Bài tập lớn học kì

SV: Đỗ Thị Bích Ngọc

Mở đầu
Hiện nay, các vi phạm pháp luật diễn ra ngày càng tinh vi và phức tạp đặc
biệt là các vi phạm hành chính. Do đó, việc xử phạt các vi phạm hành chính ngày
càng trở nên khó khăn. Để phát hiện và đảm bảo xử lí các vi phạm hành chính một
cách nhanh chóng, kịp thời, không bỏ sót các hành vi vi phạm nào cần có hệ thống
pháp luật quy định cụ thể rõ ràng về vấn đề này. Trong đó, việc xác định thẩm
quyền và thủ tục xử lí vi phạm hành chính là yếu tố quan trọng, đảm bảo hiệu quả
giải quyết các vi phạm hành chính. Vì vậy, trong bài viết này em xin trình bày về đề
tài: “Đánh giá tính hợp lý của các quy định hiện hành về thẩm quyền và thủ tục
xử phạt vi phạm hành chính”.

Nội dung
I. Tìm hiểu chung
1. Khái niệm vi phạm hành chính
Pháp luật hiện hành của chúng ta tuy chưa đưa ra một khái niệm rõ ràng về
VPHC nhưng thông qua việc đề cập gián tiếp qua Pháp lệnh xử lí vi phạm hành
chính 2002 và pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính 1995. Theo điều 1 pháp lệnh xử
lí VPHC năm 2002 sửa đổi bổ sung năm 2008 (sau đây gọi tắt là pháp lệnh xử lí
VPHC) thì VPHC là hành vi do “cá nhân, cơ quan, tổ chức (sau đây gọi chung là
cá nhân, tổ chức) có hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy định của pháp luật về
quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải
bị xử phạt hành chính”.

1

Môn Luật Hành Chính Việt Nam


phạt vi phạm hành chính (Điều 42)

2

Môn Luật Hành Chính Việt Nam


Bài tập lớn học kì
SV: Đỗ Thị Bích Ngọc
2.2.Quy định về thủ tục xử phạt vi phạm hành chính
Thủ tục hành chính là một loại quy phạm pháp luật quy định trình tự về thời
gian, về không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy Nhà nước,
là cách thức giải quyết công việc của các cơ quan Nhà nước trong mối quan hệ với
các cơ quan, tổ chức và cá nhân công dân. Thủ tục xử phạt VPHC được quy định
chủ yếu tại chương VI pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 2002 sửa đổi bổ sung
năm 2008.
Pháp lệnh xử lí VPHC quy định 2 loaị thủ tục là thủ tục đơn giản và thủ tục có lập
biên bản.
- Nếu xem xét và thấy rằng vi phạm của cá nhân tổ chức chỉ bị phạt ở mức cảnh cáo
hoặc phạt tiền đến 200000 đồng thì người có thẩm quyền xử phạt ra quyết định xử
phạt tại chỗ mà không cần phải lập biên bản về hành vi vi phạm hành chính.
- Nếu thấy rằng vi phạm của cá nhân tổ chức bị phạt tiền ở mức từ 200000 đồng trở
lên thì người có thẩm quyền xử phạt phải thực hiện việc xử phạt theo trình tự thủ
tục quy định tại các điều 55, 56, 57 Pháp lệnh xử lí VPHC.
II. Đánh giá tính hợp lí của các quy định hiện hành về thẩm thẩm quyền và thủ
tục xử phạt vi phạm hành chính.
1. Tính hợp lí của các quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính.
Qua những tìm hiểu trên chúng ta nhận thấy một vài điểm tích cực trong quy
định về thẩm quyền xử phạt VPHC sau:
Thứ nhất: Việc Pháp lệnh năm 2002 sửa đổi năm 2007,2008 tập trung giao quyền

từ 5 triệu đến 10 triệu đồng theo quy định tại khoán 3 Điều 14 nghị định 73/2010
Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh và trật tự, an toàn xã
hội. Chủ thể có thẩm quyền xử phạt trong tình huống này chỉ là Trưởng phòng
Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Trưởng phòng Cảnh sát trật tự (theo
khoản 5 Điều 28 nghị định 73/2010). Các cơ quan khác không có thẩm quyền được
xử phạt trong trường hợp này.
Thứ ba: Quy định của pháp luật có sự phân định rạch ròi thẩm quyền xử phạt
của mỗi cơ quan, người có thẩm quyền, định rõ người chịu trách nhiệm xử phạt
VPHC và trong các trường hợp cụ thể để tránh chồng chéo, đảm bảo trật tự và pháp
chế.
4

