BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
BÙI MINH NHỰT
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN
THẠNH PHÚ, TỈNH BẾN TRE GIAI ĐOẠN 2015-2020
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Nghệ An, năm 2015
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
BÙI MINH NHỰT
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN
THẠNH PHÚ, TỈNH BẾN TRE GIAI ĐOẠN 2015-2020
Chuyên ngành Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học:TS. MAI VĂN TƯ
Nghệ An, năm 2015
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................................................................5
6. Phương pháp nghiên cứu......................................................................................................5
7. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu............................................................................................6
8. Đóng góp của luận văn..........................................................................................................6
9. Cấu trúc luận văn..................................................................................................................6
CHƯƠNG 1......................................................................................................7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ.........................................7
CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ..............................7
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề..................................................................................................7
1.2. Các khái niệm cơ bản..........................................................................................................9
1.2.1. Cán bộ và cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở.................................................9
1.2.2. Phát triển và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở......................12
1.2.3. Giải pháp và giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở
................................................................................................................................................14
1.3. Trường Trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân............................................14
1.3.1. Vị trí trường Trung học cơ sở........................................................................................14
1.3.2. Nhiệm vụ và quyền hạn của trường Trung học cơ sở...................................................15
1.4. Vấn đề về đội ngũ cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở...............................................15
1.4.1. Vị trí, vai trò của cán bộ quản lý....................................................................................15
1.4.2. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của cán bộ quản lý................................................17
1.4.3. Yêu cầu về phẩm chất, năng lực của cán bộ quản lý......................................................19
1.5. Vấn đề về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở..............................22
1.5.1. Sự cần thiết phát triển đội ngũ cán bộ quản lý..............................................................22
1.5.2. Nội dung của công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý.............................................23
1.6. Một số vấn đề về quản lý có tác động đến phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường
Trung học cơ sở.......................................................................................................................23
1.6.1. Quy hoạch phát triển đội ngũ cán bộ quản lý...............................................................23
Bến Tre...........................................................................................................41
Bảng 2.8. Thống kê trình độ đào tạo chuyên môn của CBQL trường
THCS huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.......................................................43
Bảng 2.9. Thống kê trình độ quản lý giáo dục của CBQL trường THCS
huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre..................................................................44
Bảng 2.10. Thống kê trình độ chính trị của CBQL trường THCS huyện
Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre..............................................................................45
Bảng 2.11. Thống kê trình độ ngoại ngữ, tin học của CBQL trường
THCS huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.......................................................45
2.2.2. Về phẩm chất và đạo đức nghề nghiệp.........................................................................46
2.2.3. Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm...................................................................47
Qua khảo sát cho ta thấy: các tiêu chí có mức giá trị khá, tốt chiếm tỷ lệ
cao(trên 98%), năng lực quản lý CBQL các nhà trường tương đối đồng
đều; điều này khẳng định CBQL các nhà trường đều hiểu chức năng,
nhiệm vụ của người quản lý trường học. Tuy nhiên, tiêu chí 1 có mức giá
trị trung bình 2,9%, do đó CBQL cần được tiếp tục bồi dưỡng để đáp
ứng yêu cầu hiện nay.....................................................................................48
Qua khảo sát cho ta thấy: các tiêu chí năng lực của từng CBQL đều đạt
khá trở lên, điều này khẳng định đội ngũ CBQL có năng lực quản lý nhà
trường, tuy nhiên tiêu chí thứ 3,4,5,6 có mức giá trị trung bình 2,4%,
4,1%, 4,1%, 3,5%, 1,7%, 1,7% và tiêu chí thứ 4 đánh giá mức giá trị yếu
1,2%, điều này cần quan tâm hơn nữa để đáp ứng yêu cầu đổi mới
GD&ĐT hiện nay..........................................................................................48
2.2.5. Đánh giá chung..............................................................................................................48
2.3. Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường Trung học cơ sở huyện Thạnh
Phú, tỉnh Bến Tre.....................................................................................................................50
2.3.1. Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý................................................................................50
3.3. Mối quan hệ giữa các giải pháp........................................................................................81
3.4. Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các giải pháp đề xuất.............................................82
Bảng 3.1. Kết quả khảo sát tính cần thiết các giải pháp phát triển đội ngũ
CBQL trường THCS huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.............................82
Bảng 3.2. Kết quả khảo sát tính khả thi các giải pháp phát triển đội ngũ
CBQL trường THCS huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.............................83
Kết luận chương 3....................................................................................................................84
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ......................................................................85
