Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lời nói đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài.
Đất đai là sản phẩm của tự nhiên có trớc lao động nhng đồng thời nó còn là
sản phẩm của lao động, nó quyết định sự tồn tại và phát triển của con ngời và mọi
sinh vật trên mặt đất. Đất đai tham gia vào tất cả các hoạt động của đời sống xã
hội, nó là một trong ba yếu tố đầu vào của mọi quá trình sản xuất.
Nhà ở là nhu cầu bức thiết đối với mọi cá nhân trong xã hội, nó không chỉ là tài
sản có giá trị lớn và có vai trò quan trọng đối với mỗi gia đình và nó còn là một
trong những thớc đo phản ánh trình độ phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia.
Nhìn vào nhà ở ta có thể thấy đợc phong tục, tập quán, thẩm mỹ, đặc điểm kiến
trúc về nhà ở của mỗi cộng đồng dân c. Do tầm quan trọng của đất đai và nhà ở
trong đời sống kinh tế xã hội đòi hỏi cần có sự quản lý thống nhất tập trung của
Nhà nớc đối với đất đai và nhà ở.
Thủ đô Hà Nội với bề dày lịch sử rất đáng tự hào với gần 1000 năm Thăng
Long, là trung tâm về mọi mặt của cả đất nớc. Hiện nay Hà Nội đang trong quá
trình thực hiện Công nghiệp hoá- Hiện đại hoá thì đất đai và nhà ở càng trở thành
những vấn đề bức thiết hơn bao giờ hết nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội,
góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ đề ra.
Từ sau ngày giải phóng đến nay công tác quản lý nhà cửa trên địa bàn
Thành phố Hà Nội đã đạt đợc những kết quả rất đáng ghi nhận Song do chuyển từ
cơ chế cũ sang cơ chế thị trờng với nhiều vấn đề đặt ra trong khi đội ngũ cán bộ
quản lý có trình độ chuyên môn lại thiếu nhiều và cha có kinh nghiệm nên công
tác quản lý nhà cửa trên địa bàn Thành phố còn gặp nhiều khó khăn. Trong đó vấn
đề quản lý và sử dụng nhà ở chính sách là một vấn đề nan giải. Nhà ở chính sách
gồm nhiều loại và đợc hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, do nhiều đầu mối
quản lý với đặc điểm là đan xen giữa nhiều hình thức sở hữu theo kiểu xôi đỗ
nên rất khó khăn trong quản lý và sử dụng, gây nên những tranh chấp, khiếu kiện
kéo dài, làm ảnh hởng tới đời sống của ngời dân Thủ đô
Từ đó đặt ra yêu cầu là cần phải đẩy mạnh công tác cấp giấy chứng nhận
quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với nhà ở thuộc diện chính sách.,
ở đối với nhà ở chính sách trên địa bàn Thành phố Hà Nội trong thời gian tới .
4. Kết cấu của chuyên đề
- Lời Nói đầu
- Nội dung chuyên đề gồm các phần:
Chơng I: Cơ sở lý luận của việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và
quyền sử dụng đất ở đối với nhà chính sách
Chơng II:Thực trạng của công tác cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở
và quyền sử dụng đất ở đối với nhà chính sách trên địa bàn Thành phố Hà nội
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Chơng III: Một số quan điểm, giải pháp , kiến nghị nhằm đẩy mạnh việc cấp
giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với nhà chính
sách trên địa bàn Thành phố Hà nội
Mặc dù đã có nhiều cố gắng song đề tài không tránh khỏi thiếu sót, em rất
mong đợc sự giúp đỡ của các thầy cô và các bạn .
Em xin thanh cảm ơn các cô chú trong phòng chính sách và các thầy cô
trong trung tâm đặc biệt là cô giáo -Thạc sĩ Vũ Thị Thảo đã giúp em trong thời
gian thực tập và trong quá trình thực hiện chuyên đề này.
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Chơng I: cơ sở lý luận của việc câp giấy chứng nhận
quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với nhà
chính sách
I. Vai trò của đất đai và nhà ở trong đời sống kinh tế xã hội
1. Vai trò của đất đai
1.1. Đất đai là tài nguyên và là tài sản
Đất đai là sản phẩm của tự nhiên đồng thời đất đai là điều kiện của lao động,
nó quyết định sự tồn tại và phát triển của loài ngời. Đất đai là tài sản vô cùng quý
giá đối với mỗi quốc gia , đó là điều kiện tồn tại và phát triển của con ngời và các
sinh vật trên mặt đất. Theo C.Mác thì:đất đai là tài sản mãi mãi đối với loài ngời,
lâu dài. Nhà nớc còn cho các chức, các hộ gia đình , cá nhân đ ợc quyền thuê
đất. Do vậy để đảm bảo đợc quyền quản lý tập trung thống nhất đất đai, đảm bảo
đợc quyền lợi chính trị của Nhà nớc nhng đồng thời cũng phải tạo ra những điều
kiện thuận lợi để ngời sử dụng đất có điều kiện sử dụng ổn định, tiết kiệm và mang
lại hiệu quả kinh tế cao thì Nhà nớc cần phải có những biện pháp , chính sách
trong quản lý và sử dụng đất đai một cách phù hợp , mềm dẻo và linh hoạt.
