BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN VĂN ĐÔNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
THỊ XÃ BA ĐỒN, TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC


2

NGHỆ AN - 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN VĂN ĐÔNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
THỊ XÃ BA ĐỒN, TỈNH QUẢNG BÌNH
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

phần vào sự phát triển Giáo dục và Đào tạo của tỉnh nhà, vì vậy kính mong
nhận được sự chỉ dẫn, đóng góp ý kiến của quý thầy cô và đồng nghiệp.
Xin chân thành kính cảm ơn!
Vinh, tháng 10 năm 2015
Tác giả luận văn


6
Nguyễn Văn Đông


MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU.........................................................................................................15
1. Lý do chọn đề tài ......................................................................................15
2. Mục đích nghiên cứu.................................................................................16
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu...........................................................16
4. Giả thuyết khoa học..................................................................................17
5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu..............................................................17
6. Phương pháp nghiên cứu...........................................................................17
7. Dự kiến các đóng góp của luận văn .........................................................18
8. Cấu trúc của luận văn................................................................................18
NỘI DUNG.....................................................................................................19
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC................................19
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề......................................................................19
1.1.1. Nước ngoài.......................................................................................................................19
1.1.2. Trong nước.......................................................................................................................20


2.2. Khái quát về điều tra thực trạng..............................................................50
2.2.1. Mục đích điều tra:............................................................................................................50
2.2.2. Nội dung điều tra..............................................................................................................50
2.2.3. Đối tượng điều tra..........................................................................................................51
2.2.4. Phương pháp điều tra.......................................................................................................51

2.3. Thực trạng đội ngũ CBQL các trường TH thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình
.....................................................................................................................52
2.3.1. Về số lượng, cơ cấu..........................................................................................................52
2.3.2. Về phẩm chất đạo đức, chính trị của đội ngũ CBQL trường TH......................................57
2.3.3. Năng lực đội ngũ CBQL trường tiểu học...........................................................................59
2.3.4. Về phong cách của đội ngũ CBQL.....................................................................................62

2.4. Thực trạng công tác phát triển đội ngũ CBQL các trường TH thị xã Ba
Đồn, tỉnh Quảng Bình...................................................................................63
2.4.1. Công tác quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ............................................................64
2.4.2. Công tác tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm và luân chuyển CBQL...............................65
2.4.3. Về công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL.................................................................66
2.4.4. Công tác kiểm tra, đánh giá cán bộ..................................................................................68
2.4.5. Công tác thi đua, khen thưởng.........................................................................................68
2.4.6. Chế độ chính sách và các điều kiện làm việc cho đội ngũ CBQL......................................69


9
2.5. Đánh giá chung về thực trạng.................................................................71
2.5.1. Ưu điểm............................................................................................................................71
2.5.2. Nhược điểm......................................................................................................................73
2.5.3. Nguyên nhân của những thành tựu, hạn chế...................................................................76

Kết luận chương 2.........................................................................................77



10
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Chữ viết đầy đủ

CB

:

Cán bộ

CBQL

:

Cán bộ quản lý

CBQLGD

:

Cán bộ quản lý giáo giục

CNH - HĐH


:

Giáo dục

GD&ĐT

:

Giáo dục và đào tạo

GDTX

:

Giáo dục thường xuyên

GV

:

Giáo viên

HS

:

Học sinh

HT


:

Tổ chức cán bộ

TH

:

Tiểu học

THCS

:

Trung học cơ sở

THPT

:

Trung học phổ thông

THSP

:

Trung học sư phạm

TTB

Bảng 2.5. Chất lượng đội ngũ giáo viên các trường TH thị xã Ba Đồn,
tỉnh Quảng Bình.............................................................................................48
Bảng 2.6. Số lượng, trình độ, năng lực CBQL các trường Tiểu học
từ năm học 2012-2013 đến năm học 2014- 2015............................................52
Bảng 2.7. Thống kê số lượng, độ tuổi, giới tính, Đảng viên, dân tộc thiểu số53
Bảng 2.8. Thống kê thâm niên đội ngũ CBQL...............................................54
Bảng 2.9. Thống kê trình độ chuyên môn, trình độ chính trị..........................55
Bảng 2.10. Thống kê trình độ Ngoại ngữ và Tin học......................................55
Bảng 2.11. Thống kê trình độ nghiệp vụ QLGD.............................................56
Bảng 2.12. Tổng hợp kết quả trưng cầu ý kiến đánh giá về phẩm chất, đạo đức
nghề nghiệp của CBQL các trường TH thị xã Ba Đồn...................................57
Bảng 2.13. Tổng hợp kết quả trưng cầu ý kiến đánh giá về năng lực của
CBQL các trường TH thị xã Ba Đồn...............................................................59
Bảng 2.14. Tổng hợp kết quả trưng cầu ý kiến đánh giá về phong cách
CBQL các trường TH thị xã Ba Đồn...............................................................62
Bảng 2.15. Thống kê số CBQL được bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển....65