Môn Luật Hành Chính Việt Nam


Bài tập lớn học kì
SV: Đỗ Thị Bích Ngọc
Ví dụ: khi có người gây rối trật tự trong khi phiên toà đang xét xử thì thẩm phán
toà án nhân dân đang được chỉ định làm chủ toạ phiêm toà có quyền yêu cầu tạm
dừng phiên toà và xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 2.000.000 đồng với người vi
phạm.
Thứ tư: thẩm quyền xử phạt VPHC của các chủ thể xử phạt VPHC được mở
rộng hơn. Việc sửa đổi bổ sung các điều về thẩm quyền xử phạt VPHC năm 2008
hầu như đã nâng mức tiền xử phạt lên. Điều này là hợp lí vì với sự phát triển của
nền kinh tế hiện nay thì mức xử phạt cũ không còn phù hợp nữa. Vì thế nâng mức
phạt là điều phù hợp. Chẳng hạn theo pháp lệnh xử lí VPHC 2002 chưa sửa đổi thì
chủ tịch uỷ ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền: phạt cảnh cáo, phạt tiền đến
500000 đồng… Sang pháp lệnh đã sửa đổi bổ sung năm 2008 thì chủ tịch uỷ ban
nhân dân xã có thẩm quyền: phạt cảnh cáo,phạt tiền đến 2 triệu đồng…Như vậy
việc điều chỉnh về thẩm quyền cho phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội như vậy là

ra quyết định xử phạt ngay tại chỗ theo thủ tục đơn giản mà không cần lập biên
bản.
Mức tiền phạt trong thủ tục đơn giản trong pháp lệnh xử lý VPHC năm 2002
sửa đổi bổ sung 2008 đã tăng lên 200.000 đồng là hết sức cần thiết, vì vào thời kì
giá cả đang leo thang như hiện nay, số lượng VPHC ngày càng nhiều thì nếu duy trì
mức phạt 20.000 đồng như trong pháp lệnh năm 1995 thì sẽ không xử phạt hết các
vụ vi phạm, cấp trên sẽ rất vất vả trong việc giải quyết các vụ việc dồn ứ này.
Về thủ tục xử phạt có lập biên bản được quy định chi tiết về người có thẩm
quyền lập biên bản, nội dung biên bản, quyết định xử phạt, nội dung của quyết định
xử phạt, cưỡng chế thi hành quyết định hành chính… Việc quy định như vậy sẽ tạo
điều kiện thuận lợi cho những tổ chức, cá nhân có thẩm quyền áp dụng đúng pháp
luật, tránh tình trạng xử lí không đúng người đúng hành vi.
Điều 55 của pháp lênh xử lý vi phạm hành chính 2002 quy định rõ ràng trong
biên bản về VPHC phải ghi rõ ngày, tháng, năm, địa điểm lập biên bản; họ, tên,
chức vụ người lập biên bản; họ, tên, địa chỉ, nghề nghiệp người vi phạm hoặc tên,
địa chỉ tổ chức vi phạm; giờ, ngày, tháng, năm, địa điểm xảy ra vi phạm… Những
quy định này đảm bảo tính công khai, minh bạch của quyết định xử phạt, tránh tình
trạng tự ý phạt mà không có căn cứ pháp luật.