Tóm lại thì đất đai có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển kinh tế
xã hội, đối với từng ngành , từng lĩnh vực của sản xuất, đối với việc nâng cao điều
kiện sống của con ngời và có vai trò đặc biệt quan trọng về mặt chính trị. Đặc biệt
trong điều kiện hiện nay khi đất nớc ta đang tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nớc và thực hiện chiễn lợc phát triển kinh tế với mục tiêu là đến năm 2020
về cơ bản đa nớc ta trở thành một nớc công nghiệp, do đó nhiệm vụ đặt ra đối với
chúng ta trong thời gian tới là hết sức nặng nề, chúng ta cần huy động hết các
nguồn lực , các thế mạnh của từng ngành , từng lĩnh vực để tạo đà cho sự phát
triển và để đạt đợc mục tiêu đã đề ra. Nhận thức đợc vai trò và tầm quan trọng của
đất đai trong việc phát triển kinh tế xã hội thì chúng ta cần phải có các biện pháp
hữu hiệu trong quản lý và sử dụng đất đai để có thể đa đất đai thực sự trở thành
động lực cho sự phát triển xứng đáng với vai trò và vị trí vốn có của nó.
2. Vai trò, vị trí của nhà ở
Nhà ở luôn là vấn đề quan tâm, là vấn nóng bỏng đối với mọi xã hội, trong
mọi thời kỳ. Nó là mối quan tâm của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng và
toàn thể xã hội, nhà ở là vấn đề có ảnh hởng đến mọi lĩnh vực của đời sống tế , văn
hoá, xã hội và chính trị.
Nhà ở là tài sản có giá trị đặc biệt đối với đời sống của con ngời, nó là tổ ấm
hạnh , là nơi bảo vệ con ngời trớc các hiện tợng của tự nhiên nh nắng, ma , gió
rét Con ng ời muốn tồn tại và phát triển thì trớc hết phải đảm bảo đợc các điều
kiện cơ bản nh :ăn , mặc, ở và những t liệu sinh hoạt khác trong đó nhà ở là cơ sở
đầu tiên để con ngời thiết lập các mối quan hệ xã hội khác vì ông cha ta đã dạy:
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Đối với mỗi quốc gia thì nhà ở không chỉ là nuồn tài sản có giá trị lớn mà
nó còn thể hiện trình độ và tiềm năng trong phát triển kinh tế, nhà ở còn góp phần
tạo nên bộ mặt kiến trúc tổng thể. Các chủ trơng, nhính sách cũng nh các định h-
ớng của nhà nớc liên quan đến nhà ở thì đều tác dụng lớn đến các lĩnh vực khác
nh : phân bố dân c, hệ thống tài chính, tín dụng, ngân hàng, sự phân bố cũng nh
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
quy mô của các loại hình dịch vụ liên quan Vì vậy mà Chính phủ các n ớc luôn
quan tâm đến sự phát triển nhà ở thông qua hệ thống pháp luật và các chơng trình
phát triển nhà ở để giải quyết tốt vấn đề về nhà ở cho nhân dân. Đặc biệt là ở các
nớc đang phát triển thì vấn đề về nhà ở càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.
II. Phân loại và đặc điểm của nhà ở chính sách
1. Phân loại nhà ở chính sách
Nhà chính sách bao gồm các loại nhà do nhà nớc quản lý trong quá trình
thực hiện các chính sách quản lý và cải tạo nhà cửa. Loại nhà này đợc hình thành
từ nhiều nguồn khác nhau, do nhiều đầu mối quản lý:một số do ngành nhà đất
quản lý, cho thuê, một số do cơ quan, tổ chức tiếp quản trớc đây tự quản lý, một số
cơ quan nhà nớc giao nhà thuộc diện trên cho ngời sử dụng tự quản lý. Căn cứ vào
điều kiện, hoàn cảnh ra đời thì nhà chính sách đợc chia thành:
1.1. Nhà vắng chủ
Nhà vắng chủ do Nhà nớc đang quản lý theo nghị định số 19/CP ngày
29/6/1960, Nghị định số 24/CP ngày 13/2/1961 , Quyết định 111/CP ngày
14/4/1977 bao gồm nhiều loại khác nhau, vì chúng đợc hình thành vào các thời
điểm khác nhau, trong các hoàn cảnh lịch sử khác nhau.