14
Bảng 2.16. Thống kê số lượng CBQL được đào tạo, bồi dưỡng qua các năm66
Bảng 2.17. Thống kê kết quả đánh giá, xếp loại CBQL................................68
Sơ đồ 3.1. Mối quan hệ giữa các giải pháp phát triển đội ngũ CBQL
ở các trường tiểu học....................................................................................111
Bảng 3.1. Kết quả khảo sát về sự cần thiết của các giải pháp đề xuất..........113
Bảng 3.2. Kết quả khảo sát về tính khả thi của các giải pháp đề xuất..........113


15
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

Vai trò của người làm công tác quản lý ở một cơ sở giáo dục là vô
cùng quan trọng, đặc biệt là người đứng đầu. Tuy nhiên, từ trước đến nay
vấn đề bồi dưỡng cho cán bộ lãnh đạo nói chung, CBQL trường TH nói riêng
chưa được đặt ra và giải quyết đúng với vị trí của nó.
Xác định tầm quan trọng của đội ngũ CBQL ngành giáo dục, trong
những năm qua, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình đã có nhiều cố gắng
trong công tác xây dựng, quy hoạch, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ hiệu
trưởng. Tuy nhiên, trước sự phát triển chung của đất nước, trước đòi hỏi đổi
mới của ngành giáo dục, đội ngũ CBQLGD nói chung, CBQL các trường
TH nói riêng vẫn còn những tồn tại, hạn chế và bất cập, đặc biệt là năng
lực chuyên môn quản lý và khả năng thích ứng với bối cảnh phát triển và
hội nhập hiện nay. Điều này đòi hỏi cần phải tăng cường công tác bồi
dưỡng để nâng cao năng lực đội ngũ CBQL nói chung, CBQL các trường
TH nói riêng.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp
phát triển đội ngũ CBQL các Trường tiểu học thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng
Bình” để nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất các giải pháp phát
triển đội ngũ CBQL các Trường tiểu học thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình, góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục TH của thị xã.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Vấn đề phát triển đội ngũ CBQL các trường TH.
3.2 Đối tượng nghiên cứu


17
Một số giải pháp phát triển đội ngũ CBQL các Trường tiểu học thị xã
Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình.

vụ nghiên cứu lý luận của đề tài.
6.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Sử dụng các phương
pháp điều tra, quan sát, tổng kết kinh nghiệm giáo dục, lấy ý kiến chuyên gia,
phân tích, đánh giá thực trạng công tác phát triển đội ngũ CBQL để thực hiện
nhiệm vụ 2, 3 của đề tài.
6.3. Phương pháp thống kê toán học: Nhằm xử lý các kết quả nghiên cứu.
7. Dự kiến các đóng góp của luận văn
7.1. Về lý luận: Góp phần khái quát hóa lý luận về vấn đề phát triển đội
ngũ CBQL các trường TH. Đề xuất một số giải pháp phát triển đội ngũ
CBQL các Trường tiểu học thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình.
7.2. Về thực tiễn: Đưa ra bức tranh xác thực về thực trạng chất lượng
đội ngũ CBQL và thực trạng công tác phát triển đội ngũ CBQL các Trường
tiểu học thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Kiến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ
lục, Nội dung của luận văn được triển khai thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề phát triển đội ngũ CBQL các
trường TH.
Chương 2: Thực trạng công tác phát triển đội ngũ CBQL các Trường
tiểu học thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình.
Chương 3: Một số giải pháp phát triển đội ngũ CBQL các Trường tiểu
học thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình.


19
NỘI DUNG
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Trong những năm qua, có nhiều bài viết của các tác giả bàn về vấn đề
xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo nói chung và CBQLGD nói riêng.
Một số tác phẩm, trong đó có đề cập đến nội dung xây dựng và phát triển đội
ngũ nhà giáo và CBQL như: Đặng Quốc Bảo: “Hoạt động quản lý và sự vận
dụng vào quản lý nhà trường phổ thông” [22]; “Phạm trù nhà trường và
nhiệm vụ phát triển nhà trường trong bối cảnh hiện nay” [22]; Trần Kiểm:
“Khoa học quản lý nhà trường phổ thông”; “Những vấn đề cơ bản của khoa
học quản lý giáo dục” [57]; Thái Văn Thành: “Quản lý giáo dục, quản lý nhà
trường” [52]; Phùng Đình Mẫn: “Giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường
THPT tỉnh Quảng Bình, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện
nay” [49],... Các công trình nghiên cứu trên là cẩm nang cho các nhà QLGD
các cấp trong lý luận cũng như trong thực tiễn QLGD, quản lý nhà trường.
Trong các tác phẩm nghiên cứu đó, các tác giả đã đề cập đến vai trò của đội
ngũ nhà giáo, đội ngũ CBQL, đưa ra một số giải pháp để xây dựng và phát
triển đội ngũ nhà giáo, CBQLGD.
Ngoài ra, còn có nhiều công trình, bài viết nghiên cứu được công báo
trên các tập san chuyên ngành như: Nghiên cứu giáo dục, Phát triển giáo dục,
Dạy và học ngày nay, Thế giới Trong ta....
Như vậy, vấn đề phát triển đội ngũ CBQL từ lâu đã được các nhà
nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm. Những công trình, bài viết này


