Bộ giáo dục và đào tạo
Trờng đại học kinh tế quốc dân
---------------
MAI ANH BảO
MAI ANH BảO
Đánh giá tác động của các yếu tố nội sinh
đến kết quả hoạt động của các Hợp Tác Xã trong
lĩnh vực nông nghiệp ở đồng bằng sông Hồng
Ngời hớng dẫn khoa học: pGS.TS. ngô kim thanh
Hà nội, 2015
i
Bộ giáo dục và đào tạo
Trờng đại học kinh tế quốc dân
---------------
MA MAI ANH BảO
I ANH BảO
Đánh giá tác động của các yếu tố nội sinh
đến kết quả hoạt động của các Hợp Tác Xã trong
lĩnh vực nông nghiệp ở đồng bằng sông Hồng
Chuyên ngành: quản lý kinh tế (khoa học quản lý)
Mã số: 62 34 04 10
vụ cho luận án.
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo của khoa Khoa học Quản
lý, các thầy cô giáo tại đại học Kinh tế Quốc dân, thầy cô phụ trách của Viện Đào
tạo Sau đại học đã có những góp ý về mặt khoa học, có những trợ giúp về quy trình,
thủ tục để tôi có thể hoàn thành luận án.
Tôi cũng xin cảm ơn gia đình đã luôn động viên, khích lệ, tạo mọi điều kiện
để tôi có thể hoàn thành luận án
Tôi xin chân thành cảm ơn!
iv
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN .......................................................................................................... iii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iv
DANH MỤC BẢNG BIỂU ................................................................................... viii
DANH MỤC HÌNH .................................................................................................. ix
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT....................................................................... x
CHƯƠNG 1: PHẦN MỞ ĐẦU ................................................................................ 1
1.1. Giới thiệu luận án ............................................................................................ 1
1.2. Sự cần thiết của đề tài ..................................................................................... 2
1.3. Mục tiêu nghiên cứu ........................................................................................ 5
1.4. Câu hỏi nghiên cứu .......................................................................................... 6
1.5. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................... 6
1.6. Khái quát tổng quan tình hình nghiên cứu ................................................... 7
1.6.1. Các công trình nghiên cứu nước ngoài. ........................................................7
1.6.2. Các công trình nghiên cứu trong nước. ........................................................9
1.6.3. Tổng quan về các phương pháp đánh giá tác động trong các nghiên cứu về
HTX trên thế giới và tại Việt Nam .......................................................................11
2.5.4. Sự hỗ trợ của các tổ chức phi chính phủ.....................................................56
2.6. Mô hình quản trị hợp tác xã theo truyền thống và theo kiểu mới ............ 56
2.6.1. Hợp tác xã truyền thống và và những khó khăn tất yếu của hợp tác xã
truyền thống ..........................................................................................................56
2.6.2. Mô hình hợp tác xã kiểu mới. .....................................................................60
2.7. Phương pháp đánh giá tác động của các yếu tố đến kết quả hoạt động của
các hợp tác xã trong lĩnh vực nông nghiệp......................................................... 63
2.7.1. Phương pháp định tính ................................................................................63
2.7.2. Phương pháp định lượng.............................................................................64
TÓM TẮT CHƯƠNG 2 .......................................................................................... 67
CHƯƠNG 3 TỔNG QUAN VỀ HỢP TÁC XÃ TRONG LĨNH VỰC NÔNG
NGHIỆP TẠI VIỆT NAM VÀ TẠI ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG .................. 68
3.1. Sự hình thành và phát triển của các hợp tác xã trong lĩnh vực nông
nghiệp tại Việt Nam qua các giai đoạn ............................................................... 68
3.1.1. Sự hình thành và phát triển của các hợp tác xã trong lĩnh vực nông nghiệp
tại Việt Nam trong giai đoạn trước đổi mới 1955-1988 .......................................69
vi
3.1.2. Sự hình thành và phát triển của các hợp tác xã trong lĩnh vực nông nghiệp
tại Việt Nam trong giai đoạn 1988-1996 ..............................................................73
3.1.3. Sự hình thành và phát triển của các hợp tác xã trong lĩnh vực nông nghiệp
tại Việt Nam trong giai đoạn 1997 đến năm 2004 ................................................75
