Tóm tắt luận văn
"CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI ĐỘI NGŨ CÁN BỘ TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ
Ở CƠ SỞ TỈNH NGHỆ AN"

Người thực hiện: Trần Ngọc Danh
1. Tính cấp thiết của đề tài
Mỗi chính đảng trong một quốc gia dân tộc muốn xác lập và duy trì được
quyền lực chính trị thì phải có những con người chính trị (đội ngũ cán bộ) được
tổ chức chặt chẽ theo những nguyên tắc và có phương thức hoạt động nhất định.
Đội ngũ cán bộ chính là những người xác lập vị trí chính trị của chính đảng, xây
dựng và triển khai những chủ trương chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà
nước vào cuộc sống. Do đó, công tác cán bộ nói chung và chính sách cán bộ nói
riêng - yếu tố tác động và ảnh hưởng trực tiếp tới sự quyết tâm, tính năng động
và tích cực của chính đội ngũ cán bộ - có vị trí quyết định trực tiếp tới sự ổn
định và phát triển của cách mạng, của Đảng, Nhà nước và dân tộc.
Trong hệ thống cán bộ, thì đội ngũ cán bộ cơ sở có vị trí và vai trò đặc thù
quan trọng. Họ là những người gần dân nhất, trực tiếp đưa đường lối, chính sách
của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống, trực tiếp phục vụ nhân dân. Bản chất của
Đảng, của chế độ "của dân, do dân, vì dân" cũng được thể hiện trực tiếp qua đội
ngũ cán bộ ở cơ sở. Do đó sự thành bại hay không của những chủ trương, chính
sách của Đảng và Nhà nước ta có đến được với dân, có tạo được sức mạnh từ
đông đảo quần chúng nhân dân hay có duy trì được sự ổn định vững vàng để đổi
mới phát triển từ mọi địa phương cơ sở hay không phụ thuộc trực tiếp vào sự
vững mạnh của đội ngũ cán bộ này.
Đất nước ta đã bước vào công cuộc đổi mới được gần 20 năm qua, chóng
ta đã thu được những thành quả vô cùng quan trọng trên mọi mặt, đời sống của
nhân dân không ngừng được nâng cao, quyền làm chủ của nhân dân được bảo
đảm, vị thế của đất nước ta ngày càng được khẳng định vững chắc. Một trong
những nguyên nhân sâu xa tạo nên những thành qủa đó chính là việc Đảng và
1


những cán bộ công chức chuyên trách và điều kiện tài chính thực tế của địa
2


phương? v.v... Đó cũng còn là sự thiếu thực tế của chính sách, thiếu sự khảo sát
điều tra nghiêm túc trước khi ban hành chính sách, sự hạn chế của chính những
người hoạch định chính sách. Chúng ta cũng chưa có một cơ chế hoàn chỉnh để
thực hiện hiệu quả chính sách đối với đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị ở
cơ sở.
Để tiếp tục đổi mới và hoàn thiện chính sách đối với đội ngũ cán bộ của
hệ thống chính trị ở cơ sở, trong thực tế lẽ dĩ nhiên phải dựa trên nghiên cứu chế
độ chính sách từ trong đổi mới, chúng ta đã dày công hình thành và bước đầu
thực hiện, phải phân tích cụ thể điều kiện hoàn cảnh cụ thể của mọi địa phương.
Song để thật sự có khả năng chủ động tự giác xây dựng và triển khai thực hiện
một cách tích cực và đúng đắn chính sách đối với đội ngũ cán bộ cơ sở rất cần
phải có sự nghiên cứu, nhận thức cơ bản, hệ thống về lĩnh vực này từ góc độ của
khoa học về chính sách, khoa học về chính trị.
Mặt khác, cũng có thể thấy lĩnh vực chính sách cán bộ, công chức trong
hệ thống chính trị cơ sở ở nước ta cũng chưa được nghiên cứu một cách thấu đáo
mang tính tổng thể và toàn diện, đặc biệt dưới lăng kính của chu trình hoạch
định chính sách. Do đó, khi triển khai vào thực tiễn, chính sách cán bộ nói
chung và chính sách cán bộ trong hệ thống chính sách cán bộ trong hệ thống
chính trị cơ sở bộc lộ nhiều bất cập, hạn chế.
Điều này là một thực tế rất rõ trong chính quá trình xây dựng và triển khai
thực hiện chính sách đối với đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị ở cơ sở tỉnh
Nghệ An. Đó chính là lý do để tác giả chọn “Chính sách đối với đội ngũ cán bộ
trong hệ thống chính trị ở cơ sở tỉnh Nghệ An” làm đề tài cho luận văn tốt nghiệp
cao học chuyên ngành Chính trị học.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích: Trên cơ sở nghiên cứu chính sách đối với đội ngũ cán bộ trong

