Bài 19:
I) Các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược
Tống
1.Cuộc kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê
Luc quân Tông săp keo sang, cac tương đông long
vơi Pham Cư Lương truât phế Đinh Tuê, suy tôn Lê
Hoan lên ngôi vua. Chinh ba đã tư tay lây Hoang bao
khoac vao vai Lê Hoan va giup ông lam nên viêc lơn.
Diễn biến: Đầu năm 981 quân Tông theo hai đường
thuỷ, bộ tiến quân vao nươc ta. Lê Hoan trưc tiếp tổ chức va lãnh
đao cuộc khang chiến. Vơi truyền thông yêu nươc sâu săc va ý
chi quyết tâm bảo vê Tổ quôc,quân va dân ta đã chiến đâu anh
dũng va đầy mưu tri
đanh tan cac đao quân xâm lươc ngay
ở
vùng Đông Băc,1 sô tương giặc chết hoặc bị băt.
Cuộc khang chiến đã gianh đươc thăng lơi rưc rỡ, quan hê ViêtTông trở lai ổn định đanh bai nguy cơ xâm lươc
của nươc ngoai, giữ vững nền độc lập của dân tộc.
2.Cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý
Thai uý Lý Thường Kiêt đã chủ trương:
“Ngôi
yên đơi giặc không bằng đem quân đanh
A. Chiến thắng lần thứ nhất
Năm 1257, Hôt Tât Liêt chinh phục xong vùng Vân Nam, đã
sai sứ giả sang ra lênh cho vua nươc ta phải thần phục.
Vua Trần Thai Tông chẳng những đã không thần phục lai con
băt giam sứ giả, rôi lênh cho tương trẻ
Trần Quôc Tuân đưa quân lên trân thủ phia
Băc. Hôt Tât Liêt liền sai
tương Ngột Lương Hơp Thai (Wouleangotai), từ Vân
Nam, đem quân đanh xuông nươc ta. Khi thế của giặc qua
manh, Trần Quôc Tuân lui về Sơn Tây. Vua
Thai Tông thân chinh, cũng địch không nổi,
phải di tản chiến thuật để bảo toan lưc lương.
Quân Mông Cổ thừa thăng tiến thẳng xuông tơi
Ðông Bộ
Ðầu.Ba Linh Từ quôc mẫu, phu nhân của Thai sư Trần Thủ
Ðộ đã chỉ huy toan thể triều đình rut lui
thanh công về vùng Thiên Mac. Ðịch vao thanh Thăng Long, thây
ba sứ giả của họ con bị giam, ma một người đã chết, Ngột
Lương Hơp Thai nổi giận, cho quân Mông Cổ mặc sức cươp
pha, giết người, bât kể gia trẻ lơn be.
Thời gian la đông minh tôt của quân ta. Quân Mông Cổ chiếm
đóng cang lâu cang gặp nhiều khó khăn va để lộ nhiều sơ hở.Khi
thời cơ chin mùi,vua Thai Tông ra lênh tổng phản công quân
địch ở Ðông Bộ Ðầu. Ðịch thua dần, cuôi cùng phải rut về Vân
Nam.
up, THoan bỏ kinh thanh chay qua sông Hông, chi ếm gi ữ Kinh B ăc. Tr ần Quang
Khải dâng biểu bao tin chiến thăng va vao thanh Th ăng Long m ở ti êc khao quân. Th ương
tương Thai sư Chiêu minh vương Trần Quang Khải cũng la chu của vua Nhân tông.
Chiến thắng Tây KếtTÐô đóng quân ở Thiên
Trường cach xa THoan cả 200 cây sô chưa băt tay
đuơc vơi chủ tương
THoan, nên về đóng tai
Tây Kết. Hưng đao
vương tâu vơi vua sai
Thương tương Trần
Quang Khải va Chiêu văn
vương Trần Nhật Duật ngăn cản,không cho hai đao
quân Nguyên Mông liên lac đươc vơi nhau, rôi đich thân
Ngai đem quân ra đanh TÐô trươc đanhThoat Hoan sau
tơi nơi quân của Ngai tiến công manh mẽ quân địch
thua.TÐô va Ô Mã Nhi lên bộ chay ra bể nhưng TÐô bị
trung tên băn chết, con Ô Mã Nhi lẻn xuông thuyền chay thoat
về Tầu.
