Âäư ạn täút nghiãûp Thiãút kãú mạy nghiãưn mạ
LÅÌI NỌI ÂÁƯU
Âáút nỉåïc ta ngy cang phạt triãøn, tiãún tåïi cäng nghiãûp họa,
hiãûn âải họa. Âáu âáu nh mạy, xê nghiãûp, cå såí hả táưng âua nhau
mc lãn. Mäùi mäüt xê nghiãûp, ngnh nghãư âm âỉång mäüt nhiãûm
vủ quan trng ca mçnh. Ngnh ny häù tråü ngnh kia phạt triãøn våïi
ngnh cå khê trãn thãú giåïi hay nỉåïc ta cng váûy nọ quan hãû våïi cạc
ngnh khạc v cọ vai tr hãút sỉïc quan trng. Chàóng hản ngnh xáy
dỉûng tảo ra biãút bao nh åí, cäng trçnh l váûy thç háưu hãút cạc
phỉång tiãûn, thiãút bë l do ngnh cå khê chãú tảo ra.
Hiãûn nay nhu cáưu xáy dỉûng åí nỉåïc ta ráút låïn, do váûy viãûc
cung cáúp váût liãûu nhỉ âạ, ximàng, sàõt thẹp ... l cáưn thiãút; m våïi
nàng sút cao. Âi âäi våïi ngun váût liãûu l cạc thiãút bë mạy mọc
tảo ra chụng m chụng ta âang ráút cáưn nhiãưu. Våïi em, mäüt sinh viãn
sàõp ra trỉåìng âỉåüc giao thiãút kãú Mạy Nghiãưn Mạ l mäüt loải mạy
nghiãưn âạ trong xáy dỉûng l âäư ạn täút nghiãûp.
Âäư ạn täút nghiãûp l mäüt âäư ạn hãút sỉïc quan trng v l
mäüt nhiãûm vủ khọ khàn. Nhỉng våïi nhỉỵng gç â hc, kinh nghiãûm
qua 5 nàm hc Âải hc, våïi sỉû hỉåïng dáùn ca tháưy cä giạo, âàûc
biãût l tháưy Lã Cung em vỉỵng tin l mçnh s hon thnh nhiãûm vủ
âỉåüc giao.
Âäư ạn âỉåüc hon thnh, nhỉng do trçnh âäü hiãøu biãút ca em
v thåìi gian cọ hản, trong quạ trçnh thiãút kãú khäng trạnh khi nhỉỵng
sai sọt, kênh mong sỉû chè bo ca tháưy cä.
Em xin chán thnh cm ån tháưy cä giạo hỉåïng dáùn, cạc tháưy cä
trong Khoa.
Ngỉåìi thiãút kãú
SVTH: Tráưn Qúc Hng - Låïp 97C1C Trang 1
Âäư ạn täút nghiãûp Thiãút kãú mạy nghiãưn mạ
CHỈÅNG 1
GIÅÏI THIÃÛU VÃƯ VÁÛT LIÃÛU ÂẠ V

granit hảt nh cng cọ âäü bãưn khạ låïn 3500kg/cm
2
. Âạ thüc foofin
thảch anh v foocfiarit cọ âäü bãưn nẹn cao (500÷2400kg/cm
2
). Nhỉng
cọ nhỉåüc âiãøm l bãư màût ráút trån; khäng âm bo âäü dênh kãút
SVTH: Tráưn Qúc Hng - Låïp 97C1C Trang 2
Âäư ạn täút nghiãûp Thiãút kãú mạy nghiãưn mạ
cao giỉỵa âạ dàm v vỉỵa ximàng thäng qua bng âäü bãưn nẹn ca cạc
loải macma kg/cm
2
(Bng 1).
Loải âạ Trảng thại khä Trảng thại ỉåït
Granit
Sienit
Gabrä
Foofia quazit
Bazan
Diabazå
Diorit
1270÷1859
679÷1055
1029÷2942
924÷2400
612÷1940
1119÷1271
1040÷2300
1195÷1788
575÷896

2
- Ta cọ cạc bng.