chính sách cán bộ.
Chính sách là một trong những biểu hiện tập trung nhất hoạt động của
Đảng và Nhà nước, là hệ thống văn bản có tính quy phạm pháp luật nhằm quy
định phương thức hoạt động của các đối tượng để giải quyết một số lĩnh vực nào
đó trong một thời gian nhất định của đời sống kinh tế – chính trị – xã hội đất
nước. Như vậy là sự quy định chế độ, thể chế hóa các quan hệ lợi Ých, các lợi
Ých nhóm, bộ phận trong xã hội.
1.1.2. Chính sách đối với cán bộ
4


Chính sách cán bộ là tổng thể các quan điểm, các nguyên tắc và các quy
định thể hiện trong các văn bản của Đảng, Nhà nước và các tổ chức trong hệ
thống chính trị nhằm điều chỉnh hoạt động, những quyền lợi và nghĩa vụ của đội
ngũ cán bộ, phù hợp với hoàn cảnh khách quan và những mục tiêu của Đảng,
Nhà nước trong mỗi thời kỳ lịch sử.
1.1.3. Chính sách đối với đội ngũ cán bộ cơ sở
Chính sách đối với đội ngũ cán bộ cơ sở là một bộ phận của chính sách
cán bộ nói chung, thể hiện trong các văn bản của Đảng, Nhà nước và các tổ chức
trong hệ thống chính trị nhằm điều chỉnh quá trình hoạt động, quy định những
quyền lợi và nghĩa vụ của đội ngũ cán bộ cơ sở phù hợp với các tính chất, đặc
điểm của đời sống kinh tế -xã hội ở cơ sở.
1.2. Vai trò của chính sách cán bộ trong xây dựng và hoàn thiện hệ
thống chính trị cơ sở
Chính sách cán bộ có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và hoàn
thiện hệ thống chính trị nói chung và hệ thống chính trị cơ sở nói riêng.
1.2.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước về xây
dựng đội ngũ cán bộ cơ sở
Trong mục này, luận văn đã khái quát được những luận điểm cơ bản trong
tư tưởng Hồ Chí Minh, của Đảng và Nhà nước ta về xây dựng đội ngũ cán bộ cơ

Chính sách cán bộ có tác động rất lớn đến qúa trình xây dựng và hoàn
thiện hệ thống chính trị cơ sở. Sự tác động này được thể hiện ở các mặt sau:
- Thu hút những người có trình độ, năng lực và nhiệt tình về công tác tại
cơ sở đồng thời cũng là cơ hội để đào thải những cán bộ không còn đủ năng lực
và đạo đức khỏi vị trí công tác.
- Khuyến khích cán bộ không ngừng nâng cao trình độ, năng lực công tác.
- Khuyến khích đội ngũ cán bộ làm việc tận tuỵ, có trách nhiệm, trong
sạch, gắn bó với nhân dân và cơ sở.
1.3. Một số yếu tố tác động, chi phối trong xây dựng và thực hiện
chính sách đối với đội ngũ cán bộ cơ sở
Có rất nhiều yếu tố chi phối và tác động đến qúa trình xây dựng và triển
khai chính sách đối với đội ngũ cán bộ cơ sở mà đặc biệt là các yếu tố sau:
- Yếu tố chính trị: Chính sách đối với đội ngũ cán bộ cơ sở phải thể hiện
đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.
6


