TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH VĨNH PHÚC
PHÒNG KHOA HỌC – THÔNG TIN – TƯ LIỆU

BÁO CÁO TÓM TẮT
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC NĂM 2013

Hiện trạng và một số giải pháp nhằm thực hiện
nhóm tiêu chí về Hạ tầng kinh tế - xã hội ở các xã
trên địa bàn huyện Tam Dương
từ nay đến năm 2015

Chủ nhiệm đề tài: ThS. Nguyễn Thị Lan
Cơ quan thực hiện: Phòng Khoa học-Thông tin-Tư liệu


Vĩnh Phúc, năm 2013
Phần thứ nhất: GIỚI THIỆU CHUNG
1. Lời nói đầu
Phát triển nông nghiệp, nông thôn luôn giành được sự quan tâm to lớn của Đảng
và Nhà nước, nhiều chủ trương chính sách đã được ban hành và tổ chức thực hiện hiệu
quả và đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn
được tăng cường, điện, đường, trường, trạm…nhất là thủy lợi, giao thông đã được đầu
tư xây dựng tại nhiều nơi, góp phần thúc đẩy sản xuất, từng bước thay đổi bộ mặt nông
thôn. Bên cạnh những thành tựu đã đạt được có thể thấy hiện nay phát triển nông thôn
Việt Nam vẫn còn gặp nhiều những khó khăn, hạn chế. Kết cấu hạ tầng chưa đảm bảo
yêu cầu phát triển kinh tế; Cơ cấu hạ tầng kết nối giữa các khu vực còn yếu kém. Sự
phối hợp trong kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội của các điểm dân cư mới chỉ đáp ứng
nhu cầu trước mắt và nhanh chóng bị lạc hậu trong quá trình phát triển.
Huyện Tam Dương nói riêng, tỉnh Vĩnh Phúc cũng như các địa phương khác trong
cả nước nói chung đều triển khai thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây
dựng nông thôn mới (CTMTQGVXDNTM), nhìn chung nhận thức của cán bộ và

CHƯƠNG I. CÁC VĂN BẢN CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VÀ
TỈNH VĨNH PHÚC VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
1.1. Các văn bản của Đảng, Nhà nước về xây dựng nông thôn mới
1.1.1. Lý luận về nông thôn và xây dựng nông thôn mới

1.1.2. Xây dựng nông thôn mới
Khái niệm về nông thôn mới
Sự khác biệt giữa xây dựng nông thôn trước đây với xây dựng nông thôn mới
Thứ nhất, xây dựng nông thôn mới là xây dựng nông thôn theo tiêu chí chung cả
nước được định trước.
Thứ hai, xây dựng nông thôn địa bàn cấp xã và trong phạm vi cả nước, không thí
điểm, nơi làm nơi không 9111 xã cùng làm.


Thứ ba, cộng đồng dân cư là chủ thể của xây dựng nông thôn mới, không phải ai
làm hộ, người nông dân tự xây dựng.
Thứ tư, đây là một chương trình khung, bao gồm 11 chương trình mục tiêu quốc
gia và 13 chương trình có tính chất mục tiêu đang diễn ra tại nông thôn.
1.2. Quan điểm của Đảng, Nhà nước về Xây dựng Nông thôn mới
Quan điểm chỉ đạo thực hiện mục tiêu phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn
trong giai đoạn 2011-2015 được Nghị quyết Đại hội XI của Đảng xác định rõ những
nội dung chính sau:
Thứ nhất; phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả bền vững trên cơ
sở phát huy những lợi thế của nền nông nghiệp nhiệt đới gắn với giải quyết tốt các vấn
đề nông dân, nông thôn.
Thứ hai; Xây dựng, phát huy vai trò của giai cấp nông dân chủ thể của quá trình
phát triển nông nghiệp, nông thôn trong toàn bộ quá trình phát triển nông nghiệp và
nông thôn hiện nay, nông dân giữ vai trò chủ thể.
Thứ ba: Xây dựng nông thôn mới theo hướng văn minh, giàu đẹp, nâng cao đời sống
vật chất và tinh thần của nhân dân, nhằm khắc phục hạn chế và bất cập trong phát triển