Phần lớn nhà vắng chủ đợc hình thành do sự kiện bỏ nhà đi Nam của hàng
nghìn hộ trong 2 năm 1954-1955 và một phần nhà vắng chủ do chủ nhà bỏ đi nớc
ngoài, do thực hiện chính sách cải cách ruộng đất.
Trong nhiều năm qua, các loại nhà vắng chủ này đã bố trí cho các cơ quan
và nhân dân sử dụng ổn định , nhiều nhà đã bị đổ nát , h hỏng nên đã đợc xây
dựng hoặc cải tạo lại thành nhà nhiều tầng, thành trụ sở cơ quan để ổn định hiện
cho thuê, hạn chế đi sự bóc lột TBCN về việc cho thuê nhà , giải quyết tình trạng
sử dụng nhà không hợp lý, sau khi những hộ có nhiều nhà cho thuê giao cho Nhà
nớc quản lý thì theo tinh thần của chính sách sẽ đợc Nhà nớc để lại cho họ một
phần diện tích để ở, phần này hoàn toàn thuộc sở hữu của họ.
Nh vậy nhà cải tạo là loại nhà đợc hình thành trong quá trình thực hiện
chính cải tạo XHCN( về nhà ở ) đối với những hộ có nhiều nhà cho thuê.
8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
1.4.Ngoài các loại nhà chính sách ở trên còn có nhà chính sách quản lý theo
thông t 73/TTg và nhà ngời Hoa
Nhà ngời Hoa đợc xuất hiện sau sự kiện ngời Hoa bỏ nhà ra nớc ngoài.
Sự kiện này xuất hiện vào quý 4 năm1978 và kéo dài qua năm 1979. ở Hà Nội thì
nhà ngời Hoa đợc xếp vào loại nhà vẵng chủ còn ở các thành phố, thị xã khác thì
loại nhà này đợc xếp vào loại nhà của những ngời xuất cảnh hợp pháp hoặc không
hợp pháp.
*Nếu xét theo loại hình sở hữu thì trên cơ sở hồ sơ và thực tiễn đã tổng hợp đ-
ợc 5 dạng nhà tiêu biểu nh sau:
(1).Nhà thuộc sở hữu t nhân nhng có 2 thành phần t nhân sử dụng bao gồm:
- T nhân chủ nhà cũ sử dụng phần diện tích đợc Nhà nớc để lại để ở sau cải
tạo XHCN về nhà đất
- T nhân khác có nhà giao Nhà nớc quản lý và đợc Nhà nớc điều chuyển đến
ở vào phần diện tích đợc chủ nhà cũ giao Nhà nớc quản lý
(2)Nhà có 2 thành phần sở hữu: Sở hữu t nhân và sở hữu Nhà nớc gồm:
- T nhân chủ nhà đợc sử dụng phần diện tích đợc Nhà nớc để lại để ở sau cải
tạo XHCN về nhà đất hoặc phần diện tích thuộc kỷ phần sở hữu của mình trong
nhà cộng đồng sở hữu chủ
- Các hộ ký hợp đồng thuê nhà với Nhà nớc hoặc phần diện tích Nhà nớc đã
quản lý của chủ vắng mặt tại miền Bắc trong nhà cộng đông sở hữu chủ
(3) Nhà có 2 thành phần sơ hữu:sở hữu t nhân và sở hữu Nhà nớc gồm
- T nhân chủ nhà sử dụng phần diện tích đợc Nhà nớc để lại để ở sau cải tạo
thuê thông qua các chính sách về công t hợp doanh, chính sách cải tạo về nhà ở.
Cuộc cải tạo XHCN đối với CTNTBTD kéo dài từ 1958-1960 còn cuộc cải tạo về
nhà cửa đối với các hộ t nhân có nhà cho thuê đợc bắt đầu từ năm1960 đến 1964.
Thông qua các chính sách cải tạo về nhà ở, công t hợp doanh, quản lý nhà
vắng chủ đã mở đầu cho việc thống nhất quản lý nhà vắng chủ, nhà cho thuê,
nhà công t hợp doanh, tập trung phần lớn nhà cho thuê vào tay Nhà nớc, hạn chế
nhà t nhân cho thuê. Qua đó Nhà nớc dần xoá bỏ chế độ ngời bóc lột ngời và thiết
lập một quan hệ mới XHCN.