- Yếu tố kinh tế: Chính sách đối với đội ngũ cán bộ cơ sở đòi hỏi phải có
những tiền đề kinh tế để thực hiện, nó phụ thuộc vào điều kiện của cả nước nói
chung và của từng địa phương nói riêng. Do đó, điều kiện kinh tế có mối quan
hệ tác động đối với việc xây dựng và triển khai chính sách cán bộ cơ sở, ngược
lại chính sách đối với đội ngũ cán bộ cơ sở. Thực tiễn đổi mới 20 năm qua ở
nước ta đã minh chứng điều này.
- Yếu tố pháp lý: Chính sách đối với đội ngũ cán bộ cơ sở được thể hiện
bằng hệ thống văn bản mang tính pháp lý của Nhà nước do đó nó phải đảm bảo
tuân thủ Hiến pháp và pháp luật. Chính vì vậy, trong qúa trình xây dựng và triển
khai chính sách đối với đội ngũ cán bộ cơ sở cần đặc biệt quan tâm đến yếu tố
này đặc biệt trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở
nước ta hiện nay.
- Yếu tố tâm lý xã hội: Yếu tố này cũng có tác động khá quan trọng đến

2005 trung bình đạt trên 10,6%. Cùng với qúa trình công nghiệp hóa, hiện đại
hóa của cả nước, Nghệ An đã chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực.
Tỷ trọng nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ được điều chỉnh phù hợp với sự
phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh. Chính sách cán bộ nói chung và chính sách
đối với cán bộ trong hệ thống chính trị cơ sở đã đóng góp quan trọng vào sự
phát triển về kinh tế – xã hội của Nghệ An trong những năm qua.
2.1.1.2. Những khó khăn, hạn chế
Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, trong qúa trình phát triển kinh tế –
xã hội của Nghệ An cũng gặp nhiều khó khăn, trở ngại. Là tỉnh có diện tích lớn
nhất cả nước, địa hình lại đa dạng và phức tạp, đồi núi chiếm 83%, dân số đông
với nhiều dân tộc và tôn giáo, thiên nhiên khắc nghiệt, hậu qủa chiến tranh nặng
nề, điểm xuất phát thấp, kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội thấp.
Bên cạnh truyền thống lịch sử, bề dày văn hóa thì Nghệ An cũng tồn tại
những đặc điểm về con người xứ Nghệ như nóng nảy, bảo thủ, tính cục bộ, địa
phương, làng xã. Hầu hết những người đỗ đạt thường đi thoát ly, Ýt khi ở lại quê
hương sinh sống, lập nghiệp, cống hiến tài năng góp phần xây dựng quê hương.
Mặt khác do tàn dư của tư tưởng hẹp hòi, cục bộ nên rất khó khăn trong việc thu
hút nguồn lực từ bên ngoài tham gia xây dựng làng xã, quê hương.
2.1.2. Những nét cơ bản về thực trạng hoạt động của hệ thống chính trị ở
cơ sở tỉnh Nghệ An

8


2.1.2.1. Những nét cơ bản về thực trạng hoạt động của các tổ chức trong
hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Nghệ An hiện nay
Luận văn đã khảo sát và nêu rõ những nét cơ bản về tổ chức và hoạt động,
chỉ ra được những mặt tích cực cũng như những mặt hạn chế trong tổ chức và
hoạt động của các tổ chức cấu thành hệ thống chính trị cơ sở ở Nghệ An: Về tổ
chức cơ sở Đảng, bộ máy chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các thành viên trên

