Bài tập nhóm tháng 1 – Lớp N08 – TL1 – Nhóm 3

LỜI MỞ ĐẦU
Thuế thu nhập cá nhân có ý nghĩa rât quan trong đôi vơi bât kỳ quôc
gia, bât kỳ cường quôc nao. Bởi thuế thu nhập cá nhân la nguồn thu vô tận
(con người, sức lao động la vô tận). Moi tai nguyên thiên nhiên có thể cạn
kiệt, nhưng riêng nguồn lực lao động thì không bao giờ cạn kiệt, vì con người
phải sông, phải tồn tại va phải có tiền (thu nhập) để tồn tại. Như vậy, chừng
nao con người còn sông (tồn tại) sẽ còn nguồn thu nhập (còn phải đóng thuế
thu nhập cá nhân). Vì vậy việc đánh thuế vao thu nhập cá nhân la nguồn vô
cùng quan trong, lâu dai của tât cả các quôc gia, trong đó cũng có cả Việt
Nam. Nhận thức được tầm quan trong của thuế thu nhập cá nhân, nhóm em
xin chon đề bai: “Phân tích và làm sáng tỏ quy định của pháp luật về thu
nhập chịu thuế trong thuế thu nhập cá nhân, những hạn chế, hướng khắc
phục khi xác định thu nhập chịu thuế khi tuân thủ pháp luật thuế thu nhập
cá nhân” lam đề tai nghiên cứu cho bai tiểu luận của nhóm mình.

NỘI DUNG
I.

Các quy định của pháp luật về thu nhập chịu thuế trong thuế
thu nhập cá nhân.
1.

Khái quát chung về thuế thu nhập cá nhân

Thuế thu nhập cá nhân la hình thức thuế thu vao các khoản thu nhập
của các cá nhân kinh doanh va không kinh doanh
Ở nươc ta trươc đây, trong điều kiện nền kinh tế vận hanh theo cơ chế
kế hoạch hóa tập trung, do nguồn thu nhập của dân cư trong xã hội mang tính
chât thuần nhât nên Nha nươc ta không thu thuế đôi vơi thu nhập của cá nhân

-

Cơ quan thuế la một chủ thể trong quan hệ

tham gia vơi tư cách nhân danh Nha nươc thực hiện quyền thu thuế đôi vơi
đôi tượng có nghĩa vụ nộp thuế.
-

Các cá nhân có thu nhập chịu thuế la chủ thể

thực hiện nghĩa vụ nộp thuế cho Nha nươc.
2.

Thu nhập chịu thuế trong thu nhập cá nhân

Pháp luật thuế thu nhập cá nhân ở nươc ta hiện nay có quy định rõ các
khoản thu nhập phải chịu thuế, cụ thể:
2


Bài tập nhóm tháng 1 – Lớp N08 – TL1 – Nhóm 3

-

Thu nhập từ hoạt động sản xuât, kinh doanh

hang hóa, dịch vụ; thu nhập từ hoạt động hanh nghề độc lập của cá nhân có
giây phép hoặc chứng chỉ hanh nghề theo quy định của pháp luật.
-



bao gồm thu nhập từ chuyển nhượng quyền sử dụng đât va tai sản gắn liền vơi
đât; thu nhập từ chuyển nhượng quyền sở hữu hoặc sử dụng nha ở; thu nhập
từ chuyển nhượng quyền thuê đât, thuê mặt nươc va các khoản thu nhập khác
nhận được từ chuyển nhượng bât động sản.
3


Bài tập nhóm tháng 1 – Lớp N08 – TL1 – Nhóm 3

-

Thu nhập từ trúng thưởng, bao gồm trúng

thưởng từ xổ sô, trong các hình thức khuyến mại; trong các hình thức cá cược,
casino; trong các trò chơi, cuộc thi có thưởng va trong các hình thức trúng
thưởng khác.
-

Thu nhập từ bản quyền, bao gồm: thu nhập từ

chuyển giao, chuyển quyền sử dụng các đôi tượng của quyền sở hữu trí tuệ;
thu nhập từ chuyển giao công nghệ.
-

Thu nhập từ nhượng quyền thương mại

-

Thu nhập từ nhận thừa kế la chững khoán,

Thứ tư, cần chú ý đến vân đề hội nhập quôc tế về pháp luật thu nhập cá
nhân.

II.