Âäü bãưn nẹn ca cạc loải âạ tráưm têch v biãún cháút
(Bng 2)
SVTH: Tráưn Qúc Hng - Låïp 97C1C Trang 3
ọử aùn tọỳt nghióỷp Thióỳt kóỳ maùy nghióửn maù
Loaỷi õaù Traỷng thaùi khọ Traỷng thaùi no
nổồùc
Sa thaỷch, thaỷch
anh
Phỏửn sa
ọlomit
aù vọi
Goncugranit
Dióỷp thaỷch
980ữ2069
250ữ1300
106ữ2776
94ữ2390
1048ữ2032
1480
749ữ1760
100ữ1200
128ữ2560
79ữ1900
1091ữ2001
1472
ọỹ bóửn neùn cuớa mọỹt sọỳ loaỷi õaù ồớ Vióỷt Nam
KG/cm
2

laùt õổồỡng ngỏửm, xỏy õó õỏỷp.
Trong giao thọng õaù coù kờch thổồùc trung gian giổợa õaù họỹc vaỡ õaù
dm cồớ lồùn, goỹi laỡ õaù ba. aù ba coù ba cồớ haỷt 10ữ15; 15ữ18 vaỡ 16ữ20.
Noù duỡng laỡm moùng mỷt õổồỡng, xóỳp raợnh, laùt mỷt trón õổồỡng ngỏửm
...
aù dm coù nhióửu cồớ vồùi kờch thổồùc khaùc nhau vaỡ thổồỡng
õổồỹc duỡng õóứ õọứ bó tọng, cỏỳp phọỳi bó tọng. Noù gọửm 4 loaỷi chờnh
coù kờch thổồùc 5ữ150mm nhổ sau:
Loaỷi nhoớ coù kờch thổồùc: 5ữ10 vaỡ 10ữ20mm.
Loaỷi vổỡa: 20ữ40mm
Loaỷi lồùn: 40ữ70mm
Loaỷi õỷc bióỷt coù kờch thổồùc:70ữ150mm
Ngoaỡi caùc cồớ trón õọi khi coỡn duỡng õaù dm cồớ 3ữ10mm thay cho
cồớ 5ữ10mm.
Trong xỏy dổỷng õổồỡng ọtọ coù quy õởnh rióng vóử õaù dm raợi mỷt
õổồỡng. Loaỷi mỷt õổồỡng õaù dm thọng thổồỡng gọửm caùc cồớ õaù
40ữ70, 50ữ80, 60ữ90mm. aù dm coù kờch thổồùc mồớ rọỹng gọửm 2 loaỷi:
25ữ60mm vaỡ 40ữ80mm. aù dm nhoớ gọửm caùc cồớ: 15ữ25 hoỷc
10ữ30mm.
aù dm coù kờch thổồùc: 5ữ15, 5ữ10 hoỷc 5ữ20mm coỡn goỹi laỡ õaù
maỷt.
ọỹ chọỳng dỏỷp cuớa õaù coù yù nghộa lồùn õọỳi vồùi õaù dm duỡng
laỡm chỏỳt õóỷm cuớa õổồỡng sừt. Tuỡy thuọỹc vaỡo õọỹ bóửn cuớa õaù maỡ
chia ra 4 loaỷi.
SVTH: Trỏửn Quọỳc Huỡng - Lồùp 97C1C Trang 5
Âäư ạn täút nghiãûp Thiãút kãú mạy nghiãưn mạ
Loải cọ âäü bãưn chëu dáûp tỉì 30÷39, loải tỉì 40÷49, loải tỉì
50÷74 v loải tỉì 5 tråí lãn. Âạ dng lm balat ca âỉåìng sàõt thỉåìng
cọ âäü bãưn chëu dáûp tỉì 50÷70.
Âäü chëu mn l tênh cháút quan trng ca cạc loải âạ dng

laỡm õaù ngaỡy caỡng õổồỹc aùp duỷng rọỹng raợi, chióỳm tyớ lóỷ ngaỡy caỡng
lồùn trong toaỡn bọỹ cọng taùc laỡ õaù.
Maùy laỡm õaù laỡ danh tổỡ chung chố caùc loaỷi maùy phuỷc vuỷ vióỷc
nghióửn, saỡng vaỡ sổớa õaù ... theo kờch cồớ vaỡ khọng lỏựn taỷp chỏỳt.