3.1.4. Sự hình thành và phát triển của các hợp tác xã trong lĩnh vực nông nghiệp
tại Việt Nam trong giai đoạn 2004 đến năm 2013 ...............................................77
3.1.5. Sự hình thành và phát triển của các hợp tác xã trong lĩnh vực nông nghiệp
tại Việt Nam trong giai đoạn 2013 đến nay ..........................................................79
3.2. Thực trạng các hợp tác xã trong lĩnh vực nông nghiệp ở đồng bằng sông
Hồng ....................................................................................................................... 80
4.2.6. Phân tích tương quan giữa biến số “Kết quả kinh tế của hợp tác xã” và
“Kết quả kinh tế hợp tác xã đem lại cho xã viên” ..............................................112
TÓM TẮT CHƯƠNG 4 ........................................................................................ 115
CHƯƠNG 5 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG
CỦA HTX TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP TẠI ĐỒNG BẰNG SÔNG
HỒNG ..................................................................................................................... 116
5.1. Quan điểm tiếp cận trong phát triển các hợp tác xã trong lĩnh vực nông
nghiệp ở Việt Nam trong thời gian tới .............................................................. 116
5.2. Một số giải pháp tác động vào nhân tố nội sinh nhằm nâng cao kết quả
hoạt động của hợp tác xã trong lĩnh vực nông nghiệp tại đồng bằng sông
Hồng ..................................................................................................................... 118
5.2.1. Quan điểm đối với các giải pháp tác động vào nhân tố nội sinh ..............118
5.2.2. Một số giải pháp tác động vào các nhân tố tác động đến kết quả hoạt động
của hợp tác xã .....................................................................................................119
5.2.3. Các giải pháp đối với từng hoạt động của hợp tác xã trong lĩnh vực nông
nghiệp..................................................................................................................135
5.2.4. Điều kiện thực hiện các giải pháp .............................................................138
KẾT LUẬN CHƯƠNG V ..................................................................................... 144
PHẦN KẾT LUẬN ................................................................................................ 145
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ.. 147
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................. 148
PHỤ LỤC ............................................................................................................... 156
viii
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1:
Số lượng mẫu nghiên cứu phân theo địa bàn và phân theo loại hình HTX 20
Bảng 4.1:
Tổng hợp các yếu tố tác động đến kết quả hoạt động của các HTX
trong lĩnh vực nông nghiệp ...................................................................99
Bảng 4.2.
Trung bình các biến nghiên cứu ..........................................................100
Bảng 4.3:
Ma trận xoay nhân tố với biến “Kết quả hoạt động kinh tế của HTX” ....102
Bảng 4.4:
Ma trận xoay nhân tố với biến độc lập “Các kỹ năng quản lý” ..........103
Bảng 4.5:
Ma trận xoay nhân tố các biến độc lập “Cam kết cảm xúc”, “cam kết
duy trì” và “Tham gia vào quản trị HTX” ..........................................105
Bảng 4.6.
Hệ số tương quan giữa các biến nghiên cứu .......................................106
Bảng 4.7.
Tóm tắt mô hình 1 ...............................................................................108
Hình 3.5. Tỷ trọng giá trị tài sản cố định của HTX năm 2012 ...............................88
Hình 5.1. Chức năng, hoạt động của HTX trong lĩnh vực nông nghiệp ...............124
Hình 5.2. Mô hình Thomas và Kilmann nhằm giải quyết mâu thuẫn ..................128
Hình 5.3. Mô hình kiểm soát chất lượng sản phẩm của xã viên ...........................130
Hình 5.4. Cung cầu hàng hóa nông dân sản xuất trong ngắn hạn, không có HTX ....139
Hình 5.5. Cung cầu hàng hóa nông dân sản xuất có vai trò của HTX..................139
x
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
HTX
Hợp tác xã
NHTM
Ngân hàng thươngmại
PCP
Phi chính phủ
TSCĐ
Tài sản cố định
UBND
tham gia của xã viên vào hoạt động quản trị HTX có tác động đến kết quả hoạt
động của các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp. Kết quả nghiên cứu cho thấy cam
2
kết cảm xúc, cam kết duy trì và việc tham gia quản trị của xã viên HTX có tác động
thuận chiều tới kết quả hoạt động của các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp, trong
đó nhân tố tham gia vào quản trị HTX có tác động mạnh nhất.