6

Môn Luật Hành Chính Việt Nam


Bài tập lớn học kì
III. Nhận xét

SV: Đỗ Thị Bích Ngọc

1.Một số điểm bất cập trong các quy định về thẩm quyền và thủ tục xử phạt vi


Bài tập lớn học kì
SV: Đỗ Thị Bích Ngọc
phần lớn các hành vi vi phạm đều có mức phạt cao hơn, nên lại phải chuyển lên cấp
quận, huyện. Quy định như vậy vô hình trung đã làm yếu đi chức năng quản lý cấp
cơ sở. Mặt khác, một hành vi vi phạm có khi lại do nhiều cơ quan cùng xử phạt:
thanh tra giao thông, cảnh sát giao thông, quản lý trật tự đô thị… dẫn đến “loạn” xử
phạt, công tác phối hợp giữa các lực lượng rất yếu, quyền ai người nấy phạt, chồng
chéo với nhau là chuyện thường xảy ra.
Thứ hai là về thủ tục xử lí vi phạm hành chính
Các quy định hiện hành không thống nhất biểu mẫu giữa các lực lượng được
giao thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính. Thời hiệu xử phạt quy định là một năm,
trong trường hợp phức tạp thì chưa có quy định kéo dài thời hiệu. Hiện nay cũng
chưa có hướng dẫn về thủ tục tống đạt quyết định nên thực tế trong quá trình thực
hiện có nhiều bức xúc từ phía người bị phạt do các cơ quan chức năng chưa làm rõ
thủ tục đối với người bị xử phạt, dẫn đến tâm lý bị phạt nhưng chưa “tâm phục khẩu
phục”.
Còn nhiều thủ tục chưa được hướng dẫn cụ thể. Ví dụ Pháp lệnh quy định bắt
buộc phải có chữ ký của người vi phạm trong biên bản, điều này sẽ khó thực hiện
nếu đối tượng vi phạm không chịu ký, không chịu giao tang vật.
2.Hướng hoàn thiện các quy định của pháp luật
Thực tiễn với nhiều bất cập, chồng chéo như vậy đòi hỏi cần có một khung pháp
lý thống nhất, lập lại trật tự về xử phạt vi phạm hành chính, để phạt đúng người,
đúng hành vi vi phạm, phát huy hiệu quả răn đe, giáo dục, chứ không nhằm là phạt
được bao nhiêu tiền, thu được nhiều phương tiện, tháo dỡ được nhiều công trình
xây dựng…Do đó chúng ta có thể hoàn thiện pháp luật theo các hướng sau:
Một là, các cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật
XLVPHC (nghị định, thông tư) cần bám sát thực tiễn nảy sinh các quan hệ pháp lý
hiện thực trong xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật, có nghĩa rằng, cần phải
có những nghiên cứu đánh giá thực tiễn. Những nghị định, thông tư hướng dẫn

những đối tượng bị điều chỉnh, để văn bản XLVPHC sát với thực tế, bảo đảm tính
khả thi, hiệu quả của các văn bản quy phạm XLVPHC được ban hành.
Năm là, thực hiện việc thẩm định các dự thảo nghị định, thông tư hướng dẫn về
việc XLVPHC một cách chặt chẽ, kỹ lưỡng. Có cơ chế nâng cao trách nhiệm của
các cơ quan được hỏi ý kiến để những ý kiến đóng góp thực sự vào việc xây dựng
các văn bản trình các cấp có thẩm quyền quyết định. Các cơ quan thẩm định cần
9

Môn Luật Hành Chính Việt Nam


Bài tập lớn học kì
SV: Đỗ Thị Bích Ngọc
hoàn chỉnh các văn bản quy phạm pháp luật XLVPHC từ nội dung đến ngôn ngữ
pháp lý trước khi trình Chính phủ và phải chịu trách nhiệm về kết quả thẩm định
này. Về mặt nguyên tắc, các văn bản XLVPHC dù cấp thiết đến đâu cũng phải được
xây dựng đạt chất lượng tốt nhất mới trình Chính phủ thông qua, nếu chuẩn bị chưa
tốt, chất lượng kém thì dù cấp thiết đến đâu cũng nên để lại tiếp tục hoàn chỉnh xây
dựng.

Lời kết
Xử phạt vi phạm hành chính có vai trò và ý nghĩa rất quan trọng nhằm bảo
đảm trật tự quản lý hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng
cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, góp phần ổn định trật tự an toàn xã hội, tạo môi
trường thuận lợi cho sự phát triển mọi mặt của đời sống xã hội… Do vậy, nâng cao
chất lượng các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực này là yêu cầu
cấp thiết.

Danh mục tài liệu tham khảo
1. Giáo trình Luật hành chính , trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb.Công an nhân


Môn Luật Hành Chính Việt Nam


Bài tập lớn học kì
SV: Đỗ Thị Bích Ngọc
2. Quy định của pháp luật hiện hành về thẩm quyền và thủ tục xử phạt vi phạm
hành chính...........................................................................................................2
III. Nhận xét ...........................................................................................................7
1.Một số điểm bất cập trong các quy định về thẩm quyền và thủ tục xử phạt vi
phạm hành chính.................................................................................................7
2.Hướng hoàn thiện các quy định của pháp luật.................................................8
Lời kết.......................................................................................................................10
Danh mục tài liệu tham khảo....................................................................................10

12

Môn Luật Hành Chính Việt Nam