Nhng cũng chính thông qua các chính sách này đã làm cho nhà chính sách
mang một đặc điểm nổi bật là sự xen kẽ giữa các hình thức sở hữu theo kiểu xôi
đỗ tức là trong một ngôi nhà, một biển số nhà tồn tại nhiều hình thức sở hữu.
Chính đặc điểm này là mấu chốt gây ra những khó khăn trong quản lý, sử dụng
nhà chính sách nói chung cũng nh trong công tác xác lập quyền sở hữu, đăng ký
cấp giấy chứng nhận (GCN) quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở
10
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
(QSHNƠ&QSDĐƠ) thuộc dạng chính sách. Nó là nguyên nhân của hầu hết các vụ
tranh chấp về nhà ở chính sách(trên 80%).
Do mới chuyển từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung sang cơ chế thị trờng nên
chúng ta còn gặp nhiều bỡ ngỡ song đội ngũ cán bộ có trình độ trong ngành quản
lý nhà đất lại thiếu rất nhiều nên cha thấy hết đợc vấn đề phức tạp, khó khăn xung
quanh vấn đề về chung đụng sở hữu và trong quản lýloại nhà này gặp rất nhiều
khó khăn.
Trong thời gian tới muốn đẩy nhanh đợc công tác đăng ký cấp giấy chứng
nhận QSHNƠ&QSSDĐƠ) thì trong quản lý nhà đất nói chung và trong quản lý
nhà chính sách nói riêng chúng ta cần nhận thức đúng đắn về vấn đề này và có
những chính sách , biện pháp quản lý cho phù hợp . Đây là yêu cầu bức thiết đặt ra
đối với các cơ quan quản lý nhà đất ở Trung ơng cũng nh Thành phố Hà Nội.
III. Khái niệm và sự cần thiết phải cấp giấy chứng nhận QSHNƠ&
QSDĐƠ đối với nhà chính sách
đợc duyệt, với quy định cấp GCN và với sổ địa chính
- Trên trang 2 của GCN chỉ viết một kiểu chữ, một loại mức theo ngôn ngữ
tiếng việt, chữ viết rõ ràng, không sửa chữa
*GCN có thể cấp theo từng thửa đất(mỗi thửa một giấy) họăc có thể cấp theo
hộ(mỗi hộ một giấy ghi tất cả các thửa đất và các nhà mà chủ đang sử dụng và sở
hữu).
2.Sự cần thiết của việc cấp GCN QSHNƠ& QSDĐƠ đối với nhà ở chính sách
Nói đến nhà ở thì chúng ta không thể tách rời nó với đất đai mà cụ thể là đất
ở. Ta đã biết rằng đất đai là sản phẩm của tự nhiên nhng đồng thời nó cũng là sản
phẩm của lao động ,nó là nguồn của cải vô cùng quý giá và là tài sản của mỗi
quốc gia. Đất đai và nhà ở không chỉ là những vấn đề có ý nghĩa về mặt kinh tế mà
quan ttọng hơn nó còn có ý nghĩa lớn về mặt chính trị do đó sự quản lý Nhà nớc về
đất đai và nhà ở là một sự cần thiết khách quan trong đó công tác cấp Giấy chứng
nhận QSHNƠ& QSDĐƠ là một nội dung lớn. Tăng cờng năng lực và hiệu quả
quản lý nhà nớc đối với đất đai và nhà ở đợc bắt nguồn từ yêu cầu khách quan của
việc sử dụng hiệu quả, tiết kiệm nguồn tài nguyên đất nhằm đáp ứng yêu cầu phát
triển kinh tế xã hội của đất nớc và do tính định hớng XHCN ở nớc ta quy định.
Cấp GCN Giấy chứng nhận QSHNƠ& QSDĐƠ sẽ tạo điều kiện để Nhà nớc có
thể tập trung thống nhất trong quản lý đất đai và nhà ở
Khi mà quyền của ngời sử dụng đất và sở hữu nhà ở càng đợc mở rộng thì
QSHNƠ& QSDĐƠ càng trở nên những tài sản quan trọng đối với những ngời có
nó . Đặc biệt là trong điều kiện kinh tế thị trờng phát triển thì các giao dịch về đất
đai và nhà ở ngày càng trở nên sôi động và có vai trò quan trọng trong phát triển
kinh tế. Khi đó thì việc cấp GCN QSHNƠ& QSDĐƠ đã trở thành đòi hỏi tất yếu
của những sở hữu nhà ở và sử dụng đất ở .