Thực tiễn thi hành pháp luật thuế thu nhập cá nhân
Thứ nhất, Luật thuế thu nhập cá nhân ra đời tạo ra nguồn thu đáng kể
cho ngân sách nha nươc va không ngừng tăng lên theo từng năm. Đóng góp
từ các loại thuế luôn la một nguồn đóng góp chiếm tỷ trong lơn nhât trong các
nguồn thu vao ngân sách nha nươc hang năm, trong đó có sự đóng góp của
thuế thu nhập cá nhân, mặc dù hiện nay tỷ trong đóng góp vao ngân sách nha
nươc từ thuế thu nhập cá nhân ở nươc ta còn khá khiêm tôn.
Thứ hai, Luật thuế thu nhập cá nhân góp phần giảm bơt khoảng cách
giau nghèo trong xã hội, tạo ra sự công bằng trong xã hội. Trong bôi cảnh nền
kinh tế Việt Nam ngay cang phát triển mạnh mẽ trên con đường công nghiệp
hóa, hiện đại hóa va hội nhập quôc tế, điều tât yếu sẽ xảy ra la có một bộ phận
dân cư sẽ giau lên nhanh chóng nhờ có được nhiều khoản thu nhập va một bộ
phận dân cư không có được thu nhập cao, nếu không đánh thuế thu nhập thì
Ngân sách nha nươc sẽ thât thu đáng kể. Có thể nhận thây sự chênh lệch về
giau nghèo ở nươc ta hiện nay la rât lơn thông qua sô liệu về tỷ lệ người
nghèo ở Việt Nam theo chuẩn cũ năm 2010 la 9,45% dân sô (có thu nhập
200.000 đồng/ tháng ở nông thôn va 260.000 đồng/tháng ở thanh thị) va theo
chuẩn mơi la 15% trong khi bình quân thu nhập cả nươc hiện nay la trên 1160
USD. Va những thanh tựu đã đạt được khi thi hanh luật thuế thu nhập cá nhân
la: tỷ lệ hộ nghèo 2011 giảm 1,5% so vơi năm 2010. Sô hộ thiếu đói năm
2011 có 609,6 va 2563 nghìn khẩu giảm 18,6% sô hộ va 12% về khẩu so vơi
năm 2010.
Thứ ba, Luật thuế thu nhập cá nhân góp phần tạo ra sự kiểm soát các
nguồn thu nhập cá nhân. Theo các quy định về thu nhập chịu thuế thu nhập cá
5

có quy định các khoản thu nhập nay, như thu nhập từ kinh doanh của cá nhân,
thu nhập từ tiền công, tiền lương, thu nhập từ chứng khoán, thu nhập từ bât
6


Bài tập nhóm tháng 1 – Lớp N08 – TL1 – Nhóm 3

động sản… Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có nhiều điều ươc quôc tế về việc
tránh đánh thuế trùng nhằm hạn chế việc cùng một khoản thu nhập ma chịu
nhiều lần thuế. Điều đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng pháp luật
trong bôi cảnh hội nhập quôc tế sâu, rộng như hiện nay.

III.

Những hạn chế, hướng khắc phục khi xác định thu nhập chịu
thuế khi tuân thủ pháp luật thuế thu nhập cá nhân.
1.

Những hạn chế

Thứ nhất, xuât phát từ chính các quy định của pháp luật về thuế thu
nhập cá nhân hiện nay còn tồn tại nhiều bât cập, kẽ hở dễ dẫn đến tình trạng
trôn thuế, gian lận thuế. Ví dụ như về chế độ thu thuế đôi vơi người hanh
nghề độc lập. Đây la khoản thu tạo nguồn thu đáng kể cho Ngân sách Nha
nươc. Tuy vậy, pháp luật thuế thu nhập cá nhân va các văn bản hương dẫn thi
hanh chỉ quy định “thu nhập từ hoạt động hanh nghề độc lập của cá nhân có
giây phép hoặc chứng chỉ hanh nghề theo quy định của pháp luật” la đôi
tượng chịu thuế thu nhập cá nhân. Quy định nay không liệt kê hết những đôi
tượng hanh nghề độc lập thuộc diện chịu thuế.
Thứ hai, sự công khai, minh bạch về tai chính, thu nhập của cá nhân ở

nộp thuế thu nhập cá nhân, nhưng do chỉ mơi thây được những khoản lợi
trươc mắt khi trôn thuế ma cô tính vi phạm nghĩa vụ nay đôi vơi nha nươc hay
một sô cơ quan khi thực hiện việc trả thu nhập cho cá nhân nhưng vì lợi ích
riêng của cơ quan ma cũng không thực hiện nghĩa vụ khâu trừ tại nguồn.
Thứ năm, các chế tai xử lý những trường hợp vi phạm pháp luật thuế
thu nhập cá nhân chưa đủ sức răn đe. Theo Điều 108 Luật quản lý thuế cá
nhân khi những hanh vi gian lận thuế, trôn thuế sẽ bị xử lý vi phạm hanh
chính; người vi phạm sẽ phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế va còn có thể bị
xử phạt theo sô lần của sô tiền trôn thuế, gian lận thuế. Quy định chế tai như
vậy la còn khá nhẹ nhanh, chưa đủ sức thuyết phục, không đảm bảo tính răn
đe.

