữ gìn và truyền bá tri thức, lịch sử và văn
hóa của địa phương và dân tộc, cung cấp những tài liệu và kiến thức sách, báo cho
toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh toàn trường, đồng thời tiếp cận các
nguồn lực thông tin trong và ngoài thư viện giúp cho việc học tập, giải trí và phát triển
của mọi người dân.
- Tăng cường và nâng cao chất lượng vốn tài liệu của thư viện , một trong những
yếu tố có tính chất quyết định tới chất lượng, hiệu quả hoạt động của thư viện, đáp
ứng nhu cầu sử dụng sách, báo ngày càng cao để phục vụ cho giáo viên và học sinh.
- Nâng cao chất lượng phục vụ tại chỗ: Tạo mọi điều kiện, tổ chức nhiều hoạt
động thu hút bạn đọc tới sử dụng tài liệu thư viện với nhiều hình thức, dịch vụ mới
thiết thực phù hợp. Tăng cường phục vụ ngoài thư viện không chỉ bằng cách dịch
truyền thống mà đã có cả dịch vụ của thư viện hiện đại, dịch vụ điện tử,…góp phần
quan trọng trong việc xây dựng phong trào và hình thức thói quen đọc sách, báo trong
nhân dân.
* Đa dạng hóa hoạt động trong thư viện:
- Đối với hoạt động đọc tại chỗ của học sinh: Các em thường thích đọc những
truyện tranh, truyện kể về Bác Hồ, truyện có câu đố, ca dao tục ngữ hoặc những cuốn
tham khảo, sách thiếu nhi là 102 quyển.
- Ngoài ra cán bộ thư viện xuống từng lớp phát động phong trào các em học sinh
làm thẻ thư viện, để các em mượn sách truyện, báo, tạp chí. Kết quả làm được 330 thẻ,
mỗi thẻ 2.000đ, với 660.000đ.
- Cán bộ thư viện phát động phong trào thi đua đọc sách trong thư viện. Cuối
năm học thống kê số lượt mượn và đọc nhiều nhất thì khen thưởng cho các em, về
phần quà thì cán bộ thư viện sẽ tặng 30 phần quà, mỗi phần là 5 quyển tập.
6
- Đối với các em học sinh lớp 1 thì chưa làm thẻ thư viện thì chỉ đọc tại chổ,
nhưng khuyến khích các em có tinh thần tốt thích đọc sách, cuối năm sẽ tặng cho 2 em
đọc nhiều, mỗi em sẽ được tặng một bộ sách giáo khoa (phần quà tự cá nhân cán bộ
thư viện mua và tặng cho các em vào dịp tổng kết cuối năm).
- Hoạt động thư viện ngày càng đi vào chiều sâu, bám sát, phục vụ đắc lực, thiết
thực, có hiệu quả các nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất
nước, được các cấp lãnh đạo địa phương đánh giá cao, xã hội thừa nhận và ủng hộ.
Phát triển mạng lưới thư viện và tăng cường các hoạt động thư viện hướng về nông
thôn, phục vụ bà con nông dân đã và đang trở thành một trong các nhiệm vụ trọng tâm
của thư viện.
- Nâng cao chất lượng công tác chuyên môn nghiệp vụ theo hướng tích cực áp
dụng các chuẩn nghiệp vụ mới, tăng cường và mở rộng ứng dụng công nghệ thông tin
trong hoạt động thư viện, chủ động phối hợp rộng rãi với các cơ quan, tổ chức, các
phương tiện truyền thông đại chúng ở địa phương trong các hoạt động thông tin.
- Đội ngũ cán bộ thư viện đã có sự chuyển giao thế hệ và ngày càng lớn mạnh,
trưởng thành có đủ năng lực, trình độ tiếp thu những vấn đề mới cả về chuyên môn
nghiệp vụ cũng như công nghệ, đặc biệt có đủ năng lực tổ chức những sự kiện quốc tế
lớn của ngành mang tầm vốc khu vực và trong tương lai không xa có thể đảm đương
tổ chức những sự kiện quốc tế lớn hơn nữa.
- Chất lượng hiệu quả công tác quản lý nhà nước về thư viện ngày càng được nâng
- Điều đó đã khẳng định: Công tác thư viện đóng vai trò quan trọng trong hoạt
động của nhà trường. Đặc biệt là trong những năm gần đây, nhằm đáp ứng được
chương trình dạy học mới và đổi mới phương pháp dạy học, thì chương trình sách
giáo khoa, sách tham khảo đã có một sự thay đổi lớn, đó là chất lượng và số lượng
sách của mỗi thư viên nhà trường đều không ngừng tăng lên. Hiện nay tổng số sách có
trong thư viện là: 5.368 bản. Trong đó: Sách nghiệp vụ: 507 bản, sách tham khảo:
1.161 bản, sách thiếu nhi: 2.052 bản, sách giáo khoa dùng chung: 1.648 bản. Ngoài ra
thư viện còn có rất nhiều loại báo, tạp chí như: Giáo dục thời đại, Thế giới trong ta,
8
báo nhi đồng, thiếu niên tiền phong, ... với vốn tài liệu phong phú như thế. Làm sao để
lôi kéo, thu hút bạn đọc, từ chỗ chưa thích đến chỗ thích và có ý thức đọc sách. Điều
đó đòi hỏi thư viện phải biết tham mưu cùng Ban giám hiệu tìm ra những giải pháp
hữu hiệu, lập kế hoạch hoạt động cụ thể, rõ ràng, có kiểm tra đánh giá.
II/ Thực trạng của vấn đề:
- Ngay từ đầu năm học thư viện xây dựng kế hoạch và đã được sự đồng ý của
Ban giám hiệu. Tiến hành phát động phong trào đọc sách đến toàn thể giáo viên và
học sinh trong nhà trường cùng hưởng ứng.