- Từ kết quả nghiên cứu, Luận án đưa ra đề xuất để tăng cường kết quả hoạt
động cho các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp cần có sự phối hợp của các cơ quan
quản lý nhà nước, ban chủ nhiệm và xã viên HTX. Ban chủ nhiệm HTX cần tích
cực, chủ động tăng cường năng lực quản trị. Mặt khác ban chủ nhiệm HTX cần
nhận thức rõ vai trò của xã viên từ đó có cách thức phù hợp để tăng cường sự tham
gia vào quản trị HTX cũng như sự cam kết của xã viên vào quản trị HTX. Về phía
nhà nước, những hỗ trợ chỉ nên tập trung vào chính sách đào tạo với đối tượng là ban
chủ nhiệm và xã viên HTX để nâng cao năng lực quản trị HTX, sự cam kết của xã
viên. Nhà nước cần rất thận trọng với các chính sách hỗ trợ khác như chính sách hỗ
trợ vốn, đất đai vì rất dễ hình thành nên các hợp tác xã mà bản chất là doanh nghiệp,
đồng thời cũng tạo sự cạnh tranh không bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.
Luận án được kết cấu gồm 5 chương
Chương I. Phần mở đầu
Chương II. Cơ sở lý luận và thực tiễn về tác động của các yếu tố nội sinh đến
kết quả hoạt động của các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp
Chương III. Tổng quan về quá trình phát triển HTX trong lĩnh vực nông
nghiệp tại Việt Nam
Chương IV. Thực trạng tác động của các yếu tố nội sinh đến hoạt động và
kết quả hoạt động của các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp
Chương V. Một số giải pháp nâng cao kết quả hoạt động của các HTX trong
lĩnh vực nông nghiệp.
ví dụ tại đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long đã thành lập nhiều
HTX nông nghiệp để làm cầu nối liên kết giữa hộ nông dân với doanh nghiệp và
các ngành tài chính, ngân hàng.
Ngoài ra, các HTX đã góp phần giải quyết các vấn đề xã hội theo hướng tích
cực. Nhiều HTX đã phát huy được tinh thần tương thân tương ái trong việc hỗ trợ các
1
Tổng cục thống kê (2013)
4
hộ xã viên tạo việc làm, xoá đói, giảm nghèo ở khu vực nông thôn. Nhiều HTX đã ứng
trước không lấy lãi cho các hộ xã viên nghèo, gia đình chính sách một số vật tư chủ yếu
như giống, phân bón, thuốc trừ sâu, để họ phát triển sản xuất. HTX nông nghiệp góp
phần tạo thêm nhiều việc làm mới cho người lao động tại khu vực nông thôn, nâng cao
thu thập và cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của người dân nông thôn.
Mặc dù có những đóng góp vào sự phát triển và chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở
nông thôn cũng như nhiều lợi ích xã hội khác, các HTX nông nghiệp còn đang gặp
rất nhiều khó khăn, chưa phát huy được hết thế mạnh, tiềm năng của mình2. Các
hoạt động dịch vụ của các HTX nông nghiệp có quy mô và doanh số nhỏ, dịch vụ
cho các xã viên, hộ nông dân mới chỉ dừng lại ở dịch vụ đầu vào, một số khâu trong
quá trình sản xuất, chưa đáp ứng được về đầu ra cho các xã viên. Nhìn chung hiệu
quả sản xuất, kinh doanh của HTX nông nghiệp còn thấp, các HTX nông nghiệp
chưa đủ sức cạnh tranh trên thị trường, chưa có sức lôi cuốn, hấp dẫn xã viên tham
gia và đóng góp xây dựng HTX.
Các nghiên cứu hiện nay về hoạt động của HTX nông nghiệp tại Việt Nam
đã tập trung vào việc phân tích nguyên nhân và giải pháp cho các thành công trong
hoạt động của HTX nông nghiệp, trong đó nổi bật lên hai trường phái đó là (1) phân
kiểm định các giả thuyết, tìm ra các nhân tố bên trong tác động đến kết quả hoạt
động của các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp.