12
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Đối với nhà chính sách thì do đặc điểm là đan xen giữa nhiều hình thức sở
hữu và cơ sở nhằm xác định đâu là phần sở hữu của t nhân đâu là phần sở hữu của
Nhà nớc là rất khó khăn nên thờng xuyên xảy ra tranh chấp (đặc biệt là những
đối với nhà chính sách nói riêng ngày càng trở thành một đòi hỏi cấp thiết trong
13
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
công tác quản lý nhà nớc về đất đai và nhà ở. Nó nhằm thiết lập đầy đủ hồ sơ địa
chính, giúp chính quyền các cấp có cơ sở quản lý chặt chẽ, đầy đủ đối với nhà đất .
Cũng từ đó Nhà nớc có các biện pháp quản lý, sử dụng tốt nhất đối với nhà chính
sách góp phần vào việc phát triển nhà ở, phát triển kinh tế xã hội của Hà Nội, góp
phần làm thay đổi bộ mặt của Hà Nội xứng đáng với vai trò là thủ đô của đất nớc
và sánh kịp với sự phát triển của các đô thị trong khu vực và trên thế giới.
2.2. Đối với ngời sở hữu , sử dụng nhà chính sách
Khi đợc cấp GCN QSHNƠ& QSDĐƠ thì ngời sở hữu nhà ở và sử dụng đất
ở có thể yên tâm, chủ động khai thác tốt nhất mọi tiềm năng của ngôi nhà.
Trớc hết cũng xuất phát từ đặc điểm của nhà chính sách là có sự đan xen,
lồng ghép giữa nhiều hình thức sở hữu do đó sự tranh chấp liên quan đến nhà
chính sách thờng xuyên xảy ra gây ảnh hởng đến trật tự, an toàn xã hội, vi phạm
đến các quan hệ tình cảm của con ngời , có khi còn dẫn đến cẩ tình trạng anh em,
họ hàng chém giết lẫn nhau, kiện tụng đa nhau ra toà Đây là điều mà chẳng ai
muốn.
ông cha ta đã nói an c lập nghiệp, do đó muốn làm ăn kinh tế, phát triển
các mặt khác của con ngời thì trớc hết mỗi ngời cần có nơi ăn chốn ở an toàn, ổn
định. Vì vậy quyền có chỗ ở an toàn, ổn định là quyền chính đáng của con ngời và
đã đợc pháp luật quy định, bảo vệ. Điều 62 của Hiến pháp năm 1992 của nớc Việt
Nam có quy định Công dân có quyền có nhà ở . Nhà nớc mở rộng việc xây dựng
nhà ở đồng thời khuyến khích, giúp đỡ tập thể và công dân xây dựng nhà ở theo
quy hoạch chung, nhằm từng bớc thực hiện quyền đó. Việc phân phối diện tích
nhà ở do Nhà nớc phân phối phải công bằngvà hợp lý.
Hơn nữa khi chuyển sang cơ chế thị trờng thì mọi thứ đều trở thành hàng
hoá, chính điều này làm cho nền kinh tế thị trờng ngày càng phát triển và phát
triển mạnh mẽ. Cũng nằm trong xu thế tất yếu đó mà nhà ở nói chung và nhà ở
chính sách nói riêng cũng đặt ra yêu cầu là làm sao để có thể thực hiện đợc các
chủ động trong việc khai thác, sử dụng tốt nhất ngôi nhà của mình. Đồng thời nó
còn góp phần thúc đẩy sự hình thành và phát triển thị trờng bất động sản ở nớc ta.
IV. Cơ sở pháp lý của việc đăng ký cấp GCN QSHNƠ& QSDĐƠ đối với
nhà chính sách
Công tác đăng ký cấp GCN QSHNƠ& QSDĐƠ đối với nhà chính sách là
nằm trong công tác đăng ký cấp GCN QSHNƠ& QSDĐƠ đối với nhà ở đô thị
Để thực hiện công tác kê khai đắng ký cấp cấp GCN QSHNƠ& QSDĐƠ đối
với nhà ở đô thị Chính phủ đã ra Nghị định số 60/CP ngày 5/7/1994 và Nghị định
số 45/CP ngày 3/8/1996 của Chính phủ về xác lập quyền sở hữu nhà ở và quyền sử
dụng đất ở tại đô thị nhằm đảm bảo thực hiện các chính sách của Nhà nớc về nhà ở
, đất ở đô thị một cách chặt chẽ , chính xác và có hiệu quả , đồng thời đáp ứng
nguyện vọng chính đáng của các tổ chức, cá nhân , hộ gia đình trong việc sở hữu
nhà ở và sử dụng đất ở.
