Sáng kiến kinh nghiệm

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA NHÓM
TRƯỞNG TRONG HOẠT ĐỘNG NHÓM THEO MÔ HÌNH VNEN
 .
I.

Đặt vấn đề

Trong giai đoạn đổi mới đất nước hiện nay, bên cạnh sự phát triển của
kinh tế - chính trị thì nền giáo dục của nước ta cũng ngày càng vững mạnh
và gặt hái được nhiều thành công. Với mục tiêu cải tiến không chỉ về mặt
chất lượng mà còn về mặt hình thức thì nền giáo dục nước ta đã không
ngừng trau dồi, lĩnh hội các phương pháp và hình thức nhằm phát huy tối đa
tính tích cực của học sinh trong quá trình học tập. Và việc áp dụng học tập
theo nhóm của mô hình trường học mới ( VNEN ) đang là một hình thức học
tập khá mới nhưng lại được sử dụng phổ biến trong hầu hết ở các trường tiểu
học hiện nay.
Từ các năm trước đây, việc vận dụng các phương pháp dạy học tích
cực nhằm khuyến khích học sinh tự học, tự tìm tòi kiến thức đã trở thành
việc không còn gì xa lạ với người giáo viên. Khi ấy, nhiệm vụ của học sinh
mặc dù được đẩy cao hơn nhưng vẫn còn phụ thuộc rất nhiều vào vai trò của
người giáo viên – được xem là chủ đạo. Từ khi, mô hình VNEN được triển
khai và vận dụng tại trường, song song với vai trò của giáo viên thì vai trò
của học sinh cũng đã nâng cao và quan trọng không kém người giáo viên,
đặc biệt là các học sinh giữ vai trò nhóm trưởng, và điều này đã thể hiện rõ
nhất trong quá trình học tập theo nhóm. Vậy làm thế nào để các em nhóm
trưởng ý thức được nhiệm vụ của mình trong nhóm, làm thế nào để việc hoạt
động của nhóm là tốt nhất và có hiệu quả nhất thì tôi đã suy nghĩ và chọn đề
tài sáng kiến kinh nghiệm có tên “MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP PHÁT HUY
VAI TRÒ CỦA NHÓM TRƯỞNG TRONG HOẠT ĐỘNG NHÓM THEO MÔ

2. Khó khăn:
 Đối với giáo viên:
- Chưa có nhiều thời gian để hướng dẫn các nhóm trưởng cách thức hoạt
động theo nhóm.
- Còn hạn chế trong việc thay đổi nhóm trưởng.
 Đối với học sinh:
- Học sinh trung bình – yếu còn dựa dẫm nhiều vào các bạn học tốt.
- Một vài nhóm trưởng chưa linh hoạt trong quá trình phân công nhiệm vụ
của các thành viên trong hoạt động nhóm.
III. Biện pháp thực hiện:

GVTH: Nguyễn Thị Thùy Sương

2


Sáng kiến kinh nghiệm

Trong nhóm, dưới sự lãnh đạo của nhóm trưởng, học sinh kết hợp
giữa làm việc cá nhân, làm việc theo cặp, thảo luận trong nhóm, chia sẻ kinh
nghiệm cùng hợp tác cùng nhau để giải quyết nhiệm vụ được giao trong tài
liệu. Vấn đề quan trọng nhất của học tập nhóm là học sinh được làm việc
tích cực với nhau, trao đổi thảo luận sôi nổi, tôn trọng ý kiến của nhau, các
cá nhân biết lằng nghe, tạo cơ hội cho các cá nhân trong nhóm trình bày ý
kiến của mình, biết tóm tắt ý kiến thống nhất và chưa thống nhất của nhóm,
biết làm theo sự phân công trong nhóm, trong mọi công việc liên quan đến
hoạt động học tập.
 Biện pháp 1: Phân chia thành viên nhóm hợp lý.
- Muốn quá trình học tập theo nhóm có hiệu quả, việc đầu tiên giáo viên
cần lưu ý đó là việc phân chia nhóm các nhóm sao cho phù hợp. Bởi lẻ,

phục vụ cho một chủ đích, ý đồ nào đó của giáo viên. Ví dụ như là các
em cùng trình độ; đủa 3 loại trình độ, cùng giới tính;…
- Đối với hình thức phân chia nhóm có chủ định, giáo viên có thể dễ dàng
phân công một bạn có khả năng làm nhóm trưởng vào mỗi nhóm. Tuy
nhiên, ở hình thức phân chia ngẫu nhiên, giáo viên cần kết hợp với hình
thức phân chia có chủ đích để lồng ghép các học sinh có năng lực vào để
đảm nhiệm vai trò của người nhóm trưởng trong một nhóm học tập.

