CHƯƠNG 3
TÁC HẠI CỦA Ô NHIỄM
MÔI TRƯỜNG CÔNG NGHIỆP
mtx.vn
Caù cheát
Nguoàn: thethaovanhoa.vn
mtx.vn
47
Việc đánh giá tác hại của ô nhiễm môi trường
KCN tới các hệ sinh thái tự nhiên, sức khoẻ người
lao động và cộng đồng, cũng như việc tính toán
các thiệt hại kinh tế do ô nhiễm môi trường KCN
gây ra đòi hỏi có những số liệu nghiên cứu công
phu và hệ thống. Tuy nhiên, các số liệu hiện nay
chỉ có thể phản ánh một phần tác hại của ô
nhiễm do hoạt động của các cơ sở sản xuất công
nghiệp, trong đó bao gồm cả các KCN. Chưa có
đủ điều kiện về số liệu để phân tích cho tác hại ô
nhiễm của các KCN một cách riêng biệt.
Dưới đây sẽ tập trung vào việc đưa ra một số
khuyến cáo về tác hại do ô nhiễm môi trường từ
hoạt động sản xuất công nghiệp nói chung và từ
KCN nói riêng. Các đánh giá và dẫn chứng vừa
phản ánh những tác hại của ô nhiễm môi trường
tới sức khỏe cộng đồng và hoạt động sản xuất
nông nghiệp, vừa cảnh báo về hậu quả do ô
nhiễm môi trường KCN sẽ xảy ra trong tương lai
nếu vấn đề bảo vệ môi trường KCN không được
quan tâm đúng mức.
Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới, Việt
Nam có thể phải chòu tổn thất do ô nhiễm môi

CHƯƠNG 3
TÁC HẠI CỦA Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
KHU CÔNG NGHIỆP
Ô nhiễm môi trường do hoạt động sản xuất công nghiệp nói chung và KCN nói riêng đã gây tác động
xấu tới các hệ sinh thái tự nhiên. Đặc biệt nước thải sản xuất không qua xử lý, xả thải trực tiếp vào
môi trường gây ra những thiệt hại đáng kể tới sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản tại các
khu vực lân cận.
Mặt khác, ô nhiễm môi trường này đã làm gia tăng gánh nặng bệnh tật, gia tăng tỷ lệ người mắc bệnh
đang lao động tại chính KCN và cộng đồng dân cư sống gần đó. Đáng báo động là tỷ lệ này có xu
hướng gia tăng trong những năm gần đây và gây ra những tổn thất kinh tế không nhỏ.
mtx.vn
48
trong nước, các loài thủy sinh bò thiếu ôxy dẫn
đến một số loài bò chết hàng loạt. Sự xuất hiện
các độc chất như dầu mỡ, kim loại nặng, các loại
hóa chất trong nước sẽ tác động đến động thực
vật thủy sinh và đi vào chuỗi thức ăn trong hệ
thống sinh tồn của các loài sinh vật, cuối cùng
sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe con người. Dưới đây
là một số các minh hoạ tại một số khu vực trong
nước.
3.1.1. Một số dẫn chứng của khu vực miền Bắc
Trong LVS Nhuệ - Đáy tập trung 19 KCN do
Thủ tướng Chính phủ quyết đònh thành lập và
hàng loạt các KCN, CCN khác của đòa phương.
Theo ước tính, lượng nước thải từ các KCN chiếm
khoảng 35% tổng lượng nước thải công nghiệp
đổ vào LVS Nhuệ - Đáy. Đây là một trong những
nguyên nhân chính gây ô nhiễm cho nguồn tiếp
nhận này. Theo số liệu thống kê, sản lượng nuôi