1.3. Mục tiêu nghiên cứu
- Mục tiêu tổng quát của luận án là: Đánh giá tác động của các nhân tố nội sinh
đến kết quả hoạt động của HTX và đề xuất quan điểm, giải pháp nâng cao kết quả
hoạt động của HTX trong lĩnh vực nông nghiệp ở đồng bằng sông Hồng
- Các mục tiêu cụ thể:
+ Luận giải cơ sở lý luận, thực tiễn về các nhân tố nội sinh và tác động của
chúng đến kết quả hoạt động của HTX trong lĩnh vực vực nông nghiệp ở đồng bằng
sông Hồng;
+ Nhận diện và đánh giá tác động của các nhân tố nội sinh đến kết quả hoạt
động của HTX trong lĩnh vực nông nghiệp ở đồng bằng sông Hồng
+ Đề xuất quan điểm, giải pháp nâng cao kết quả hoạt động của HTX thông
qua phát huy các nhân tố nội sinh có tác động đến HTX trong lĩnh vực nông nghiệp
ở đồng bằng sông Hồng
6
1.4. Câu hỏi nghiên cứu
- Kết quả hoạt động của HTX trong lĩnh vực nông nghiệp ở đồng bằng sông
Hồng được thể hiện qua các tiêu chí đánh giá nào?
- Các yếu tố nội sinh tác động đến kết quả hoạt động của các HTX trong lĩnh
vực nông nghiệp ở đồng bằng sông Hồng như thế nào?
- Đánh giá mức độ quan trọng của mỗi yếu tố nội sinh nói trên đối với kết quả hoạt
động của từng loại hình HTX trong lĩnh vực nông nghiệp ở đồng bằng sông Hồng?
1.5. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi về nội dung nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu các yếu tố
• Các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp tại khu vực này đa dạng về kết quả
hoạt động. Có HTX hoạt động có kết quả tốt, doanh thu từ hoạt động lớn, đông đảo
xã viên tham gia, có những HTX hoạt động chưa tốt, nguồn thu chính đến từ một số
hoạt động nhà nước giao (vd thủy lợi), xã viên tham gia ít.
1.6. Khái quát tổng quan tình hình nghiên cứu
1.6.1. Các công trình nghiên cứu nước ngoài.
Các trường phái lý thuyết và nghiên cứu nước ngoài làm cơ sở lý luận cho
nghiên cứu có thể kể đến như:
Trường phái lý luận về vai trò của các yếu tố nội sinh của HTX tác động
đến hoạt động của các HTX nông nghiệp
Van Der Walt (2005) nghiên cứu về sự thất bại của các hợp tác xã đã đưa ra
các yếu tố nguyên nhân đó là sự quản lý yếu kém, mâu thuẫn giữa các thành viên
hợp tác xã về quyền lợi và nghĩa vụ và sự thiếu hụt về tài chính.
Tiến sĩ Daman Prakash (2000), trong nghiên cứu “Development of Agricultural
Cooperatives - Relevance of Japanese Experiences to Developing Countries” đưa ra
các yếu tố giúp cho các HTX nông nghiệp có thể thành công đó là (1) các xã viên là
những người chủ thực sự của HTX, thông qua ban quản trị, ban chủ nhiệm, các xã viên
điều hành hoạt động của HTX nhằm phục vụ cho nhu cầu của chính xã viên, (2) Hợp
tác xã được quản lý hiệu quả bởi ban quản trị, ban kiểm soát và ban chủ nhiệm được
8
bầu cử dân chủ, những thành viên quản trị này là những người có kinh nghiệm, được
đào tạo, (3) Các HTX cần phải đối thoại về chính sách với chính phủ.
Machethe (1990) khi nghiên cứu về những hợp tác xã không thành công tại
Nam Phi đã chỉ ra rằng nguyên nhân chính đó là các thành viên hợp tác xã không hiểu
rõ về mục đích của hợp tác xã, quyền và nghĩa vụ của các xã viên và cách thức quản lý
hoạt động kinh doanh của hợp tác xã. Các xã viên không hiểu việc tồn tại và phát triển
hợp tác xã nông nghiệp, các chính sách hỗ trợ lãi suất cho khu vực này.