1.4. Các văn bản chỉ đạo của tỉnh Vĩnh Phúc
Ngày 09 tháng 4 năm 2011, Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đã ban hành Nghị
quyết số 03/2011/NQ-HĐND về việc xây dựng nông thôn mới tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn
2011- 2020. Nghị quyết xác định: Xây dựng nông thôn mới Vĩnh Phúc phải phù hợp với
việc xây dựng nông thôn mới của Quốc gia và vùng đồng bằng sông Hồng; phù hợp với
quy hoạch kinh tế- xã hội, quy hoạch ngành và quy hoạch đô thị tỉnh Vĩnh Phúc; Xây
dựng nông thôn mới theo hướng văn minh, giàu đẹp và hiện đại; có kết cấu kinh tế- xã
hội đồng bộ; Xây dựng nông thôn mới là cuộc vận động lớn của tỉnh, cần phát huy sức
mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, toàn xã hội, toàn dân.Tích cực tuyên truyền vận
động thu hút mọi nguồn lực để thực hiện chương trình; Ngân sách tỉnh đảm bảo 100%
kinh phí cho công tác quy hoạch xây dựng nông thôn mới ở các xã.
Ngày 20 tháng 4 năm 2011, Ủy ban Nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc ban hành Quyết định
số 19/2011/QĐ- UBND về việc ban hành chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh


Vĩnh Phúc giai đoạn 2011- 2020. Chương trình đã xác định mục tiêu, nhiệm vụ và giải
pháp thực hiện xây dựng nông thôn mới ở Vĩnh Phúc giai đoạn 2011- 2020.
Mục tiêu cụ thể
Đến năm 2015: Toàn tỉnh có 47% (53/112 xã) đạt chuẩn nông thôn mới.
Tiêu chí của các xã đồng bằng, trung du thực hiện theo chỉ tiêu vùng đồng bằng
sông Hồng; các xã miền núi (37 xã) thực hiện theo chỉ tiêu vùng trung du miền núi
phía Bắc trong Bộ tiêu chí Quốc gia.
Đến năm 2020: Toàn tỉnh có trên trên 92% (104 xã) đạt chuẩn nông thôn mới.
Trong đó: Có một số xã sẽ thành phường, thị trấn theo quy hoạch của tỉnh.
1.5. Công tác chỉ đạo điều hành thực hiện Chương trình Xây dựng Nông thôn
mới ở huyện Tam Dương.
1.5.1. Các văn bản chỉ đạo.
1.5.2. Tổ chức bộ máy chỉ đạo, quản lý thực hiện Chương trình
* Cấp huyện:
* Cấp xã:

- Vùng đồng bằng gồm 03 xã: Hợp Thịnh, Vân Hội và Hoàng Lâu, chiếm 13,94%
diện tích tự nhiên toàn huyện;
2.1.3. Khí hậu thuỷ văn
2.1.4. Tài nguyên đất
2.1.5. Về dân số
Dân số trung bình huyện Tam Dương đến năm 2011 là 97.008 người. Dân số trong
độ tuổi lao động năm 2011 có 59.600 người, chiếm 61,4% dân số. Lao động nông nghiệp
có 33.426 người chiếm 34,4% tổng lao động các ngành trong huyện.
2.1.6. Kinh tế - xã hội
Tam Dương là huyện nông nghiệp, trong nông nghiệp đã có sự chuyển dịch mạnh
về cơ cấu cây trồng vật nuôi, huyện đã hình thành các vùng chuyên rau như Vân Hội,


Đạo Tú, Hoàng Lâu; nuôi gà vịt, phát triển kinh tế trang trại. Trên địa bàn huyện có
cụm công nghiệp Kim Long, Hợp Thịnh đời sống của nhân dân được cải thiện nhiều
hơn so với trước.
2.2. Hiện trạng quá trình triển khai thực hiện nhóm tiêu chí Hạ tầng kinh tếxã hội trên địa bàn huyện Tam Dương từ 2010 đến tháng 12/2012.
* Hiện trạng các xã trên địa bàn huyện trước khi thực hiện Chương trình Nông
thôn mới
Năm 2011, UBND huyện đã chỉ đạo các phòng, ban, ngành chuyên môn và UBND các
xã điều tra, đánh giá nhanh thực trạng nông thôn mới theo 19 tiêu chí của 12 xã trên địa bàn
tính đến thời điểm cuối năm 2010, kết quả như sau: (xem bảng 2)
2.2.1. Hiện trạng thực hiện các tiêu chí nhóm hai từ năm 2010-2012, nhóm hạ
tầng Kinh tế- Xã hội.
2.2.1.1. Giao thông (TC2): Chưa xã nà o đạ t.
Trong số 375,5 km đường giao thông nông thôn trục chính, đường trục nhánh,
đường ngõ xóm trên địa bàn trước năm 2011 đã kiên cố hóa được 181km. Số xây dựng
từ đầu năm 2011 đến nay là 71,3km nâng tổng cố km đường được cứng hóa là 252,4
km, đạt 67,2%.
* Giao thông nội đồng:

2.2.1.5. Cơ sở vật chất văn hóa (TC6)
Theo kết qủa khảo sát về tiêu chí số 6, từ đầu năm đến tháng 6/2013 trên địa bàn
huyện có 2 trung tâm văn hóa – thể thao – giải trí xã được xây dựng và đưa vào sử
dụng là xã Kim Long và Đạo Tú. Như vậy, sau 3 năm triển khai thực hiện, huyện Tam
Dương mới đạt 33/139 thôn có nhà văn hóa thôn; 2/139 thôn có sân thể thao thôn; có
4/12 xã có trung tâm văn hóa - thể thao xã. Có 2 xã là Đồng Tĩnh, Hoàng Lâu chưa có
cơ sở văn hóa – thể thao từ cấp thôn đến xã. Kết qủa khảo sát cho thấy số lượng nhà
văn hóa thôn, sân thể thao thôn... cần phải xây dựng còn rất nhiều và đang gặp khó
khăn về đất, vốn...
2.2.1.6. Chợ nông thôn(TC7)
Theo điều tra đến nay mới có 02/12 xã đã đạt được tiêu chí 7 về xây dựng chợ nông
thôn là: xã Đạo Tú và xã Kim Long; Chợ xã Thanh Vân đang xây dựng. Một số chợ cũ


đang hoạt động như: Chợ Vàng ở xã Hoàng Đan, Chợ Diện ở xã Đồng Tĩnh. Có 02/12 xã
được phê duyệt xây dựng tụ điểm chợ là xã Hướng Đạo và xã Hợp Thịnh; có 02/12 xã
không xây dựng chợ là xã Vân Hội và xã Hoàng Lâu, một số xã đang tích cực giải phóng
mặt bằng và hoàn thiện các thủ tục để xây dựng chợ như: xã Duy Phiên, xã Hoàng Hoa.
Trong 2 năm (2011-2012), huyện Tam Dương đã được Nhà nước đầu tư xây dựng 3
chợ, đó là: Chợ Đạo Tú, Chợ Thanh Vân và Chợ Kim Long. Đa số các chợ có diện tích
nhỏ và các chợ này chỉ đạt tiêu chuẩn chợ loại 3. Hiện nay, trên địa bàn huyện Tam
Dương không có chợ đạt tiêu chuẩn loại 1 và loại 2 (Theo Nghị định số 02/2003/NĐ-CP
của Chính phủ về phát triển và quản lý chợ).
2.2.1.7. Bưu điện (TC8)
Theo thống kê, mỗi một xã đều có điểm (bưu điện) phục vụ bưu chính viễn
thông tại khu vực trung tâm, diện tích 200m 2.
Huyện Tam Dương đã đã đầ u tư xây dự ng bưu điện từ trướ c năm 2011, trong
2 năm 2011 và 2012 chỉ đầ u tư sử a chữ a mộ t số thiế t bị hỏ ng hó c.
Hệ thống intrenet đã được kết nối đến trụ sở UBND xã, các trường học. Các
thôn chưa có điểm intrennet công cộng, so với tiêu chí 8, tiêu chí bưu điện trên địa