1/11/2009).
3.1.2. Một số dẫn chứng của khu vực miền Trung
KCN Quảng Phú, một KCN tương đối lớn của
Quảng Ngãi, được chính thức hoạt động từ đầu
năm 2000 và đến nay đã thu hút trên 24 dự án
sản xuất lâm sản, thủy sản, phân bón, bao bì,
giấy… Từ khi đi vào hoạt động đến nay KCN này
chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung, toàn
bộ nước thải của các nhà máy trong KCN đều xả
MÔI TRƯỜNG KHU CÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
MÔI TRƯỜNG KHU CÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
Chương 3
TÁC HẠI CỦA Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG CÔNG NGHIỆP
Khung 3.1. Gần 60.000 dân Hà Nam phập phồng lo thiếu nước
Do nguồn nước ngầm bò nhiễm mặn, không thể khai thác, nên gần 60.000 dân của thò xã Phủ Lý, Hà Nam
chỉ còn trông chờ vào nguồn nước duy nhất từ 2 nhà máy số 1 và 2, khai thác nước từ sông Nhuệ - Đáy. Tuy
nhiên, vào mùa cạn, hai sông này bò ô nhiễm nghiêm trọng, các nhà máy đã phải ngưng hoạt động.
Theo Công ty Cấp nước Hà Nam, do nước sông Đáy bò ô nhiễm, thò xã Phủ Lý thiếu nước sinh hoạt từ năm
2001 và tình trạng này càng ngày càng trầm trọng. Nhà máy nước số 1 nằm tại xã Phù Vân (cách ngã ba
sông Nhuệ - Đáy khoảng 400 m về phía thượng lưu) với công suất 10.000 m
3
/ngày đêm và nhà máy nước
số 2 nằm tại xã Thanh Sơn (cách nhà máy số 1 khoảng 4 km) với công suất 15.000 m
3
/ngày đêm đã phải
ngừng hoạt động trong những đợt ô nhiễm nghiêm trọng.
Nguồn: Báo cáo Môi trường Quốc gia 2006, Bộ TN&MT
mtx.vn
49
MÔI TRƯỜNG KHU CÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

tưới tiêu cho gần 200 ha ruộng của Điện Ngọc 1
và Điện Ngọc 2. Từ năm 2008, với việc đưa vào
sử dụng Nhà máy xử lý nước thải giai đoạn I của
KCN, vấn đề ô nhiễm môi trường ở khu vực này
đã bước đầu được khắc phục.
3.1.3. Một số dẫn chứng của khu vực miền Nam
Lưu vực hệ thống sông Đồng Nai là khu vực
tập trung nhiều nhất các KCN của cả nước. Các
hoạt động sản xuất từ các KCN này đã thải vào
môi trường nước một lượng lớn nước thải với nồng
độ chất ô nhiễm cao, gây hiện tượng các “đoạn
sông chết”.
Ô nhiễm nước sông Thò Vải là một trong
những điển hình về ô nhiễm môi trường công
nghiệp gây tác động trực tiếp tới hệ sinh thái
trong nước sông, gây những tổn hại đáng kể đối
với hoạt động sản xuất nông nghiệp và thủy sản.
Việc xả thải chất ô nhiễm có nồng độ cao và lưu
lượng lớn vào môi trường nước sông, tại các khu
vực trung lưu và hạ lưu sông (nơi tập trung 10
KCN thuộc tỉnh Đồng Nai và Bà Ròa - Vũng Tàu)
không thể kiểm soát được, đã gây ô nhiễm nặng
môi trường. Điển hình là hậu quả do hoạt động xả
nước thải trái pháp luật kéo dài của Công ty Cổ
phần hữu hạn Vedan Việt Nam. Cả đoạn sông
dài khoảng 12 km (từ sau hợp lưu suối Cả - sông
Thò Vải khoảng 2 km đến khu vực cảng Phú Mỹ,
phía sau KCN Mỹ Xuân) bò ô nhiễm đặc biệt
nghiêm trọng (Khung 3.2). Trong khu vực này,
các loài tôm, cá, thủy sản hầu như không thể tồn