15
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Để nâng cao hiệu quả trong quá trình triển khai thực hiện công tác kê khai
đăng ký cấp giấy chứng nhận QSHNƠ& QSDĐƠ trên địa bàn Thành phố Hà Nội
thì Thành phố đã ra Quyết định số 3564/QĐ-UB ngày 16/9/1997 về việc ban hành
quy định kê khai đăng ký nhà ở, đất ở , cấp GCN QSHNƠ& QSDĐƠ tại đô thị
Thành phố Hà Nội và gần đây nhất UBND Thành phố lại ra Quyết định số
69/1999/QĐ-UB ngày 18/8/1999 về việc ban hành sửa đổi quy định kê khai đăng
ký nhà ở, đất ở , cấp GCN QSHNƠ& QSDĐƠ tại đô thị Thành phố Hà Nội.
Vì nhà ở chính sách bao gồm rất nhiều loại, đợc hình thành từ nhiều nguồn
khác nhau, do nhiều đầu mối quản lý và nó liên quan đến các chính sách cải tạo
nhà ở,CTHD, quản lý nhà vắng chủ nên để cụ thể hoá việc kê khai đăng ký nhà
ở, đất ở ,cấp quy định kê khai đăng ký nhà ở, đất ở , cấp GCN QSHNƠ& QSDĐƠ
đối với nhà ở chính sách thì ở cấp Trung ơng cũng nh Thành phố đã ban hành một
số văn bản hớng dẫn cụ thể đối với từng loại nhà nh: Nghị quyết số 58/1998/NQ-
UBTVQH10 ngày20/8/1998 của Uỷ ban Thờng vụ Quốc hội về giao dịch dân sự
về nhà ở đợc xác lập trớc ngày 1/7/1991(gọi tắt là Nghị quyết số 58) trong đó có
2. Điều kiện cấp
*Khi ngời sử dụng nhà ở , đất ở có một trong các giấy tờ sau đây thì đợc xét
cấp GCN:
- Quyết định giao đất , cho thuê đất để làm nhà ở của cơ quan Nhà nớc có
thẩm quyền quy định trong pháp luật về đất đai
- Những giấy tờ đợc cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền giao đất, cho thuê đất
để làm nhà ở cấp trong quá trình thực hiện các chính sách về đất đai qua các thời
kỳ của Nhà nớc VNDCCH, Nhà nớc CHXHCNVN mà ngời đợc giao đất, thuê đất
vẫn sử dụng liên tục từ đó đến nay
2.1. Những giấy tờ về đất ở do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nớc VNDCCH,
Nhà nớc CHXHCNVN cấp bao gồm:
- GCN quyền sở hữu, sử dụng đất ở của Chủ tịch Uỷ ban hành chính Thành
phố cấp trong thời kỳ cải cách ruộng đất
- Quyết định giao, cấp đất ở của UBND Thành phố hoặc quyết định giao, cấp
đất ở của UBND quận, huyện, cơ quan nhà đất, xây dựng cấp theo uỷ quyền của
UBND Thành phố từ trớc khi có Luật đất đai năm 1993
17
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- Giấy chứng nhận quyền sở hữu hoặc sử dụng đất đai chính thức hoặc tạm
thời do cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền cấp hoặc có tên trong sổ địa chính hợp lệ;
không có tranh chấp
- Giấy tờ về quyền sở hữu nhà theo quy định của thông t 47/BXD ngày
5/9/1989 và thông t 02/BXD-ĐT ngày29/4/1992 của Bộ xây dựng đến trớc ngày
5/7/1994 mà trong giá nhà đã tính đến giá đất ở của nhà đó
- Giấy tờ về thừa kế, cho tặng nhà đất đã đợc UBND cấp có thẩm quyền xác
nhận và không có tranh chấp
- Giấy tờ mua bán, chuyển nhợng nhà ở đã đợc đăng ký trớc bạ sang tên đổi
chủ hoặc đợc các cơ quan có thẩm quyền xác nhận là nhà đất có nguồn gốc hợp
pháp
- Bản án có hiệu lực thi hành của Toà án về việc giải quyết tranh chấp nhà ở
+ Xác nhận ngời quản lý, sử dụng nhà vắng chủliên tục từ 30 năm trở nên
kể từ ngày bắt đầu quản lý đến trớc ngày 1/1/1999(ngày Nghị quyết 58/1998 có
hiệu lực)
+Xác nhận tình trạng có tranh chấp hay không có tranh chấp QSHNƠ&
QSDĐƠ.