Nhà nước bằng các văn bản pháp luật chưa kịp thòi, thiếu đồng bộ gây khó khăn
cho việc triển khai trên thực tế.
2.2.2. Chính sách của tỉnh Nghệ An đối với đội ngũ cán bộ cơ sở
Bên cạnh việc thực hiện nghiêm túc chính sách chung của Đảng và Nhà
nước ta, tỉnh Nghệ An cũng có những chính sách riêng phù hợp với điều kiện và
khả năng của tỉnh nhằm thực hiện hiệu quả chính sách cán bộ nói chung và
chính sách đối với đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị cơ sở nói riêng.
Qúa trình thực hiện chính sách cán bộ của tỉnh Nghệ An đã thu được
những kết quả rất tích cực trên mọi mặt từ khâu quy hoạch cán bộ, chính sách
đào tạo, bồi dưỡng cho đến việc luân chuyển, đánh giá cán bộ.
2.3. Những vấn đề đặt ra từ thực tiễn về chính sách cán bộ trong hệ
thống chính trị cơ sở
Từ thực trạng về chính sách đối với đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính
trị cơ sở tỉnh Nghệ An, luận văn rót ra 5 vấn đề đặt ra đối với chính sách cán bộ
cần được giải quyết:
Thứ nhất: Nhận thức của các cấp, các ngành ở địa phương về vị trí, vai trò
của hệ thống chính trị cơ sở, chính sách cán bộ trong hệ thống chính trị cơ sở
chưa thống nhất, chưa đầy đủ.
Thứ hai: Hệ thống các chức danh cán bộ cơ sở chưa được xác định đầy đủ
và cụ thể và trên cơ sở đó có được chế độ đãi ngộ tương xứng và cũng là cơ sở
để đánh giá cán bộ.
Thứ ba: Quy hoạch, đào tạo, sử dụng cán bộ cơ sở ở Nghệ An còn rất
nhiều vấn đề cần giải quyết.
Thứ tư: Chế độ đãi ngộ như tiền lương và phụ cấp cho đội ngũ cán bộ
trong hệ thống chính trị cơ sở cũng còn nhiều vấn đề cần được giải quyết. Do đó
chưa bù đắp tương xứng với sự đóng góp của đội ngũ cán bộ.

10



cụ thể và thống nhất.
11


Thứ hai: Xây dựng chương trình, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng dành riêng
cho cán bộ cơ sở gắn với tiêu chuẩn chức danh, kết hợp mạnh mẽ giữa nắm bắt
nguyên lý và ứng dụng thực tiễn.
Thứ ba: Tuân thủ nghiêm túc quy định lập kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng
trên cơ sở phát huy tính tích cực và hiệu quả từ cơ sở.
Thứ tư: Thùc hiện phương châm gắn đào tạo, bồi dưỡng với bố trí sử dụng
nhằm phát huy kiến thức đã được học và tạo điều kiện động viên khuyến khích
cán bộ tích cực, tự giác học tập, rèn luyện nâng cao trình độ. Từng bước thực hiện
chuyên môn hoá các chức danh chuyên môn thuộc UBND xã, phường, thị trấn.
Thứ năm: Tham mưu, góp ý kiến và cùng với tỉnh điều chỉnh, đổi mới nội
dung đào tạo, đổi mới phương pháp và hình thức dạy và học, đồng thời các xã,
phường, thị trấn phải chủ động dự kiến kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bé
trong thời gian tới (ít nhất là 5 năm).
3.2.1.2. Về công tác đánh giá cán bộ
Việc đánh giá cán bộ luôn là một khâu quan trọng nhưng lại rất phức tạp
do đó luận văn đã phân tích và đưa ra những nguyên tắc và tiêu chuẩn quan
trọng cho việc tiến hành đánh giá cán bộ. Việc đánh giá cán bộ phải căn cứ vào
những căn cứ pháp lý hiện hành, lấy hiệu qủa công việc và sự đóng góp thực tế
của cán bộ làm thước đo phẩm chất và năng lực cán bộ. Việc đánh giá cán bộ
cần được tiến hành thực sự dân chủ, công khai, lắng nghe ý kiến của nhân dân,
nhất là đối với những cán bộ trong hệ thống chính trị cơ sở vì họ là những người
gần dân nhất do đó đánh giá của nhân dân là rất quan trọng và chính xác.
3.2.1.3. Về tuyển chọn, bố trí, sử dụng cán bộ
Tuyển chọn, bố trí và sử dụng cán bộ là khâu quan trọng trong chu trình
chính sách cán bộ ở nước ta. Luận văn đã xác định nguyên tắc tuyển chọn, bố trí
và sử dụng phải được kết hợp chặt chẽ với nhau. Tuyển chọn đúng người làm cơ