NHÓM

Ngẫu nhiên

Cùng

Cùng

Cùng

số

tên

tên

thứ

con

địa


…

độ
4


Sáng kiến kinh nghiệm

 Biện pháp 2: Thường xuyên thay đổi nhóm trưởng để tạo sự hứng
thú với học sinh trong quá trình học tập.
- Nhóm trưởng là một thành phần vô cùng quan trọng trong một nhóm,
được xem là “hạt nhân” của nhóm học tập. Nhóm trưởng là người hỗ trợ
tích cực giáo viên trong việc tổ chức, điều hành các hoạt động và báo cáo
với giáo viên kết quả học tập hay những vướng mắc trong học tập của
nhóm cần hỗ trợ. Một nhóm trưởng có năng lực là phải tạo cơ hội để mọi
thành viên tự giác trong tự học, tích cực tham gia các hoạt động nhóm.
Đối với các bạn nhút nhát thiếu tự tin, cần được nói nhiều, trao đổi nhiều,
thể hiện nhiều trong hoạt động nhóm. Không để tình trạng một số thành
viên khá làm thay, làm hộ các thành viên khác trong nhóm.
- Trong giai đoạn đầu năm học, những bạn được giáo viên chọn làm nhóm
trưởng thường là những học sinh khá, giỏi, có khả năng điều hành và
quản lí nhóm tốt. Tuy nhiên, nếu cố định học sinh này sẽ dễ dẫn đến hoạt
động của nhóm là hoạt động của chính nhóm trưởng, không có cơ hội cho
các em khác tham gia hoạt động. Bởi vậy, tùy theo giai đoạn của quá
trình học tập mà giáo viên có thể chỉ định học sinh làm nhóm trưởng
hoặc tổ chức cho học sinh bình bầu một cách khách quan và dân chủ
nhất. Và quá trình bình bầu, giáo viên cần nêu ra các tiêu chí cụ thể để
học sinh dựa vào đó tiến hành chính xác nhất. Đồng thời, học sinh cũng
sẽ lấy những tiêu chí đó làm hướng phấn đấu trong quá trình học tập để
có trở tân nhóm trưởng trong nhiệm kì sắp tới.

- Các kĩ năng cần có của một người nhóm trưởng:
+ Trong các hoạt động học tập nhóm, nhóm trưởng luôn cố gắng hoàn
thành nhiệm vụ và làm gương cho các bạn.
+ Thông minh, nhanh nhẹn, biết phối hợp nhịp nhàng với các bạn
trong nhóm và với giáo viên chủ nhiệm trong việc điều hành và quản lí
nhóm.
+ Biết tôn trọng và lắng nghe ý kiến của người khác; biết tiếp thu và
tổng hợp các nội dung thảo luận trong nhóm một cách cụ thể và chính
xác nhất.

GVTH: Nguyễn Thị Thùy Sương

6


Sáng kiến kinh nghiệm

- Đối với học sinh tiểu học, đặc biệt là học sinh lớp 2, thì có lẽ ở một người
học sinh rất khó để tồn tại được tất cả các yêu cầu trên, bởi vậy, giáo viên
không nên quá khắc khe trong quá trình lựa chọn nhóm trưởng, có thể
những ưu điểm của hoc sinh này chưa đủ đảm nhiệm vai trò nhóm trưởng
của môn học này, nhưng đôi lúc em lại rất thích hợp để làm nhóm trưởng
của môn những môn học khác. Hoặc ở từng thời điểm thích hợp mà giáo
viên sẽ có sự lựa chọn phù hợp và mang tính chất động viên, khích lệ học
sinh nhất.

GVTH: Nguyễn Thị Thùy Sương

7



9