*Xác nhận hộ khẩu thờng trú của chủ xin xác lập quyền sở hữu nhà ở và
cấp giấy chứng nhận
*làm thủ tục trích sao bản đồ địa chính(nếu có bản đồ địa chính) hoặc xác
nhận vào hồ sơ kỹ thuật thửa đất do đơn vị có t cách pháp nhân lập(đối với nơi cha
có bản đồ địa chính) nơi có nhà ở xin xác lập quyền sở hữu và cấp Giấy chứng
nhận
- Do tính phức tạp của loại nhà chính sách mà UBND cấp quận không có
thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đối với nhà chính sách
- Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất là cơ quan tiếp nhận và thụ lý hồ
sơ. Sau khi thẩm định và hoàn thành hồ sơ Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất
trình UBND Thành phố quyết định cấp GCN.
- Việc thụ lý hồ sơ đối với nhà chính sách đợc giao cho phòng chính sách.
- Việc giải quyết hồ sơ trong phòng chính sách đợc giao cho một cán bộ
cụ thể trong phòng chịu trách nhiệm. Khi giải quyết xong thì cán bộ thụ lý trình tr-
ởng phòng để trởng phòng báo cáo giám đốc.
- Sau khi nhận đợc tờ trình của Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà
đất,UBND Thành phố xem xét ra quyết định xác lập quyền sở hữu nhà ở và cấp
giấy chứng nhận.
4. Hồ sơ xin cấp
4.1. Đối với nhà ở vắng chủ thực hiện quy định tại Nghị quyết số 58/1998 của
Uỷ ban Thờng vụ Quốc hội
19
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
a. Trờng hợp xác lập quyền sở hữu cho những ngời có quyền thừa kế nhà
vắng chủ thì hồ sơ gồm có:
- Hồ sơ kỹ thuật thửa đất do Công ty địa chính thực hiện.
- Hồ sơ diện trạng nhà do đơn vị có t cách pháp nhân thực hiện.
20
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- Xác nhận của UBND phòng về hộ khẩu thờng trú của những ngời đang quản
lý, sử dụng nhà vắng chủ đó
- Xác nhận của UBND phờng về việc ngời làm đơn đã quản lý,sử dụng nhà
vắng chủ liên tục 30 năm trở lên kể từ ngày bắt đầu quản lý, sử dụng đến ngày
1/1/1999 sau khi đã niêm yết công khai 07 ngày tại trụ sởUBND phờng nơi có nhà
ở đó và tại nhà ở đó.
- Các giấy tờ liên quan(bản chính).
4.2. Đối với dạng nhà Nhà nớc đã thực hiện chính sách về quản lý nhà đất và
chính sách cải tạo XHCN liên quan đến nhà đất thì hồ sơ gồm :
- Đơn xin cấp GCN QSHNƠ& QSDĐƠ có xác nhận của UBND phờng về diện
tích xin cấp GCN có hay không có tranh chấp, khiếu kiện(theo mẫu)
- Tờ khai nhà ở , đất ở
- Hồ sơ kỹ thuật thửa đất do Công ty địa chính thực hiện.
- Hồ sơ diện trạng nhà do đơn vị có t cách pháp nhân thực hiện.
- Các giấy tờ liên quan(bản chính).
- Giấy uỷ quyền (do phòng công chứng Nhà nớc lập) trong trờng hợp đồng sở
hữu chủ hoặc thừa kế cha chia.
- Giấy khai nhận di sản thừa kế có xác nhận của UBND phờng đối với trờng
hợp đợc thừa kế nhà ở.
5. Trình tự kê khai đăng ký cấp GCN quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng
đất ở đối với nhà chính sách
5.1.Tổ chức thực hiện kê khai đăng ký.
- UBND phờng phát hành mẫu đơn đăng ký, hớng dẫn và tổ chức cho chủ sở
hữu kê khai đăng ký nhà ở, đất ở.