- Lúc đầu số lượng học sinh tham gia chưa nhiều, rãi rác ở các lớp, thậm
chí có lớp chưa có học sinh tham gia. Do các em còn ngại, không biết mượn sách gì?,
chưa biết cách tra cứu mục lục, tìm kiếm còn chậm, mất nhiều thời gian.
- Thấy được khó khăn đó, thư viện tiến hành hướng dẫn sử dụng tủ mục lục.
Điểm sách tham khảo ở các bộ môn theo từng khối lớp, để khi cần tham khảo, các em
dễ tìm và ít mất thời gian. Dần về sau, số lượng học sinh đến đọc sách, mượn sách
ngày một nhiều hơn. Số lượng sách luân chuyển cũng cao hơn.
- Ngoài sự quan tâm của Ban giám hiệu, thư viện còn được sự hỗ trợ nhiệt tình
của các đoàn thể, tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên trường là những người luôn
khuyến khích, cổ vũ, động viên học sinh đến thư viện đọc sách, báo, tìm hiểu trao dồi
kiến thức. Đặc biệt giáo viên bộ môn trực tiếp giảng dạy là người giới thiệu sách có
sách giáo dục đạo đức và kho đọc tự chọn cũng được thay đổi sách mới thường xuyên.
Với những hình thức trên đều nhằm mục đích quảng bá và thu hút bạn đọc tiếp cận
với tài liệu trong thư viện.
- Sử dụng tốt mạng lưới thư viện trường học.
- Mỗi khi bổ sung sách mới thì cán bộ thư viện nhanh chóng xử lý nghiệp vụ
như: phân loại, mã hóa tên sách, dán gáy, đóng dấu, … để sớm đưa sách mới ra phục
vụ.
- Vai trò nồng cốt của cán bộ thư viện trường học là người chịu khó, hết lòng với
công việc, biết tham mưu với lãnh đạo về công tác thư viện, học hỏi đồng nghiệp để
nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
- Thường xuyên thăm dò, tìm hiểu ở học sinh để biết các em thích đọc những
truyện, sách,báo tạp chí gì,… để bổ sung cho phù hợp.
10
- Phải nắm bắt được nhu cầu của bạn đọc như nhu cầu của chính bản thân mình,
phải hòa nhã, gần gũi, thân thiện thì bạn đọc đến thư viện ngày càng đông hơn.
IV/ Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Qua việc thực hiện đề tài: “Đa dạng hóa hoạt động thư viện trường tiểu học và
trung học cơ sở Ba Sao”. Đến nay, thư viện nhà trường đã thu được những kết quả
bước đầu đáng phấn khởi.
* Cụ thể như sau:
- Từ đầu năm đến nay: Số lượt bạn đọc tại chỗ là: 1.209 lượt.Trung bình: 20
lượt/ ngày.
So cùng kỳ năm trước tăng 659 lượt. Tăng trung bình 7 lượt/ ngày.
- Số lượt bạn đọc mượn về nhà: 4.992 lượt. Tổng số bản: 2.874 bản
So cùng kỳ năm trước tăng 742 lượt, 981 bản sách.
- Hoạt động thư viện trường học là một yếu tố quan trọng, góp phần nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện.
- Giáo viên đến thư viện nghiên cứu về giá trị của sách, qua đó giúp cho giáo
viên thêm nhiều kiến thức mới từ sách vỡ, giáo viên đọc sách sẽ phát hiện cái hay cái
mới. Từ đó áp dụng vào nội dung của bài giúp cho học sinh hiểu bài một cách tốt hơn.
- Thu hút các tổ chức xã hội tham gia vào hoạt động thư viện, cùng với các cơ
quan nhà nước, các tổ chức xã hội tham gia tích cực vào việc luân chuyển sách, báo,
tạp chí giới thiệu sách, báo xuống cơ sở, đưa sách đến những vùng xa xôi hẻo lánh ,…
góp phần nâng cao trình độ dân trí cho nhân dân.
III/ Khả năng ứng dụng, triển khai:
- Đề tài “Đa dạng hóa hoạt động thư viện trường tiểu học và trung học cơ sở
Ba Sao”. Giúp cho học sinh có sự chuyển biến tích cực về nhận thức và gây được sự
hứng thú để các em đến thư viện.
- Đề tài có thể áp dụng được cho thư viện các trường tiểu học và trung học cơ
sở trong huyện.
IV/ Kiến nghị, đề xuất:
12
- Muốn việc đọc sách có hiệu quả tốt thì cán bộ thư viện phải hướng dẫn phương
pháp đọc sách, báo, tạp chí. Chỉ cho các em thấy việc đọc sách không đúng phương
hướng, không những kém hiệu quả mà còn có hại cho cơ thể và tâm hồn. Vì vậy các
em cần có kế hoạch đọc sách, có suy nghĩ và phê phán, biết áp dụng vào thực tiễn.
- Phòng Giáo dục quan tâm đến công tác thư viện nhiều hơn nữa, cần bổ sung
sách mới về cho thư viện để phục vụ cho việc dạy và học của giáo viên và học sinh.
- Chính quyền địa phương, các mạnh thường quân cần quan tâm đến công tác thư
viện trường nhiều hơn nữa, qua đó cán bộ thư viện cho những em học sinh có hoàn
cảnh khó khăn mượn để học, góp phần giúp đỡ những em học sinh nghèo tiếp tục đến
trường.
- Lãnh đạo nhà trường tiếp tục quan tâm, hỗ trợ để phong trào được giữ vững và
ngày một phát huy hơn.
TỰ NHẬN XÉT BẢN THÂN VỀ ĐỀ TÀI