1.6.2. Các công trình nghiên cứu trong nước.
Phát triển kinh tế hợp tác, kinh tế tập thể và HTX từ lâu đã nhận được sự
quan tâm của nhiều chuyên gia, nhiều nhà nghiên cứu nước ta. Vấn đề này vừa
mang ý nghĩa chính trị, vừa mang ý nghĩa kinh tế, xã hội sâu sắc. Tiêu biểu là các
công trình nghiên cứu sau:
Công trình nghiên cứu “Mô hình phát triển HTX nông nghiệp ở Việt Nam”,
GS.TS Hồ Văn Vĩnh, TS Nguyễn Quốc Thái (2005) đã xây dựng mô hình phát triển cho
HTX nông nghiệp ở Việt Nam đến năm 2020 sẽ ở hai dạng (1) kinh doanh đơn thuần
dịch vụ nông nghiệp cho kinh tế hộ nông dân, (2) HTX nông nghiệp tổng hợp với nội
dung hoạt động bao gồm các hoạt động dịch vụ cho kinh tế hộ nông thôn nói chung và
một số hoạt động sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và công nghiệp chế biến
nông sản. Để phát triển hai mô hình này nghiên cứu chỉ ra rằng cần thực hiện 5 nhóm
giải pháp bao gồm: (1) nhóm giải pháp về nhận thức, (2) nhóm giải pháp thúc đẩy kinh tế
hộ nông dân phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, phát triển các ngành nghề phi nông
nghiệp ở nông thôn và cả nước, (3) nhóm giải pháp đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác
cán bộ HTX nông nghiệp,(4) nhóm giải pháp lựa chọn mô hình HTX nông nghiệp phù
hợp với đặc điểm cụ thể của từng địa bàn và (5) nhóm giải pháp về kiện toàn bộ máy
quản lý nhà nước và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với các HTX nông nghiệp.
Trong nghiên cứu về “Vai trò và giải pháp nâng cao vai trò của hợp tác xã đối với
xã viên trong nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam”, Tiến sỹ Chu Tiến Quang (2012) sau
khi phân tích sâu sự thành công của một số hợp tác xã điển hình, đã chỉ ra các nhân tố
nội sinh và ngoại sinh tác động đến hoạt động của từng loại HTX trong lĩnh vực nông
nghiệp phân theo ngành nghề. Tác giả đã phân loại HTX nông nghiệp thành 5 nhóm
HTX theo ngành nghề bao gồm: HTX nông nghiệp có hoạt động tín dụng nội bộ, HTX
nông nghiệp cung ứng vật tư, HTX cung ứng dịch vụ nông nghiệp, HTX chế biến và tiêu
10
11
1.6.3. Tổng quan về các phương pháp đánh giá tác động trong các nghiên
cứu về HTX trên thế giới và tại Việt Nam
Dựa trên căn cứ về phương pháp nghiên cứu khoa học, các nghiên cứu về
HTX trên thế giới và Việt Nam đang sử dụng hai phương pháp đánh giá tác động
của các yếu tố nghiên cứu đến các yếu tố phụ thuộc, đó là: Phương pháp định tính;
phương pháp định lượng.
Phương pháp định tính nhằm phát hiện ra các quy luật thông qua việc nghiên
cứu sâu về một số mẫu nghiên cứu có đặc tính nổi trội. Chu Tiến Quang (2012) sử
dụng phương pháp quan sát, phỏng vấn và phân tích các số liệu về kết quả hoạt
động kinh doanh của các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp có kết quả hoạt động tốt
để phát hiện ra yếu tố tác động đến sự thành công của các HTX này như các yếu tố
về năng lực của ban chủ nhiệm HTX, sự đồng thuận của xã viên.
Phương pháp nghiên cứu định lượng nhằm chứng minh các quy luật đã được
nghiên cứu định tính phát hiện trước đó trên cơ sở phân tích mẫu nghiên cứu số lượng
lớn, có tính ngẫu nhiến. Dữ liệu có thể do nhà nghiên cứu tự điều tra hoặc sử dụng bộ dữ
liệu đã được điều tra trước đó. Các quy luật tác động được chứng minh qua việc kiểm
định các giả thuyết nghiên cứu (hypothesis). . Có thể kể ra các ví dụ như Azzeddine
M.Azzam và Michael Turner (1991) sử dụng các 58 biến quan sát để đo lường 10 chỉ
tiêu về quản lý như quản lý nhân sự, quản lý marketing, quản lý chiến lược, quản lý hoạt
động,… và đo lường biến phụ thuộc kết quả hoạt động HTX thông qua chỉ tiêu tài chính
như doanh thu, lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu. Nghiên cứu này tiến hành thu thập dữ liệu
từ 100 hợp tác xã tại Iowa, Nebraska và Soth Dakota, Mỹ. Tiếp theo, nghiên cứu tiền
hành sử dụng mô hình kinh tế lượng, hồi quy để đánh giá tác động, kiểm nghiệm giả
thuyết về năng lực quản lý có tác động như thế nào đến kết quả hoạt động của HTX.