vọng của nông dân vào sự hỗ trợ của tỉnh, huyện, Nhà nước cho Xây dựng Nông thôn
mới rất nhiều.
- Ruộng đất manh mún, chưa được quy hoạch dồn ghép, hạ tầng cơ sở và phương
tiện sản xuất còn thiếu. Việc quy xây dựng hoạch hệ thống GTNT đồng bộ; mở rộng
trường học, sân chơi; xây dựng cơ sở văn hóa; làm chợ còn gặp nhiều khó khăn.
Nguồn vốn đầu tư xây dựng, mua sắm trang thiết bị cho Trường học vẫn còn hạn
chế không đáp ứng được nhu cầu Đề án kiên cố hoá, trường, lớp học, nhà công vụ cho
giáo viên giai đoạn 2008 - 2012 (hiện nay 41% phòng học và 57% nhà công vụ chưa
được đầu tư).
- Một số trang thiết bị của nhà văn hóa xã, thôn còn tạm bợ, hoặc có thì đã lạc hậu,
thiếu và chưa đồng bộ. Kinh phí dành cho đầu tư xây dựng, mua sắm các thiết chế văn
hóa còn rất khó khăn.
- Đội ngũ cán bộ điều hành, quản lý văn hóa còn kiêm nhiệm, thiếu chuyên sâu. Chưa
thường xuyên được bồi dưỡng, cập nhật kiến thức về quản lý văn hóa.


CHƯƠNG III. MỤC TIÊU VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ ĐỂ CÁC
XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TAM DƯƠNG TIẾP TỤC THỰC HIỆN NHÓM
TIÊU CHÍ HẠ TẦNG KINH TẾ - XÃ HỘI ĐẠT HIỆU QUẢ

3.1 Mục tiêu chung
3.2. Mục tiêu cụ thể
3.3. Tổ chức thực hiện các nội dung của từng tiêu chí thuộc nhóm Hạ tầng
kinh tế - xã hội
- Xây dựng giao thông nông thôn nội đồng (tiêu chí 2)
- Thủy lợi (tiêu chí 3)
- Xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia (tiêu chí 5)
- Cơ sở vật chất văn hóa (tiêu chí 6)
- Xây dựng chợ nông thôn (tiêu chí 7)
- Chỉnh trang nhà ở dân cư (Tiêu chí 9).

xây dựng Nông thôn mới, các tiêu chí về NTM đặc biệt là cán bộ xã. Tổ chức cho cán
bộ, công chức cấp xã đi tham quan học tập các xã làm điểm trong huyện, trong và ngoài
tỉnh thực hiện có hiệu qủa chương trình xây dựng Nông thôn mới.


KẾT LUẬN
Qua khảo sát hiện trạng 03 năm triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu
chương trình xây dựng Nông thôn mới trên địa bàn các xã ở huyện Tam Dương, kết
quả khảo sát và gặp gỡ trao đổi với một số cán bộ xã trực tiếp chỉ đạo việc triển khai
thực hiện chương trình, cùng với ý kiến của nhân dân các xã cho thấy, phần lớn nhân
dân đều nhận thức được vị trí, tầm quan trọng của Chương trình. Sau khi hoàn thành
đạt các tiêu chí Nông thôn mới sẽ đem lại diện mạo mới cho nông thôn ở huyện Tam
Dương nới riêng, tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng, tạo niềm tin của nhân dân vào Đảng và nhà
nước với sự nghiệp đổi mới đất nước ngày càng thắng lợi.
Tuy nhiên, quá trình thực hiện còn gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc về cơ sở
vật chất, nnguồn lực….đòi hỏi sự đồng tâm hiệp lực của tất cả các cấp, các ngành, của
mọi cán bộ, cấp cơ sở nông thôn, các tầng lớp nhân dân vào cuộc, huy động mọi tiềm
lực trong xã hội để xây dựng Nông thôn mới.
Để đạt mục tiêu xây dựng nông thôn mới vào các mốc thời gian năm 2015,
2018 và 2020. Các xã trên địa bàn huyện Tam Dương còn khối lượng công việc rất lớn
phải làm, vì vậy, để đạt tiến độ triển khai thực hiện các tiêu chí, cần tập trung thực
hiện một số nhiệm vụ, giải pháp cơ bản như sau:
1. Tăng cường đẩy mạnh sâu rộng hơn nữa công tác tuyên truyền vận động cán bộ
đảng viên, nhân dân vê chương trình xây dựng nông thôn mới để mọi người có nhận thức
sâu hơn về vị trí, tầm quan trọng của chương trình xây dựng nông thôn mới.
2. Tranh thủ các nguồn lực để triển khai thực hiện chương trình nông thôn mới
theo thứ tự ưu tiên cho từng tiêu chí, lấy các mô hình tiên tiến để các xã học tập, làm
theo.
3. Chuyển giao Khoa học kỹ thuật công nghệ, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật
nuôi, tạo việc làm cho nhân dân, nhất là nhân dân bị thu hồi đất nâng cao thu nhập, cải