1. Kết luận:...............................................................................................................................85
2.1. Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh..........................................................................................87
PHỤ LỤC 8....................................................................................................19
Bảng tổng hợp ý kiến GV THCS đánh giá về.............................................19
phẩm chất và đạo đức nghề nghiệp đối với CBQL....................................19
PHỤ LỤC 9....................................................................................................21
Bảng tổng hợp ý kiến CBQL tự đánh giá....................................................21
về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm.............................................21
PHỤ LỤC 10..................................................................................................22
Bảng tổng hợp ý kiến GV THCS đánh giá về năng lực ............................22
chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm đối với CBQL.........................................22
PHỤ LỤC 11..................................................................................................23
Bảng tổng hợp ý kiến CBQL tự đánh giá....................................................23
về năng lực quản lý nhà trường...................................................................23
PHỤ LỤC 12..................................................................................................25
Bảng tổng hợp ý kiến GV tự đánh ..............................................................25
giá về năng lực quản lý nhà trường.............................................................25
Giáo viên
GDTX
:
Giáo dục thường xuyên
HS
:
Học sinh
HCM
:
Hồ Chí Minh
HĐND
:
Hội đồng nhân dân
MG
:
Thanh niên cộng sản
UBND
:
Ủy ban nhân dân
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Trang
Trang................................................................................................................4
Trang..............................................................................................................11
MỞ ĐẦU..........................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài:...................................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu.............................................................................................................4
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.......................................................................................4
4. Giả thuyết khoa học...............................................................................................................4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................................................................5
6. Phương pháp nghiên cứu......................................................................................................5
7. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu............................................................................................6
8. Đóng góp của luận văn..........................................................................................................6
9. Cấu trúc luận văn..................................................................................................................6
CHƯƠNG 1......................................................................................................7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ.........................................7
CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ..............................7
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề..................................................................................................7
1.2. Các khái niệm cơ bản..........................................................................................................9
1.2.1. Cán bộ và cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở.................................................9
2.1.2. Tình hình GD&ĐT huyện Thạnh Phú..............................................................................34
2.1.3. Tình hình giáo dục Trung học cơ sở huyện Thạnh Phú..................................................36
Bảng 2.1. Tình hình trường, lớp, học sinh .................................................36
Bảng 2.2. Tình hình cán bộ, giáo viên, nhân viên.......................................37
Bảng 2.3. Kết quả xếp loại hạnh kiểm HS cấp THCS huyện Thạnh Phú,
tỉnh Bến Tre trong 3 năm học.....................................................................37
Bảng 2.4. Kết quả xếp loại học lực HS cấp THCS huyện Thạnh Phú, tỉnh
Bến Tre trong 3 năm học.............................................................................38
Bảng 2.5. Kết quả hoàn thành chương trình cấp THCS huyện Thạnh
Phú, tỉnh Bến Tre..........................................................................................38
2.2. Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý các trường Trung học cơ sở huyện Thạnh Phú, tỉnh
Bến Tre....................................................................................................................................40
2.2.1. Về số lượng và cơ cấu...................................................................................................40
Bảng 2.7. Thống kế độ tuổi CBQL trường THCS huyện Thạnh Phú, tỉnh
Bến Tre...........................................................................................................41
Bảng 2.8. Thống kê trình độ đào tạo chuyên môn của CBQL trường
THCS huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.......................................................43
Bảng 2.9. Thống kê trình độ quản lý giáo dục của CBQL trường THCS
huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre..................................................................44
Bảng 2.10. Thống kê trình độ chính trị của CBQL trường THCS huyện
Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre..............................................................................45
Bảng 2.11. Thống kê trình độ ngoại ngữ, tin học của CBQL trường
THCS huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.......................................................45
2.2.2. Về phẩm chất và đạo đức nghề nghiệp.........................................................................46
2.2.3. Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm...................................................................47
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN THẠNH PHÚ, TỈNH
BẾN TRE GIAI ĐOẠN 2015-2020..............................................................59
3.1. Nguyên tắc đề xuất các giải pháp......................................................................................59
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu...............................................................................59