Sanjib Bhuyan (2009) đánh giá tác động của sự tham gia vào HTX của xã
viên và lợi ích mà họ thu được tại các HTX bò sửa ở Mỹ. Nghiên cứu sử dụng
phương pháp định lượng, kiểm định giả thuyết về việc lợi nhuận mà các xã viên có
được là một hàm số với các biến số như đặc điểm nông trại, năng lực quản lý rủi ro,
có nguồn lực lớn nhưng nếu không có năng lực quản trị, không thu hút được xã viên
có thể dẫn tới thua lỗ. Các yếu tố về năng lực quản trị của ban chủ nhiệm HTX, về
sự cam kết và sự tham gia vào hoạt đông quản trị của xã viên HTX có tác động lớn
và rõ ràng hơn những yếu tố về vật chất hữu hình như vốn, tài sản, máy móc trang
13
thiết bị. Mặt khác, các yếu tố về năng lực quản trị của ban chủ nhiệm HTX, sự cam
kết của xã viên hay sự tham gia vào hoạt động quản trị của xã viên chính là các
nguyên nhân sâu xa, nguyên nhân gốc rễ dẫn đến việc HTX có được tài sản, vốn
hay máy móc trang thiết bị hay không. Như vậy trong các yếu tố nội sinh, các yếu
tố đến từ năng lực quản trị của ban chủ nhiệm, sự cam kết của xã viên, sự tham gia
quản trị HTX của xã viên lại có vai trò quan trọng, sâu xa hơn các yếu tố khác.
Cơ sở thực tiễn của việc lựa chọn 7 yếu tố nội sinh được thực hiện ở chương IV,
muc 4.1. Các nghiên cứu định tính tại Việt Nam, nghiên cứu định tính của luận án về các
yếu tố tác động đến kết quả hoạt động của HTX qua việc sử dụng phương pháp phỏng vấn
sâu các HTX cũng đã chỉ ra các yếu tố thuộc 7 yếu tố nội sinh đã được đề cập đến
1.7.2. Mô hình nghiên cứu
Với những lập luận từ lý luận đến thực tế nghiên cứu định tính tác động của các
yếu tố đến kết quả hoạt động của các HTX trong lĩnh nông nghiệp, nghiên cứu sinh đưa
ra 2 mô hình nghiên cứu định lượng để kiểm chứng sự tác động của các biến số. Mô hình
thứ nhất kiểm chứng sự tác động của các biến số thuộc năng lực quản trị HTX và yếu tố
đến từ xã viên HTX đến kết quả kinh tế của HTX trong lĩnh vực nông nghiệp (bảng 1.1).
Trong nghiên cứu này, năng lực quản trị HTX sẽ được chia thành 4 kỹ năng cụ thể: (1)
Năng lực lập kế hoạch; (2) Năng lực tổ chức; (3) Năng lực lãnh đạo và (4) Kỹ năng kiểm
soát. Các yếu tố đến từ xã viên bao gồm 3 biến số (1) Sự cam kết cảm xúc của xã viên,
(2) Sự cam kết duy trì của xã viên và (3) Sự tham gia vào hoạt động quản trị của xã viên
tới kết quả hoạt động của HTX
2. Năng lực tổ chức (5 biến quan sát)
3. Kỹ năng lãnh đạo (6 biến quan sát)
Kết quả kinh tế của xã
4. Năng lực kiểm soát (4 biến quan sát)
viên do HTX đem lại (6
5. Sự cam kết cảm xúc của xã viên (6 biến quan sát)
biến quan sát)
6. Sự cam kết duy trì của xã viên (6 biến quan sát)
7. Sự tham gia vào hoạt động quản trị HTX của xã
viên (4 biến quan sát)
Hình 1.2: Mô hình nghiên cứu các yếu tố tác động đến “Kết quả kinh tế
của xã viên do HTX đem lại”
1.7.3. Đo lường các biến nghiên cứu
Hệ thống các biến nghiên cứu trong nghiên cứu này được đo lường thông
qua các biến quát sát đã được sử dụng từ các nghiên cứu đi trước. Phương pháp
Likert được sử dụng, trong đó các biến quan sát sẽ được hỏi đối tượng được điều