óứ thuỏỷn tióỷn trong sổớ duỷng, ngổồỡi ta chóỳ taỷo ra maùy
nghióửn saỡng ly hồỹp laỡm caớ 2 chổùc nng: nghióửn vaỡ saỡng.
Sồ õọử cọng nghóỷ khai thaùc õaù õổồỹc bióứu dióựn nhổ sau:
Maùy caỷp (1) duỡng õóứ õaỡo boớ lồùp õỏỳt trón cuớa moớ õaù. Maùy
khoan (2) khoan caùc lọự sau vaỡo lồùp õỏỳt õóứ õỷt chỏỳt nọứ bừn õaù ra.
Maùy xuùc (3) duỡng õóứ boùc õaù vaỡo ọtọ vỏỷn chuyóứn (4) vaỡ (5). Caùc ọtọ
naỡy duỡng õóứ chồớ õaù õóỳn phỏn xổồớng gia cọng õaù khọỳi hay õổa ra
baợi gia cọng õaù dm. óứ phỏn loaỷi õaù theo kờch thổồùc nhỏỳt õởnh
ngổồỡi ta sổớ duỷng caùc maùy saỡng õaù (10). Trong sồ õọử naỡy maùy
nghióửn õaù (8) õổồỹc sổớ duỷng trong bổồùc nghióửn sồ bọỹ vaỡ trổồùc khi
õaù õóỳn maùy nghióửn naỡy tổỡ ọtọ (5) thỗ õaù õổồỹc õọứ vaỡo phóứu chổùa
lióỷu (6) sau õoù õóỳn bọỹ saỡng phỏn sồ bọỹ (6) ồớ õỏy caùc loaỷi caùt coỡn
dờnh laỷi vaỡ õaù nhoớ tổỡ 0-10mm õổồỹc taùch ra. Coỡn toaỡn bọỹ õaù õa sọỳ
laỡ õaù lồùn khai thaùc õổồỹc õổa vaỡo maùy nghióửn maù. Sau khi ra khoới
maùy nghióửn maù thỗ õaù luùc naỡy coù kờch thổồùc õa daỷng tổỡ 0-90mm.
Caùc õaù naỡy õổồỹc truyóửn bũng bng taới (9) õóỳn maùy saỡng rung (10).
Maùy saỡng rung coù nhióửu loaỷi lổồùi õóứ phỏn cỏỳp õaù tổỡ 0-10mm; 10-
20mm; 20-40mm; 40-60mm. Nhổợng õaù coỡn laỷi coù kờch thổồùc lồùn hồn
60mm vaỡ laỷi õổồỹc bng taới (11) õổa õóỳn maùy nghióửn noùn (12). Sau
khi qua maùy nghióửn noùn thỗ õaù coù kờch thổồùc phỏửn lồùn nhoớ hồn
60mm vaỡ laỷi õổồỹc bng taới (13) truyóửn tióỳp vaỡo bng taới (9). Khi caùc
ọtọ (14) muọỳn õóỳn lỏỳy õaù theo cồớ naỡo thỗ xe xuùc (15) thổỷc hióỷn cọng
vióỷc xuùc tổỡng loaỷi õaù. Sau õoù caùc ọtọ õổa õi theo cọng vióỷc cuớa
mỗnh.
SVTH: Trỏửn Quọỳc Huỡng - Lồùp 97C1C Trang 7
1

6. Phóứu cỏỳp lióỷu 11. Bng taới
CHặNG 2
GIẽI THIU Vệ C S LYẽ THUYT CUA
QUAẽ TRầNH P NGHIệN
SVTH: Trỏửn Quọỳc Huỡng - Lồùp 97C1C Trang 8
ọử aùn tọỳt nghióỷp Thióỳt kóỳ maùy nghióửn maù
2.1. Muỷc õờch vaỡ yù nghộa cuớa õỏỷp nghióửn:
ỏỷp vaỡ nghióửn laỡ quaù trỗnh cọng nghóỷ laỡm giaớm kờch thổồùc
cuớa vỏỷt lióỷu khoaùng saớn. Quaù trỗnh naỡy duỡng taùc duỷng cuớa ngoaỷi
lổỷc õóứ phaù vồợ nhổợng cuỷc vỏỷt lióỷu lồùn thaỡnh nhổợng cuỷc vaỡ haỷt
nhoớ.