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn..............................................................................59
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả...............................................................................59
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi...................................................................................59
3.2. Một số giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường Trung học cơ sở huyện
Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre..........................................................................................................60
3.2.1 Hoàn thiện quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các trường Trung học cơ sở huyện Thạnh
Phú, tỉnh Bến Tre. ...................................................................................................................60
3.2.2. Đổi mới công tác tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, sử dụng và luân chuyển đội ngũ
cán bộ quản lý ........................................................................................................................65
3.2.3. Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý .....................................72
3.2.4. Xây dựng và hoàn thiện chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ quản lý.................76
3.2.5. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá đối với đội ngũ cán bộ quản lý ......................78
3.3. Mối quan hệ giữa các giải pháp........................................................................................81
3.4. Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các giải pháp đề xuất.............................................82
Bảng 3.1. Kết quả khảo sát tính cần thiết các giải pháp phát triển đội ngũ
CBQL trường THCS huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.............................82
Bảng 3.2. Kết quả khảo sát tính khả thi các giải pháp phát triển đội ngũ
CBQL trường THCS huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.............................83
Kết luận chương 3....................................................................................................................84
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ......................................................................85
1. Kết luận:...............................................................................................................................85
2.1. Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh..........................................................................................87
9. Cấu trúc luận văn..................................................................................................................6
CHƯƠNG 1......................................................................................................7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ.........................................7
CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ..............................7
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề..................................................................................................7
1.2. Các khái niệm cơ bản..........................................................................................................9
1.2.1. Cán bộ và cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở.................................................9
1.2.2. Phát triển và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở......................12
1.2.3. Giải pháp và giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở
................................................................................................................................................14
1.3. Trường Trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân............................................14
1.3.1. Vị trí trường Trung học cơ sở........................................................................................14
1.3.2. Nhiệm vụ và quyền hạn của trường Trung học cơ sở...................................................15
1.4. Vấn đề về đội ngũ cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở...............................................15
1.4.1. Vị trí, vai trò của cán bộ quản lý....................................................................................15
1.4.2. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của cán bộ quản lý................................................17
1.4.3. Yêu cầu về phẩm chất, năng lực của cán bộ quản lý......................................................19
1.5. Vấn đề về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở..............................22
1.5.1. Sự cần thiết phát triển đội ngũ cán bộ quản lý..............................................................22
1.5.2. Nội dung của công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý.............................................23
1.6. Một số vấn đề về quản lý có tác động đến phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường
Trung học cơ sở.......................................................................................................................23
1.6.1. Quy hoạch phát triển đội ngũ cán bộ quản lý...............................................................23
1.6.2. Tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, sử dụng và luân chuyển đội ngũ cán bộ quản lý.24
1.6.3. Xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý...........25
1.6.4. Chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ quản lý........................................................25
1.6.5. Kiểm tra, đánh giá đội ngũ cán bộ quản lý....................................................................26
huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre..................................................................44
Bảng 2.10. Thống kê trình độ chính trị của CBQL trường THCS huyện
Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre..............................................................................45
Bảng 2.11. Thống kê trình độ ngoại ngữ, tin học của CBQL trường
THCS huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.......................................................45
2.2.2. Về phẩm chất và đạo đức nghề nghiệp.........................................................................46
2.2.3. Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm...................................................................47
Qua khảo sát cho ta thấy: các tiêu chí có mức giá trị khá, tốt chiếm tỷ lệ
cao(trên 98%), năng lực quản lý CBQL các nhà trường tương đối đồng
đều; điều này khẳng định CBQL các nhà trường đều hiểu chức năng,
nhiệm vụ của người quản lý trường học. Tuy nhiên, tiêu chí 1 có mức giá
trị trung bình 2,9%, do đó CBQL cần được tiếp tục bồi dưỡng để đáp
ứng yêu cầu hiện nay.....................................................................................48
Qua khảo sát cho ta thấy: các tiêu chí năng lực của từng CBQL đều đạt