22
thực sự đã nghiên cứu những mảng đề tài hết sức thiết thực cho công tác phát
triển đội ngũ giáo viên và CBQLGD phổ thông. Qua các công trình nghiên
cứu của họ, chúng ta thấy một điểm chung đó là: Khẳng định vai trò quan
trọng của các giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trong việc nâng cao chất
lượng quản lý, chất lượng dạy học ở các cấp học, bậc học. Đây cũng là một
trong những tư tưởng lớn về phát triển giáo dục của Đảng ta. Tuy nhiên, chưa
có nghiên cứu nào tập trung làm sáng tỏ các giải pháp phát triển đội ngũ

Theo Từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, đội ngũ là “khối đông
người được tổ chức và tập hợp thành lực lượng”, “tập hợp số đông người
cùng chức năng, nghề nghiệp” [60, tr328]. Ví dụ: Đội ngũ tri thức, đội ngũ
nhà giáo, đội ngũ CBQL,…
Như vậy, đội ngũ CBQL gồm tất cả những người có chức vụ trong các
tổ chức, đơn vị trong hệ thống chính trị - xã hội của đất nước. Đội ngũ CBQL
cũng phân thành nhiều cấp: CBQL cấp trung ương, cấp địa phương, cấp cơ
sở. Xuất phát từ tầm quan trọng của người CBQL, nên họ phải có những
phẩm chất và năng lực nổi trội hơn những người khác trong đơn vị. Có như
vậy, người CBQL mới đủ sức lãnh đạo được một tập thể, đơn vị hoàn thành
xuất sắc nhiệm vụ được giao.
1.2.2.2. Khái niệm về đội ngũ CBQL trường TH
Đội ngũ CBQL trường TH bao gồm tất cả những người có chức vụ
trong các trường TH, hay nói đúng hơn là Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng,
được Trưởng phòng GD&ĐT thị (huyện) bổ nhiệm đối với trường công lập
hoặc công nhận đối với trường ngoài công lập [26, tr9,10] cùng thực hiện các
chức năng, nhiệm vụ quản lý các trường TH theo quy định của pháp luật.
1.2.3. Phát triển đội ngũ CBQL trường TH
1.2.3.1. Khái niệm “Phát triển”
Theo Từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học: “Phát triển là sự vận
động, tiến triển theo chiều hướng tăng lên. Phát triển là quá trình biến đổi từ ít


24
đến nhiều, từ hẹp đến rộng, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp” [61].
Theo quan điểm này thì tất cả sự vật, hiện tượng, con người và xã hội hoặc tự
bản thân biến đổi hoặc do bên ngoài làm cho biến đổi tăng lên cả về số lượng
và chất lượng. Đó chính là sự phát triển. Như vậy “Phát triển” là một khái
niệm rất rộng, nói đến “Phát triển” là người ta nghĩ ngay đến sự đi lên của sự
vật, hiện tượng, con người trong xã hội. Sự đi lên đó thể hiện việc tăng lên về

Phát triển đội ngũ CBQL các trường TH là những tác động liên tục, có
tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý tới đội ngũ CBQL các trường TH,
làm cho đội ngũ này đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu; có kế hoạch, quy
hoạch, chuẩn hoá nhằm phát huy năng lực, vai trò, trách nhiệm của họ trong
việc đảm bảo chất lượng giáo dục, đáp ứng nhu cầu vừa tăng quy mô vừa
nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, đáp ứng yêu cầu đặt ra của địa
phương.
1.2.4. Giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường TH
1.2.4.1. Giải pháp là gì?
Giải pháp là phương pháp giải quyết một vấn đề cụ thể nào đó: giải
pháp kinh tế, giải pháp chính trị,…[61].
Giải pháp có tính phổ biến hơn biện pháp, nó có thể vận dụng để giải
quyết cho nhiều đối tượng khác nhau, vấn đề giải quyết rộng hơn và có thể
bao gồm nhiều vấn đề cụ thể khác.
1.2.4.2. Giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường TH
Giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường TH chính là cách làm, cách
giải quyết các vấn đề QLGD, là những cách thức quản lý của các nhà quản lý
ở tầm vĩ mô nói chung và cụ thể là ở cấp phòng GD&ĐT tại các địa phương
nhằm tác động có hiệu quả đến đội ngũ nhà giáo, CBQL trường TH, làm cho
đội ngũ này phát triển đủ về số lượng, bảo đảm chất lượng và đồng bộ về cơ
cấu đáp ứng quá trình đổi mới giáo dục phổ thông, mà quan trọng nhất là vận
hành nhịp nhàng, hiệu quả các hoạt động giáo dục tại mỗi nhà trường theo
mục tiêu giáo dục của cấp TH.