Vóử nguyón lyù õỏỷp vaỡ nghióửn laỡ khọng khaùc nhau nhổng ngổồỡi
ta qui ổồùc õỏỷp laỡ quaù trỗnh cho ra saớn phỏứm coù kờch thổồùc haỷt lồùn
hồn nghióửn. ỏỷp vaỡ nghióửn laỡ mọỹt khỏu quan troỹng trong caùc xổồớng
tuyóứn khoaùng, trong caùc ngaỡnh cọng nghióỷp hoùa chỏỳt, vỏỷt lióỷu xỏy
dổỷng.
Trong caùc loaỷi õaù, õọỹ bóửn dờnh giổợa caùc haỷt tinh thóứ thỏỳp
hồn õọỹ bóửn baớn thỏn cuớa caùc haỷt tinh thóứ. Bồới vỗ bón trong noù coù hai
nhoùm lổỷc lión kóỳt. Mọỹt nhoùm lổỷc lión kóỳt bón trong tinh thóứ vaỡ mọỹt
nhoùm lổỷc lión kóỳt taùc duỷng giổợa caùc tinh thóứ, caùc lổỷc cuớa nhoùm
thổù nhỏỳt lồùn hồn lổỷc cuớa caùc nhoùm thổù hai. Do khoaớng caùch giổợa
caùc phỏn tổớ taỷo thaỡnh tinh thóứ nhoớ hồn khoaớng caùch giổợa caùc phỏn
tổớ nũm trón caùc tinh thóứ khaùc nhau. Dổồùi taùc duỷng cuớa caùc lổỷc cồ
giồùi noù seợ bở vồợ theo nhổợng bóử mỷt coù lổỷc lión kóỳt yóỳu nhỏỳt. Do
õoù bóử mỷt nổùt vồợ thổồỡng laỡ bóử tióỳp xuùc giổợa caùc tinh thóứ.
Coù trổồỡng hồỹp nguyón vỏỷt lióỷu khoaùng saớn cao gọửm caùc
khoaùng vỏỷt coù tờnh chỏỳt cồ lyù khaùc nhau. Sau khi dỏỷp vaỡ nghióửn
nhổợng khoaùng vỏỷt cổùng vaỡ bóửn hồn seợ ờt bở vồợ seợ laỡ cuỷc lồùn hồn,
caùc khoaùng vỏỷt móửm vaỡ gioỡn seợ bở vồợ vuỷn nhióửu hồn seợ laỡ nhổợng
haỷt coù ờt tổồng õọỳi nhoớ. Nóỳu sau khi dỏỷp õem saỡng thỗ coù thóứ taùch

P
Âäư ạn täút nghiãûp Thiãút kãú mạy nghiãưn mạ
Hçnh 2.2
Cå cáúu tảo lỉûc cọ dảng ràng nhn, lỉûc tạc dủng táûp trung
gáy ra rản nỉït củc bäü, do âọ phỉång phạp ny dng âãø âáûp loải
váût liãûu gin.
2.2.3. Xiãút:
Hçnh 2.3
Bãư màût cå cáúu tảo lỉûc ca mạy xiãút lãn bãư màût ca củc
khoạng sn lm cho låïp bãn trong ca nọ bë biãún dảng trỉåüt. Khi
ỉïng sút tiãúp tuún vỉåüt quạ giåïi hản bãưn thç củc khoạng sn
bë våỵ ra.
2.2.4. Âáûp
Hçnh 2.4.
ÅÍ phỉång phạp ny lỉûc tạc dủng l lỉûc va âáûp khạc våïi ba
phỉång phạp kãø trãn, lỉûc va âáûp mang tênh cháút ti tng âäüng v
tạc dủng âënh k, lỉûc lm våí củc váût liãûu cng khäng ngoi lỉûc
ẹp, lỉûc càõt, lỉûc xiãút, chè khạc åí chäø lỉûc mang tênh cháút ti
trng âäüng nãn thỉåìng gi l ẹp âäüng, càõt âäüng v xiãút âäüng.