- Chủ sở hữu nhà ở và sử dụng đất ở dạng chính sách thực hiện việc kê khai
đầy đủ , rõ ràng nội dung theo mẫu quy định, sao chụp các giấy tờ có liên quan về
- Hồ sơ đợc nộp tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả giải quyết thủ tục
hành chính(gọi tắt là bộ phận tiếp nhận hồ sơ hành chính)
- Sau khi tiếp nhận hồ sơ Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất tiến hánh các
công việc sau:
+ Thẩm tra hồ sơ, xác định thửa đất theo số thửa, tờ bản đồ mới với số thửa ,
tờ bản đồ cũ để xác định biển số nhà, vị trí , diện tích xin cấp GCN
+ Đối chiếu vị trí, diện tích xin cấp GCN với hồ sơ gốc hiện đang lu giữ tại
Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất, kiểm tra thực địa để xác định diện tích xin
cấp GCN đủ điều kiện đợc cấp GCN. Nếu không đủ điều kiện thì trả lại hồ sơ và
thông báo bằng văn bản cho đơng sự biết rõ lý do, hoặc yêu cầu bổ sung hồ sơ
(nếu thiếu)
+ Trờng hợp đợc thừa kế nhà ở nếu ngời có đơn xin cấp GCN có giấy khai
nhận di sản thừa kế hoặc khớc từ quyền thừa kế thì Sở Tài nguyên Môi trờng và
Nhà đất có văn bản gửi báo Hà Nội mới đề nghị cho đăng 3 số báo liên tiếp và gửi
22
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
UBND phờng nơi có nhà ở đề nghị niêm yết tại trụ sở UBND phờng trong thời hạn
30 ngày(thời gian đăng báo không tính vào thời gian giải quyết của Sở)
+ Trờng hợp diện tích xin cấp giấy chứng nhận là diện tích xây dựng trái
phép, không phép thì Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất có văn bản gửi UBND
quận(huyện) xử lý việc xây dựng trái phép, không phép.
+ Hoàn chỉnh hồ sơ , lập tờ trình báo cáo UBND Thành phố về việc xác lập
quyền sở hữu nhà ở và cấp GCN cho ngời đợc công nhận có quyền sở hữu nhà ở.
5.4. Quyết định xác lập quyền sở hữu nhà ở và cấp GCN.
Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận đợc tờ trình của Sơ Tài Nguyên
Môi trờng và Nhà đất, UBND Thành phố xem xét ra quyết định xác lập quyền sở
hữu nhà ở và cấp GCN cho ngời đợc công nhận có quyền sở hữu nhà ở .
5.5. Thực hiện nghĩa vụ tài chính.
+ Trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày UBND Thành phố ra quyết định xác
lập quyền sở hữu nhà ở và cấp GCN, Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất phải có
1.1. Nguồn gốc của đất đai và sự hình thành của nhà ở chính sách.
- Đất đai của chúng ta có nguồn gốc phức tạp: đất đai ở nớc ta đợc chuyển
từ hình thức đa sở hữu sang chế độ sở hữu duy nhất là sở hữu toàn dân đã gây ra
nhiều khó khăn trong quản lý và sử dụng nhà đất đặc biệt là trong việc xử lý các
vấn đề tồn đọng từ trong quá khứ về đất đai.
- Thông qua việc thực hiện các chính sách cải tạo nhà cửa, Công t hợp
doanh, quản lý nhà vắng chủ đã để lại một lỗ hổng lớn đối với việc quản lý nhà
chính sách.
- Cơ cấu quỹ nhà chính sách rất đa dạng, phức tạp. Nó đợc hình thành từ
nhiều nguồn với nhiều đầu mối quản lý khác nhau.
- Do bối cảnh lịch sử hình thành đã quy định đặc điểm nổi bật của nhà
chính sách là sự xen kẽ giữa nhiều hình thức sở hữu.
*Chính do các yếu tố trên đặc biệt là do có sự chung đụng giữa nhiều hình
thức sở hữu nên thờng xảy ra tranh chấp trong việc sở hữu, sử dụng nhà chính
sách, mà các tranh chấp khiếu kiện này rất khó giải quyết do không có đủ căn cứ
pháp lý nên đã gây ra những khó khăn trong việc xác lập quyền sở hữu nhà ở và
cấp GCN đối với nhà chính sách. Do vậy có thể nói đây là yếu tố tác động mạnh
nhất đến việc cấp GCN quyền sở hữu cho nhà ở chính sách.
1.2.Chuyển từ cơ chế cũ sang cơ chế thị trờng.
Khi chuyển từ cơ chế Kế hoạch hoá sang cơ chế thị trờng có sự quản lý của
Nhà nớc theo định hớng XHCN thì có rất nhiều vấn đề đặt ra và cần giải quyết,
trong khi chúng ta lại thiếu kiến thức, thiếu kinh nghiệm trong việc giải quyết các
vấn đề mà cơ chế thị trờng đặt ra, đặc biệt là vấn đề làm sao để vừa quản lý đợc
nền kính tế thị trờng song lại có thể tạo điều kiện cho các đơn vị có thể chủ động
trong vấn đề sản xuất kinh doanh.
24
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Trong một thời gian dài bao cấp do có sự nhận thức không đúng đắn trong
việc phát triển nhà ở nên đơn thuần chỉ dựa vào khả năng của Nhà nớc, cha phát
huy đợc khả năng của nhân dân. Khi chuyển sang cơ chế thị trờng thì không còn
Copyright: Tài liệu đại học ©