Chiến thắng Vạn KiTh
ếpời cơ đã tơi giai
đoan quyết định. Hưng đao vương sai cac tương
NgKhoai, Pham Ngũ Lão đưa quân mai phục ở
rừng sậy bên bờ sông Van Kiếp, rôi sai hai con
c ủa
Ðai vương la Hưng võ vương Nghiễn, Hưng hiếu
va thương hoang Thanh tông rời về Thanh Hoa, tuy
nhiên lần nay địch chỉ tiến đươc tơi Van Kiếp, Chi
Linh va Phả Lai chứ chưa đặt đươc chân vao kinh
thanh Thăng Long.
Chiến thắng Vân Ðồn:
Thoat Hoan đóng ở
Van Kiếp
săp can lương, sai Ô Mã Nhi đem quân ra
cửa Ðai Bang
(Hải Dương) để ap tải đoan thuyền chở lương do tương giặc
Trương Văn Hổ chỉ huy. Trên đường ra cửa bể, Ô Mã Nhi đã
đanh thăng quân chặn đường của ta do Nhân huê vương Trần
Khanh Dư chỉ huy tai ải Vân Ðôn (Quảng Yên). Nghĩ rằng
đường vận lương đã đươc khai thông, nên Ô Mã Nhi trở về
trươc. Không ngờ Trần Khanh Dư, vì quyết chi phục hận, nên
đã nhanh chóng bổ sung lưc lương va phục binh chờ đoan
thuyền của Trương Văn Hổ. Quả nhiên, đoan thuyền lương
của Trương Văn Hổ đã trung phục binh của Trần Khanh Dư va
bị đanh cươp hết cả. Trương Văn Hổ chay thoat về
Quỳnh Châu.
Chiến thắng Bạch Ðằng Giang:Thang 3,
1288 vì mât
hết lương thưc trong trận Vân Ðôn địch can lương, lai thêm
khi hậu khăc nghiêt, nhât la vì thây thế của quân ta đã vững
vang khó pha nổi, nên Thoat Hoan quyết định lui binh. Thoat
cach lơn, Tể tương Hô Quý Ly mong cứu vãn tình thế để có đủ
lưc lương chông lai sư đe doa xâm lươc của nha Minh. Đầu
thế kỉ XV, do không đoan kết đươc nhân dân, nha Hô chịu thât
bai trươc cuộc xâm lươc của quân Minh. Năm 1407, Đai
Viêt lai rơi vao ach đô hộ nghiêt ngã, tan bao. Hang loat cuộc
khởi nghĩa đã bùng lên ở miền xuôi cũng như miền ngươc,
nhưng đều bị đan ap. Xuât phat từ niềm tư hao:
Từ Triêu, Đinh, Lý, Trần bao đời gây nền độc lập,
Cùng Han, Đường, Tông, Nguyên mỗi bên
xưng đế một phương
Ngay Mậu Thân, thang Giêng năm Mậu Tuât
(7-2-1418),
Lê Lơi phât cờ khởi nghĩa ở hương Lam
Sơn, có quân sư Nguyễn Trãi dâng sach Bình Ngô nhằm thu
phục long người; Trần Nguyên Hãn va
nhiều nhân tai, hao kiêt cac nơi tham gia. Cuộc khang chiến
trường kỳ đó ban
đầu la một cuộc chiến tranh nhân dân,
dùng
chiến thuật du kich để tiêu hao sinh lưc địch
nghĩa quân manh dần lên, đã dùng kế sach
“vây
thanh diêt viên” kết hơp thuyết phục giặc đầu hang. Quân ta
bao vây thanh Đông Quan Nha Minh sai tương An Viễn Hầu
Liễu Thăng dẫn 10 van quân sang cứu viên, nghĩa quân đã tổ
chức phục ở binh ải Chi Lăng Tương Trần Lưu đã
chem đầu tương Liễu Thăng. Quân ta đưa ân