Đảng, Nhà nước và nhân dân ta. Họ là những người gần dân nhất, trực tiếp đưa
đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống, trực tiếp phục vụ
nhân dân. Do đó sự thành bại của những chủ trương, chính sách của Đảng và
Nhà nước ta chủ yếu phụ thuộc vào đội ngũ này. Là những cán bộ hoạt động gần
dân nhất vì vậy họ có những đặc điểm, năng lực riêng bên cạnh những phẩm
chất, kỹ năng chung của người cán bộ nói chung. Xuất phát từ những đặc điểm
13


và năng lực đặc thù nên chúng ta phải có chính sách riêng đối với đội ngũ cán bộ
trong hệ thống chính trị cơ sở.
Cùng với sự đổi mới mạnh mẽ và sâu rộng của đất nước, hệ thống chính
trị nói chung và hệ thống chính trị cơ sở nói riêng cũng có những bước tiến vô
cùng quan trọng, tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị không ngừng được
đổi mới và hoàn thiện đáp ứng những yêu cầu của thực tiễn cuộc sống và qúa
trình đổi mới và phát triển đất nước.
Cùng với sự phát triển của cách mạng nước ta, Đảng và Nhà nước ta đã
xây dựng được hệ thống chính sách cán bộ và cán bộ cơ sở làm căn cứ cho các
địa phương trên toàn quốc triển khai chính sách vào cuộc sống.
Thực hiện chính sách cán bộ nói chung và chính sách cán bộ trong hệ
thống chính trị cơ sở nói riêng, tỉnh Nghệ An đã có nhiều cố gắng nhằm thực
hiện tốt nhất, với hiệu qủa cao nhất những quy định của Đảng và Nhà nước. Hệ
thống chính trị từ tỉnh đến cấp xã của Nghệ An đã triển khai sâu rộng và thực
hiện nghiêm chỉnh những chính sách của Đảng và Nhà nước đối với đội ngũ cán
bộ trong hệ thống chính trị cơ sở. Bên cạnh đó, Nghệ An cũng đã có nhiều chính
sách cụ thể đối với đội ngũ cán bộ cơ sở nhằm động viên sự cố gắng nhằm mục
đích làm sao để đội ngũ cán bộ yên tâm công tác phục vụ nhân dân. Chính vì
vậy, chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở ở Nghệ An không ngừng
được nâng cao, ổn định chính trị được giữ vững, kinh tế - xã hội có những bước
phát triển vững chắc, đời sống nhân dân ngày một được nâng cao, sự đồng thuận

với nhau. Cùng với việc làm tốt chu trình hoạch định chính sách, Đảng và Nhà
nước cần có chính sách đãi ngộ và đáp ứng những điều kiện về phương tiện, cơ
sở vật chất nhằm làm cho đội ngũ cán bộ cơ sở thực sự phát huy vai trò trên thực
tế thực sự đóng góp vào qúa trình đổi mới và hoàn thiện hệ thống chính trị cơ sở
ở nước ta.
Hệ thống các giải pháp có thể chưa đầy đủ, song đó là những giải pháp
cần thiết và có thể vận dụng vào thực hiện chính sách đối với đội ngũ cán bộ
trong hệ thống chính trị ở cơ sở hiện nay.

15