Nhỉỵng phỉång phạp trãn âỉåüc dng cho nghiãưn. Vãư màût cäng nghãû
nghiãưn âạ l quạ trçnh biãún âạ tỉì cåỵ ráút låïn thnh cåỵ nh ngay
mäüt láưn vç täún nhiãưu cäng, nàng sút tháúp v cháút lỉåüng âạ
khäng âụng u cáưu k thût do âọ cáưn nghiãưn nhiãưu láưn, ngoi ra
SVTH: Tráưn Qúc Hng - Låïp 97C1C Trang 11
Âäư ạn täút nghiãûp Thiãút kãú mạy nghiãưn mạ
chn loải mạy nghiãưn theo u cáưu k thût. Váût liãûu cỉïng v ráút
cỉïng dng phỉång phạp ẹp v dáûp. Váût liãûu dai dng phỉång phạp
ẹp v xiãút âãø kẹo di thåìi gian tạc dủng ca lỉûc. Váût liãûu gin
nhỉ than thç dng phỉång phạp càõt l håüp l nháút vç s ln cho váût
liãûu khäng bë våỵ quạ vủn. ÅÍ cạc mạy dáûp váût liãûu cỉïng v gin

lọứ khaùc nhau (vờ duỷ trổồùc khi dỏỷp duỡng saỡng chừn song, sau khi
õỏỷp duỡng saỡng õan lọứ vuọng) thỗ phaới tờnh mổùc õỏỷp theo cọng thổùc:
i =
d
L.f
L : chióửu rọỹng khe lổồùi chừn song vổỡa õuớ õóứ toaỡn bọỹ vỏỷt
lióỷu trổồùc khi õỏỷp coù thóứ loỹt qua (mm).
d : kờch thổồùc lọứ vuọng vổỡa õuớ õóứ toaỡn bọỹ saớn phỏứm loỹt qua
(mm).
f : hóỷ sọỳ õióửu chốnh phaớn aùnh aớnh hổồớng cuớa hỗnh daỷng lọứ
lổồùi, bũng tyớ sọỳ chióửu rọỹng vaỡ chióửu daỡy cuớa cuỷc vỏỷt lióỷu,
thổồỡng lỏỳy tổỡ 1,7 (õọỳi vồùi haỷt coù hỗnh thuỡ cỏn õọỳi) õóỳn 3,3 õọỳi vồùi
cuỷc deỷp.
Nóỳu khọng tióỳn haỡnh saỡng vỏỷt lióỷu trổồùc khi dỏỷp thỗ coù thóứ
tờnh mổùc dỏỷp theo cọng thổùc:
i =
b
B.85,0
Trong õoù:
B : chióửu rọỹng mióỷng cỏỳp lióỷu (mm)
b : chióửu rọỹng mióỷng thaớo lióỷu (mm)
trở sọỳ 0,85.B chióửu rọỹng coù hióỷn quaớ cuớa mióỷng cỏỳp khoaùng
ồớ maùy õỏỷp. ọỳi vồùi maùy noùn õóứ õỏỷp vổỡa vaỡ õỏỷp nhoớ: b lỏỳy bũng
chióửu rọỹng vuỡng song song, coỡn õọỳi vồùi maùy dỏỷp khaùc thỗ lỏỳy bũng
chióửu rọỹng nhỏỳt cuớa mióỷng thaớo lióỷu.
Mổùc õỏỷp tờnh theo caùc cọng thổùc trón khọng õuớ õỷc trổng cho
quaù trỗnh õỏỷp vaỡ nghióửn. Nhióửu trổồỡng hồỹp coù saớn phỏứm dỏỷp coù
õổồỡng kờnh cuỷc lồùn nhỏỳt laỡ bũng nhau, nhổng coù õổồỡng kờnh õỷc
tờnh õọỹ haỷt khaùc nhau (vờ duỷ mọỹt õổồỡng cong lọửi vaỡ mọỹt õổồỡng
cong loợm). Do õoù, muọỳn xaùc õởnh mổùc dỏỷp mọỹt caùch chờnh xaùc phaới