khá trở lên, điều này khẳng định đội ngũ CBQL có năng lực quản lý nhà
trường, tuy nhiên tiêu chí thứ 3,4,5,6 có mức giá trị trung bình 2,4%,
4,1%, 4,1%, 3,5%, 1,7%, 1,7% và tiêu chí thứ 4 đánh giá mức giá trị yếu
1,2%, điều này cần quan tâm hơn nữa để đáp ứng yêu cầu đổi mới
GD&ĐT hiện nay..........................................................................................48
2.2.5. Đánh giá chung..............................................................................................................48
2.3. Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường Trung học cơ sở huyện Thạnh
Phú, tỉnh Bến Tre.....................................................................................................................50
2.3.1. Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý................................................................................50
2.3.2. Tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, sử dụng và luân chuyển đội ngũ cán bộ quản lý.51
2.3.3. Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý...............................................................51
2.3.4. Về chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ quản lý..................................................53
2.3.5. Kiểm tra, đánh giá cán bộ quản lý................................................................................54
2.3.6. Đánh giá chung.............................................................................................................54
Bảng 3.2. Kết quả khảo sát tính khả thi các giải pháp phát triển đội ngũ
CBQL trường THCS huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.............................83
Kết luận chương 3....................................................................................................................84
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ......................................................................85
1. Kết luận:...............................................................................................................................85
2.1. Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh..........................................................................................87
PHỤ LỤC 8....................................................................................................19
Bảng tổng hợp ý kiến GV THCS đánh giá về.............................................19
phẩm chất và đạo đức nghề nghiệp đối với CBQL....................................19
PHỤ LỤC 9....................................................................................................21
Bảng tổng hợp ý kiến CBQL tự đánh giá....................................................21
về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm.............................................21
PHỤ LỤC 10..................................................................................................22
Bảng tổng hợp ý kiến GV THCS đánh giá về năng lực ............................22
chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm đối với CBQL.........................................22
PHỤ LỤC 11..................................................................................................23
Bảng tổng hợp ý kiến CBQL tự đánh giá....................................................23
về năng lực quản lý nhà trường...................................................................23
PHỤ LỤC 12..................................................................................................25
Bảng tổng hợp ý kiến GV tự đánh ..............................................................25
giá về năng lực quản lý nhà trường.............................................................25
PHỤ LỤC 13..................................................................................................27
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã khẳng định: “GD&ĐT là
quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu
tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương
trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội”. [3]
Trong quá trình đổi mới giáo dục, mâu thuẫn đang đặt ra là vấn đề bất
cập về đội ngũ, đặc biệt là chất lượng đội ngũ CBQL giáo dục chưa đáp ứng
được nhu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. Vấn đề chuẩn hóa, phát triển đội
ngũ CBQL giáo dục đủ về số lượng, cơ cấu và đảm bảo về chất lượng luôn là
vấn đề mang tính thời sự trong thực tiễn nghiên cứu giáo dục.
Ngành GD&ĐT có vai trò rất quan trọng trong việc đào tạo con người
vừa “hồng”, vừa “chuyên” và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng
cho yêu cầu phát triển của đất nước. Do đó, ngành GD&ĐT cần phải chăm lo
phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục vì cán bộ quản lý trường học có vai
trò quan trọng trong tiến trình đổi mới giáo dục hiện nay và được xem là khâu
“then chốt”. Đội ngũ CBQL trường học là lực lượng quyết định chất lượng,
hiệu quả giáo dục. Vai trò cán bộ quản lý nhà trường ngày càng tăng, đòi hỏi
người cán bộ quản lý phải không ngừng vận động để hoàn thiện, đáp ứng yêu
cầu nhiệm vụ ở tầm cao mới.
Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, đáp
ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã đánh giá những hạn chế,
yếu kém đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý: “ Đội ngũ nhà giáo và cán bộ
quản lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa
2
theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi
phạm đạo đức nghề nghiệp”. [3]
cán bộ quản lý từ việc tạo nguồn, quy hoạch, tuyển chọn, sử dụng, bố trí, sắp
xếp đến công tác đào tạo, bồi dưỡng và cơ chế chính sách... cho đội ngũ cán
bộ quản lý các trường THCS. Việc xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ
CBQL trường THCS chưa mang tính khả thi cao, chưa có tính chiến lược lâu
dài; việc đào tạo, bồi dưỡng chưa thật sự gắn với quy hoạch, bố trí, sử dụng
CBQL.
Xuất phát từ những lý do nêu trên, tôi chọn đề tài “Một số giải pháp
phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường trung học cơ sở huyện Thạnh
Phú, tỉnh Bến Tre giai đoạn 2015-2020” nhằm góp phần nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ quản lý các trường trung học cơ sở huyện Thạnh Phú,
tỉnh Bến Tre.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về đội ngũ cán bộ quản lý
trường trung học cơ sở, đề xuất một số giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ
quản lý các trường Trung học cơ sở huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre giai đoạn
2015-2020.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- Khách thể nghiên cứu: Công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý
trường Trung học cơ sở.
- Đối tượng nghiên cứu: Giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý
các trường Trung học cơ sở huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre giai đoạn 20152020.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất và thực hiện các giải pháp có cơ sở khoa học, có tính khả
thi thì có thể phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường Trung học cơ sở
4