8


Bài tập nhóm tháng 1 – Lớp N08 – TL1 – Nhóm 3

2.

Một số biện pháp nhằm khắc phục những hạn chế khi xác

định thu nhập chịu thuế khi tuân thủ pháp luật thuế thu nhập cá
nhân.
Thứ nhất, đẩy mạnh va thực hiện triệt để hơn nữa cơ chế khâu trừ thuế
thu nhập cá nhân tại nguồn trươc khi chi trả thu nhập cho cá nhân. Phải có
hương dẫn cụ thể đôi vơi đơn vị thực hiện khâu trừ thuế. Để xác định mức
khâu trừ tại nguồn có thể áp dụng nguyên tắc tạm nộp trong năm thì tính theo
thuế suât toan phần, cuôi năm quyết toán theo biểu thuế suât lũy tiến từng
phần. Tỷ lệ khâu trừ tại nguồn đề nghị nâng cao hơn để đảm bảo sô thuế tạm
nộp lơn hơn sô thuế phải nộp thì đôi tượng nộp thuế mơi tích cực kê khai

nâng cao chât lượng nguồn nhân lực của nganh thuế song song vơi việc tăng
cường cơ sở vật chât cho nganh thuế theo hương hiện đại hóa công tác quản
lý thuïë.
Thứ sáu, tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền phổ biến Luật thuế
thu nhập cá nhân nhằm nâng cao trình độ hiểu biết, ý thức tuân thủ của người
nộp thuế. Để công tác tuyên truyền đạt hiệu quả cao cần phải: đa dạng hóa
hình thức va phương pháp tuyên truyền về thuế thu nhập cá nhân; định kỳ tổ
chức điều tra trắc nghiệm đôi vơi người nộp thuế để đánh giá mức độ hiểu
biết về pháp luật thuế thu nhập cá nhân, nắm bắt được ý kiến nguyện vong
của dân, qua đó, thiết kế nội dung tuyên truyền phù hợp vơi từng nhóm đôi
tượng nộp thuế; xây dựng cơ chế tiếp thu ý kiến, thông tin phản hồi từ người
nộp thuế một cách phù hợp; tổ chức các lơp đao tạo, bồi dưỡng về chuyên
môn, nghiệp vụ thuế thu nhập cá nhân va kỹ thuật tuyên truyền cho các tuyên
truyền viên để ho có thể lam tròn nhiệm vụ của một tuyên truyền viên tôt.
Thứ bảy, phát triển hình thức thanh toán không dùng tiền mặt trong
toan bộ nền kinh tế quôc dân, hương tơi việc quản lý thu nhập của cá nhân
qua hệ thông ngân hang, có như vậy mơi có thể kiểm soát được thu nhập cá
nhân, đạt được mục tiêu thu đúng, thu đủ thuế thu nhập cá nhân cho ngân
sách nha nươc.
Thứ tám, để nâng cao hiệu quả quản lý thu thuế thu nhập cá nhân cần
phải tăng cường phôi hợp giữa cơ quan thuế vơi các cơ quan chức năng của
10


Bài tập nhóm tháng 1 – Lớp N08 – TL1 – Nhóm 3

các nganh, các lĩnh vực có liên quan, trong đó, phải đề cao vai trò va thẩm
quyền của cơ quan thuế trong việc giám sát thu nhập, thanh tra kiểm tra thuế,
xử lý vi phạm va cưỡng chế thuế. Vơi đặc trưng của thuế thu nhập cá nhân,
trươc hết, phải nói đến sự phôi hợp giữa cơ quan thuế vơi BHXH, vơi ngân

soát được. Vì vậy, đã đến lúc nha nươc cần phải có chính sách minh bạch, cán
bộ thuế phải "sạch", người dân có trách nhiệm đôi vơi việc thực hiện được
chính sách thuế thu nhập cá nhân.

12


Bài tập nhóm tháng 1 – Lớp N08 – TL1 – Nhóm 3

13